Mateus 13
Gandja na Mbɨa (MDM) vs ARIB
1 Bha lɨ ’kpɨ́ ango-o, Yesu akoto kilidjo. Anɨ atsia anʉ adʉ kuto lɨngo ekpɵ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Abhomʉ-o, bhiti okpála na bhibhiti ago apo bhʉ́la o de anɨ. Kaka-a, anɨ anʉ aʉ bhʉ́ zabʉ bini, anɨ atsia adʉ bhʉ́bhʉ́ ngʉ́ nasuno pɨ uo. Bhiti okpála bhomʉ-o atsia alʉlʉ naao lɨngo ’ngu-o.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Anɨ atsia aholo nakpokpo ’ngʉ́ pɨ uo bhelé bhʉ́ ogbitaku. Anɨ adʉ apa pɨ uo me: «Ekpɨ́ bini, kpála bini nalu nguwa anʉ abhiye gba e ngʉ́ nabala nguwa.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Nedhɨnga anɨ adʉ ababala lɨe, té nguwa koko abala lɨngo ’hi kpadjɨ. Odhu ago, u atsia ahopo nguwa ango-o hana má kpɵkɵbhɵ!
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Olɨ́ nguwa koko abala lɨ bɨlɨ na teme, ɨnde lɨ doto dʉ lɨ e bhelé de. Ɨ nde lɨe me doto dʉ sasa bhelé de-e, ezʉ-o akɵ má gala ka lɨ doto akpa sasa lɨe-o.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Lɨ ela akolo la lɨe kpekpeke-e, a atsulu ezʉ-o, ezʉ atsia aʉlʉ ka ndɨbhɨlɨ sisie-o.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Olɨ́ nguwa koko abala lɨ bɨlɨ lɨ lɨ́ oulu na eti adʉ lɨe. Oeti abhele, a atsia anguvo bhobhomʉ-o hana.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Olɨ́ nguwa koko abala bhʉ́ doto na dobho, a atsia alɨ lɨ́lɨ́: bhe bini-e alɨ lɨ́lɨ́ kámá bini, koko-o alɨ lɨ́lɨ́ ndjɨkpa madhɨa, koko-o alɨ lɨ́lɨ́ ndjɨkpa bata.»
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Yesu atsia apa matá me: «Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne djedje ko!»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Abhomʉ-o, omʉkpata gba Yesu adyudyo lɨo de anɨ, u atsia ayi anɨ me: «Mʉ ngakpokpo ’ngʉ́ pɨ okpála bhʉ́ ogbitaku ka nɨ?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Do anɨ de-e: «Ma ngakpo ’ngʉ́ pɨ uo bhʉ́ ogbitaku anga Ebhe ha nambɨla ngbadhʉ ’ngʉ́ na Naʉ na abhʉ́lá-a pɨ uo de. Anɨ aha mangbo pɨ yi.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Padhá de, anga kpála ɨnde anɨ aha ngbadhʉ ’ngʉ́ ango-o pɨ e-e, anɨ aó matá koko pɨ anɨ pépé. Kpála ango-o tsia dʉ́ ne di bhelé. Engʉ́ bini, kpála bhende anɨ ha pɨ e de-e, anɨ adhépe belegʉ dhegʉ bhende ka anɨ-o.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Ka ’ngʉ́ ango-o, ma ngakpo ’ngʉ́ pɨ uo bhʉ́ ogbitaku.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Abhomʉ-o, engʉ́ ɨnde lɨ polofeta Ɨsaya apa e, a atsia amene lɨe pɨ uo, engʉ́ ɨnde me:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 ‹Padhá de, anga Ebhe apa me: okpála ɨnde-e agbite bua o,
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 La pɨ yi-e, a ko djalɨ pɨ yi anga djila yi ngau ’kpɨ́, ’dje yi la di ngadje ’kpɨ́.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Ma apa pɨ yi na paká me opolofeta bhelé, di ne okpála na ngbingbili bhelé adʉ nanɨ ne gʉmʉ nau ongʉ́ yi ngau e ɨnde, la-a, u tsia u de. U adʉ nanɨ ne gʉmʉ nadje ongʉ́ yi ngadje e ɨnde, la-a, u tsia dje de.»
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Abhomʉ-o, Yesu atsia apa matá pɨ omʉkpata gba e me: «Ngayi-e, yi dje nga la ta gbitaku gba kpála nalu nguwa-o.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Obhende ngadje ngali na Naʉ gba Ebhe-e , ɨ kɵ mbolimboli de-e, uo maka ngo ’hi kpadjɨ ɨnde lɨ nguwa atɨ lɨ e-o. Djabʉlʉ ngago, anɨ tsia dhépe ’li Ebhe ɨnde u asia e lɨ bua o-o.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Okpála koko maka bɨlɨ na teme ɨnde lɨ nguwa atɨ lɨ e-o. U ngadje eli-o, u tsia sía kolo ne djalɨ.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Engʉ́ bini, u o de me eli-e toto sie e abhʉ́ o-o de. U ngaha lɨo ngánga bha ngʉbula nedhɨnga bedɨ. Abhomʉ-o, ɨ dʉ me lɨkabhu, ɨ dʉ di-e mbolo nde ago kabula eli gba Ebhe-e , u ngabala ’kpa lɨ nabhuka má gala!
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Okpála koko maka bɨlɨ lɨ lɨ́ oulu na eti adʉ lɨe-o. U adje eli-o, engʉ́ bini, gʉmʉ ’he na doto ɨnde bhʉ́ dabɨlɨ bini ne eu lɨ tɨa na doto ɨnde-e ngapite uo ne e, nganguvo eli gba Ebhe-e bhʉ́ uo. Kaka-a, a tsia lɨ́ lɨ́lɨ́ belegʉ de bini.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Engʉ́ bini, okpála koko maka doto na dobho. U ngadje eli-o, u la di ngakɵ mbolimboli. Kaka-a, kulu gba uo ngazu nguwa. Kulu gba okpála koko ngazu nguwa kámá bini, bhe gba okoko ndjɨkpa madhɨa, bhe gba okoko ndjɨkpa bata.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yesu atsia apa matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e me: «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne engʉ́ ɨnde: bhoko bini alu nanɨ bádha nguwa abhiye gba e.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Sukpe bini, nedhɨnga lɨ ndʉ okpála hana adʉ lɨe tɨla-a, bhʉlʉ yala gba anɨ-e ago. Anɨ atsia alu siti ulu bhʉ́ ká nguwa-o, anɨ atsia atapa.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Ezʉ-o akɵ, abhele, atsia aba lɨ́lɨ́. Abhomʉ-o, siti ulu-o atsia akoto di.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Okpála na kulu gba bhʉlʉ edyɨ-e ago ayi anɨ me: ‹Ngámá, siti ulu ɨnde-e ayie bhʉ́ bádha nguwa mo olu nako e bhʉ́ ’dyɨ gba mʉ-o su?›
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Do anɨ pɨ uo me: ‹Bhʉlʉ yala amene engʉ́ bhomʉ-o ngae.› Abhomʉ-o, okpála na kulu-o atsia ayi anɨ me: ‹Mo okʉnda me ya nʉ luko siti ulu ango-o?›
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Anɨ agie pɨ uo me: ‹Yi alúko de, anga yi luko-o, yi nʉ́ lúko siti ulu bhomʉ-o ne ezʉ-o bhʉ́ dabɨlɨ bini.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Yi o me ndʉndʉ bhisi hana bhele bhʉ́ dabɨlɨ bini akólo nedhɨnga nae nguwa abhiye-o. Nedhɨnga nae nguwa abhiye-e, ma apá pɨ okpála nae nguwa-a me u e ngaɨza siti ulu-o. U gbigbite ii ngʉbula natsutsulu, amba pɨpɨta-a, u o nguwa-a bhʉ́ ngbokopi gba ma-o.›»
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu akpokpo matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e pɨndjɨ lɨ́ ndula ɨnde u aɨ e me mʉtadi. Anɨ pɨ uo me: «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne lɨ́ mʉtadi. Kpála bini aha, anɨ atsia alu abhiye gba e.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 A ko lɨ́ ndula na yeye ane mane bhʉ́ ká olɨ́ nguwa hana. Engʉ́ la bini, ɨ dʉ me a nde akɵ-o, ɨ né ndʉ ezʉ ɨnde abhʉ́ ’dyɨ-e hana ne endjá, ɨ kólo ’ngbé ndula da napa me odhu na abhʉ́lá go nayiki ’tɨ o bhʉ́ oyáyá-o.»
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Yesu akpokpo matá gbitaku koko pɨ okpála adʉ adje anɨ-e me: «Naʉ na abhʉ́lá mana lɨe ne levile ɨnde lɨ ɵlɵ aha e, anɨ atsia akpɵdhɵlɵ ne bhiti fufú. Abhomʉ-o, fufú-o hana atsia afuka.»
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu adʉ akpokpo ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana pɨ bhiti okpála bhʉ́ ogbitaku. Anɨ kpo ’ngʉ́ pɨ uo mandɨ gbitaku belegʉ de bini.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Anɨ adʉ amene mo-o ngʉbula me engʉ́ ɨnde nanɨ lɨ polofeta akpokpo e-e amene lɨe, engʉ́ ɨnde me:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Abhomʉ-o, Yesu ao ká bhiti okpála ɨnde anɨ adʉ akpo ’ngʉ́ pɨ o-o, anɨ atsia agie lɨe lɨ bɨlɨ anɨ adʉ nadʉ lɨ e-o. Omʉkpata gba anɨ-e adyudyo lɨo de anɨ. U atsia apa pɨ anɨ me: «Kpokpo nga ta gbitaku pɨndjɨ siti ulu ɨnde abhiye-e pɨ ya.»
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu atsia agie pɨ uo me: «Kpála bhende ɨ ngalu bádha nguwa-a, a ko ma Ndɨlɨ gba kpála-o.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Edyɨ-e, a ko doto. Bádha nguwa-a, a ko okpála ɨnde ɨ ngazɨba nadʉ sa lɨ́lɨ na Naʉ na abhʉ́lá-o. Siti ulu-o, a ko okpála bhende ngazɨba nadʉ sa lɨ́lɨ gba Djabʉlʉ-o.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Bhʉlʉ yala ɨnde alu siti ulu-o, a ko Djabʉlʉ. Nedhɨnga nae nguwa abhiye-e, a ko ekpɨ́ na soso-o. Obhʉlʉ nae nguwa abhiye-e, a ko oandjelu .
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Maka u akukuo siti ulu lɨe ngʉ́ nabubu bhʉ́ djua-a, a adʉ́ bhadi lɨ sokpɨ́-e moko.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ndɨlɨ gba kpála atíma oandjelu gba e, u tsia kúo ndʉ obhʉlʉ nato okpála bhʉ́ nale ne ndʉ obhʉlʉ namene siti ’ngʉ́ hana-a ngʉ́ napandja uo bhʉ́ ká omaha e mapandja.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Pɨpɨta-a, u tsia bála uo bhʉ́ dé djua. Oo, u adʉ́ aku ’gbá, u tsia dʉ́ di nazʉ tate o.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Abhomʉ-o, okpála bhe na ngbingbili-e adʉ́ nasʉ má ngbɨ ngbɨ ngbɨ maka ela bhʉ́ Naʉ gba ’Dyɨ o-o. Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne djedje-o!»
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 «Naʉ na abhʉ́lá-a mana lɨe ne tɨa ɨnde lɨ kpála awo e abhʉ́ ’dyɨ. Kpála bini akoto tété, anɨ atsia awo ne toto. Lɨ djalɨ abhɵlɵ la anɨ lɨe má kusu-o, anɨ anʉ atsɨndjɨ ndʉ ’he gba e hana, anɨ atsia ago akala edyɨ bhomʉ-o.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Naʉ na abhʉ́lá-a mana di matá lɨe ne kpála natsɨndjɨ ’he ɨnde ngagɨlɨ nakala babadha léké.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Nedhɨnga anɨ au léké bini na kpéke mase lɨe, anɨ anʉ atsɨndjɨ ndʉ ’he adʉ ka e hana. Anɨ atsia ago akala léké na kpéke mase-o.»
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 «Naʉ na abhʉ́lá-a mana matá lɨe ne nado ɨnde u abhike e bhʉ́ ’ngu, ɨnde ɨ ngadhe ndʉ djua osungu hana.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Nedhɨnga abedhe lɨe, obhʉlʉ nagbe sungu-o gbéle lɨngo ’gɵ. Pɨpɨta-a, u dʉ́lʉ, u bhá osungu na babadha-a bhʉ́ kíli, u tsia bála obhende azi-o.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 A adʉ́ bhadi lɨ sokpɨ́-e moko: oandjelu agó, u tsia gbógbo bhʉsʉ okpála na ngbingbili-e ne obhende na sisiti-o.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 U tsia bála okpála na sisiti-e bhʉ́ dé djua. Oo, u adʉ́ aku ’gbá, u tsia dʉ́ di nazʉ tate o.»
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu atsia ayi omʉkpata gba e me: «Yi akɵ mboli ndʉ ongʉ́ bhomʉ-o hana akɵ?» U agie me: «Heni.»
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Abhomʉ-o, anɨ atsia apa pɨ uo me: «A moko, yi maka ndʉ omʉsuno na lɨ́lɨ gba Moidje hana ɨnde azɨba engʉ́ pɨndjɨ Naʉ na abhʉ́lá-o. Yi maka obhʉlʉ ’tɨ. Yi ngalo bhʉ́ ká oehe ɨnde bhʉ́ ’tɨ gba yi-e obhe na mbɨa, yi tsia ló di obhe na didili.»
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Lɨ Yesu andjia nakpokpo ogbitaku bhomʉ-o lɨe, anɨ ayie oo.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Anɨ atsia anʉ bhʉ́ Nadjaleta, kʉtɨ ɨnde anɨ abhele bhʉ́ e-o. Anɨ aholo nasuno bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje na kʉtɨ bhomʉ. Nasuno gba anɨ-e atsia adʉ nangamba okpála naali. Kaka-a, u atsia adʉ ayi lɨo me: «Anɨ asia ngua ɨmbɨlangʉ ɨnde-e su? A aha angu pɨ anɨ ngʉ́ namene ongamba ’ngʉ́ ɨnde-e da?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 A ɨnde-e ndɨlɨ gba salapaté-e dɨ? A ’lɨ ’hi anɨ me Malɨa adɨ? Djakɨ, ne Djodjefʉ , ne Simo la di ne Djude ne ondaise anɨ ngao adɨ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Ondaise anɨ na olɨsɨlɨsɨ-e, ndʉ uo hana gba nɨ́ sɨɨ adɨ? Anɨ ayie la ne ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana su?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ka u ambɨla dʉ anɨ lɨe ndjɨndjɨ-e, u tsia kʉnda nabhuka anɨ de. Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ uo me: «U mamanga polofeta ne ndʉ bɨlɨ hana, naneke bha bini bhʉ́ kʉtɨ u azu anɨ bhʉ́ e di ne bhʉ́ piga gba anɨ.»
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Yesu atsia amene bha mbo oo ongamba ’ngʉ́ bedɨ ka u bhuka anɨ lɨe de-o.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.