Lucas 12

Mvù Ŋgɔ̀ŋ Feê (MCU) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Sâ cìlì nùàr mgbɔ́ŋ né cu sâ doó ŋab den. Yeésò yeé ŋene aá ménâ, à jɔ̀gɔ̀ tueé njií lɔgɔ̂ mé bɔ̀ mbɔ̀ŋ seèn, ye bɔ̀ a: «Bí bɔ̀ŋ feh biì mé kulu bɔ̀ *Farisiên; mè jue né leba bɔɔ̀n doô. Bɔ́ ŋgòr dɔɔ́ŋ tueé gi né mé sòn fèfà.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Mè tueé bí, bɔ̀ njèh lèrrèb dɔɔ́ŋ nde gi né cie ŋené yuo; bɔ̀ njèh dé nénâb ŋené yuo kela giì bèsɔ́nè ménâ ndɔ.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Njií mé bí né bèh cibì tueé dɔɔ́ŋ nde né bèh ŋagâ ŋgulí den. Bí yila mene gwò, bí ferá mene hin, bí né ké mí namé den, mé njéh mene bɔ́ nde né ké felè gwà ŋaá, bɔ́ yie den teèn, bɔ̀ nùàr ŋgweé laré dɔɔ́ŋ.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 «Dé biì, bí bɔ̀ mbeí mò, mè né bí tueé: bí té bɔ̀ wúlá-nùàr bɔ̀ vèh. Bɔ́ wula lom né léláŋ ŋgàŋ yoòr, sâ gi aá, bɔ́ mé terreb déì toò sam cuú.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mè tueé bí, nuaá mé bí nde né veéh né sér Càŋ. À dé seèn né mé terreb nùàr wulâ, à si njií tuar te we tarê. Mè tueé bí: bí vèh sér bú.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 «Hên faá tásuagár doô, mɔ bɔ́ domó laáb mene bɔ́ tîn, bɔ́ go sɔm kɔ́bɔ̀ fà, nde né nùàr yulá wa? Mé njéh mene, Càŋ njolo mé cén déì lètenè bɔɔ̀n cì bèh,
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 sé tagá bí wa? Mè tueé bí, né mene bɔ̀ yúlí feèh biì dɔɔ́ŋ né gi njolò seèn. Bí té mbaá vèh kú; kela né bí te mbeî yuií mé dàm bɔ̀ tásuagár hèllè.»
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 «Mè tueé bí, nuaá mé né mè cie toò bɔ̀ nùàr gwaán njií dɔɔ́ŋ, loù sâ *Huaán Nùàr nde né bú toò bɔ̀ cìlì Càŋ gwaán weh ndɔ, ye né nùàr nyî.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Nuaá mé né mè toò bɔ̀ nùàr ŋgɔɔ́n dɔɔ́ŋ, mè nde né bú toò bɔ̀ cìlì Càŋ ménâ ŋgɔɔ́n ndɔ.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Nuaá mé né Huaán Nùàr jueé, bɔ́ nde né veên seèn doó kulú njií. Nuaá mé dé seèn jue seér né Cúcuí Ŋagâ, bɔ́ veên seèn lè kúlú sɔ̀m ndé ŋgwéh.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Bí kɔ́ɔ ye: bɔ̀ nùàr nde né bí sie, bɔ́ jɔgɔ njií bí ké *gwà sóù bèh juù, bɔ́ nde né bí ké toò bɔ̀ kokoô bɔ̀ dé lɔɔ̂ ménâ mgbɔmé njií ndɔ. Loù sâ njií mé bí nde né sònò tueé, bí té nyàmè.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Loù sâ Cúcuí Ŋagâ bí ŋgòr sònò tueé kwaá nde né kɔɔ́.»
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Nuaré déì lé naâ yí lètenè bɔ̀ nùàr teèn, ye Yeésò a: «Nùà fèh-njèh, tele beèh lé naâ béh ŋgúlú kuú kwaá lɔɔ́. Júé bei mò a, gè há mè dé mò ma.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yeésò ye bú a: «Nùàr mò, kei mé yií keéh né mè teèn kɔɔ́ wa? Mè ndeè naâ bèh ju biì tenâ, mé ŋgúlú biì geê wa?»
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Jomo sâ à ye bɔ̀ nùàr a: «Bí bɔ̀ŋ feh biì mé temé te ŋgúlú jɔgɔ kwaâ. Nùàr a, kwà gí méné njèh dɔɔ́ŋ, ndɔ́g, à yɔ̀ŋ teèn kwà kéh ndé ŋgwéh.»
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 À si baá-re bɔ́ kàn déì ndɔ, ye bɔ́ a: «Nùà lieê déì lé naâ mé ŋueèh teèn, yab lé naâ teèn yuo dé gècên.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 À duɔɔ́m baá-re mé huún seèn munô ye: Hên bèh teèn sam; nyí yab hên dɔɔ́ŋ kwaá gi nde né he wa?
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 À den cu kaà mé be seèn ye: Nyí kɔ baá kèn: nyí nde né bɔ̀ mbáŋ nyî dɔɔ́ŋ ŋerré sɔm gií, nyí sie hamé seér bɔ́ lòù, te nyí bilí kwaá gi bɔ̀ yab mé bɔ̀ njèh nyî dɔɔ́ŋ teèn.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Jomo sâ nyí tueé nde aá ye yo nyî a: wò yab ŋgún bilí kwa baá kèn, baá dé nyèmà ŋgûn ndɔ; dù bá duù, yíé bá dé yieê, wò ŋueé lom dé ŋueê; dòbò njí bá tàbè mbaá.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 À yeé tueé gi aá mé huún seèn mân, Càŋ ye bú a: Nùà kùlù faá wò nɔ! Wò kɔ́ ŋgwéh ye lan cíbítenè wò nde né kuú wa? Sâ, neì bɔ̀ njèh yeè hèllè yieé nde né kɔɔ́ wa?»
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yeésò den cuù ye bɔ́ a: «Mè tueé bí, sâ nuaá mé ŋgùlù bilí kwaá lom né dé seèn, à dé Càŋ bílí ŋgwéh dɔɔ́ŋ, nde né bú faá nùà kùlù hèllè nɔ bɔɔ́.»
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 À den cuù ye bɔ̀ mbɔ̀ŋ seèn a: «Mè tueé bí, mɔ né mân, bí té mé yáb nyàmè lè, ye te bí koó feh biì. Bí té mé cɔ̀gɔ̀ nyàmè lè, ye te bí su kwaá yoòr ndɔ.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Kela né yɔ̀ŋ nùàr mé yáb; gùm nùàr huɔm kela né kɔɔ́ mé cɔ̀gɔ̀ ndɔ.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Bí jɔ̀gɔ̀ kè njí ke bɔ̀ non ye; bɔ́ yab dòbò bèh, bɔ́ kwá bèh, bɔ́ mé be yolò sam, bɔ́ mé mbáŋ sam ndɔ. Mé njéh mene, Càŋ né gi bɔ́ koó laré; sé tagá bí wa? Ŋgweéh kela né bí mé non mà.»
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 À den cuù ye bɔ́ a: «Bí né mene nyamé, lètenè biì dɔɔ́ŋ, neì cieé déì felè bɔ̀ cieé seèn sagá komo nde né kɔɔ́ wa?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Mɔ njèh dé maàn hên né bí yɔgɔ́, sâ bí dé jomò mbaá nyamé den né dé keì wa?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Bí kè wèh yoòr bɔ̀ mvue nyurè mé né ké ŋueh baá: bɔ́ seé témá bèh, bɔ́ cɔ̀gɔ̀ cóló kɔ́ bèh ndɔ. Mé njéh mene, mè tueé bí, mgbè Salomɔ̂ŋ mé be ŋgùlù seèn mene dɔɔ́ŋ lé gèh nòmò cɔ̀gɔ̀ faá bɔ̀ mvue nɔ sù kwà ná ŋgwêh.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Mɔ Càŋ né nyure mbaá yàgà ménâ nyegé huɔɔ́m, à cɔ̀gɔ̀ mé bí há kélá ndé ŋgwéh wa? Ŋgweéh bɔ̀ nyure ké ya den weh né dé laàn, kwéh bɔ́ nde né saá sɔm wa? Temé kuú né bí lòù, mè tueé bí.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 «Sâ bí té mé yáb bɔ̂ mbè mbaá nyàmè fɔ́n lè, bí té seé cer.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Dé sâ né seé bɔ̀ wɔ̂ŋ bɔ̀; bɔ́ né gi ménâ nyamé fɔɔ́n. Bí né dé biì mé Tele teèn; bɔ̀ njií mé saám né bí dɔɔ́ŋ, à né gi kɔɔ́.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Bí yúé fɔ́n sér *Lò Càŋ, Càŋ nde né bí bɔ̀ njèh dé jomò teèn haá keéh.»
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yeésò den cuù, ye bɔ́ a: «Bí té vèh, bí mene màgà ŋgwéh, bí né bɔ̀ mbieè mò. Lò Càŋ né dé biì; Tele biì Càŋ haá né bí kɔɔ́, ye nyí gwaán né ménâ.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Sâ bí gò sɔ̀m bɔ̀ njèh biì, bí geé haá njií bɔ̀ saâm bɔ̀ kàgàlɔ̀ŋ sâ. Bí fɔ́n sér ŋgúlú mé nde né ter le, bí né ké te vulúu bilí njií. Dé sâ gí ndé cú, yíb ŋúɔ́b ndé cú, sueé yíé ndé cú ndɔ.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Bí kɔ́ɔ ye, temé nùàr né gi bèh mé ŋgùlù seèn né teèn.»
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 «Bí dèn dene bɔ̀ siîb; bí góló nyégé cɔ̀gɔ̀ bagasé, bí mɔ̀gɔ̀ sìè lâm beè.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Bí dèn làŋ faá bɔ̀ seê bɔ̀ mé né tele seê bɔɔ̀n kela den nɔ. Te tele seê bɔɔ̀n cuù bèh kùrmò fù, à gɔ hin, bɔ́ gulu keéh bú wúwágá.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bɔ̀ seê bɔ̀ mé tele bɔɔ̀n nde né bɔ́ ménâ kwa dɔɔ́ŋ, nde gi né samé. Mè né tueé ye bí a, mɔ à cu cuù baá, à nde né cɔ̀gɔ̀ goló nyegé, à feh bɔ́ bèh denè kwarè yâb, à bɔ́ yáb jɔgɔ haá seér kɔɔ́.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 À cu cuù mene lɔgɔ̀tenè, né mene toò cieê, bɔ̀ɔ́ mé né lɔ́m goó dɔɔ́ŋ nde gi né njua beè seèn kwa.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Bí kɔ́ɔ ye, mɔ nùà gwà sé né kɔɔ́ ye loù sâ yíb nde né nyí yilá, à sé naâ làŋ den, à mɔm ŋaga gwà seèn, te yíb gwò yílá cú.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Sâ bí dèn dèn làŋ ménâ, wanɔɔ́ŋ Huaán Nùàr kar waà nde né loù mé bí cí mùnò ŋgwéh.»
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Piêr ye bú a: «Fehtoò beèh, wò kàn hên si njií lom né mé béh wa, né mé bɔ̀ nùàr dɔɔ́ŋ wa?»
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Fehtoò beèh ye bú a: «Kwá mè tueé bí felè nùà kɔ́gɔ̀n mé né seé tele seê seèn mé temé cén bɔɔ́. Né nuaá mé tele nde né bɔ̀ seé bɔ̀ dɔɔ́ŋ haá kwaá beè seèn, te à geé haá bɔ́ yáb, à geé faá né tueé nɔ.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Mɔ tele seê seèn waà, à né seé seèn te ceér-e ménâ bɔɔ́, à nde né beè teleè samé.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mè né tueé ye bí a, tele beè seèn haá lɔ bilí nde né mé bɔ̀ njèh seèn mene dɔɔ́ŋ.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 «Á, mɔ nùà seê cén sâ den seér cuù né mé feh seèn, ye: Tele seê nyî wágá cú ndé ŋgwêh, à né seér bɔ̀ seê bɔ̀ lobo, né mene bɔ̀ dé sisiîb, né mene bɔ̀ dé vévêh, à né bɔ́ lobo, à né yáb yieé ndabé, à né ŋueé sela;
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 mɔ à né méménâ bɔɔ́, ŋgweéh sâ tele seê seèn nde né lòù kaár waâ, à weh bú seé wa? À nde né bú kwɔgɔ́ sɔm, te bɔ́ bɔ̀ dúágá-tie bɔ̀ den mé gèh nûr cên.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 «Nùà seê mé né gi njií mé tele gwaán nê kɔɔ́, à ménâ bɔ́ ŋgwéh, à bú bɔ̀ njèh seèn nyégé ŋgwéh dɔɔ́ŋ, nùà sâ nde né mé núr beè teleè ŋené kuú.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Njií mé tele seê gwaán nê, mɔ nùàr kɔ́ ŋgwéh lòù, à né mene veên bɔɔ́, sâ dé seèn bɔ́ bú kókoó lòbò ndé ŋgwéh. Bí kɔ́ɔ ye, nuaá mé bɔ́ lé naâ bú njèh ŋgún haá, bɔ́ beè seèn bie weh cu nde né ŋgún ménâ ndɔ; bɔ́ ŋgún bie weh kela nde né beè nuaá mé bɔ́ lé naâ ŋgún haá.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yeésò ye bɔ́ a: «Mè ká doó beè waà né mé we. Mè né gwaán ye sé la baá ŋgie.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Mè nde né nòmò Càŋ weh ndɔ. Baá lom mè dé yieê yieé.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Bí té mùnò ye mè ká te wɔ́ŋe ndeè né bɔ̀ nùàr dɔlê haá. Mè tueé bí, mè ká lètenè biì nde seêr né bèh kèrrè siì.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Mɔ bɔ̀ nùàr né gwò tîn, kènê bɔ̀ tagár bɔ̀ déì nde né bɔ̀ fà bɔ̀ bunó; bɔ̀ fà bɔ̀ nde né bɔ̀ tagár bɔ̀ bunó ndɔ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tele nde né huaán bunó; huaán bunó cu tele ndɔ. Meí nde né huaán dé vêh bunó, huaán bunó cu meí ménâ ndɔ. Bɔ̀ makoò bɔ́ bɔ̀ veèh ŋuna bɔɔ̀n nde né méménâ lètenè bɔɔ̀n bunó kuú.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yeésò tueé njií mé cìlì nùàr ndɔ, ye bɔ́ a: «Mɔ bí ŋene nu baá ter kèb nyiìb yilí komo ŋaá, bí ye: nu nde né neé. Ne ka ménâ.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Mɔ bí ŋene fu né lòù kobó ŋaá, bí ye: lan nde né salé; salé ka ménâ ndɔ.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Jue ka bí bɔ̀ leba bɔ̀! Bí né gi bɔ̀ njií sâ dɔɔ́ŋ ŋené kɔɔ́; né mene ká doó, né mene ké ter, né gi njolò biì ŋagásé. Seèn bɔɔ́ né naàn mé bɔ̀ njèh dé nàm biì hên, bí ŋéné kɔ́ ŋgwéh wa?»
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 «Bɔɔ́ né naàn mé bí ceér gècên mé be biì ŋéné kɔ́ ŋgwéh wa?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Mɔ bî nuaré déì baá mé ju, à né wò sií, à ju sâ njií né ké toò nùà dueè; mɔ bí bú gɔ bilí né kɔɔ́, lègè lòm ceér dueè tég, te bí bú jɔ̀gɔ̀ den giì mé sòn cên ye; wanɔɔ́ŋ wò nde né ju beè seèn toò bɔ̀ kokoô bɔ̀ die, bɔ́ sie haá njií wò mé sɔ́jì; te sɔ́jì nde wò ké gwà cibì yií njií.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Mè tueé wò, bɔ́ sie kwaá nde né wò beè méménâ, tɔ́g kɔ bɔ̀ tomo njèh nùà hèllè yuo kela giì baá kèn, sâ ye.»
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.