Mateus 13
Gandja na Mbɨa (MDM) vs NAA
1 Bha lɨ ’kpɨ́ ango-o, Yesu akoto kilidjo. Anɨ atsia anʉ adʉ kuto lɨngo ekpɵ.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Abhomʉ-o, bhiti okpála na bhibhiti ago apo bhʉ́la o de anɨ. Kaka-a, anɨ anʉ aʉ bhʉ́ zabʉ bini, anɨ atsia adʉ bhʉ́bhʉ́ ngʉ́ nasuno pɨ uo. Bhiti okpála bhomʉ-o atsia alʉlʉ naao lɨngo ’ngu-o.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Anɨ atsia aholo nakpokpo ’ngʉ́ pɨ uo bhelé bhʉ́ ogbitaku. Anɨ adʉ apa pɨ uo me: «Ekpɨ́ bini, kpála bini nalu nguwa anʉ abhiye gba e ngʉ́ nabala nguwa.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Nedhɨnga anɨ adʉ ababala lɨe, té nguwa koko abala lɨngo ’hi kpadjɨ. Odhu ago, u atsia ahopo nguwa ango-o hana má kpɵkɵbhɵ!
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Olɨ́ nguwa koko abala lɨ bɨlɨ na teme, ɨnde lɨ doto dʉ lɨ e bhelé de. Ɨ nde lɨe me doto dʉ sasa bhelé de-e, ezʉ-o akɵ má gala ka lɨ doto akpa sasa lɨe-o.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Lɨ ela akolo la lɨe kpekpeke-e, a atsulu ezʉ-o, ezʉ atsia aʉlʉ ka ndɨbhɨlɨ sisie-o.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Olɨ́ nguwa koko abala lɨ bɨlɨ lɨ lɨ́ oulu na eti adʉ lɨe. Oeti abhele, a atsia anguvo bhobhomʉ-o hana.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Olɨ́ nguwa koko abala bhʉ́ doto na dobho, a atsia alɨ lɨ́lɨ́: bhe bini-e alɨ lɨ́lɨ́ kámá bini, koko-o alɨ lɨ́lɨ́ ndjɨkpa madhɨa, koko-o alɨ lɨ́lɨ́ ndjɨkpa bata.»
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yesu atsia apa matá me: «Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne djedje ko!»
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Abhomʉ-o, omʉkpata gba Yesu adyudyo lɨo de anɨ, u atsia ayi anɨ me: «Mʉ ngakpokpo ’ngʉ́ pɨ okpála bhʉ́ ogbitaku ka nɨ?»
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Do anɨ de-e: «Ma ngakpo ’ngʉ́ pɨ uo bhʉ́ ogbitaku anga Ebhe ha nambɨla ngbadhʉ ’ngʉ́ na Naʉ na abhʉ́lá-a pɨ uo de. Anɨ aha mangbo pɨ yi.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Padhá de, anga kpála ɨnde anɨ aha ngbadhʉ ’ngʉ́ ango-o pɨ e-e, anɨ aó matá koko pɨ anɨ pépé. Kpála ango-o tsia dʉ́ ne di bhelé. Engʉ́ bini, kpála bhende anɨ ha pɨ e de-e, anɨ adhépe belegʉ dhegʉ bhende ka anɨ-o.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ka ’ngʉ́ ango-o, ma ngakpo ’ngʉ́ pɨ uo bhʉ́ ogbitaku.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Abhomʉ-o, engʉ́ ɨnde lɨ polofeta Ɨsaya apa e, a atsia amene lɨe pɨ uo, engʉ́ ɨnde me:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 ‹Padhá de, anga Ebhe apa me: okpála ɨnde-e agbite bua o,
15 Porque o coração deste povo
16 La pɨ yi-e, a ko djalɨ pɨ yi anga djila yi ngau ’kpɨ́, ’dje yi la di ngadje ’kpɨ́.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Ma apa pɨ yi na paká me opolofeta bhelé, di ne okpála na ngbingbili bhelé adʉ nanɨ ne gʉmʉ nau ongʉ́ yi ngau e ɨnde, la-a, u tsia u de. U adʉ nanɨ ne gʉmʉ nadje ongʉ́ yi ngadje e ɨnde, la-a, u tsia dje de.»
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Abhomʉ-o, Yesu atsia apa matá pɨ omʉkpata gba e me: «Ngayi-e, yi dje nga la ta gbitaku gba kpála nalu nguwa-o.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Obhende ngadje ngali na Naʉ gba Ebhe-e , ɨ kɵ mbolimboli de-e, uo maka ngo ’hi kpadjɨ ɨnde lɨ nguwa atɨ lɨ e-o. Djabʉlʉ ngago, anɨ tsia dhépe ’li Ebhe ɨnde u asia e lɨ bua o-o.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Okpála koko maka bɨlɨ na teme ɨnde lɨ nguwa atɨ lɨ e-o. U ngadje eli-o, u tsia sía kolo ne djalɨ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Engʉ́ bini, u o de me eli-e toto sie e abhʉ́ o-o de. U ngaha lɨo ngánga bha ngʉbula nedhɨnga bedɨ. Abhomʉ-o, ɨ dʉ me lɨkabhu, ɨ dʉ di-e mbolo nde ago kabula eli gba Ebhe-e , u ngabala ’kpa lɨ nabhuka má gala!
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Okpála koko maka bɨlɨ lɨ lɨ́ oulu na eti adʉ lɨe-o. U adje eli-o, engʉ́ bini, gʉmʉ ’he na doto ɨnde bhʉ́ dabɨlɨ bini ne eu lɨ tɨa na doto ɨnde-e ngapite uo ne e, nganguvo eli gba Ebhe-e bhʉ́ uo. Kaka-a, a tsia lɨ́ lɨ́lɨ́ belegʉ de bini.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Engʉ́ bini, okpála koko maka doto na dobho. U ngadje eli-o, u la di ngakɵ mbolimboli. Kaka-a, kulu gba uo ngazu nguwa. Kulu gba okpála koko ngazu nguwa kámá bini, bhe gba okoko ndjɨkpa madhɨa, bhe gba okoko ndjɨkpa bata.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesu atsia apa matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e me: «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne engʉ́ ɨnde: bhoko bini alu nanɨ bádha nguwa abhiye gba e.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Sukpe bini, nedhɨnga lɨ ndʉ okpála hana adʉ lɨe tɨla-a, bhʉlʉ yala gba anɨ-e ago. Anɨ atsia alu siti ulu bhʉ́ ká nguwa-o, anɨ atsia atapa.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ezʉ-o akɵ, abhele, atsia aba lɨ́lɨ́. Abhomʉ-o, siti ulu-o atsia akoto di.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Okpála na kulu gba bhʉlʉ edyɨ-e ago ayi anɨ me: ‹Ngámá, siti ulu ɨnde-e ayie bhʉ́ bádha nguwa mo olu nako e bhʉ́ ’dyɨ gba mʉ-o su?›
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Do anɨ pɨ uo me: ‹Bhʉlʉ yala amene engʉ́ bhomʉ-o ngae.› Abhomʉ-o, okpála na kulu-o atsia ayi anɨ me: ‹Mo okʉnda me ya nʉ luko siti ulu ango-o?›
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Anɨ agie pɨ uo me: ‹Yi alúko de, anga yi luko-o, yi nʉ́ lúko siti ulu bhomʉ-o ne ezʉ-o bhʉ́ dabɨlɨ bini.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Yi o me ndʉndʉ bhisi hana bhele bhʉ́ dabɨlɨ bini akólo nedhɨnga nae nguwa abhiye-o. Nedhɨnga nae nguwa abhiye-e, ma apá pɨ okpála nae nguwa-a me u e ngaɨza siti ulu-o. U gbigbite ii ngʉbula natsutsulu, amba pɨpɨta-a, u o nguwa-a bhʉ́ ngbokopi gba ma-o.›»
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Yesu akpokpo matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e pɨndjɨ lɨ́ ndula ɨnde u aɨ e me mʉtadi. Anɨ pɨ uo me: «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne lɨ́ mʉtadi. Kpála bini aha, anɨ atsia alu abhiye gba e.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 A ko lɨ́ ndula na yeye ane mane bhʉ́ ká olɨ́ nguwa hana. Engʉ́ la bini, ɨ dʉ me a nde akɵ-o, ɨ né ndʉ ezʉ ɨnde abhʉ́ ’dyɨ-e hana ne endjá, ɨ kólo ’ngbé ndula da napa me odhu na abhʉ́lá go nayiki ’tɨ o bhʉ́ oyáyá-o.»
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Yesu akpokpo matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e me: «Naʉ na abhʉ́lá mana lɨe ne levile ɨnde lɨ ɵlɵ aha e, anɨ atsia akpɵdhɵlɵ ne bhiti fufú. Abhomʉ-o, fufú-o hana atsia afuka.»
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yesu adʉ akpokpo ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana pɨ bhiti okpála bhʉ́ ogbitaku. Anɨ kpo ’ngʉ́ pɨ uo mandɨ gbitaku belegʉ de bini.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Anɨ adʉ amene mo-o ngʉbula me engʉ́ ɨnde nanɨ lɨ polofeta akpokpo e-e amene lɨe, engʉ́ ɨnde me:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Abhomʉ-o, Yesu ao ká bhiti okpála ɨnde anɨ adʉ akpo ’ngʉ́ pɨ o-o, anɨ atsia agie lɨe lɨ bɨlɨ anɨ adʉ nadʉ lɨ e-o. Omʉkpata gba anɨ-e adyudyo lɨo de anɨ. U atsia apa pɨ anɨ me: «Kpokpo nga ta gbitaku pɨndjɨ siti ulu ɨnde abhiye-e pɨ ya.»
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu atsia agie pɨ uo me: «Kpála bhende ɨ ngalu bádha nguwa-a, a ko ma Ndɨlɨ gba kpála-o.
37 E Jesus respondeu:
38 Edyɨ-e, a ko doto. Bádha nguwa-a, a ko okpála ɨnde ɨ ngazɨba nadʉ sa lɨ́lɨ na Naʉ na abhʉ́lá-o. Siti ulu-o, a ko okpála bhende ngazɨba nadʉ sa lɨ́lɨ gba Djabʉlʉ-o.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Bhʉlʉ yala ɨnde alu siti ulu-o, a ko Djabʉlʉ. Nedhɨnga nae nguwa abhiye-e, a ko ekpɨ́ na soso-o. Obhʉlʉ nae nguwa abhiye-e, a ko oandjelu .
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Maka u akukuo siti ulu lɨe ngʉ́ nabubu bhʉ́ djua-a, a adʉ́ bhadi lɨ sokpɨ́-e moko.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ndɨlɨ gba kpála atíma oandjelu gba e, u tsia kúo ndʉ obhʉlʉ nato okpála bhʉ́ nale ne ndʉ obhʉlʉ namene siti ’ngʉ́ hana-a ngʉ́ napandja uo bhʉ́ ká omaha e mapandja.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Pɨpɨta-a, u tsia bála uo bhʉ́ dé djua. Oo, u adʉ́ aku ’gbá, u tsia dʉ́ di nazʉ tate o.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Abhomʉ-o, okpála bhe na ngbingbili-e adʉ́ nasʉ má ngbɨ ngbɨ ngbɨ maka ela bhʉ́ Naʉ gba ’Dyɨ o-o. Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne djedje-o!»
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne tɨa ɨnde lɨ kpála awo e abhʉ́ ’dyɨ. Kpála bini akoto tété, anɨ atsia awo ne toto. Lɨ djalɨ abhɵlɵ la anɨ lɨe má kusu-o, anɨ anʉ atsɨndjɨ ndʉ ’he gba e hana, anɨ atsia ago akala edyɨ bhomʉ-o.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Naʉ na abhʉ́lá-a mana di matá lɨe ne kpála natsɨndjɨ ’he ɨnde ngagɨlɨ nakala babadha léké.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Nedhɨnga anɨ au léké bini na kpéke mase lɨe, anɨ anʉ atsɨndjɨ ndʉ ’he adʉ ka e hana. Anɨ atsia ago akala léké na kpéke mase-o.»
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 «Naʉ na abhʉ́lá-a mana matá lɨe ne nado ɨnde u abhike e bhʉ́ ’ngu, ɨnde ɨ ngadhe ndʉ djua osungu hana.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Nedhɨnga abedhe lɨe, obhʉlʉ nagbe sungu-o gbéle lɨngo ’gɵ. Pɨpɨta-a, u dʉ́lʉ, u bhá osungu na babadha-a bhʉ́ kíli, u tsia bála obhende azi-o.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 A adʉ́ bhadi lɨ sokpɨ́-e moko: oandjelu agó, u tsia gbógbo bhʉsʉ okpála na ngbingbili-e ne obhende na sisiti-o.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 U tsia bála okpála na sisiti-e bhʉ́ dé djua. Oo, u adʉ́ aku ’gbá, u tsia dʉ́ di nazʉ tate o.»
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu atsia ayi omʉkpata gba e me: «Yi akɵ mboli ndʉ ongʉ́ bhomʉ-o hana akɵ?» U agie me: «Heni.»
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Abhomʉ-o, anɨ atsia apa pɨ uo me: «A moko, yi maka ndʉ omʉsuno na lɨ́lɨ gba Moidje hana ɨnde azɨba engʉ́ pɨndjɨ Naʉ na abhʉ́lá-o. Yi maka obhʉlʉ ’tɨ. Yi ngalo bhʉ́ ká oehe ɨnde bhʉ́ ’tɨ gba yi-e obhe na mbɨa, yi tsia ló di obhe na didili.»
52 Então Jesus lhes disse:
53 Lɨ Yesu andjia nakpokpo ogbitaku bhomʉ-o lɨe, anɨ ayie oo.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Anɨ atsia anʉ bhʉ́ Nadjaleta, kʉtɨ ɨnde anɨ abhele bhʉ́ e-o. Anɨ aholo nasuno bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje na kʉtɨ bhomʉ. Nasuno gba anɨ-e atsia adʉ nangamba okpála naali. Kaka-a, u atsia adʉ ayi lɨo me: «Anɨ asia ngua ɨmbɨlangʉ ɨnde-e su? A aha angu pɨ anɨ ngʉ́ namene ongamba ’ngʉ́ ɨnde-e da?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 A ɨnde-e ndɨlɨ gba salapaté-e dɨ? A ’lɨ ’hi anɨ me Malɨa adɨ? Djakɨ, ne Djodjefʉ , ne Simo la di ne Djude ne ondaise anɨ ngao adɨ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ondaise anɨ na olɨsɨlɨsɨ-e, ndʉ uo hana gba nɨ́ sɨɨ adɨ? Anɨ ayie la ne ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana su?»
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ka u ambɨla dʉ anɨ lɨe ndjɨndjɨ-e, u tsia kʉnda nabhuka anɨ de. Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ uo me: «U mamanga polofeta ne ndʉ bɨlɨ hana, naneke bha bini bhʉ́ kʉtɨ u azu anɨ bhʉ́ e di ne bhʉ́ piga gba anɨ.»
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Yesu atsia amene bha mbo oo ongamba ’ngʉ́ bedɨ ka u bhuka anɨ lɨe de-o.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.