Lucas 12
Dzam Weɗeye (MEQ) vs NAA
1 Ahəl niye na, ndo hay haladzay ta haya gər. Nəteye ta giye gwezem wiye. Faya ta mbərasliye bo ka sik tay hay. Ka təv eye niye na, Yesu a lah mətsikatay me a gawla ŋgay hay təday. A gwaɗatay: «Tsəpum gər kurom abəra ka gəɗe i Farisa hay. Andza məgweɗe bəbərek tay nakə faya ta giye aye.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Wu nakə tebiye maŋgaha eye na, ta ɗiye ha, ada wu nakə tə tsikawa ta məkal aye na, ta ɗiye ha.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Hərwi niye wu nakə ka tsikum ma ləvoŋ aye na, ma ta ɗiye a zləm mə dzaydzay. Wu nakə ka tsikumay a zləm a ndo ta suksuk mə gay aye na, ndo hay ta ta tsəniye ka zavay.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 «Malamar ga hay, neŋ faya na gwaɗakumeye: Kâ dzədzarumay a ndo neheye ta dziye ha slo i bo aye bay. Nəteye na, ta sliye faya məge wu mekeleŋ ma ziye nakay bay.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ndo nakə ka dzədzarumeye na, na ɗakumeye ha: Dzədzarumay na, a Mbəlom. Ma dəba i mədahaŋ na, neŋgeye ɗuh ma kaliye kurom ha a ako nakə ma mbatiye ɗaɗa bay aye. Ayaw! Sərum ha lele! Dzədzarumay na, a neŋgeye.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Ka sərum təbəɗew, sisi hay zlam na, ta səkəm ta dala sulo bəɗaw? Mbəlom na, kwa nəte a mətsa ha gər bay.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Nəkurom na, ka zum tay ha ɗiyeŋ hay. Kwa məkwets i gər kurom na, Mbəlom kə pasla na. Aya ane kâ dzədzarum bay.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 «Sərum ha na, ndoweye kə ɗa ha kame i do hay kə gwaɗ: “Neŋ gawla i Yesu” na, neŋ Wawa i Ndo na ta ɗiye ha neŋgeye gawla ga kame i gawla i Mbəlom hay dərmak.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ane tuk na, taɗə ndoweye kə ɗa ha kame i ndo hay parakka a sər ga ha bay na, neŋ na tsikiye kame i gawla i Mbəlom hay, na sər na bay dərmak.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Kwa kə tsik wu nakə lelebay aye ka neŋ Wawa i Ndo na, Mbəlom ma pəseye ha. Ane tuk na, ndoweye kə tsalay ka gər a Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye na, ma hutiye məpəse me bay.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Taɗə ta diye kurom ha a gay i maɗuwule me ada kame i ndo mələve dala hərwi məge sariya na, kâ dzalum “Nəmaa ta giye kəkay” bay, kəgəbay “Nəmaa ta gwaɗiye mey” bay.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Mata ɗakum ha wu nakə ka tsikumeye na, Məsəfəre Tsəɗaŋŋa eye.»
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Tsa na, ndoweye mə walaŋ i ndo niye hay a yaw ka təv i Yesu a gwaɗay: «Miter, gwaɗay a malamar ga na, nəmaâ ŋgəna zlele nakə bəba may a gəramay ha aye.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu a mbəɗay faya a gwaɗay: «Dzam ga, maa pa ga məgakum na sariya i wu kurom hay kəgəbay maŋgənakum ha zlele kurom na, maa pa ga way?»
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Tsa na, a gwaɗatay a ndo hay tebiye: «Gum metsehe! Həbum gər kurom abəra ka bor i zlele. Hərwi kwa ndo neŋgeye zlele eye bəbay na, sifa ŋgay mə zlele ŋgay niye bay.»
15 Então lhes recomendou:
16 Yesu a təkəratay dzeke, a gwaɗatay: «Ndoweye andaya zlele eye, wu ŋgay məpele abəra ka dala na, haladzay.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 A dzala ada a tsətsahay a gər ŋgay, a gwaɗ: “Na giye kəkay? Təv andaya hərwi məhayay gər a wu ga hay bay.”
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 «A gwaɗ sa: “Wu nakə na giye na, anaŋ: Na mbəzliye ha de ga hay. Na ŋgariye a ɗəma bagwar eye hay neheye ta sliye ɗa məhayay gər a ɗəma a wu mənday ga hay tə siye i wu ga hay aye.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na ge andza niye na, na gwaɗeye a bo ga: Bo ga! Wu ga na, haladzay. Ma ndziye məve weɗe weɗe. Anəke na, zəzukw bo tuk! Nda wu mənday, sa wu məsay ada ŋgwasa.”
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 «Ane tuk na, Mbəlom a gwaɗay a ndo niye: “Nəkar na, matərakahaŋ eye! Bəgom ta həvaɗ nakay na, ka mətiye. Ada wu neheye tebiye ka hayay gər aye na, i way tuk!”»
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yesu a gwaɗatay sa: «Andza niye, hərwi ndo nakə a hayay gər a zlele a bo ŋgay eye ŋgway aye. Ane tuk na, ka ɗəre i Mbəlom na, zlele eye bay.»
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Yesu a gwaɗatay a gawla ŋgay hay: «Hərwi niye neŋ faya na tsikakumeye: Kâ dzalum gər hərwi wu mənday kəgəbay hərwi petekeɗ bay.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Hərwi məsəfəre na, a ze wu mənday ada bo kurom na, a ze petekeɗ segey.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Zəbum ka maŋgəhak hay təday: Nəteye na, ta sləga bay, tə pala wu tay tə hayay gər andaya bay. De tay andaya məpe a ɗəma wu tay hay bay. Kwa ada sewene tay andaya bay. Ane tuk na, Mbəlom faya ma vəlateye wu mənday. Nəkurom na, ka zum ɗiyeŋ hay bəɗaw?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 «Way nakə mə walaŋ kurom ma sliye faya masəkah ha məndze ŋgay ka məndzibəra ta mədzele gər ŋgay nakə faya ma dzaliye aye na, way?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Aya! Ka wu nakə tsekweŋ aye na, ka slum faya məge ɗuh bay tuk na, ka dzalumeye ka wu siye na hərwi mey?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Ehey zəbum ka guzer neheye mavurza eye təday! Nəteye na, tə ge məsler i wuray bay, tə ŋgar petekeɗ bay. Faya na gwaɗakumeye, kwa Salomoŋ nakə zlele eye haladzay aye, ɗaɗa kə pa ka bo petekeɗ andza məvurze i guzer neheye bay.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Andza niye Mbəlom na, faya ma pateye ka bo petekeɗ a guzer hay ka bəgom nakay. Tədœ na, guzer niye ta kuliye. Ta kula na, ta kaliye tay ha ako. Kə ge andza niye na, nəkurom ɗuh Mbəlom ma pakumeye petekeɗ ka bo ma ziye i guzer hay bəɗaw? Kwa a nəkurom neheye mədzal gər tsekweŋ aye bəɗaw!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 «Ka ndəɗikum gər huya ka mədzele ka wu nakə ka ta ndayumeye tə wu məse aye bay.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Maa pəla wu neheye na, ndo neheye tə sər Mbəlom bay aye. Nəteye na, ta zəzukway bo a mapəle bay tebiye. Ane tuk na, Bəba kurom mə mbəlom a sər wu nakə a sakum aye.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Lahum mapəle na, Bəy i Mbəlom ada wu siye hay na, Mbəlom ma vəlakumeye.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Nəkurom neheye haladzay bay aye, kâ dzədzarum bay! Hərwi ki yay a gər a Mbəlom Bəba kurom kə vəlakum təv məndze ma bəy ŋgay.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 «Nəkurom ɗuh səkəmum ha wu kurom hay ada vəlumatay suloy eye a ndo i mətawak hay. Ŋgarum gwezem neheye ta nasiye bay aye. Ada ka hayumay gər a ɗəma a zlele kurom nakə mə mbəlom aye. Mə ɗəma na, məkal ma sliye mede faya bay. Kwa mətul ma ndisliye faya bay.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Hərwi ɗərev kurom mandza eye na, ma təv nakə zlele kurom mə ɗəma aye.»
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 «Ɓarum na bəzihuɗ kurom hərwi məge məsler. Pum ako ka lalam kurom hay mâ mbata bay.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Tərum na, andza ndo məge məsler neheye ndo i gay a gəratay ha gay ŋgay, a ye məzle dahəlay aye. Nəteye na, ta həbiye na hus ahəl nakə ma maweye abəra ma məzle dahəlay aye. Kə maw kə fay a məgeɗ na, ta həndəkeye na məgeɗ.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Məŋgwese ka gər i ndo i məsler niye hay ndo i gay tay kə ndislew na, ma ndzateye a gər nəteye mandzahəra eye bay. Sərum ha lele! Ndo i gay niye ma ɓariye bəzihuɗ ŋgay ta wu i məɓere bəzihuɗ. Ma zalateye a ndo i məsler ŋgay hay. Ma ndziye tay ha ka təv məndzay. Ma vəlateye wu mənday.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kwa taɗə a maw na, ta magərhəvaɗ kwa kə gaw mahonok ka zay magərhəvaɗ, ki yaw kə ndislew fataya faya ta həbiye na ta ndzahəra bay na, məŋgwese ka gər tay.»
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Yesu a gwaɗatay sa: «Tsənum wu nakay lele: Ndo i gay mâ sər həlay nakə məkal ma deyeweye ma kəliye na aye na, ma gəriye ha gay ŋgay məkal mâ yaw mâ sləlay na bay.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nəkurom dərmak ləvum bo, hərwi neŋ Wawa i Ndo na maweye ahəl waray na, ka sərumeye bay.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Tsa na, Piyer a tsətsah faya a gwaɗay: «Bəy Maduweŋ, dzeke nakay ka ndzəkit ha bo na, hərwi may ɗekɗek tsukuɗu hərwi ndo hay tebiye ɗaw?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Bəy Maduweŋ a mbəɗay faya, a gwaɗay: «Ndo i məsler ŋgwalak eye ada ma giye məsler tə metsehe lele eye na, way? Neŋgeye na, ndo nakə ndo i gay ŋgay a gwaɗay: “Gatay gər a siye i ndo məge məsler ga hay. Vəlatay wu mənday tə həlay eye.”
42 O Senhor respondeu:
43 Məŋgwese ka gər i ndo məge məsler niye taɗə ndo i gay ŋgay ki yaw, kə ndzay a gər neŋgeye faya ma giye məsler andza nakə tə tsikay aye.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Neŋ faya na gwaɗakumeye: Sərum ha na, ndo i gay ŋgay ma gəray ha zlele ŋgay tebiye mâ ləvay gər.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 «Ane tuk na, ndo i məsler kə gwaɗay a gər ŋgay: “Maka! Ndo i gay ga ma maweye bəse bay.” Tsa na, a pa bo ka məndeɓe ndo i məsler hasləka eye siye hay ta ndo i məsler ŋgwas eye hay. Taɗə a nda wu mənday, a sa wu məsay ada a kwaya,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 ndo i gay ŋgay ma maweye na, ka həlay nakə faya ma həbiye bay aye ada a sər bay aye. Ki yaw na, ma vəleye ɗəretsətseh haladzay, ma həhariye na ndo i məsler niye. Ma kaliye ha a təv i ndo neheye ta təma bazlam i Mbəlom bay aye.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 «Taɗə ndo i məsler a sər ha wu nakə ndo i gay ŋgay a say mâ gay aye, ane tuk na, ndo i məsler kə ləva ha bo bay kəgəbay kə ge andza nakə a say a ndo i gay ŋgay aye bay na, ta geye ɗəretsətseh haladzay.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Aya ane tuk na, ndo i məsler nakə a sər wu nakə a say a ndo i gay ŋgay mâ gay na bay na, ada kə ge wu nakə ɗa i məndeɓe na na, ta ndaɓiye na haladzay bay. Ndo nakə tə vəlay haladzay aye na, ta tsətsahiye faya haladzay dərmak. Ndo nakə tə gəray ha wu a həlay haladzay aye na, ta tsətsahiye faya haladzay wene wene aye.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 «Neŋ na yaw na, na zlaw ako məkele ka dala. A seŋ na, mâ vat anəke.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ane tuk na, ta dzəhuɓiye ga ha a ɗəretsətseh təday, a seŋ mə ɗərev ga na, kə ge bo tsɨy.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Ka dzalum na zlaw ka məndzibəra na, zay ɗaw? Na gwaɗakumeye aʼay! Na zlaw na, maŋgəne.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ma dazleye anəke, ndo hay zlam mə gay na, ta ŋgəniye ndo mahkar ta kəɗiye bo ta ndo neheye sulo aye. Ndo hay sulo ta kəɗiye bo ta ndo neheye mahkar aye.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Bəba ta wawa ŋgay ta səriye bo bay, wawa ta bəba ŋgay ta səriye bo bay. Maya tə dem ŋgay ta səriye bo bay ada dem ta may ŋgay ta səriye bo bay. Maya i zal ta dahəlay i wawa ŋgay ta səriye bo bay ada dahəlay i wawa ta may i zal ŋgay ta səriye bo bay.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yesu a gwaɗawatay a ndo niye hay tebiye dərmak sa: «Nəkurom na, ka ŋgatumay a pazlay kə lətsew tə məgəma na, ka gwaɗum bəse tsa, yam ma piye ada yam ma piye deɗek.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Taɗə ka ŋgatumay a mətasl ka vəzlaw ta diye i Salawa na, ka gwaɗum merəɓe ma giye. Ada merəɓe ma giye deɗek.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Nəkurom na, ndo məvay gər a ndo hay. Ka sərum maŋgəne tay ha wu i dala tə wu i magərmbəlom na, tə waray. Ada həlay nakə anəke aye ka sərum bay na, kəkay?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 «Hərwi mey, nəkurom na, ka sərum maŋgəne ha ka bo abəra wu nakə lele bay aye tə wu nakə deɗek aye bay na, ka mey?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Taɗə ndo ka wuda fakaya, faya ka deyumeye kame i ndo məge sariya na, lambaɗum ha bazlam eye ka tsəveɗ ahəl nakə faya ka deyumeye mba aye. Kə ge andza niye bay na, ndo niye ki ye kar ha ka təv i ndo məge sariya na, ndo məge sariya ma vəliye kar ha a həlay i sidzew. Sidzew ma kaliye kar ha a daŋgay.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Sər ha na, kwa a ləkaw fakaya dala nəte ka hama na bay na, ka deyeweye abəra ma daŋgay bay.»
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.