Lucas 12
Gandja na Mbɨa (MDM) vs ARA
1 Nedhɨnga bhomʉ-o, bhiti okpála apo bhʉ́la o de Yesu. U adʉ bhibhiti naali, kaka-a, u adʉ adedele ’dhʉ obɨ o. Abhomʉ-o, Yesu atsia aholo napa ngaɨza pɨ omʉkpata gba e me: «E-e! Yi lila lɨyi ka levile gba omʉFalisai-e uu! Padhá de, anga u ngalɨ bhʉ́ ndʉ ongʉ́ hana ne kali gba o-o maka lɨ levile ngalɨ bhʉ́ mapa lɨe hana ko.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ndʉ ’ngʉ́ ɨnde awo lɨe mawo-o hana, akóto bhʉ́ mbasʉ. Ndʉ ’ngʉ́ ɨnde na pepe hana, ndʉ okpála hana ambɨ́la.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Kaka-a, ndʉ ’ngʉ́ ɨnde yi apá e sukpe-e hana, okpála adjé ne ngbɨkpɨ. Ndʉ ’ngʉ́ ɨnde yi apá e bhʉ́ tʉpele abhʉ́ ’tɨ-e hana, okpála asʉ́sʉla ne di bhʉ́ mbasʉ.»
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 «Ma apa pɨ yi, ngayi ondaise ma me: yi akpé okpála bhende ngabhɵlɵ kʉte-e de, ɨnde pɨpɨta-a, ɨ tɨ da matá namene ’he bini de ko.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ma asúno pɨ yi kpála ɨnde a ayo me yi kpe e ko. Yi kpe Ebhe ɨnde ka e ne angu ngʉ́ nabhili okpála. Pɨpɨta-a, anɨ tɨ da nabu uo bhʉ́ djua na dʉdʉma. A moko, ma apa pɨ yi me: yi kpe mangbo anɨ!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 U tsɨtsɨndjɨ odjedje odhu bhuluvue ngʉbula senge bhisi dɨ? La-a, Ebhe ɨlɨ ’to e lɨ sʉka uo bini de.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ebhe mbɨla belegʉ alo na sundjo yi-e hana. Yi adjé tsʉlʉ de, bhʉ́ djila Ebhe-e, yi ane bhiti odjedje ’dhu bhomʉ-o mane!»
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 «Ma apa pɨ yi me: kpála ɨnde apá lɨ ma bhʉ́ ká djila okpála me nɨ ne naama kpála-a, ngama, Ndɨlɨ gba kpála-a, ma apá bhadi lɨ anɨ bhʉ́ ká djila oandjelu gba Ebhe-e me, a ko naama kpála.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Engʉ́ bini, kpála ɨnde apá lɨ ma bhʉ́ ká djila okpála me nɨ mbɨla ma de-e, ngama, Ndɨlɨ gba kpála, ma apá bhadi lɨ anɨ bhʉ́ ká djila oandjelu gba Ebhe-e me, ma ambɨla anɨ de.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ɨ dʉ me kpála bini nde apa siti ’ngʉ́ lɨ kʉte ma, Ndɨlɨ gba kpála-a, lɨ Ebhe mbú lɨ anɨ. Ɨ dʉ la me kpála bini nde asobho Bu Bhobua-a , Ebhe mbú lɨ anɨ de.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Nedhɨnga u anʉ́ lɨe ne yi bhʉ́ otɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje , di ne kala ongámásɨ ɨnde ngatsia ’kpɨ́ lɨ doto me u kodho ’ngʉ́ gba yi-e, yi adjé tsʉlʉ de me yi akóbho lɨ mangua kpadjɨ dho-ie de, di ne me yi apá pɨ-ie de.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Padhá de, anga lɨ nedhɨnga bhomʉ-o, Bu Bhobua asúno pɨ yi ngae engʉ́ ɨnde a ayo me yi pa e-o.»
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Abhomʉ-o, kpála bini bhʉ́ ká okpála apa pɨ Yesu me: «Mʉsuno, pa pɨ ndai ma me anɨ ha naama tɨa na lɨbhondɨ ’dyɨ ya-a mʉma haha.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu agie pɨ anɨ me: «Wai, ao ma kpála nakodho ’ngʉ́ di ne nagbogbo bhʉsʉ otɨa gba yi-e da?»
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Anɨ atsia apa pɨ ndʉ uo hana me: «E-e! Yi lila lɨyi ka gʉmʉ tɨa na doto uu, anga belegʉ lɨ tɨa dʉ bha ka kpála bhelé-e, mʉkobho gba anɨ-e dʉ́ bhʉ́bhʉ́ de.»
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Abhomʉ-o, anɨ atsia akpokpo gbitaku ɨnde-e pɨ uo me: «Kpála bini na tɨa adʉ nanɨ ne odyɨ bhelé ɨnde aha nguwa pɨ anɨ naali.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Anɨ adʉ ayi lɨ bua e me: ‹Ma améne sɨ pɨ? Dabɨlɨ ka ma ngʉ́ nalila nguwa gba ma-a tété hana ade.›
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Pɨpɨta-a, anɨ me: ‹Ma ambɨla engʉ́ ɨnde ma améne e ambɨla! Ma apándjala ongbokopi gba ma-o, ma ayíki ɨbili obhe na ngbengbengbe. Ma bú nguwa ne otɨa gba ma-a hana bhʉ́bhʉ́.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Abhomʉ-o, ma tsia pá lɨ bua ma me, tɨa ka ma bhelé ngʉbula bhiti kalanga. Ma guo ngala mbo guguo. Ma zʉ babadha ’zʉ, ma ndjɨ pandɨ, amba ma kpi djalɨ.›
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Engʉ́ bini, Ebhe pɨ anɨ me: ‹Mʉ ne ngingi! Sukpe na nakɨ-e, mʉ ngakpi. Ndʉ ’he ɨnde mo opo bhʉ́la e hana-a atígala pɨ da?›»
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yesu apa matá me: «A bhadi moko pɨ kpála ɨnde ngapo bhʉ́la tɨa pɨ e makpe, me anɨ nde gɨlɨ nadʉ bhʉlʉ tɨa lɨ pápá gba Ebhe de ko.»
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Pɨpɨta-a, Yesu atsia apa pɨ omʉkpata gba e me: «Kaka-a, ma apa pɨ yi me: yi akína lɨyi ngʉbula ezʉ ɨnde yi nde ne gʉmʉ e ngʉ́ mʉkobho gba yi-e de. Yi akína di lɨyi ngʉbula obongo ɨnde yi nde ne gʉmʉ e ngʉ́ kʉte yi-e de.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Padhá de, anga mʉkobho gba yi-e ane ezʉ. La di-e, kʉte yi ane bongo.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Yi tsia nga odhu, u lulu ’dyɨ de. U popo bhʉ́la nguwa de. Dabɨlɨ ngʉ́ naleke ’zʉ ka uo tété ade. Ngbokopi ka uo ade. La-a, Ebhe ngakʉ uo! Mʉkobho gba yi-e, ane bhe gba odhu-o tsutsu naali!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 A ko da bhʉ́ ká yi-e, ɨnde ka nakina lɨe, ɨ tɨ da nadyudyo ekpɨ́ na mʉkobho gba e nga bha mbo ne ekpɨ́ bini-e?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ɨ dʉ me yi nde tɨ da namene belegʉ de mboye ehe bhomʉ-o, yi la ngakina lɨyi ngʉ́ ongʉ́ koko ka nɨ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Yi tsia nga ofelele abhiye. U memene kulu de. U dʉdʉ bongo de. Ma apa la pɨ yi me, belegʉ ’ngbé ngámá Salomo bhʉ́ ndʉ ká tɨa gba e hana-a, anɨ sia bongo bini ane ne bádha maka sʉsʉka de.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ɨ dʉ me Ebhe nde ngadyɨ bongo lɨ ulu ɨnde nakɨ abhiye, mambi u tsia bhíke e bhʉ́ djua-a, anɨ tɨ da nadyɨ bongo lɨ yi ane mane dɨ? Ngayi okpála ɨnde lɨ nabhuka gba yi-e nde yeye!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Kaka-a, yi aó bua yi abhʉ́lá ngʉ́ nagɨlɨ ezʉ ɨnde yi azʉ́ e, ne ehe bhende yi andjɨ́ e de.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Omʉpagano, okpála na doto ɨnde-e, u ngagɨlɨ ehe bhomʉ-o ndʉ ’kpɨ́ hana ngao. Engʉ́ bini, ’Dyɨ yi Ebhe mbɨla hana me yi ne gʉgʉmʉ.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Yi gɨlɨ nga mangbo namene ongʉ́ ɨnde lɨ Naʉ gba Ebhe-e akʉnda e ko. Yi mene mo-o, lɨ Ebhe tsia há di ndʉ ’he koko pɨ yi hana pépé.»
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 «Ngayi okpála gba ma, ɨnde bhelé ade-e, yi adjé tsʉlʉ de. Padhá de, anga ’Dyɨ yi Ebhe au ndjɨndjɨ me yi dʉ ongámásɨ bhʉ́ Naʉ gba anɨ-e, maka ngaanɨ ’Dyɨ yi, nɨ nde lɨe ne Ngámá ko.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Yi tsɨndjɨ ohe gba yi-o, amba yi ha tɨatɨa, yi ha pɨ obhʉlʉ ndɨbhɨlɨ. Yi bho pɨ yi otɨ bongo ɨnde ɨ kádha de. Yi wo tɨa gba yi-e abhʉ́lá, lɨ bɨlɨ ɨ síti lɨe de. Obhʉlʉ ’zi tɨ da nakolo tété de. Okɵkɵ́ tɨ la di da nazʉzʉ de.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Padhá de, anga bɨlɨ ɨnde lɨ tɨa gba yi-e nde lɨe, bua yi bhadi oo ko.»
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 «Yi dʉ bedhe ngʉbula kulu maka kpála ɨnde adyɨ bongo na kulu, anɨ atsia adhedhe eke gba e madhedhe.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Yi dʉ bedhe maka okpála ɨnde ɨ ngadjeke ngámá gba o me, anɨ nde atapa bhʉ́ anokomɨa na kʉva. U ngadjeke me u ʉ bhotɨ-e pɨ anɨ má gala, lɨ nedhɨnga ɨnde anɨ agó nabhɨbhɨ lɨe ko.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 A ko djalɨ pɨ okpála na kulu ɨnde lɨ ngámá gba o akólo lɨe, anɨ bháka me u nde la de ko! Ma apa pɨ yi na paká me, anɨ dyɨ́ bongo na kulu gba e-o, anɨ ɨ́ uo ngʉbula nazʉ ’he. Anɨ tsia há ezʉ-o pɨ uo.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 A ko djalɨ pɨ uo, ɨ dʉ me anɨ nde abhaka me u nde la de ko, belegʉ anɨ go tutu sukpe, belegʉ anɨ go bhʉ́ sɨkɨkpɨ!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Yi mbɨla ndjɨndjɨ me, ɨ dʉ́ me bhʉlʉ etɨ mbɨ́la nedhɨnga ɨnde lɨ bhʉlʉ ’zi agó lɨe mambɨla-a, anɨ de ó de me anɨ lɨ abhʉ́ ’tɨ gba nɨ-e de.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Ngayi di-e, yi dʉ bedhe. Padhá de, anga yi mbɨla nedhɨnga lɨ ngama, Ndɨlɨ gba kpála-a, ma agó lɨe de.»
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Abhomʉ-o, Piele atsia ayi anɨ me: «Ngámá, mo opa gbitaku ɨnde-e bha bini pɨ ya kpi ya kpi? Ne me, mo opa pɨ ndʉ okpála hana.»
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ngámá agie pɨ anɨ me: «Kpála na kulu na ngbingbili ne ɨmbɨlangʉ-o, a ko bhedho? A ko kpála bhende lɨ ngámá gba e ao e ngʉ́ nalila etɨ gba e-o, di ne nagapa ezʉ pɨ okpála koko na kulu, ɨ dʉ me nedhɨnga ango-o nde akolo-o.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 A ko djalɨ pɨ kpála na kulu ango-o, ɨ dʉ me ngámá gba anɨ-e nde agie lɨe agba e, anɨ tsia bhaka me anɨ nde ngamene kulu gba e ko!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ma apa pɨ yi na paká me, ngámá bhomʉ-o ó anɨ pɨ́ ’ndjɨ ndʉ ’he gba e hana.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Engʉ́ bini, ɨ dʉ me kpála na kulu ango-o nde apa lɨ bua e me: ‹Ha-a! Ngámá gba ma-a gó má gala de.› Anɨ hólo nabhɨ obɨ e na obhosɨbhosɨ di ne obhe na olɨsɨlɨsɨ-o. Anɨ hólo nazʉ ’he, nandjɨ pandɨ ne nalangba ne di.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ngámá gba anɨ-e gíe lɨe lɨ ekpɨ́ anɨ djeke anɨ lɨe de, lɨ nedhɨnga ɨnde anɨ mbɨla e de. Ngámá gba anɨ-e é anɨ bhʉ́ kulu, anɨ tsia ó anɨ bhʉ́ ká okpála na sisiti.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Ɨ dʉ me kpála na kulu nde ambɨla engʉ́ lɨ ngámá gba e akʉnda e, engʉ́ bini anɨ tsia leke lɨe ngʉ́ namemene maka lɨ ngámá ango-o akʉnda lɨe de-e, kaka-a, u bhɨ́ anɨ naali.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 La-a, ɨ dʉ me kpála na kulu nde mbɨla ’ngʉ́ lɨ ngámá gba e ngakʉnda e de-e, anɨ mene engʉ́ ɨnde a ayo me u bhɨ anɨ ka e, u bhɨ́ anɨ naali de. Padhá de, anga kpála bhende u aha ’he pɨ e bhelé-e, u ayó bhadi ’he ka anɨ bhelé. Kpála bhende u ao ’he sa ’kpa e bhelé-e, u ayó matá ehe ka anɨ pépé ane mane.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 «Ma ago ngʉ́ nabhike djua pɨ́la doto. Ma akʉnda me adʉ atsi matsi!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 A ayo me ma sia batisimo na lɨkabhu. La-a, lɨkabhu lɨ bua ma naali akólo lɨ ’kpɨ́ ɨnde ma asía lɨe ko!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Yi abhundja naayi me ma ago ngʉ́ nao guo ’ngʉ́ pɨ́la doto? Ma apa pɨ yi me, a mo-o ade. Ma ago mangbo ngʉ́ nagbogbo bhʉsʉ okpála.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Nayie pɨ mbɨa ɨnde-e, piga bini na okpála bhuluvue agbó bhʉsʉ e, bata ayála bhisi, lɨ bhisi yála bata.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 ’Dyɨ ndɨlɨ ayála ndɨlɨ na bhobhoko gba e-o,
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu apa matá pɨ okpála me: «Yi u me ebha ngago ne kati, yi kolo pá me: ‹Ebha ɨnde-e adhɨ́ madhɨ.› Ɨ tsia méne la bhadi lɨe moko.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Yi dje anvi me a nde ngayie lɨ pápá na yoyoko, yi pá me: ‹Ekpɨ́-e akpá naali.› Ɨ tsia méne la bhadi lɨe moko.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Ngayi obhʉlʉ kali ɨnde-e! Yi mbɨla engʉ́ ɨnde ngakodho ’kpɨ́ abhʉ́lá ne bhende pɨ́la doto-o hana. La ka nɨ, yi kʉnda nambɨla engʉ́ ɨnde ngakodho ’kpɨ́ lɨ nedhɨnga ɨnde-e lɨe de-e?»
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 «Ka nɨ, ngayi makpe, yi mbɨla nakodho ’ngʉ́ na ngbingbili ɨnde ayo namene e lɨe de-e?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ɨ dʉ me yi nde bhʉ́ ’ngʉ́ ne kilí mʉ-o, anɨ dʉ anʉ́ ne mʉ bhʉ́ djila okpála nakodho ’ngʉ́-o, mʉ de mene ne kpéke me yi dje lɨyi ne anɨ lɨ kpadjɨ. Mʉ ngakpe bhomʉ-o me, anɨ anʉ́ ne mʉ pɨ kpála nakodho ’ngʉ́-o de. Lɨ kpála nakodho ’ngʉ́-o há mʉ pɨ osʉdha de. Lɨ osʉdha-a tsia bhíke mʉ bhʉ́ tɨkpʉ de.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ma apa pɨ mʉ me, mʉ kóto bha oo me, mʉ nde agie ndʉ bopulu gba mʉ-o hana má kpɵkɵbhɵ!»
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.