Lucas 1
'Én-la̱ Nainá xi kjoa̱ ts'e̱ Jesucristo (MAANT) vs ARA
1 Kjoa̱ kixi̱ xi komà i̱jiìn na̱xa̱ndá i̱t'aà ts'e̱ Cristo, jye kjìn ma‑ne xi̱ta̱ xi kiskiì chiba
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 koni s'ín tsakóya‑naje̱n jñà xi̱ta̱ xi xko̱n kijtseè‑ne skanda tàts'en‑la̱ kjoa̱, ti̱jñà‑ne xi kis'e‑la̱ xá nga kisìka'bí 'én ndaà‑la̱ Nainá xi kjoa̱ ts'e̱ Cristo.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ngaji̱ Na̱'èn Teófilo xi 'ñó ndeè, ti̱koa̱á 'a̱n, ndaà sasén‑na nga tìkjiì‑lè xo̱jo̱n jè, koni s'ín tjín nga jngoò ìjngoò sko̱ya kjoa̱; ndaà tsohotsjì‑jñaà yije skanda ti̱sa̱ tàts'en‑la̱ kjoa̱
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 mé‑ne nga ìsa̱ ndaà jcha̱‑ne kjoa̱ kixi̱ xi nguì ko̱s'ín tjín, jñà 'én xi k'oa̱s'ín tsakóya‑lè xi̱ta̱.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Koi na̱chrjein k'e̱ nga jè tíjna xi̱ta̱xá ítjòn Herodes ján nangui Judea, tíjna jngoò no̱'miì xi Zacarías 'mì xi tje̱‑la̱ ts'e̱ Abías. Jè Zacarías tjín‑la̱ chjo̱ón xi Elisabet 'mì xi ti̱koa̱ tje̱‑la̱ ts'e̱ Aarón.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Jñà ingajò, xi̱ta̱ kixi̱‑né nga nguixko̱n Nainá. Síkitasòn yije‑né ngats'iì kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Tsjìn‑la̱ i̱xti; jè Elisabet, chjo̱ón 'ndi̱‑né; ingajò, jyeé 'ñó xi̱ta̱ jchínga.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Jngoò na̱chrjein, jñà xi̱ta̱ no̱'miì xi síxákjoò Zacarías, jñà tsako̱‑la̱ nga kisìxá nguixko̱n Nainá.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Koni s'ín tjín kjo̱tíxoma xi ts'e̱ no̱'miì Israel, tsako̱‑la̱ suerte Zacarías nga jahas'en ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá, ya̱ i̱ya i̱ngo̱ ítjòn, nga jè ko̱kà chrjongó‑la̱ Nainá.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Jè hora k'e̱ nga tì chrjongó‑la̱ Nainá ngats'iì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, ya̱á títsa̱jna ndi̱tsin nga nchichja̱t'aà‑la̱ Nainá.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Jè Zacarías tsatsejèn jngoò‑la̱ àkja̱le̱‑la̱ Nainá xi síjna kixi̱ ya̱ ngobà kixi̱‑la̱ ñánda tìsòn chrjongó‑la̱ Nainá.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Jè Zacarías k'e̱ nga kijtseè, tà kjòxkón‑la̱, tà kitsakjòn‑né.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Ta̱nga jè àkja̱le̱‑la̱ Nainá kitsò‑la̱:
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 'Ñó s'e̱‑lè kjo̱tsja. Koi kjoa̱‑la̱ nga jè ki'ndí xi jts'ín, kjìn xi̱ta̱ kjo̱tsja‑la̱.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Xi̱ta̱ ítjòn kíjna nga nguixko̱n Nainá; mìkiì xán sk'oí nga xó k'oa̱á s'ín kitjaàjiìn‑ne; Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá si̱jiìn ini̱ma̱‑la̱ skanda ti̱k'e̱‑ne nga ti̱sa̱ tíjna'ya'ma i̱ndso̱'ba̱ nea̱‑la̱.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Xi i̱t'aà ts'e̱, kjìn xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Israel ko̱ófat'aà‑la̱ Nainá.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Jè kjoi̱ ítjòn‑la̱ Na̱'èn‑ná. Si̱jiìn ini̱ma̱‑la̱ nga'ñó xi kisìkjeén jè Elías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá. Ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱ jchínga, 'nchán si̱ìkítsa̱jnako̱ i̱xti‑la̱. Jñà xi̱ta̱ xi tájaàjiìn tjín ini̱ma̱‑la̱ nga mìkiì síkitasòn, si̱ìkjatjìya‑la̱ kjo̱hítsjeèn‑la̱ mé‑ne nga s'e̱‑la̱ kjoa̱ chji̱ne̱ xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ kixi̱. K'oa̱á s'ín si̱ìkíyijòndaà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá mé‑ne nga kítsa̱jnandaà‑ne k'e̱ nga kjoi̱í Na̱'èn‑ná.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Zacarías kitsò‑la̱ jè àkja̱le̱:
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Jè àkja̱le̱ kitsò:
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 I̱'ndei̱, kijna chi̱sín‑né, mìkiì ko̱ma ki̱nókjoi̱i skanda k'e̱ nga ki̱jchò na̱chrjein nga ki̱tasòn 'én koi, koií kjoa̱‑la̱ nga mìkiì kòmokjeiín‑lè 'én‑na̱ xi kàxan‑lè.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, nchikoña‑la̱ Zacarías. Kjònangui‑la̱ xíkjín nga tífìchrjein‑la̱ nga mìkiì xátí bitjo‑ne ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 K'e̱ nga jye itjo‑ne jyeé kjòchi̱sín; mì ti̱ kiì ma chja̱‑ne; jñà xi̱ta̱ xi nchikoña‑la̱ kis'ejiìn‑la̱ nga tjín kjoa̱ xi kijtseè ya̱ i̱ya ni'ya tsjeè‑la̱ Nainá; Zacarías tà jmeé chi̱sín‑ìsa tsja. K'oa̱á s'ín tsibìjna nga mìkiì komà kiìchja̱.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Zacarías, k'e̱ nga jye kisisòn jñà na̱chrjein nga kisìkitasòn xá‑la̱, kiì‑ne ni'ya‑la̱.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 K'e̱ nga komà i̱skan, jè chjo̱ón Elisabet, ki'ndí ts'a; 'òn sá mì ti̱ kiì itjo‑ne ni'ya‑la̱. Kitsò:
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 “K'oa̱á s'ín kisìko̱‑na jè Nainá xi i̱t'aà ts'a̱n: kijtseè i̱ma̱á‑na nga kitsjaà‑na kjo̱ndaà‑la̱ mé‑ne nga mì kiì ti̱ ko̱chrjekàngui‑na xi̱ta̱.”
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 K'e̱ nga ijchò joòn sá, jè àkja̱le̱ Gabriel, Nainá kisìkasén jngoò na̱xa̱ndá xi chja̱‑ne Galilea ñánda 'mì Nazaret.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Kiìkon jngoò chjo̱ón xo̱ngó xi tjín‑ne nga jè ki̱xan‑ko̱ jngoò xi̱ta̱ xi 'mì José xi tje̱‑la̱ ts'e̱ xi̱ta̱xá ítjòn xi ki'mì David. Jè 'ín‑la̱ chjo̱ón xo̱ngó, María 'mì.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Jè àkja̱le̱, k'e̱ nga jahas'en ni'ya nga kijtseèxkon María, kitsò‑la̱:
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Jè María k'e̱ nga kijtseèxkon, tà kjòxkón‑la̱ koni s'ín kitsò‑la̱ jè àkja̱le̱; kisìkítsjeèn kó tsòya‑ne nga ko̱s'ín j'iì síhixat'aà‑ne.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Jè àkja̱le̱ kitsò‑la̱:
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 I̱'ndei̱ ko̱xk'én‑né, ki'ndí jcha̱ jngoiì. K'oa̱á s'ín kít'iì 'ín‑la̱ nga Jesús k'oín.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Xi̱ta̱ ítjòn ko̱ma; Ki'ndí‑la̱ Nainá k'oín xi ìsa̱ 'ñó 'nga tíjna; Nainá, jè si̱ìnga̱tsja kjo̱tíxoma‑la̱. Xi̱ta̱xá ítjòn kíjna koni s'ín tsibìjna David xi xi̱ta̱ jchínga‑la̱ komà.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Jè ko̱tìxoma‑la̱ na̱xa̱ndá Israel. Kjo̱tíxoma‑la̱ mì kì kjoe̱het'aà ni̱ta̱ kjé‑ne.
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Jè María k'e̱é kitsò‑la̱ àkja̱le̱:
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Jè àkja̱le̱ kitsò:
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Jè xingui̱i Elisabet xi chjo̱ón 'ndi̱, kò joòn sá tjín‑la̱ nga ki'ndí 'ya na̱s'ín jye 'ñó xi̱ta̱ jchínga.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Xi i̱t'aà ts'e̱ Nainá, ni̱jngoò kjoa̱ xi mìkiì ko̱ma‑la̱ ―kitsò àkja̱le̱.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 K'e̱é kitsò María:
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Na̱chrjein koi, jè María ni̱to̱ón kiì jngoò na̱xa̱ndá xi kijna'nchò nindoò ján nangui Judea.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Jahas'en ni'ya‑la̱ Zacarías; kisìhixat'aà Elisabet.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 K'e̱ kiì'nchré Elisabet nga kisìhixat'aà María, ki'ndí xi 'ya, kiskì'nga i̱ya i̱ndso̱'ba̱. Jè ini̱ma̱‑la̱ Elisabet ndaà kis'ejiìn Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 K'e̱é 'ñó kiìchja̱, kitsò:
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 ¿Yá‑ná 'a̱n? ¡Mé tà ndaà kòf'ìi̱jchon‑ná ji̱ xi nea̱‑la̱ Na̱'èn‑ná!
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Ti̱k'e̱‑né nga kà'nchrè nga kànìhixat'aà‑ná, ki'ndí‑na̱ kàkjì'ngaya i̱ndso̱'bà nga tsja kòma‑la̱.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 ¡Mé tà ndaà‑lè nga mokjeiín‑lè 'én xi kis'eno̱jmí‑lè! Jè 'én xi kiìchja̱ Nainá ki̱tasòn‑né ―kitsò Elisabet.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Jè María kitsò:
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Matsja‑na i̱t'aà ts'e̱ Nainá xi ochrjekátjì‑na.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Kijtseè i̱ma̱á‑na, 'a̱n xi chjo̱ón chi̱'nda‑la̱ ma;
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 'Ñó ndaà tse kjoa̱ kisìko̱‑na Nainá, jè, nga ìsa̱ tse nga'ñó tjín‑la̱.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Tjín kjit'aà‑la̱ kjo̱hi̱ma̱takòn i̱t'aà ts'e̱ jñà xi̱ta̱ xi beèxkón skanda tàts'en‑la̱ kjoa̱ ni̱ta̱ kjé‑ne.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 K'oa̱á s'ín okó nga tse nga'ñó tjín‑la̱;
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Jñà xi̱ta̱xá ítjòn xi 'nga títsa̱jna, faáxìn kjo̱tíxoma‑la̱,
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Jñà xi̱ta̱ xi tsjìn‑la̱ tsojmì xi kine, 'ñó kjìn tsjá‑la̱,
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Nainá síchját'aà‑la̱ na̱xa̱ndá Israel, jñà xi̱ta̱ chi̱'nda‑la̱;
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 ngats'iì tje̱‑la̱ ni̱ta̱ mé na̱chrjein‑ne.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Jè María, jàn sá tsibìjnako̱ Elisabet; k'e̱ komà i̱skan kiì‑ne ni'ya‑la̱.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 K'e̱ nga jye ijchò na̱chrjein‑la̱, Elisabet, kits'iìn jngoò‑la̱ ki'ndí x'i̱n.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Nainá, 'ñó ndaà kisìko̱. K'e̱ nga kiì'nchré xi̱ta̱ xíkjín ko̱ xi̱ta̱ i̱ndiì ni'ya‑la̱ ti̱koa̱á kjòtsja‑la̱.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Nga komà jiìn na̱chrjein, kiìko̱ jè ki'ndí nga nguixko̱n no̱'miì, mé‑ne nga kisit'aà chi̱ba̱‑la̱ yijo‑la̱ kjoa̱ ts'e̱ circuncisión. Jñà xi̱ta̱ xi kj'ei̱í, k'oa̱á s'ín mejèn tsibít'aà 'ín koni 'mì na̱'èn‑la̱ nga Zacarías 'mì.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Ta̱nga jè nea̱‑la̱ kitsò:
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Kitsò jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna:
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 K'e̱é kitjònangui chi̱sín‑la̱ na̱'èn‑la̱ kó k'oín.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Zacarías kisìjé jngoò íteè nga kiskiìjno, tsibít'aà: “Juan 'mì 'ín‑la̱.” Ngats'iì xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna, tà k'oa̱á komà‑la̱.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Zacarías ti̱k'e̱é‑ne kitáx'a̱‑ne tso'ba ko̱ tsanìyá‑ne ni̱je̱n, i̱kjoàn komà kiìchja̱‑ne. K'e̱é kitsjaà‑la̱ kjo̱ndaà Nainá.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Ngats'iì xi̱ta̱ xi títsa̱jna chrañà i̱ndiì ni'ya‑la̱, tà kjòxkón‑la̱ k'e̱ nga kiì'nchré nga jye ma kiìchja̱‑ne Zacarías. Xki̱ xi ján tsabísòn kjoa̱ koi kóho̱kji i̱nchò nindoò nangui Judea.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Ngats'iì xi̱ta̱ xi kiì'nchré kjoa̱ koi, tsohóko̱ i̱jiìn ini̱ma̱‑la̱; kitsò:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Zacarías, na̱'èn‑la̱ Juan, kisijiìn ini̱ma̱‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá. Kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, kitsò:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 ¡Mé tà ndaà kji‑la̱ Na̱'èn‑ná jè xi Nainá tsò‑la̱ na̱xa̱ndá Israel nga j'iì kíchjítjì na̱xa̱ndá‑la̱ ti̱koa̱ j'iì síkíjnandei̱í!
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Kitsjaà jngoò‑ná xi̱ta̱ xi tse nga'ñó tjín‑la̱ nga j'iì kachrjetjì‑ná kjo̱'in xi kjoa̱ ts'e̱ jé‑ná,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Nainá kisìkjeén tso'ba jñà xi̱ta̱ tsjeè‑la̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱.
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 ko̱chrjekátjì‑ná i̱t'aà ts'e̱ xi̱ta̱ kondra̱‑ná,
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 K'oa̱á ti̱ kitsò Nainá nga skoe̱ i̱ma̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑ná.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Nainá, k'oa̱á s'ín kitsjaà‑la̱ tso'ba Abraham xi xi̱ta̱ jchínga kjiìn‑ná nga
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 si̱ìkítsa̱jnandei̱í‑ná ts'e̱ xi̱ta̱ kondra̱‑ná mé‑ne nga mìkiì ki̱skoán nga si̱xá‑lá.
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Kjit'aà na̱chrjein tsjeè ki̱tsa̱jnaá ti̱koa̱ kixi̱ ki̱tsa̱jnaá nga nguixko̱n Nainá.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 K'e̱é kitsò‑la̱ ki'ndí‑la̱:
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Kéno̱jmí‑la̱ na̱xa̱ndá‑la̱ kós'ín s'ín Nainá nga ko̱chrjekátjì‑ná jé‑ná.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Nainá si̱ìkasén jngoò‑ná xi nchrobá‑ne ngajmiì.
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Jñà ko̱hiseèn‑la̱ kjo̱hítsjeèn‑la̱ xi̱ta̱ xi i̱'nde jñò títsa̱jnajiìn,
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Ki'ndí jè tímajchínga ti̱koa̱ tís'e‑la̱ nga'ñó xi ts'e̱ ini̱ma̱‑la̱. Ya̱á tsibìjna i̱'nde i̱t'aà xìn ñánda nangui kixì choòn skanda k'e̱ nga tsibíts'ia̱ nga tsibìjna osen‑la̱ na̱xa̱ndá Israel.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.