Lucas 1
'Én-la̱ Nainá xi kjoa̱ ts'e̱ Jesucristo (MAANT) vs NAA
1 Kjoa̱ kixi̱ xi komà i̱jiìn na̱xa̱ndá i̱t'aà ts'e̱ Cristo, jye kjìn ma‑ne xi̱ta̱ xi kiskiì chiba
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 koni s'ín tsakóya‑naje̱n jñà xi̱ta̱ xi xko̱n kijtseè‑ne skanda tàts'en‑la̱ kjoa̱, ti̱jñà‑ne xi kis'e‑la̱ xá nga kisìka'bí 'én ndaà‑la̱ Nainá xi kjoa̱ ts'e̱ Cristo.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ngaji̱ Na̱'èn Teófilo xi 'ñó ndeè, ti̱koa̱á 'a̱n, ndaà sasén‑na nga tìkjiì‑lè xo̱jo̱n jè, koni s'ín tjín nga jngoò ìjngoò sko̱ya kjoa̱; ndaà tsohotsjì‑jñaà yije skanda ti̱sa̱ tàts'en‑la̱ kjoa̱
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 mé‑ne nga ìsa̱ ndaà jcha̱‑ne kjoa̱ kixi̱ xi nguì ko̱s'ín tjín, jñà 'én xi k'oa̱s'ín tsakóya‑lè xi̱ta̱.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Koi na̱chrjein k'e̱ nga jè tíjna xi̱ta̱xá ítjòn Herodes ján nangui Judea, tíjna jngoò no̱'miì xi Zacarías 'mì xi tje̱‑la̱ ts'e̱ Abías. Jè Zacarías tjín‑la̱ chjo̱ón xi Elisabet 'mì xi ti̱koa̱ tje̱‑la̱ ts'e̱ Aarón.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Jñà ingajò, xi̱ta̱ kixi̱‑né nga nguixko̱n Nainá. Síkitasòn yije‑né ngats'iì kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Tsjìn‑la̱ i̱xti; jè Elisabet, chjo̱ón 'ndi̱‑né; ingajò, jyeé 'ñó xi̱ta̱ jchínga.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Jngoò na̱chrjein, jñà xi̱ta̱ no̱'miì xi síxákjoò Zacarías, jñà tsako̱‑la̱ nga kisìxá nguixko̱n Nainá.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Koni s'ín tjín kjo̱tíxoma xi ts'e̱ no̱'miì Israel, tsako̱‑la̱ suerte Zacarías nga jahas'en ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá, ya̱ i̱ya i̱ngo̱ ítjòn, nga jè ko̱kà chrjongó‑la̱ Nainá.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Jè hora k'e̱ nga tì chrjongó‑la̱ Nainá ngats'iì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, ya̱á títsa̱jna ndi̱tsin nga nchichja̱t'aà‑la̱ Nainá.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Jè Zacarías tsatsejèn jngoò‑la̱ àkja̱le̱‑la̱ Nainá xi síjna kixi̱ ya̱ ngobà kixi̱‑la̱ ñánda tìsòn chrjongó‑la̱ Nainá.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Jè Zacarías k'e̱ nga kijtseè, tà kjòxkón‑la̱, tà kitsakjòn‑né.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Ta̱nga jè àkja̱le̱‑la̱ Nainá kitsò‑la̱:
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 'Ñó s'e̱‑lè kjo̱tsja. Koi kjoa̱‑la̱ nga jè ki'ndí xi jts'ín, kjìn xi̱ta̱ kjo̱tsja‑la̱.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Xi̱ta̱ ítjòn kíjna nga nguixko̱n Nainá; mìkiì xán sk'oí nga xó k'oa̱á s'ín kitjaàjiìn‑ne; Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá si̱jiìn ini̱ma̱‑la̱ skanda ti̱k'e̱‑ne nga ti̱sa̱ tíjna'ya'ma i̱ndso̱'ba̱ nea̱‑la̱.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Xi i̱t'aà ts'e̱, kjìn xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Israel ko̱ófat'aà‑la̱ Nainá.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Jè kjoi̱ ítjòn‑la̱ Na̱'èn‑ná. Si̱jiìn ini̱ma̱‑la̱ nga'ñó xi kisìkjeén jè Elías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá. Ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱ jchínga, 'nchán si̱ìkítsa̱jnako̱ i̱xti‑la̱. Jñà xi̱ta̱ xi tájaàjiìn tjín ini̱ma̱‑la̱ nga mìkiì síkitasòn, si̱ìkjatjìya‑la̱ kjo̱hítsjeèn‑la̱ mé‑ne nga s'e̱‑la̱ kjoa̱ chji̱ne̱ xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ kixi̱. K'oa̱á s'ín si̱ìkíyijòndaà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá mé‑ne nga kítsa̱jnandaà‑ne k'e̱ nga kjoi̱í Na̱'èn‑ná.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Zacarías kitsò‑la̱ jè àkja̱le̱:
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Jè àkja̱le̱ kitsò:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 I̱'ndei̱, kijna chi̱sín‑né, mìkiì ko̱ma ki̱nókjoi̱i skanda k'e̱ nga ki̱jchò na̱chrjein nga ki̱tasòn 'én koi, koií kjoa̱‑la̱ nga mìkiì kòmokjeiín‑lè 'én‑na̱ xi kàxan‑lè.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, nchikoña‑la̱ Zacarías. Kjònangui‑la̱ xíkjín nga tífìchrjein‑la̱ nga mìkiì xátí bitjo‑ne ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 K'e̱ nga jye itjo‑ne jyeé kjòchi̱sín; mì ti̱ kiì ma chja̱‑ne; jñà xi̱ta̱ xi nchikoña‑la̱ kis'ejiìn‑la̱ nga tjín kjoa̱ xi kijtseè ya̱ i̱ya ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá; Zacarías tà jmeé chi̱sín‑ìsa tsja. K'oa̱á s'ín tsibìjna nga mìkiì komà kiìchja̱.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Zacarías, k'e̱ nga jye kisisòn jñà na̱chrjein nga kisìkitasòn xá‑la̱, kiì‑ne ni'ya‑la̱.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 K'e̱ nga komà i̱skan, jè chjo̱ón Elisabet, ki'ndí ts'a; 'òn sá mì ti̱ kiì itjo‑ne ni'ya‑la̱. Kitsò:
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 “K'oa̱á s'ín kisìko̱‑na jè Nainá xi i̱t'aà ts'a̱n: kijtseè i̱ma̱á‑na nga kitsjaà‑na kjo̱ndaà‑la̱ mé‑ne nga mì kiì ti̱ ko̱chrjekàngui‑na xi̱ta̱.”
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 K'e̱ nga ijchò joòn sá, jè àkja̱le̱ Gabriel, Nainá kisìkasén jngoò na̱xa̱ndá xi chja̱‑ne Galilea ñánda 'mì Nazaret.
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Kiìkon jngoò chjo̱ón xo̱ngó xi tjín‑ne nga jè ki̱xan‑ko̱ jngoò xi̱ta̱ xi 'mì José xi tje̱‑la̱ ts'e̱ xi̱ta̱xá ítjòn xi ki'mì David. Jè 'ín‑la̱ chjo̱ón xo̱ngó, María 'mì.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Jè àkja̱le̱, k'e̱ nga jahas'en ni'ya nga kijtseèxkon María, kitsò‑la̱:
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Jè María k'e̱ nga kijtseèxkon, tà kjòxkón‑la̱ koni s'ín kitsò‑la̱ jè àkja̱le̱; kisìkítsjeèn kó tsòya‑ne nga ko̱s'ín j'iì síhixat'aà‑ne.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Jè àkja̱le̱ kitsò‑la̱:
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 I̱'ndei̱ ko̱xk'én‑né, ki'ndí jcha̱ jngoiì. K'oa̱á s'ín kít'iì 'ín‑la̱ nga Jesús k'oín.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Xi̱ta̱ ítjòn ko̱ma; Ki'ndí‑la̱ Nainá k'oín xi ìsa̱ 'ñó 'nga tíjna; Nainá, jè si̱ìnga̱tsja kjo̱tíxoma‑la̱. Xi̱ta̱xá ítjòn kíjna koni s'ín tsibìjna David xi xi̱ta̱ jchínga‑la̱ komà.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Jè ko̱tìxoma‑la̱ na̱xa̱ndá Israel. Kjo̱tíxoma‑la̱ mì kì kjoe̱het'aà ni̱ta̱ kjé‑ne.
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Jè María k'e̱é kitsò‑la̱ àkja̱le̱:
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Jè àkja̱le̱ kitsò:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Jè xingui̱i Elisabet xi chjo̱ón 'ndi̱, kò joòn sá tjín‑la̱ nga ki'ndí 'ya na̱s'ín jye 'ñó xi̱ta̱ jchínga.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 Xi i̱t'aà ts'e̱ Nainá, ni̱jngoò kjoa̱ xi mìkiì ko̱ma‑la̱ ―kitsò àkja̱le̱.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 K'e̱é kitsò María:
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Na̱chrjein koi, jè María ni̱to̱ón kiì jngoò na̱xa̱ndá xi kijna'nchò nindoò ján nangui Judea.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Jahas'en ni'ya‑la̱ Zacarías; kisìhixat'aà Elisabet.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 K'e̱ kiì'nchré Elisabet nga kisìhixat'aà María, ki'ndí xi 'ya, kiskì'nga i̱ya i̱ndso̱'ba̱. Jè ini̱ma̱‑la̱ Elisabet ndaà kis'ejiìn Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 K'e̱é 'ñó kiìchja̱, kitsò:
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 ¿Yá‑ná 'a̱n? ¡Mé tà ndaà kòf'ìi̱jchon‑ná ji̱ xi nea̱‑la̱ Na̱'èn‑ná!
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Ti̱k'e̱‑né nga kà'nchrè nga kànìhixat'aà‑ná, ki'ndí‑na̱ kàkjì'ngaya i̱ndso̱'bà nga tsja kòma‑la̱.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 ¡Mé tà ndaà‑lè nga mokjeiín‑lè 'én xi kis'eno̱jmí‑lè! Jè 'én xi kiìchja̱ Nainá ki̱tasòn‑né ―kitsò Elisabet.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Jè María kitsò:
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Matsja‑na i̱t'aà ts'e̱ Nainá xi ochrjekátjì‑na.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Kijtseè i̱ma̱á‑na, 'a̱n xi chjo̱ón chi̱'nda‑la̱ ma;
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 'Ñó ndaà tse kjoa̱ kisìko̱‑na Nainá, jè, nga ìsa̱ tse nga'ñó tjín‑la̱.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Tjín kjit'aà‑la̱ kjo̱hi̱ma̱takòn i̱t'aà ts'e̱ jñà xi̱ta̱ xi beèxkón skanda tàts'en‑la̱ kjoa̱ ni̱ta̱ kjé‑ne.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 K'oa̱á s'ín okó nga tse nga'ñó tjín‑la̱;
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Jñà xi̱ta̱xá ítjòn xi 'nga títsa̱jna, faáxìn kjo̱tíxoma‑la̱,
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Jñà xi̱ta̱ xi tsjìn‑la̱ tsojmì xi kine, 'ñó kjìn tsjá‑la̱,
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Nainá síchját'aà‑la̱ na̱xa̱ndá Israel, jñà xi̱ta̱ chi̱'nda‑la̱;
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 ngats'iì tje̱‑la̱ ni̱ta̱ mé na̱chrjein‑ne.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Jè María, jàn sá tsibìjnako̱ Elisabet; k'e̱ komà i̱skan kiì‑ne ni'ya‑la̱.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 K'e̱ nga jye ijchò na̱chrjein‑la̱, Elisabet, kits'iìn jngoò‑la̱ ki'ndí x'i̱n.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Nainá, 'ñó ndaà kisìko̱. K'e̱ nga kiì'nchré xi̱ta̱ xíkjín ko̱ xi̱ta̱ i̱ndiì ni'ya‑la̱ ti̱koa̱á kjòtsja‑la̱.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Nga komà jiìn na̱chrjein, kiìko̱ jè ki'ndí nga nguixko̱n no̱'miì, mé‑ne nga kisit'aà chi̱ba̱‑la̱ yijo‑la̱ kjoa̱ ts'e̱ circuncisión. Jñà xi̱ta̱ xi kj'ei̱í, k'oa̱á s'ín mejèn tsibít'aà 'ín koni 'mì na̱'èn‑la̱ nga Zacarías 'mì.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Ta̱nga jè nea̱‑la̱ kitsò:
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Kitsò jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna:
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 K'e̱é kitjònangui chi̱sín‑la̱ na̱'èn‑la̱ kó k'oín.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Zacarías kisìjé jngoò íteè nga kiskiìjno, tsibít'aà: “Juan 'mì 'ín‑la̱.” Ngats'iì xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna, tà k'oa̱á komà‑la̱.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Zacarías ti̱k'e̱é‑ne kitáx'a̱‑ne tso'ba ko̱ tsanìyá‑ne ni̱je̱n, i̱kjoàn komà kiìchja̱‑ne. K'e̱é kitsjaà‑la̱ kjo̱ndaà Nainá.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Ngats'iì xi̱ta̱ xi títsa̱jna chrañà i̱ndiì ni'ya‑la̱, tà kjòxkón‑la̱ k'e̱ nga kiì'nchré nga jye ma kiìchja̱‑ne Zacarías. Xki̱ xi ján tsabísòn kjoa̱ koi kóho̱kji i̱nchò nindoò nangui Judea.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Ngats'iì xi̱ta̱ xi kiì'nchré kjoa̱ koi, tsohóko̱ i̱jiìn ini̱ma̱‑la̱; kitsò:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Zacarías, na̱'èn‑la̱ Juan, kisijiìn ini̱ma̱‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá. Kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, kitsò:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 ¡Mé tà ndaà kji‑la̱ Na̱'èn‑ná jè xi Nainá tsò‑la̱ na̱xa̱ndá Israel nga j'iì kíchjítjì na̱xa̱ndá‑la̱ ti̱koa̱ j'iì síkíjnandei̱í!
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Kitsjaà jngoò‑ná xi̱ta̱ xi tse nga'ñó tjín‑la̱ nga j'iì kachrjetjì‑ná kjo̱'in xi kjoa̱ ts'e̱ jé‑ná,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Nainá kisìkjeén tso'ba jñà xi̱ta̱ tsjeè‑la̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱.
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 ko̱chrjekátjì‑ná i̱t'aà ts'e̱ xi̱ta̱ kondra̱‑ná,
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 K'oa̱á ti̱ kitsò Nainá nga skoe̱ i̱ma̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑ná.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Nainá, k'oa̱á s'ín kitsjaà‑la̱ tso'ba Abraham xi xi̱ta̱ jchínga kjiìn‑ná nga
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 si̱ìkítsa̱jnandei̱í‑ná ts'e̱ xi̱ta̱ kondra̱‑ná mé‑ne nga mìkiì ki̱skoán nga si̱xá‑lá.
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Kjit'aà na̱chrjein tsjeè ki̱tsa̱jnaá ti̱koa̱ kixi̱ ki̱tsa̱jnaá nga nguixko̱n Nainá.
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 K'e̱é kitsò‑la̱ ki'ndí‑la̱:
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Kéno̱jmí‑la̱ na̱xa̱ndá‑la̱ kós'ín s'ín Nainá nga ko̱chrjekátjì‑ná jé‑ná.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 Nainá si̱ìkasén jngoò‑ná xi nchrobá‑ne ngajmiì.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Jñà ko̱hiseèn‑la̱ kjo̱hítsjeèn‑la̱ xi̱ta̱ xi i̱'nde jñò títsa̱jnajiìn,
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Ki'ndí jè tímajchínga ti̱koa̱ tís'e‑la̱ nga'ñó xi ts'e̱ ini̱ma̱‑la̱. Ya̱á tsibìjna i̱'nde i̱t'aà xìn ñánda nangui kixì choòn skanda k'e̱ nga tsibíts'ia̱ nga tsibìjna osen‑la̱ na̱xa̱ndá Israel.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.