Mateus 23
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs ARIB
1 Ị́jọ́ ꞌdã kí ũngúkú gá, Yẹ́sụ̃ jọ ị́jọ́ ũꞌbí ru tralépi ꞌdĩ ꞌbaní ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã imbálé rĩ abe:
1 Então falou Jesus às multidões e aos seus discípulos, dizendo:
2 “Ímbáꞌbá ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi rĩ kí ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú rĩ abe ꞌdụ kí ũkpõ sĩ ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ imbájó.
2 Na cadeira de Moisés se assentam os escribas e fariseus.
3 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ pírí ĩꞌbaní jọlé rĩ kí ĩmi idé kî, ĩbĩ vâ kí vú. Wó ĩmi idé jõ ị́jọ́ ĩꞌbaní idélé rĩ kí ku, ãꞌdusĩku idé kí ị́jọ́ ĩꞌbaní ũlũlé rĩ kí ku.
3 Portanto, tudo o que vos disserem, isso fazei e observai; mas não façais conforme as suas obras; porque dizem e não praticam.
4 ꞌBá ꞌdĩ kí ãzị́táŋá ãnzị icólé vú ũbĩlé ku la kí ũꞌbã ꞌbá kí drị̃ gá, wó icó kí ãzị́táŋá ꞌdĩ kí vú ũbĩlé ãluŋá la ku.
4 Pois atam fardos pesados e difíceis de suportar, e os põem aos ombros dos homens; mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 “Ãko pírí ĩꞌbaní idélé rĩ kí kí kí idé úndre rú sĩ kî: kí ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã vásĩ kí umbé mgbọ rú kí drị́ gá, ãzíla kí andreko gá kí vâ bõngó sụ̃ ãzo rú ãndânĩ,
5 Todas as suas obras eles fazem a fim de serem vistos pelos homens; pois alargam os seus filactérios, e aumentam as franjas dos seus mantos;
6 lẽ kí rilé ụ̃mụ̃ gá ãngũ ꞌbá ị̃nzị̃lé ị̃nzị̃ rĩ ꞌbã kí rijó ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá rĩ kí agá:
6 gostam do primeiro lugar nos banquetes, das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 lẽ kí úzị kí ị̃nzị̃táŋá sĩ ãngũ sụ̂ drị̂ agá, ãzíla úmve kí ‘Rábị̃ ꞌi.’
7 das saudações nas praças, e de serem chamados pelos homens: Rabi.
8 “Wó lẽ úmve ĩmi ‘Rábị̃,’ ꞌi ku ãꞌdusĩku ãmbógó ĩmidrị̂ ãlu ãzíla ĩmi pírí cécé ádrị́pị ãni.
8 Vós, porém, não queirais ser chamados Rabi; porque um só é o vosso Mestre, e todos vós sois irmãos.
9 Lẽ ĩmi umve ꞌbá ãzí ‘Átẹ́pị’ rú ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ ku, ãꞌdusĩku Átẹ́pị ĩmidrị̂ ãlu ãzíla ĩꞌdi ꞌbụ̃ gá.
9 E a ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque um só é o vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Ãzíla lẽ ûmve ĩmi ‘ímbápị’ ꞌi ku ãꞌdusĩku Ímbápị ĩmidrị̂ ãlu ꞌdĩ Kúrísĩtõ ꞌi.
10 Nem queirais ser chamados guias; porque um só é o vosso Guia, que é o Cristo.
11 ꞌBá ãmbõgõ sĩ ĩmi agá ãndânĩ rĩ la adru ãtíꞌbó ĩmidrị̂.
11 Mas o maior dentre vós há de ser vosso servo.
12 ꞌBá pírí ru ꞌbãlépi ãmbógó ru kí drị̃ sĩ ꞌdĩ kí ála kí isé vụ̃rụ́, wó ꞌbá ru malépi fụ́ ꞌdĩ kí ála kí ꞌbã ãmbógó ru.”
12 Qualquer, pois, que a si mesmo se exaltar, será humilhado; e qualquer que a si mesmo se humilhar, será exaltado.
13 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi Sụ́rụ́ ꞌBụ̃ gá rĩ tị ụ̃pị̃ ꞌbá kí mẹ́lẹ́tị gá ꞌdĩ. Ĩmi ãmgbã rĩ fi kí ku, ãzíla ĩmi ãꞌị̃ ꞌbá lẽlépi filépi rĩ ꞌbaní filé ku. [
13 Mas ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque fechais aos homens o reino dos céus; pois nem vós entrais, nem aos que entrariam permitis entrar.
14 Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi lị́cọ́ ãwụ́zị́ ꞌbadrị̂ kî ra ãzíla ĩmi ĩmi icé Ãdróŋá ãꞌị̃ŋá ãzo rĩ sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ála ĩminí pángá ũkpó la fẽ.]
14 {Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque devorais as casas das viúvas e sob pretexto fazeis longas orações; por isso recebereis maior condenação.}
15 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi acị́ ãngũ pírí gâ sĩ ꞌbá ãlu ujajó ĩmi rụ́, drĩ dó acá ĩmi áni Yãhụ́dị̃ rú ꞌbo, ĩmi ĩꞌdi uja ꞌbá ãcí ukólépi ku rĩ ãni la rú pâlé ị̃rị̃.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque percorreis o mar e a terra para fazer um prosélito; e, depois de o terdes feito, o tornais duas vezes mais filho do inferno do que vós.
16 “Ũcõgõ ĩmidrị́, ĩmi drị̃lẹ́ mịfị̂ kóru ꞌdĩ! Ĩmi jọ la, ‘ꞌBá drĩ ũyõ na jó Ãdróŋá drị̂ sĩ, ị́jọ́ ãzí ꞌdáyụ; wó ꞌbá drĩ ũyõ na gólũdĩ jó Ãdróŋá drị̂ agá rĩ sĩ, ũyõ ĩꞌdidrị́ ꞌdã umbé ĩꞌdi cí.’
16 Ai de vós, guias cegos! que dizeis: Quem jurar pelo ouro do santuário, esse fica obrigado ao que jurou.
17 Ĩmi ꞌbá mịfị́ ãsãlépi cí ũndũwã kóru ꞌdĩ! Ãꞌdu ãmbógó ru nĩ: gólũdĩ ꞌi jõku jó Ãdróŋá drị́ gólũdĩ ꞌbãlépi ãlá ru rĩ?
17 Insensatos e cegos! Pois qual é o maior; o ouro, ou o santuário que santifica o ouro?
18 ‘Ĩmi vâ jọ la, ꞌbá drĩ ũyõ na ãlĩtárĩ sĩ, ị́jọ́ ãzí ꞌdáyụ; wó ꞌbá ãzí drĩ ũyõ na ãwãꞌdĩfô ꞌbãlé drị̃ la gá rĩ sĩ, ũyõ ĩꞌdidrị́ ꞌdã umbé ĩꞌdi cí.’
18 E: Quem jurar pelo altar, isso nada é; mas quem jurar pela oferta que está sobre o altar, esse fica obrigado ao que jurou.
19 Ĩmi ꞌbá mịfị́ ãsãlépi cí ũndũwã kóru ꞌdĩ! Ãꞌdu ãmbógó ru nĩ: ãwãꞌdĩfô ꞌi jõku ãlĩtárĩ ãwãꞌdĩfô ꞌbãlépi ãlá ru rĩ ꞌi?
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta, ou o altar que santifica a oferta?
20 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ũyõ nalépi ãlĩtárĩ sĩ rĩ na ũyõ ĩꞌdi sĩ ãzíla ãko pírí drị̃ la gá rĩ kí sĩ.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo quanto sobre ele está;
21 Ãzíla ꞌbá vâ ũyõ nalépi jó Ãdróŋá drị̂ sĩ rĩ na ũyõ ĩꞌdi sĩ ãzíla ꞌbá uꞌálépi ala gá rĩ sĩ.
21 e quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 ꞌBá ũyõ nalépi ꞌbụ̃ sĩ rĩ na ũyõ úmvúke Ãdróŋá drị̂ sĩ ãzíla ꞌbá rilépi drị̃ la gá rĩ sĩ.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que nele está assentado.
23 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi ãko ãlu mụdrị́ drị́ tẹ́bị́ ꞌbã sĩ ngụ̃jó vĩrĩ, tẹ́bị́ ịnị ꞌdĩ abe. Wó ĩmi ị́jọ́ mgbã use ãzị́táŋá drị́ ꞌdĩ kí gã ngalé úmgbé, ị́jọ́ lịjó pịrị-pịrị, ásị́ ị̃gbẹ̃, ãzíla ãꞌị̃táŋá abe, múké la lẽ ĩmi idé ị́jọ́ ꞌdĩ kí pírí rá, lẽ ĩmi aꞌbe ãzí la idéŋâ kóru ku.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, e tendes omitido o que há de mais importante na lei, a saber, a justiça, a misericórdia e a fé; estas coisas, porém, devíeis fazer, sem omitir aquelas.
24 Ĩmi drị̃lẹ́ mịfị́ kóru ꞌdĩ! Ĩmi cécé ꞌbá údrániŋá urélépi ãko ĩmĩ mvụlé rĩ agá rá, wó ĩmi ãnãkpá use ngãmíyã áni rĩ mvụlépi tilépi la pírí agá rĩ áni.
24 Guias cegos! que coais um mosquito, e engolis um camelo.
25 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi cécé ꞌbá kópõ ãzíla sãánĩ ꞌbã ụrụꞌbá ãmvélé ru rĩ ũjĩlépi ãlá ru, wó agâlé ru ĩga tré rọ̃mgbọ́ sĩ ãzíla ĩndrã sĩ.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque limpais o exterior do copo e do prato, mas por dentro estão cheios de rapina e de intemperança.
26 Ĩmi ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú mịfị́ ãsãlépi cí ꞌdĩ! Ĩmi adru ꞌbá kópõ kí ꞌa ũjĩlépi sãánĩ abe ráká, ũngúkú la kí ũjĩlépi ãlá ru ĩndõ rĩ kí áni.
26 Fariseu cego! limpa primeiro o interior do copo, para que também o exterior se torne limpo.
27 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi ají ĩmi ị̃nádrị̃ gbãlé ị́mvị́ sĩ ꞌdĩ kí áni, ãmvélé-ãmvélé ru kí iꞌdá ũniamba rú, wó agâlé ru ga kí tré ꞌbá ãvũ ꞌbã ĩfãkã kí sĩ ãko ŋmalépi rá ꞌdĩ kí abe.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que por fora realmente parecem formosos, mas por dentro estão cheios de ossos e de toda imundícia.
28 Ĩmi vâ cécé ꞌdĩ ꞌbã áni ĩndĩ: ãmvélé-ãmvélé ru ĩmi iꞌdá ꞌbá ꞌbaní ꞌbá mgbã rú, wó agâlé ru ĩga tré mũlũmbẽ sĩ ãzíla izatáŋá abe.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas por dentro estais cheios de hipocrisia e de iniqüidade.
29 “Ũcõgõ ĩmidrị́ ĩmi imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi ãzíla ꞌbá Fãrĩsáyĩ rú ꞌdĩ, ĩmi ꞌbá mũlũmbẽ rú la! Ĩmi ị̃nádrị̃ kí sị nãbịya ꞌbaní, ãzíla ị̃nádrị̃ ꞌbá ãlá rĩ ꞌbadrị̂ kí idé ũniyambamba rú ĩndĩ.
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque edificais os sepulcros dos profetas e adornais os monumentos dos justos,
30 Ãzíla ĩmi jọ la, Ãdrĩ ándrá uꞌá agá ụ́ꞌdụ́ ãmã áyị́pịka ꞌbadrị́ ꞌdã sĩ, ãma icó ándrá filé ãma icílé ĩꞌba abe sĩ nãbịya kí ãrí asujó ku.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido cúmplices no derramar o sangue dos profetas.
31 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi iꞌda dó ĩmi cénĩ ĩmi ꞌbá nãbịya kí ụꞌdị́lépi rĩ ꞌbã anzị kî.
31 Assim, vós testemunhais contra vós mesmos que sois filhos daqueles que mataram os profetas.
32 Ĩmụ drị̃ gá ãzị́-ũnzí ĩmĩ áyị́pịka ꞌbã kí iꞌdólé rĩ kí dejó.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 “Ĩmi ị̃nị̃, ĩmi ị̃nị̃ galaꞌbá ru rĩ ꞌbã anzị rú ꞌdĩ! Ĩmi icó apálé ị́jọ́ lịlé ãcí ukólépi ku rĩ drị̂ sĩ ku.
33 Serpentes, raça de víboras! como escapareis da condenação do inferno?
34 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma ĩminí nãbịya kí tị pẽ ãzíla ꞌbá ũndũwã rú ãzíla ímbáꞌbá kí abe. Ĩmi ãzí rĩ kí ụꞌdị́ ãzíla kí ipa mũsãláꞌbã sị́ gá, ãzí rĩ kí ĩmi kí co kũrũbáyĩ sĩ ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ kí agá, ãzíla ĩmi ãzí rĩ kí vú adro táwụ̃nị̃ kí agâ sĩ.
34 Portanto, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas: e a uns deles matareis e crucificareis; e a outros os perseguireis de cidade em cidade;
35 Ị́jọ́ ꞌdĩ íni la ꞌbá pírí ị́jộ kóru ꞌdĩ ꞌbã ãrí asulé ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdá rĩ ꞌbã adru sĩ ĩmi drị̃ gá, iꞌdójó ãrí ꞌbá pírí Hãbị́lị̃ drị̂ sĩ kpere ãrí Zãkãríyã Bãrãkíyã ngọ́pị drị́ ĩminí ꞌdịlé jó Ãdróŋá drị̂ kí drĩdríŋĩ gá ãlĩtárĩ be rĩ gá rĩ sĩ.
35 para que sobre vós caia todo o sangue justo, que foi derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, que mataste entre o santuário e o altar.
36 Ájọ ĩminí ị́jọ́ mgbã drị̃lẹ́ úꞌdîꞌda ꞌdĩ kí ị́jọ́ ru idélépi ꞌdĩ la kí rụ rá.
36 Em verdade vos digo que todas essas coisas hão de vir sobre esta geração.
37 “Mi Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ Ĩmi ꞌbá Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdĩ! Ĩmi ụꞌdị́ nãbịya kí ãzíla ĩmi uꞌbé ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã tị pẽlé ị́jọ́ ũlũlépi ĩminí rĩ kí írã sĩ. Pâlé wẽwẽ rú álẽ tí anzị ĩmidrị̂ kí atrálé ãngũ ãlu gá, ãꞌụ́ andre ꞌbã ãꞌụ́mváŋá kí tralé ĩꞌdi ꞌbã ụ́pụ́pị́ gá rĩ áni, wó ĩlẽ mání ĩmi tralé gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ ku.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas, apedrejas os que a ti são enviados! quantas vezes quis eu ajuntar os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintos debaixo das asas, e não o quiseste!
38 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá la mụ jó ĩmidrị̂ aꞌbelé rá, jô dó adru ãko ãzí kóru.
38 Eis aí abandonada vos é a vossa casa.
39 Ájọ ĩminí, iꞌdójó ãndrũ kpere drị̃ gá, ĩmi icó áma ndrelé ị̃dị́ ku kpere ĩmĩ jọ agá la: ‘Ị́cụ́ ꞌbá amụ́lépi Úpí ꞌbã rụ́ sĩ rĩ ịcụ́-ịcụ̂!’ ”
39 Pois eu vos declaro que desde agora de modo nenhum me vereis, até que digais: Bendito aquele que vem em nome do Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.