Lucas 6
Gandja na Mbɨa (MDM) vs ARA
1 Ekpɨ́ bini naguo gba omaYuda-a, Yesu ne omʉkpata gba e adʉ akodho ’kpɨ́ bhʉ́ ngu ’zʉ ɨnde u aɨ e me ngano. Omʉkpata gba anɨ-e aholo akodho ’ndjɨ ’ndjɨ, atutuluba sa-tɨkpa o, u atsia adʉ nazʉzʉ.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 OmʉFalisai koko ayi uo me: «Yi ngamene bhomʉ-o nɨ? Lɨ́lɨ gba nɨ́-e zɨba namene kulu bhʉ́ ’kpɨ́ naguo de.»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yesu atsia agie pɨ uo me: «Yi atanga ndjɨndjɨ bhʉ́ Bhuku gba Ebhe-e , engʉ́ nanɨ lɨ Davidi amene e? Ekpɨ́ bini, ngaanɨ ne omaha e, u adʉ lɨe ne gʉmʉ-o,
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 anɨ alɨ nanɨ bhʉ́ ’tɨ Ebhe. Anɨ aha mapa ɨnde u ao e ngʉ́ nadhɵgɵ Ebhe-e, anɨ azʉ. Anɨ atsia aha di pɨ omaha e, abana lɨ lɨ́lɨ gba nɨ́-e apa lɨe me azʉ́ bha mapa ango-o ne odimandɵ-o .»
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yesu atsia apa matá pɨ uo me: «Yi mbɨla me ngama, Ndɨlɨ gba kpála-a, ma ne ngámá pɨ́ ’ndjɨ ekpɨ́ naguo.»
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 A adʉ nanɨ ekpɨ́ naguo koko bini, Yesu alɨ bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje-o . Anɨ akolo lɨe oo, anɨ atsia aholo nasuno. Bhʉ́ ká okpála-a, bhoko bini adʉ oo, adʉ lɨ ’kpa anɨ na kokpa-a ne eze.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Omʉsuno na lɨ́lɨ gba Moidje di ne omʉFalisai adʉ agɨlɨ kpadjɨ ngʉ́ napʉ ngbángá Yesu me, anɨ ngamene siti ’ngʉ́. Kaka-a, u aholo atsia anɨ ne kpéke djila atɨgala anɨ kóbho kpála lɨ ’kpɨ́ naguo.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Engʉ́ bini, lɨ Yesu ambɨla lɨe me alɨ bua uo oo, u ngabhundja mo-o, anɨ atsia apa pɨ kpála lɨ eze adʉ lɨ ’kpa e me: «Yie bhʉ́lá, amba mʉ lʉ sɨ bhʉ́ ká djila ndʉ okpála hana.» Kpála ango-o ayie bhʉ́lá, anɨ atsia alʉ kala ndʉ okpála ɨnde adʉ bhʉ́ ’tɨ oo hana.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Pɨpɨta-a, Yesu atsia apa pɨ uo me: «Ma ne engʉ́ bini ngʉ́ nayi yi tété: Lɨ ’kpɨ́ naguo, lɨ́lɨ gba nɨ́-e azɨba pɨ? U mene bádha ’ngʉ́, ne me u mene siti ’ngʉ́? U kobho kpála, ne me u akóbho anɨ de?»
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Anɨ atsia ndʉ uo hana bini ne bini. Abhomʉ-o, anɨ atsia apa pɨ kpála na eze-e me: «Gbele ’kpa mʉ.» Kpála ango-o agbele ’kpa e, ’kpa anɨ atsia akolo ndjɨndjɨ.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Engʉ́ bini, okpála ango-o abɨ ’gʉ́ naali, u atsia aholo nayi lɨo sʉnda o me: «Nɨ́ tɨ da namene ngʉ́ Yesu mangua ’ngʉ́ dho?»
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Bhʉ́ oekpɨ́ bhomʉ-o, sukpe bini, Yesu aʉ apɨ́ ’ta ngʉ́ nakpokpo ’ngʉ́ ne Ebhe. Sukpe libhomu anɨ asɨ nakpokpo ’ngʉ́ ne Ebhe.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Lɨ ekpɨ́ aseke lɨe, anɨ aɨ omʉkpata gba e-o, anɨ atsia alo okoko bhʉ́ ká uo ndjɨkpa ne ká bhisi ɨnde anɨ agisila nanɨ ’lɨ o me obhʉlʉ titima gba Yesu .
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 A adʉ nanɨ Simo (ɨnde lɨ Yesu agisila ’lɨ e me Piele) ne ndai e Andɨlɨ, Djakɨ ne Djaa , Filipo ne Batelemi,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matié ne Tʉma, Djakɨ ndɨlɨ gba Alafayo ne Simo (ɨnde u aɨ e me kpála ɨnde akʉnda doto gba e),
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Djude ndɨlɨ gba Djakɨ ne Yuda Ɨsɨkaliote, ɨnde apʉ́ Yesu pɨ obhʉlʉ yala-o.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Anɨ akɵ ne uo, anɨ atsia alʉ asabu ’ta lɨ bɨlɨ lɨ omʉkpata gba anɨ koko bhelé adʉ lɨe ko. Okpála bhelé na ndu doto na Yudaya libhomu, na Yelusalema ne ogʉdhʉ na ngo ’ngbé ’ngu, gʉdhʉ na Tile ne Sidona adʉ di oo.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Okpála ango-o ago nanɨ ngʉ́ nadje Yesu, amba anɨ kobho di obhende adʉ ne okuo-o. Anɨ atsia akobho di okpála ɨnde lɨ osisiti bua adʉ ato mbolo lɨ o ko.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ndʉ okpála hana adʉ nagɨlɨ nabu ’kpa o lɨ kʉte anɨ, anga ndʉ uo hana adʉ akobho ka angu ɨnde adʉ bhʉ́ anɨ-o.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yesu atsia omʉkpata gba e-o, anɨ atsia apa pɨ uo me:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 A ko djalɨ pɨ yi, ngayi obhende ngadje gʉmʉ mbɨa ɨnde,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 A ko djalɨ pɨ yi, ɨ dʉ me okpála nde ngayala yi, u nde ngagbe yi bhʉ́ ká o, u nde ngasobho yi, u nde ngapa ’ngʉ́ gba yi-e sisiti kabula ma, Ndɨlɨ gba kpála.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Lɨ nedhɨnga ango kolo, yi de kpi djalɨ, amba yi dho di ebɨ, anga makalá na ngbéngbé ngadjeke yi abhʉ́lá. Ogbi uo adʉ nanɨ amene bhadi opolofeta sisiti moko.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Engʉ́ bini, a ko lɨkabhu pɨ yi obhʉlʉ tɨa,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 A ko lɨkabhu pɨ yi, ngayi obhʉlʉ ká ’zʉ́ mbɨa ɨnde,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 A ko lɨkabhu pɨ yi, ɨ dʉ me ndʉ okpála hana nde ngapa ’ngʉ́ gba yi-e ndjɨndjɨ, anga ogbi uo adʉ apa bhadi nanɨ babadha ’ngʉ́ moko lɨ opolofeta na eu ko!»
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 «Engʉ́ bini, ma apa la pɨ yi me, ngayi obhende ngadje ma-a, yi kʉnda obhʉlʉ yala gba yi-o. Yi mene bádha ’ngʉ́ pɨ obhende ngayala yi ko.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Yi yo me bisagu gba Ebhe-e go pɨ́ okpála bhende ngatʉ pɵdjɵ lɨ yi, amba yi yo Ebhe pɨ obhende ngamene yi sisiti ko.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Lɨ kpála bini sʉ pála mʉ lɨ pápá bini-e, mʉ de dji di pápá koko pɨ anɨ, amba anɨ sʉ. Lɨ kpála bini gbʉlʉ koti gba mʉ-o, mʉ de o di anɨ amba anɨ ha bongo na mbulu mʉ-o.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Lɨ kpála yo ’he ka mʉ-o, mʉ de ha pɨ anɨ. Ɨ dʉ me kpála bini nde agbʉlʉ ’he ka mʉ-o, mo oyó matá ka anɨ de.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Yi mene pɨ okpála koko bhadi maka bhende yi akʉnda me u mene e pɨ yi ko.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Ɨ dʉ me yi nde ngakʉnda bha bini okpála bhende ngakʉnda yi-e, yi abhúndja de me yi asía makalá kaka-a de, anga okpála na sisiti-e, u ngakʉnda bhadi okpála bhende ngakʉnda o ko!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ɨ dʉ me yi nde ngamene bha bini bádha ’ngʉ́ pɨ okpála bhende ɨ ngamemene pɨ yi-e, yi abhúndja de me yi asía makalá kaka-a de, anga okpála na sisiti-e bhadi ngamemene moko!
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ɨ dʉ me yi nde ngaha bha bini ’he pɨ okpála ɨnde yi abhundja me u tɨ da di nagigie pɨ yi lɨ ’kpɨ́ koko-o, yi abhúndja de me yi asía makalá kaka-a de. Abana okpála na sisiti, u ngaha di ’he pɨ obɨ o okpála na sisiti ngʉbula me, u gie di pɨ o lɨ ’kpɨ́ koko!
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Engʉ́ bini, yi kʉnda obhʉlʉ yala gba yi-o. Yi mene bádha ’ngʉ́ pɨ uo. Yi ha ’he pɨ uo me yi nde bhundja de me u agíe pɨ yi magie de. Yi asía ’ngbé makalá. Yi mene mo-o, yi tsia dʉ́ ongɨsɨ gba Ebhe Apɨ́ ’Kpɨ́, anga ngaanɨ-e, anɨ babadha pɨ okpála ɨnde ɨ gie heni pɨ anɨ de. Anɨ di babadha pɨ okpála na sisiti.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Yi bedhe ne ndjinga pɨ okpála maka lɨ ’dyɨ yi Ebhe abedhe di ne di lɨe pɨ okpála ko.»
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 «Yi akódho ’ngʉ́ gba okpála koko de, amba Ebhe akódho di ’ngʉ́ gba yi-e de. Yi aó engʉ́ pɨ́ okpála koko de, amba Ebhe aó di engʉ́ pɨ́ yi de. Yi mbu lɨ siti ’ngʉ́ gba okpála koko, amba Ebhe mbu di lɨ siti ’ngʉ́ gba yi ko.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Yi ha ’he pɨ okpála koko, amba Ebhe ha di ’he pɨ yi. Anɨ abédhe kíli gba yi-e ne nguwa bedhe má kpambɨ, ɨ hólo nabala kuto. A moko, Ebhe ahá bhadi pɨ yi maka lele yi ngahaha pɨ okpála koko lɨe ko.»
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesu atsia apa matá pɨ uo gbitaku bini me: «Kpála ɨ u ’kpɨ́ de-e tɨ da naholo ’kpa kilí e ɨnde ɨ u ’kpɨ́ de ngʉ́ nasuno kpadjɨ pɨ anɨ uu? A mo-o ade! Ɨ dʉ mo-o, lɨ ndʉ uo bhisi hana bála bhʉ́ ’dú.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Mʉkpata bini ne mʉsuno gba e ne ɨmbɨlangʉ de. Engʉ́ la bini, ndʉ mʉkpata hana ɨnde u asuno ’he pɨ e ndjɨndjɨ-e, anɨ kólo maka mʉsuno gba e-o.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Ka nɨ mʉ ngau mboye kʉ mʉsoli ɨnde bhʉ́ djila ndai mʉ-o lɨe, mʉ tsia u la ndula ɨnde bhʉ́ djila mʉ-o de?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Lele pɨ mʉ tɨ da napa lɨe pɨ ndai mʉ me: ‹Ndai ma, o ma, ma gbe mboye kʉ mʉsoli ɨnde bhʉ́ djila mʉ bhomʉ›, ngamʉ-o, mʉ nde u ngala belegʉ de ndula ɨnde bhʉ́ djila mʉ-o? Bhʉlʉ kali, gbe ngaɨza ndula ɨnde bhʉ́ djila mʉ-o. Pɨpɨta-a, mʉ tsia u la ’kpɨ́ ndjɨndjɨ ngʉ́ nagbe mboye kʉ mʉsoli ɨnde bhʉ́ djila ndai mʉ ko.»
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 «Ndula na babadha lɨlɨ lɨ́lɨ́ na sisiti de. La di-e, ndula na sisiti lɨlɨ lɨ́lɨ́ na babadha de.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 U mbɨla ndula lɨ lɨ́ e. U koko manga lɨ ndula na eti de. La di-e, u koko malɨbhombi lɨ kobe de.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Kpála na babadha-a, ka bádha ’ngʉ́ ɨnde lɨ bua anɨ-e, anɨ méne bhadi engʉ́ na babadha. La di-e, kpála na sisiti-e, ka siti ’ngʉ́ ɨnde lɨ bua anɨ-e, anɨ méne bhadi engʉ́ na sisiti. Engʉ́ ɨnde ngakoto bhʉ́ ’bhɵ kpála-a, a ko engʉ́ ɨnde ngayie alɨ bua anɨ ko.»
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 «La ka nɨ yi ngaɨ ma lɨe ndʉ ’kpɨ́ hana me: ‹Ngámá, Ngámá?› Yi la ngamene engʉ́ ɨnde ma ngapa e pɨ yi me yi mene e ade.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Kpála bini ɨnde agó abháka ma, adjé ’li ma, anɨ tsia méne maka ma apa lɨe, ma akʉnda napana pɨ yi me anɨ maka da.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Anɨ maka kpála ɨnde aholo nayiki etɨ. Anɨ adjɨ edú tsutsu, anɨ atsia ao ’dhʉ ’dhʉ-o pɨ́ teme. Lɨ engu asi lɨe, a ago atʉ lɨe lɨ kʉte etɨ-o, etɨ ango-o tsia dyɨkɨ de, anga a alʉ kpekpeke.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Engʉ́ bini, kpála bhende adje ’li ma, anɨ tsia mene maka ma apa lɨe de-e, anɨ maka kpála ɨnde ayiki etɨ gba e pɨ́ doto. ’Dhʉ ’dhʉ tété ade. Lɨ engu asi lɨe, a ago atʉ lɨe lɨ kʉte etɨ-o. Etɨ-e atuko bha kolo má gala, a atsia agʉgʉmʉ hana má kpɵkɵbhɵ!»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.