Lucas 12
Tupana Ehay Satere Mawe Pusupuo (MAVNT) vs NTLH
1 Mi'i hawyi miit'in sem kahato te'eruwa'atunug Iesui ewawi ta'atumoehãite hap ta'atuky'esat kahato. Mi'i pote to'opykit pykit ne'i i'atu kahato hemig neran haria. Mi'i hawyi Iesui to'e temiit'in me — Eiwe'eg wo'o Tupana ehay ran enoi haria pupi e. Mi'iria typy sehay enoi haria e. — Uruto po'og urikuap Tupana ehay torania kai i'atu'e. Mi'i hawyi — Waku kahato eipe i'atu'e ta'atupotmu'eria pe ma'ato — Yt nakuaria i eipe e Tupana i'atuemimu'eria pe pytkai e. Ta'atusu'at kahato Tupana wenãpin miwan miat wen ma'ato yt ta'atunug hin i aikotã Tupana to'e hap ewy. — Waku kahato uruto i'atu'e miit'in me hawyi — Pywo ti rat waku kahato eipe e irania'in mi'iria pe ma'ato — Yt naku i kahato eipe e i Tupana mi'iria pe katupono Tupana piat ainãpin hap ta'atusu'at kahato pytkai yt naku i kahato ta'atunug mig'i wo. Sehay ikahu kahato rakano ta'atuhenoi wen ma'ato i'atuminug ko'i yt naku i kahato e. Typy hẽku rakaria ewywuaria mi'iria yt ewetunug nei'o mi'iria ewywuat are. Ta'i manĩ puk ko'i ewywuat ne'i mi'i haria are e. Manĩ kurin kat ipyp takat watopag manĩ pakup we hawyi toimo'okpuk ne'i ipakup takat e. Pyno eipe ti yt eiwe'eg i pote i'atuminug sa'ag ko'i timowato ne'i aru yt naku i nug ehepiat hamo e. Pyno waku eiwe'eg wo i'atuminug ko'i ewywuat nug hap pupi are e katupono mi'iria ti manĩ puk ewy meiũran ti eipe ei'ewyte eweikupte'en mi'iria ewy e.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 I'ewyte yne huwy piat ewywuat i'atuminug ko'i mig'i wo i'atumi'apyhik ko'i meiũran aru Tupana ti'atumoherep wuat'i ehamo e. Meiũran ti aru heremo kahato i'atuminug sa'ag mig'i wo topyhu'at wuat'i mikuap mo are e.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Kat ewei'e som i'ypyryp we meiũran ti aru Tupana timoherep wuat'i miit'in ehamo sio waku sio yt hap are e. Aikotã watimoherep ahehay ywaiti hap totepyi aheyparakai ywaiti hap kaipyi hap ewy toimoherep aru wuat'i miit'in minug sa'ag wuat'i miit'in minug wakuap tehay wo wuat'i miit'in ehamo wuat'i miit'in ikuap hamuat e. Aikotã morekuaria mipo'oro sehay ewywuat Tupana timoherep wuat'i ehamo i'atuminug sa'ag sio i'atminug wakuap e Iesui.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 Uiwyria'in miit'in miat ei'auka hap pupi yt eweiken'ẽ tei'o katupono eipiit auka hawyi yt kat i ra'yn po'og ta'atunug kuap ehete ei'auka hawyi.
4 Jesus continuou:
5 Ma'ato Tupana pupi waku eweiken'ẽ kahato katupono Mi'i ti eipiit toi'auka kuap i'ewyte toipugha kuap eipe aria koro pe aikope eho'opot hap toĩne'en wuat'i e'at hawe e. Mi'i pote waku Tupana pupi eweimõtypot kahato po'og po'og miit'in kai e.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Ma'ato Tupana aiky'e kahato e Iesui. Pywo kahato toi'atuky'e wuat'i miit'in. Miit'in yt uwe i miky'e ko'i toiky'e kahato e. Ta'i miit'in ky'e kahato hat Ui'ywot e. Po'og aiky'e irania'in aiky'e haria kai. Ta'i ahetama pe watiweneru ra'yn weitaria hit ko'i ha'up yt iwato hin i ha'up typy ape kurin nakaria put'ok'e 5 weita hit kyi'at hamo wato'e mesuwe yt ha'up kahato rakat i miit'in wanẽtup hawe weita hit aimi'u apopyt wato'e. Yt kan hamo i weitaria miit'in i'atu'e ma'ato Tupana py'a pe waku kahato yne tominug ko'i e. Ta'i toi'atuky'e kahato weitaria ko'i e. Yt toiwaure hin i weitaria apykok hamo e Iesui.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Yt eweiken'ẽ tei'o uiwyria'in katupono eipe ti po'og kahato weitaria kai eiky'e Tupana e. Pyno aikuap kahato Tupana aiky'e haype are e. Ta'i toikuap yne ahetiat e. Ta'i toi'atukuap kahato yne ahepiat. Aipiit yne ete toikuap. Karania karania ai'asap ko'i etiat toikuap yne. Wẽtup ai'asap ta'at yi tote hawyi toikuap are. Mi'i hap ewy aikuap Tupana e. Mi'i pote yt naku i watoken'ẽ miit'in pupi sio ai'auka sio yt hap pupi katupono ai'apykok kahato Ai'ywot atipy piat e Iesui ahepe.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Pywo are'e ehepe uwe uwe yt token'ẽ i uimohey hap moherep hamo ahewanĩkaptia ehamo ai'auka teran haria pe mi'i e hat piat — Uhemiit kahato mi'i miit are'e kahato atipy pe Ui'ywot pe e. Mi'i miit piat yt aremõti hin i e. Uito areĩene'en Eheyke'et Koro i'ewyte Eikywyt Koro wuat'i e'at pe uimohey hap eweimoherep miit'in me — Ui'auka pote ui'auka ma'ato yt aremõti hin i Uimimohey moherep hamo e hat pe — Aimohey hat sese mekewat miit are Ui'ywot sese atipy piat pe e Iesui.
8 Jesus disse ainda:
9 Ma'ato — Yt atimohey i ewei'e irania'in me uhepiat — Ui'auka aru atimoherep Uheyke'et Wato Uikywyt Wato i'atuepe hawyi ui'auka hap pypi areken'ẽ ewei'e hawyi i'ewyte Uito ahenoi Ui'ywot Atipy piat i'ewyte yne Tupana yatypiat ieĩne'en haria itotiaria pe mio tã e hat etiat — Yt Uimohey kahato hat i mi'i miit are'e aru itotiaria pe e Iesui.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Pyno ehehay sa'ag uhetiat Eheyke'et Koro etiat Eikywyt Koro etiat i'ewyte sa'ag ewetunug uhete mi'i pe ehẽtup Tupana pe paa'ewei'e hap wywo pote Tupana tiwaure kuap eiminug sa'ag ko'i uhetiat hap wen ma'ato wẽtup ei'e sa'ag hap Tupana yt tiwaure kuap i are. Karãpe Tupana Pã'ãu to'e ehepe — Eweimohey ro Uha'yru mi'i hawyi ewei'e Tupana Pã'ãu Wakuat pe — Eso ewei'e motoro yt atiky'esat i e'e hap katupono ahiag mẽpyt ri Emimoherep Iesui ewei'e sa'ag eipy'a pe Tupana Pã'ãu Wakuat pe pote Tupana yt karãpe i waure wo ei'e hap sa'ag eipy'a piat Topã'ãu miat ei'e hap etiat are e Iesui tuwepiat. Pyno eiwe'eg wo'o — Eso ei'e Tupana Pã'ãu miat eimu'e turanuat uhepiat hap pupi katupono pywuat sehay yn tohenoi uhetiat e Iesui — En ni ahiag mẽpyt e haria pe.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Uipotmu'eria meiũran ti aru eheropo'ok te'eruwa'atunug hap kape Tupana mõtypot yat kape ta'atu'akagnia py'asetpiat — Mi'iria yt naku i kahato rakaria ta'atu'e hamo eima'at sehay wuat ei'auka hamo eheroto surara kape e.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Mi'i turan eheroto turan — Kat are'e aru ati'atuwesat yt ewei'e i tei'o eipy'a pe eiwanẽtup hawe are katupono aikowat wakuat wyti aru i'atuwesat hamuat Tupana Pã'ãu henoi ehepe aru itote ihay aru to'e hap ok tã ma'ato eiwẽ pyi ihay e Iesui temiit'in me.
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Mi'i hawyi wẽtup ok miit'in tok pyi to'e Iesui pe — Urumu'e hat e ui'ywot wyti iku'uro ra'yn ma'ato ui'ywot ekare'en yt kat i tutum uhepe ma'ato uheyke'et pe tutum yne hawyi mesup uheyke'et yt ho'oium neran hin i uhepe ui'ywot powat'yp pãi — Uiano uiano are'e pytkai yt toipat'ok hin i e. Mi'i pote atiky'esat kahato ehay ro — Eho'opat'ok to e'ywot ekat eywyt pe ere o uheyke'et pe e Iesui pe.
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Mi'i hawyi Iesui tiwesat — Are pãi Uito wyti yt atimõ'ẽ teran i ei'ywot ekare'en ko'i ehepe uhyt e. Yt ariot i mesuwat yi kape irania'in ekat mõ'ẽ hamo e. Pywo ti rat ewe'eg wo o eheyke'et ekat ky'ewi hap pupi are'e epe uhyt e. Tupana yt uipo'oro i mesuwe e'ywot ekare'en mõ'ẽ hamo pãi e.
14 Jesus disse:
15 Mio tã to'e hawyi tohenoi yne itotiaria pe — Eiwe'eg wo o meimuẽwat ehekare'en iwato kahato ky'e kahato hap pupi e. Uhekat kahato teran eweiky'esat ma'ato eheĩne'en hap sese yt eweikat hin i hawyi yt eweipuẽti i wyti aru ehekat wuat'i e'at piat hap e. Mesuwarotiat ehekare'en iwato kahato hap kaipyi yt eweipuẽti hin i eipy'a piat eimowepit hap sese hap e.
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Mi'i hawyi hã'ãkap wuat tohenoi ahekat ky'ewi hap etiat. Mio tã to'e Iesui — Sa'awy'i so toĩne'en wẽtup ok iko iwato kahato rakat i'atu'e. Mi'i hawyi so toi'atukoi kahato yne te'yi koro tote hawyi so tuwenug kahato ra'yn manĩ itote i'atu'e.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Mi'i hawyi so tutunug kahato u'i hawyi i'atu kahato u'i hyt ahyt ko'i sem tutunug at ka'ap hawyi — Aikotã som waku atunug aru e katupono Uhe'u'i hyt ahyt kahato ra'yn e so topy'a pe. Ui'yat ko'i yne yt put'ok'e hin i uhe'u'i hyt ahyt ereko hamo e so. Pyno aikotã aru atunug aru e topy'a pe.
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Mi'i hawyi to'e tuwepe — Pyno atikuap ta'yn aikotã waku uhe'u'i hyt ahyt sem atimoheg wuat'i e'at pe e. Pyno waku atunug kahato uhe'u'i hyt yat koro ko'i hawyi waku uheyparakai sem itote atunug uhe'u'i hyt ahyt sem ko'i ereko hamo e so tuwepe. Pyno waku ati'atupugha uhe'u'i yat pot ko'i hawyi po'og iwato ikahu rakaria ati'atunug kahato uhe'u'i hyt ahyt sem ereke hamo e so.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Mi'i hawyi ti aru uimowepit hap toĩne'en wuat'i e'at pe katupono yt karãpe i aru yt uimi'u i hap toĩne'en uikai e so tuwepe topy'a pe tuwanẽtup hawe e. Ta'i waku ra'yn waku ra'yn wuat'i e'at pe e. Uhe'u'i iwato sese sakpo ra'yn mesup waku pe ra'yn aru areĩne'en pãi e so. Ui'ok hap yn aru toĩne'en e. Mi'i pote uheĩne'en hap waku pe areĩne'en u'i hyt ahyt sem pote e so topy'a pe tuwehum kahato tuwewawi haype. Mesup ta'yn yne uimiky'esat ok tã wuat'i e'at pe atikyi'at kuap e so u'i sa'up mo e so. Pyno waku uipohep ta'yn wyti aru uipotpap hap ko'i ete pyi hawyi uiwepit hap yn na'yn atikat hawyi arenuk at ka'ap uimiereko iwato kahato e. Karania e'at kapiat ne'i mi'i ra'yn uhekare'en e so topy'a pe e.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Mi'i hawyi Tupana to'e tope atipy kaipyi — Yt ewe'eg i kahato rasig e katupono mesup ewãtym wyti eku'uro hap toĩne'en are e u'i wo hekat rakat pe. Mi'i hawyi apuru uwe po pe ekare'en ko'i sem topyhu'at e Tupana tekat iwato mohey hat pe e.
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Mio tã e hã'ãkap wuo tohenoi hawyi to'e itotiaria pe tomimu'eria pe — Mi'i ewywuat te'eropyhu'at mesuwarotiaria ta'atuekare'en etiat yn wehum haria e. Mi'iria yt hekat rakaria i Tupana wanẽtup hawe e. Te'eruwanẽtup kahato ta'atuekare'en ete hawyi i'atuwanẽtup hawe yt put'ok'e i Tupana kapiat te'eruwanẽtup hamo e Iesui itotiaria wa'atunug sok haria pe.
21 Jesus concluiu:
22 Mi'i hawyi Iesui henoi i ra'yn topotmu'eria pe — Uiwyria'in e yt naku i watuwanẽtup yn aimi'u mesuwarotiat kape e. Yt naku i aipiit piat ehesokpe ko'i kape yn watuwanẽtup e.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Katupono aheĩne'en hap wuat'i e'at piat aimowepit hap wuat'i e'at piat yt tut i aimi'u iwato kahato hap kaipyi i'ewyte aipainug hap kaipyi aimowepit hap yt tut i e. Aiwepit sese hap yt tut i ahesokpe aipainug hap kaipyi are e. Ta'i aimi'u sese ahesokpe sese ti tut Tupana miium kaipyi are. Mi'i ti po'og waku watikat aimi'u ko'i kai ahesokpe ko'i kai are e.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Eiweha'at ro weitaria ko'i kape e. Yt te'eruwemi'u koi kuap i wen ma'ato Tupana ti'atupoi kahato weitaria ko'i are e. I'ewyte yt kat i u'i hyt ko'i ta'atuereko aito ewy ma'ato Tupana ti'atupoi kahato weitaria ko'i yne e'at pe ta'atuhewyry hap upi e. Pyno aito ti po'og po'og Tupana mi'atuky'e ko'i torania weitaria ko'i kai are mi'i pote aipoi kuap Tupana aikotã toipoi weitaria ko'i ewy e Iesui.
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Ta'i pywo ti yt aitypore i pote yt kan hamo i watuwanẽtup ko'i ko'i katupono watuwanẽtup ko'i ko'i haty wo pytkai aipiit motypore hap yt kat i toĩne'en e. I'ewyte — Pyno areĩne'en mot'i kahato mesuwat yi tote e hap kape watuwanẽtup at ka'ap aimoken'ẽ hap wywo pytkai aiku'uro hap e'at tut aru hawyi yt watoĩne'en kuap i wẽtup e'at po'og watuwanẽtup ko'i ko'i ahesaika hap wywo pytkai e.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Pyno aipiit motypore hap yt watunug kuap i aiwanẽtup ko'i ko'i hawuo hap ewy yt kan hamo i aiwanẽtup ko'i ko'i — Are pãi are an yt kat i uimi'u hawyi uiku'uro uhesy'at hap upi pãi an aiwanẽtup aimoken'ẽ hap upi hap yt kan hamo i katupono yt aiwanẽtup ko'i ko'i hap kaipyi ti aimi'u ko'i toĩne'en e. Yt naku i paa'wato'e — Yt kat i uhesokpe hawyi uhatek hap sese toĩne'en hawyi uiku'uro aru yt kat i uhesokpe hawyi e hap upi yt naku i watuwanẽtup sa'ag aimogyt hap ewy e Iesui ahepe.
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Uimohey haria e eiweha'at ro ga'apy pohyt ko'i kape katupono tuwepainug kahato ga'apy ko'i ikahu kahato sese e. Ta'i ga'apy yahig kape eiweha'at ro katupono tuwepainug kahato i hupi itote ipohyt ko'i wo ikahuria kahato rakaria mi'iria e. Ikahu kahato po'og po'og ikahu sa'ay'iwuat ieĩne'en hat morekuat koro pot Sarumãu hekat rakat esokpe kahuria kahato rakat kai. Po'og po'og ikahu ga'apy piat pohyt ko'i morekuat Sarumãu esokpe ko'i kai e. Ga'apy piat pohyt ko'i yt wepotpap haria i i'ewyte yt te'eruwesokpe pi'ig kuap i haria tukupte'en ma'ato i'atuwepainug hap Tupana minug po'og ikahu ahesokpe kai are e.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Wuat'i e'at pe ga'apy piat ko'i Tupana minug sokpe puo e. Ga'apy watitek hawyi mũki'ite ipohyt pap ta'yn aiko watunug hawyi e. Mi'i hawyi igag hawyi ahe'aria wo i'yp ko'i watunug e. Uimohey haria kat pote yt eweimohey i Tupana tikuap kahato ahesokpe nug hap aipainug hap e. Yt eweikuap i te apo aikotã aito po'og Tupana miky'e ko'i ga'apy pohyt ko'i kai hap e. Pywo kahato Tupana tum kuap ahepe ahesokpe e.
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Mi'i tupono yt naku i watuwanẽtup ko'i ko'i yt kat i Tupana mohey hap wywo — Yt kat i uimi'u pote uiku'uro irane mũki'ite aiwanẽtup aimoken'ẽ hap upi e. Yt naku i — Uhatek hawyi kat som aru atu'u rat kat som uimẽpyt mi'u wo aikope pyi aru uhesokpe e hap kape yn yt naku i watuwanẽtup ko'i ko'i haty kahato aipy'a pe hap wywo yt kat i Tupana kapiat imohey hap wywo are e. Aikope pyi aru ahesapo hy pãi an yt naku i hawyi yt naku i aru e hap aimoken'ẽ hap wywo yt naku i watuwanẽtup at ka'ap aimoken'ẽ hap ewywuat ko'i hap upi e.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Ta'i yt Tupana mohey haria i mekewat ko'i ko'i kape yn te'eruwanẽtup at ka'ap te'eroken'ẽ hap wywo yt kat i Tupana mohey hap wywo ma'ato aito — Pywo pe wyti Tupana ti aimoieĩne'en kahato kuap hat waku wato'e e.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Ta'i Tupana ti'atukuap kahato ahesy'at yt ahesokpe i hap e. Ta'i mesuwarotiat irania'in ywania Yt Tupana kuap i haria ta'atu'ok hap ta'atusokpe hap ta'atu'yatnug hap kape yn te'eruwanẽtup at ka'ap ma'ato yt atiky'esat i eipe mi'iria ewy eweikupte'en aikotã yt Tupana mohey i haria ewy e. Yt atiky'esat eipe mi'iria ewy eweikupte'en uiwyria'in ma'ato atiky'esat eweikat kahato aikotã pote waku miit'in mu'e Tupana etiat hamuat hap kape e. Mi'i hap kape yn po'og waku watuwanẽtup at ka'ap hap atiky'esat e. Mi'i hap ti watunug mote watipuẽti kahato irania'in aimiky'esat ko'i Tupana po pyi mekewat ai'ok hap ai'yat ko'i ahesokpe hap ko'i wy e. Mi'i hawyi waku eweiwanẽtup aikotã Tupana topyhu'at Wuat'i Ywania Porekuat nuat hap kape are e. Mi'i hap eweikat po'og mesuwarotiat ko'i kai hawyi put'ok'e aru ehepe eipoityro hap mesuwarotiat hap ko'i eimoieĩne'en hap ko'i eimi'u ei'yat eisapo hy ehe'yni eimikoi ehesokpe ko'i hawyi Tupana mipoityro ko'i eweikupte'en ipo pyi are e Iesui ahepe.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Mi'i hawyi Iesui to'e tomohey haria pe — Uihũria ko'i ewywuat no eipe are e. Yt typy'i kahato i eipe ma'ato yt eweiken'ẽ tei'o katupono Tupana einug neran morekuaria wo karãpe Tupana topyhu'at Wuat'i Miit'in Morekuat nuat hap e'at pe e.
32 Jesus continuou:
33 Waku watiweneru ahekare'en mi'i hawyi waku ahekare'en sa'up kaipywiat waku waho'oium ahekat yt hekat i rakaria pe hatek takaria pe are e. Mi'i watunug hawyi ahekare'en sese iwato kahato toĩne'en atipy pe wuat'i e'at pe e. Mi'i tote ahekat sese mohag hap toĩne'en aheiam yt karãpe i ipot'i rakat are e. Yt karãpe i ikahuro ahekat itote e. I'ewyte sero'ok eharia yt tuwehyt'ok kuap i itote yt uwe i itote aipohari rakaria are e. I'ewyte ahekare'en u haria ko'i ape'i ko'i sari ko'i nupi'a ko'i wẽki'a ahekat u haria yt uwe i itote atipy pe e.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Ahekare'en atipy pe pote i'ewyte eiwanẽtup hap aipy'a piat i'ewyte tukupte'en itote ma'ato ehekare'en mesuwarotiat yn tukupte'en pote i'ewyte eiky'e hap eiwanẽtup hap eipy'a piat toĩne'en wy mesuwarotiat ko'i ete yn e. Watuweha'at kahato aimiky'e ko'i ky'ewi hap kape are e. Pywo kahato aikope ahekat toĩne'en hap kape aiwewanẽtup hap i'ewyte toĩne'en kahato are e. Aimiky'e kape yn aheha toĩne'en aiwanẽtup hawe are e Iesui ahepe.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 Mi'i hawyi wẽtup sehay Iesui henoi ahepe itote. Mio tã e — Waku wo'oeropat haria ewywuat watopyhu'at e. Mesuwarotiaria tiky'esat kahato ta'atueropat hap waku kahato rakat e. Waku Tupana eropat kahato haria watoĩne'en are e. Ta'i ahetama pe karãpe morekuaria tuwat ta'atuetawa pyi ta'atu'atoiat ta'atu'yat pe surara akag i'atu'yat piaria apykok hamo. — Ewe'eg wo o ui'yat apykok hap ete e tesurara akag me. Ara'aipok hawyi sa'up iwato atum epe mehĩ e morekuaria ta'atu'yat piaria apykok haria pe. Mi'i hawyi tuwat wẽtup tama kape hawyi waku yne hawyi te'era'aipok ta'atu'yat kape ta'atumẽpyt'in kape. Mi'i hawyi waku itote yne ta'atu'yat piaria i'atuwepit itote hawyi morekuaria timõtypot kahato ta'atu'yat piaria apykok haria. — Waku kahato ti rat en uhyt mana e to'yat apykok haria pe e. Pyno waku watukupte'en Tupana yat piaria apykok hat ewy e. Waku surara akag ewywuat aheropat Aipotypot Tupana e. Aikotã ipotpap takaria ariãty wywo wãtym muat ipotpap yat piaria poi hamo mohag ium hamo aria nug hamo haria ewywuat waku waheropat Tupana mẽpyt'in e. Waku wateropat wãtym muo rakaria ewy haty pytkai yt watoket pytkai i waku waheropat kahato Ai'akag emiit'in ta'atuky'e hap wywo are e. Aikotã hesaika rakat ipiit sakup wywo rakat ewy waku watuwepotpap Tupana mẽpyt'in eropat hap upi e. Aikotã aheropat haria wãtym muo ta'atupag ariãty ai'yat pe mi'i hawyi yne heremo itote mi'i hap ewywuat waku watuwepotpap e. Waku ahe'ariãty imehit rakat ewy yt kat i i'ytyk hap mi'i ete hap ewy watuwepotpap Tupana mẽpyt'in ky'e hap yn ahete e.
35 E Jesus disse ainda:
36 Ta'i ahetama puo morekuaria eropat haria hekatup kahato morekuat ut hap at ka'ap ta'atuhekatup katupono put'ok'e morekuat turan meremo ta'atuho'o'okenhyp teran haype e. Mi'i hawyi at ka'ap ta'atuhekatup ta'atumorekuat ut hap e. Mi'i hawyi morekuat put'ok'e to'oken'ypyke hawyi meremo ta'atuho'o'okenhyp'ok teran hawyi ta'atupysei aheko ewy waku hap ewy hawyi ta'atupoi hawyi ta'atumõtypot kahato ta'atuky'e ta'atuporekuat ta'atupotpap hap ete e. Mi'i haria ewywuat waku watukupte'en are e katupono tut irane Tupana akotã morekuat tut ho'okyi'at hap ienuk wato hap e'at kape hap ewy e. Mi'i hawyi wo'okyi'at hap enuk hap kapiat hut turan — Ariot ra'yn ewei'okenhyp'ok to e haty wo to'yat koro ete hawyi meremo heropat haria tuwat hawyi — Ereke ereke Urupotypot i'atu'e hawyi teke e.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Heropat haria yt te'eroket hin i te'eropyhu'at ta'atuka'iwat put'ok'e turan i'atuwepit kahato yt te'eroket i ma'ato ta'atukat ka'ap sio tut sio yt Ai'akag i'atu'e hap ete e. Mi'i hawyi put'ok'e hawyi i'atuka'iwat koro piit ete ta'atuesokpepag hawyi — Era'apyk o mehĩ mimi i'atu'e ta'atu'akag sese pote e. Ma'ato karãpe teropat haria yt naku i rakaria ket kai ne'i put'ok'e morekuat pote te'eruwemõti kahato. Mi'i hawyi oken'ypy ete ihay ta'atukuap ta'atuket turanuat pote te'eruwemõti kahato ma'ato heropat hap etiat ta'atupotpap turanuat pote te'eruwehum kahato ta'atuetu'isa ut hap ete e. Mi'i hap ewy waku watuwepotpap e. Mi'i turan Aipotypot put'ok'e pote yt mesuwarotiat morekuat minug ewy hin i tutunug Tupana are e. — Uheropat ro uheropat ro i'atu'e haty wo mesuwarotiaria morekuaria e. Ma'ato Ai'akag Tupana put'ok'e hawyi — Woroho'oky'e kahato e yn ahepe hawyi aheropat hat ewy topyhu'at itote hawyi toihep tesokpe ikahu kahato rakat morekuat nuat esokpe mi'i te pag'e topiit etewuat eropat hat esokpe ewywuat mi'i hawyi to'e aru ahepe — Sa'awy'i uheropat kahato haria waku kahato rakaria eipe e ahepe. Mi'i pote koitywy areĩne'en eheropat hat eipotpap nug hat ewy areĩne'en e aru ahepe hawyi — Era'apyk to uheyparakai ete hawyi woroho'opoi yne ehenuk hap koro ikahu kahato e aru Ahetu'isa Koro Tupana ahepe. — Ta'i waku kahato eipe katupono yt eiket turanuat i put'ok'are pote e.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Pyno waku watopyhu'at iwe'eg kahato rakaria ewy watuwepotpap Aika'iwat potpap nug hap ete uhyt'i'in mana'in e Iesui katupono yt eweikuap hin i karãmuo put'ok'e Ai'akag Koro hap sio ihot'ok puo sio wãtym'i sio wãtym hake sio atposake turan hap yt eweikuap hin i e. Pyno waku pe kahato watoĩne'en put'ok'e Ai'ywot Tupana yt watoket i te turan hap e Iesui temiit'in me ahepe.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Pyno waku wateropat kahato katupono yt pya hin i put'ok'e hamuat Wuat'i Potypot Nuat hap. Mi'i tupono waku wateropat kahato aikotã — Put'ok'e irane Ahetu'isa e haria ewy. Waku wati'arymary yne put'ok'e turan hap atiky'esat e haria ewy katupono karãpe Aika'iwat aipok hap kat e'at pe turan kat e'at pe turan hap yt watikuap hin i pote e. Ta'i tut wyti aru aikotã sero'ok'e hap tut hap ewy yt uwe i ikuap hap ewy e. Mesuwarote yt watikuap hin i karãpe put'ok'e sero'ok'e hat katupono mig'i wo sero'ok'e haria tõ'ẽ hap ewy. mi'i tupono waku aiwe'eg wo kahato sero'ok'e hat hap pupi hap ewy katupono tuwehyt'ok ai'yat pe yt iheg i rakat pe meremo ahero'ok hamo ahekare'en ko'i pohari hamo. Ma'ato aiwe'eg wuat pote yt ahero'ok kuap i mi'i hap ewy kahato. Waku watukupte'en surara'in ewywuat haria te'eraha'at at ka'ap takaria ewy mi'i pote karãpe Eika'iwat put'ok'e aru hawyi meremo eweikuap uhut hap mekewat surara'in ewywuat uhekatup pote are e.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Uito areĩne'en Wuat'i Miit'in Eyke'et wo Wuat'i Miit'in Kywyt wo mi'i pote ariot i te aru mesuwat yi kape are. Ma'ato mekewat uhut hap e'at pe yt uwe mikuap mo i ariot are. Mekewat uhut hap e'at yt i'atu hin i uhekatup haria tukupte'en e. Mekewat e'at pe — Yt tut i ira'yn po'og Aika'iwat i'atu'e haria ahyt tukupte'en are. — Yt tut i po'og mesuwat yi kape Aika'iwat e haria tukupte'en hap e'at pe aru ariot aikotã sero'ok'e hat ut hap ewy e Iesui ahepe tomohey haria pe.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Mi'i e hap tohenoi hawyi ipotmu'e Peteru apo'e Iesui pe — Uruka'iwat e mekewat sehay iã'ãkap ehay uwe pe ehenoi e sio uruto epotmu'eria piat mu'e hano sio yne miit'in mesuwat yi totiaria mu'e hamo ehenoi e.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Yt uruhekatup i apuru eut hap kape sio irania'in yt emohey i haria kape mio tã ere e Peteru Iesui pe. Mi'i hawyi Iesui tiwesat — Pyno ahenoi uwe pe ahenoi mekewat uhehay iã'ãkap. Karãpe mekewat morekuat toto turan tesurara akag po pe iwe'eg kahato rakat po pe totoiat torania to'yatpiaria sem i'ewyte tomẽpyt'in hawyi — Eti'atu'apykok o ui'yat piaria areto hap turan e tope. I'ewyte eti'atupo'oro miit'in mesuwe i'atupoi hamo i'atu'apykok kahato hamo e tesurara akag me e. Mi'i surara akag ni uimohey haria apykok haria ewywuat kahato are'e uhehay iã'ãkap upi e. Mi'i pote ewe'eg wo uimohey haria apykok hap pupi are ehepe e. Ta'i uheropat haria sese pe mio tã are einãpin hamuat katupono atiky'esat kahato eiperia aikotã morekuat eropat haria powyro kahato sese rakaria ewy hap atiky'esat areto turan e.
42 O Senhor respondeu:
43 Atiky'esat kahato uhemiit apykok haria powyro kahato rakaria aikotã morekuat eropat haria hãpyk sese rakaria ewy hap e.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Mi'i tã ewywuat eweikupte'en turan ariot pote woroho'onug eipe morekuaria wo uhetama pakup we. Uhekat yne yne eiwano topyhu'at e. Pywo pe miit'in ky'e hap upi ewei'apykok uimohey haria pote — Pyno waku kahato en wuat'i uhemiit akag wo hap atiky'esat are'e aru e. — Atikuap ta'yn uimohey haria poi hãpyk kahato hap kaipyi uimohey haria ky'e hap kaipyi woroho'okuap eipe waku kahato rakaria wo eweikupte'en uheropat haria akag wo ko'i are'e aru uimiky'esat ewy uimohey haria powyro kahato rakaria pe e. Mi'iria ewywuat Tupana mimõtypot sese ko'i tukupte'en aru wuat'i e'at pe uhut hawyi e.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Ma'ato irania'in uheropat haria ma'at haria yt iwe'eg nakaria i mi'i haria pupi aremõti kahato uhut hap e'at pe e. Katupono — Aika'iwat yt tut irane i ra'yn mi'i tupono waku yt naku i watuwenug e haria e hamo ta'atuma'at uimohey haria. — Ta'i yt tut i som katupono toĩne'en mot'i itote iatu'e uhut hap ete. Pyno waku watu'u mahy aimopẽ'ã hamo yn waku i'atu'e sa'ag. Waku wati'atu'ahyk irania'in heropat haria i'atu'e. Waku watu'uka hemiit'in ete uhyt'i'in mana'in ko'i ete i'atu'e aru. Waku mahy ete watuwenuk i'atu'e katupono yt tut hamuat i ra'yn mesup wote toĩne'en mot'i itote. Waku aimopẽ'ã yn hap wywo waku watoĩne'en i'atu'e ti aru uheropat haria akag ko'i yt iwe'eg i sese rakaria e.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Yt ta'atumohey hin i aru Ta'atuka'iwat put'ok'e hamuat hap ma'ato mio tã ta'atu'e turan sese put'ok'are i ra'yn are e. Karãpe put'ok'are hawyi mekewat uhemiit'in ma'at haria ati'atu'apiheg apiheg kahato itote e. Mi'i hawyi — Yt naku i kahato eipe are'e aru i'atuepe hawyi — Motoro pya pya uikai hawyi eweikupte'en aikope yt uimohey haria i tukupte'en hap tote are'e aru uimohey apykok haria pe uimohey haria ma'at haria pe. Mi'i hawyi ati'atu'okpok kyse wo hawyi ati'atumoku'i i'atupiit ko'i uimohey haria apykok haria sa'ag nakaria e Iesui.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Pywo pe are'e heropat hat ikuap kahato kat ko'i kat ko'i Toka'iwat Tupana miky'esat ko'i wen ma'ato yt tutunug i pote mi'i hat wyti Ika'iwat tipokpok kahato aru ta'aipok hawyi are e.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Ma'ato uheropat hat yt ikuap i kahato kat som Toka'iwat miky'esat hawyi mi'i hap yt inug i mi'i hat i'ewyte Ika'iwat ti'pokpok aru ma'ato yt kahato i aikotã toipokpok teropat hat ikuap kahato pytkai yt tutunug i Toka'iwat miky'esat hap ewy katupono yt tuwepyi i toi'aparap e. Ma'ato waku watukupte'en heropat waku rakaria yne Aika'iwat miky'esat ko'i aimikuap ok tã nug haria e. Mi'i hap ewy Aika'iwat tiky'esat kahato e. Pyno karãpe wẽtup ok pe ika'iwat tum iwato kahato teropat hap mi'i hat kaipyi ti toiky'esat iwato hap po'og mi'i teropat hat pote e. Pyno po'og po'og Tupana timoherep ahepe tomiky'esat watunug hap ko'i tomi'airoria aito pote. Pyno waku watunug tomiky'esat tomimoherep ahepe aimohey haype pote. Waku watunug imiky'esat hap ok tã tomowepit hap e. Ma'ato yt watunug i to'e ahepe hap ewy pote po'og wati'aparap irania'in kai katupono watikuap imiky'esat pytkai yt watunug i hawyi pote are e. Watunug imiky'esat hawyi tuwehum kahato ahowawi hawyi po'og toimoherep ahepe tomiky'esat ko'i ma'ato yt pote yt aimohey kuap i e Iesui temiit'in me ahepe.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Mi'i hawyi Iesui to'e ahepe — Pyno ahenoi teran ehepe uhetiat e. Uito ti aria ewywuat yt naku i nug hap yne mesuwat yi tote wuk hamo e. Aikotã aria wy Uito aikotã watiwuk aiko hap ewy wẽtup aria aipo piat hap kaipyi watiwuk yne e. Sa'awy'i yt iwato hin i aria itote ma'ato watopag aria itote hawyi tutu'u yne. Iwato kahato aria itote hawyi wuk wuk'e itote hawyi ikahu hawyi yt kat i moi yt kat i i'anam yt kat i sa'ag tutu'u kahato hawyi waku pe amikoi ko'i hamo e. Uito ti mekewat aria ewywuat areĩne'en mesuwat yi tote wuat'i sa'ag miit'in wanẽtup hawe wuk hamo e. Aria ewywuat ti Uito ma'ato uiko yt atiwuk i te ma'ato atiwuk teran haype e.
49 Jesus continuou:
50 Katupono aho'opot hap aria'yp posak etiat yt i te wen ma'ato mi'i kape arewanẽtup kahato e. Sa'awy'i ahet'ok hat Iuwãu uhet'ok ta'yn y'y wo ma'ato wẽtup ok uhet'ok hap toĩne'en ne mi'i ti aria ewywuat uimoso'opot hap sese are.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Uimohey haria yt naku i aru topyhu'at ahete pãi e. Pywo ti rat yt ariot i mesuwarotiat kape wo'owese hap erut hamo ma'ato ariot hawyi wo'otu'uka kahato hap yn sehay topyhu'at e. Uhehay pun haria ti'atu'atu'uka teran haype uhehay mohey haria ete e. — Yt pywo pe ihay i'atu'e yn uhehay ete eimimoherep ete hawyi yt i'atuwese kahato ehete uhehay moherep haria eipe pote e. Pyno yt eweiwanẽtup tei'o eipy'a pe meiũran aru yne mesuwarote wo'owese haria tukupte'en hap kape e. Yt eiwanẽtup tei'o miit'in i'atuwese kahato hap uhehay kape eipy'a pe are e. Yt karãpe i aru yne miit wo'owese haria tukupte'en katupono po'og i'atupy'ahak aru uhehay moherep haria ete ahewanĩkaptia are e. Aikotã surara sese tipat'ok kuap miit piit kyse'yp wo hap ewy mi'i hap ewy uhehay ti'atupat'ok miit'in wẽtup kai uimohey haria hawyi wẽtup kai yt uimohey haria i e. Pyno miit'in wo'opat'ok hat ewy areĩne'en e. Wẽtup kai uhehay upiaria tukupte'en hawyi wẽtup kai yt i'atupap i uhehay upiaria e.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Mi'i hawyi ti aru 5 ok wẽtup yat piaria gupte'en haria meiũran aru yt to'owese hin i to'opat'ok uimohey hawyi are e. Mi'i hawyi to'opat'ok pat'ok haria wo tukupte'en wẽtup yat pe e. Uimohey haria iwese kahato pytkai irania'in mekewat yat piaria yt i'atuwese hin i itote wẽtup ywania pytkai e. Typy ok mye'ym ok ete sio mye'ym ok typy ok ete uimohey haria ete ipat'ok hawyi — Wãi'iatu'e irania'in uimohey haria mohit hamo aru e.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Mi'i turan miit'in tu'uka teran ehete uimohey haria eipe hawyi e. Ta'i ei'ywot'in yt i'atuwese hin i ehete uimohey haria eipe hawyi e. Eha'yru'in ehaki'yt'in i'ewyte yt i'atuwese hin i ehete uimohey eipe hawyi eimẽpyt'in pytkai are e. I'ewyte eity ipy'ahak ehete topyhu'at uimohey hawyi eipe tomẽpyt'in eipe pytkai e. I'ewyte eimẽpyt'in yt i'atuwese i ehepe uimohey hawyi ta'atuty'in ta'atu'ywot'in eipe pytkai are e. Ehakitu'in i'ewyte yt i'atuwese i ehete ta'atumimohapy'ap ko'i pytkai eipe e. Mi'i hawyi getap ka'iwat yt iwese hin i tosa'yru ete tosaki'yt ete tosa'yru tosaki'yt uimohey hano ra'yn mote e. Ta'i ariot pote miit'in to'opat'ok kahato wyti aru uimohey haria ete yt i'atuwese hin i irania'in mesuwarotiaria eipe eiwese kahato pytkai e. Yt kat i aru wo'owese hap sese mesuwe aru are e Iesui ahepe tomohey haria pe.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Mi'i hawyi po'og Iesui tohenoi miit'in sem itotiaria pe — Uhekatuwyria'in e mesuwarotiaria tikuap kahato i'aman ut irane hap te'eraha'at at hun kape — Meiẽ i'aman hamuat i'atu'e. At wẽtem hap kaipyi i'aman tut i'atu'e mi'i hawyi i'atu'e hap ewy i'aman tut kahato. — Meiũpe ywyhig at ẽtyhot hap aũka hap ko'i mi'i pote i'aman irane i'atu'e ahetama pe hawyi i'atu'e hap ewy i'aman na'yn tut e.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Ta'i kahato atipy ihyryp'i kahato hap mi'i pote mesuwiaria iũe e'at hakup irane mesup i'atu'e hawyi i'atu'e hap ewy put'ok'e e'at kahu hap e.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Mesuwarotiaria tikuap kahato i'aman ut hap sio yt hap te'eraha'at atipy kape hawyi ta'atukuap ma'ato mesuwarotiaria ta'atuieĩne'en wuat'i e'at piat hap kape yt te'eruwanẽtup teran hin i e. Ta'i mi'iria tikuap aikotã aru i'aman sio at waku hap ma'ato uwe Uito hap yt ta'atukuap hin i. Ta'atukuap uhehay ko'i kape ta'atuwanẽtup pytkai yt uikuap i te uwe sese Uito e. Te'era'akasa kahato uiminug yt miit'in eminug kuap i iwato rakat ko'i kape pytkai yt uikuap i te uwe Uito e hap kape yt te'eruwanẽtup teren hin i te'eraha'at kahato uhowawi yt uimohey i te rakaria mesuwarotiaria e. Yt ihapytig i rakaria Tupana kape yt kat i i'atueha rakaria ewywuaria pote e Iesui miit'in sem itotiaria pe.
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Mi'i hawyi po'og to'e Iesui itotiaria pe — Kat poteĩ yt eiwanẽtup teran i uwe Uito sese e hap kape e. Kat pote yt eiwanẽtup sio Uito waku sio yt hap kape e. Eiwo'okuap uwe waku uwe yt hap kape meremo eiwo'okuap yne eiwo'omohey hap ete uwe waku uwe yt naku i watomohey ma'ato uhetiat uimohey hap kape yt eiwewanẽtup teran hin i wuat'i atunug waku ehehamo pytkai are.
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Uimohey haria wẽtup sehay ahenoi teran ehepe — Karãpe ehewanĩkaptia aheroto surara'in po pe Morekuat kape ai'auka hamo ai'pyhik hamo waku watikat kahato aiwenõ'ẽ i aiwanĩkaptia popywiat hamuat are e. Mi'i hap e'at pe ai'auka teran pote waku watoĩne'en iwe'eg kahato rakano i'atupy'asetpe mi'i hawyi mu'ap upi waku watikat kahato mu'ap aiwetopopy ahewanĩkaptia po pywiat hap are. Yt naku i watuwat morekuat koro kape ai'auka teran haria upi katupono itote meremo ahum morekuat koro pe hawyi morekuat — Yt naku i en e hawyi ahum tesurara'in akag pe hawyi surara akag aipag iheg me kat aiwo'opyhik hawe e.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Mi'i hawyi wo'opyhik hawe watukupte'en at ka'ap hawyi aikotã aru watuwenõ'ẽ mekewat wo'opyhik hap sa'ag myi e. Ta'i itote yt uwe i tuwẽtem kuap i e. Mi'i tote waho'opot kahato mekewat sa'up iwato ium hamo hawyi ai'yat toiweneru aiko ko'i aimikoi ko'i aimẽpyt'in ko'i totat temiit'in nuat ahehary'i totat towanuat ahemiit'in torania toipo'oro topotpap nug hamo hawyi ahekat ko'i toi'atuweneru yne sa'up sat hamo. Mi'i hawyi yne aiwanuat morekuat nuat hawyi watuwenõ'ẽ aipyhik hap kaipywiat hawyi — Waku ra'yn motoro pya mesuwepyi e ahepe sio meremo woro'auka en aru e ahepe. Mi'i tupono waku po'og ahewanĩkaptia meremo watunug aiwyria'in sese wo mu'ap upi eheroto surara'in miat morekuat kape turan are e Iesui temiit'in me ahepe.
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.