Atos 19
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs NVI
1 Ãpọ́lọ̃ ꞌbã drĩ adru agá Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá ꞌdãá, Páwụ̃lọ̃ rụ gẹ̃rị̃ ụ́rụ̂lé ru rĩ sĩ fijó Ẽfésõ gá. ꞌDãá ịsụ́ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá la ꞌbã ãzí kí,
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 zị kí, “Ĩmi ịsụ́ Úríndí Ãlá rĩ ĩminí ãꞌị̃jó la rĩ sĩ rá yã?” Umvi kí, “Yụ! Ãma are drĩ átã ị́jọ́ ãzí Úríndí Ãlá rĩ drị̃ gá la ku.”
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Cọtị Páwụ̃lọ̃ zị kí, “Wó bãbụ̃tị́zị̃ ĩminí ịsụ́lé rĩ íngõ ꞌi?” Umvi kí, “Yõhánã ꞌbã fẽlé rĩ ꞌi.”
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Páwụ̃lọ̃ jọ, “Yõhánã fẽ bãbụ̃tị́zị̃ ásị́ ujajó rĩ ꞌi. Jọ ándrá ꞌbá ꞌbã ãꞌị̃ kí ꞌbá amụ́lépi vúlé gá ꞌdĩ ꞌi, ꞌbá ꞌdã ĩꞌdi Yẹ́sụ̃ ꞌi.”
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 ꞌBá kí mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, bĩ kí bãbụ̃tị́zị̃ rụ́ Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ sĩ.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Páwụ̃lọ̃ la drị́ ꞌbãjó kí drị̃ gá rĩ sĩ, Úríndí Ãlá rĩ asị́ kí drị̃ gá, ãzíla jọ kí ị́jọ́ tị ndú-ndú sĩ ãzíla ũlũ kí ị́jọ́ cécé ụ̃pị́gọ́ŋá kí áni.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 ꞌDãá ãgọbị kí ándrá ãni la mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃ pírí rĩ gá.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Páwụ̃lọ̃ ri filé ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá ãzíla jọ ị́jọ́ ꞌdãá ụ̃rị̃ kóru ãzíla ũkpómgboroto rú ĩmbá na ꞌdĩpí, ĩbáká sejó ãzíla ꞌbá kí aséjó Sụ́rụ́ Ãdróŋá drị̂ agá íni.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Wó ꞌbá ãzí rĩ kí ásị́ mba mbã, gã kí ị́jọ́ ꞌdĩ kí ãꞌị̃lé úmgbé, ãzíla gã kí gẹ̃rị̃ Yẹ́sụ̃ ꞌdĩ ꞌbá kí drị̃ gâ sĩ úmgbé. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Páwụ̃lọ̃ aꞌbe dó kí rá. ꞌDụ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ kí ĩꞌdi be ĩndĩ, ãzíla ri kí ĩꞌbã ị́jọ́ kí imbálé ãzíla ũlũlé ụ́ꞌdụ́ pírí jó ꞌa mgbọ Tãyĩránã drị̂ agá.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 ꞌDĩ mụ íni ílí ị̃rị̃ ꞌdĩpí íni la ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ãzíla ꞌbá Gị̃rị́kị̃ rú pírí uꞌálépi ãngũ Ásĩyã drị̂ agá ꞌdãá rĩ are kî sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ rá.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Ãdróŋá idé ị́jọ́ ụ̃sụ̃táŋá ru la kí wẽwẽ rú gẹ̃rị̃ Páwụ̃lọ̃ rụ́ rĩ gâ sĩ.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Cécé kĩtãmbálã jõku bõngó Páwụ̃lọ̃ ụrụꞌbá alólépi rá rĩ úꞌdụ kî sĩ ꞌbá ãyánĩ trũ rĩ kí ụrụꞌbá alólé adrí kí ãyánĩ ĩꞌbadrị̂ kí agâ sĩ rá, úríndí ũnzí ãfũ kí vâ apálé ĩndĩ.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 ꞌBá Yãhụ́dị̃ rú ãzí acị́lépi táwụ̃nị̃ ãlu-ãlu agâ sĩ úríndí ũnzí kí ũfũ trũ ꞌbá kí agâ sĩ la ụ̃ꞌbị̃ kí tí Úpí Yẹ́sụ̃ ꞌbã rụ́ ayúlé ꞌbá úríndí ũnzí trũ ꞌdĩ kí drị̃ gá úríndí ũnzí ꞌdã kí ũfũjó. Ri kí jọlé la, “Rụ́ Yẹ́sụ̃ Páwụ̃lọ̃ ꞌbã ũlũlé rĩ drị̂ sĩ, ájọ mí ãfũ ãmvé!”
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Sĩkévã átáló ãmbógó ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ꞌbadrị́ gá rĩ ꞌbã ngọ́pịka ázị̂rị̃ ꞌdĩ ri kí ị́jọ́ ꞌdĩ kí idélé nĩ.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Ụ́ꞌdụ́ ãlu ĩꞌbaní ị́jọ́ ꞌdĩ ụ̃ꞌbị̃ agá ágọ́bị́ ãzí úríndí ũnzí ꞌbã rụlé nĩ la ụrụꞌbá gá. Úríndí ũnzí ꞌdã umvi kí, “Yẹ́sụ̃ ãnị̃ ĩꞌdi cé, ãma are vâ ị́jọ́ Páwụ̃lọ̃ drị̃ gá rá, wó ĩmi dó ĩmi ngá ãꞌdi kî?”
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 ꞌDãá ágọ́bị́ úríndí ũnzí trũ ꞌdĩ zõ kí drị̃ gá, ãzíla ndẽ kí ũkpõ sĩ pírí rá. Co kí, ãcóŋá ꞌdã fẽ apá kí jó ꞌdã agá ꞌdãá rĩ sĩ pílílí ru ãzíla ãrí trũ.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 ꞌBá Yãhụ́dị̃ rú ãzíla ꞌbá Gị̃rị́kị̃ rú uꞌálépi Ẽfésõ gá rĩ kí mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, ụ̃rị̃ ãmbógó la rụ kí, ãzíla rụ́ Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ ꞌbã kí dó ĩꞌdi ụrụgá ị̃nzị̃táŋá ãmbógó la sĩ.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 ꞌBá ị́jọ́ Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ ãꞌị̃lépi rá rĩ amụ́ kí dó ụ̃rị̃ kóru ị́jọ́ ĩꞌbã kí jõ idélé ũnzíkãnã rú rĩ kí iꞌdalé tọndọlọ ũꞌbí kí drị̃lẹ́ gá.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 ꞌBá ãzí ãndrị́kẹ gá rĩ ají kí bụ́kụ̃ ãndrị́kẹ ndrịjó rĩ kî, ãzíla ivé kí dó kí ũꞌbí kí drị̃lẹ́ gá ꞌdãá. Amụ́ kí ịsụ́lé la bụ́kụ̃ ivélé ꞌdã kí tá ãjẹ̃ na ũgũgõ sĩlíngĩ álĩfũ-álĩfũ ꞌdĩpí.
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Gẹ̃rị̃ ꞌdĩ sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ iré ru ãzíla zo dó ũkpómgboroto rú.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Ị́jọ́ ꞌdĩ kí mụ ru idélé pírí ꞌbo, Páwụ̃lọ̃ itú ru ásị́ gá ũkpó Úríndí Ãlá drị̂ sĩ mụjó Mãkẽdónĩyã gá ãzíla Ãkáyã gá ꞌdĩ sĩ mụ drĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé ku rú. Uja jọlé la, “Ádrĩ mụlé ꞌbo, lẽ áca vâ Rụ́mị̃ gâlé ĩndĩ.”
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Páwụ̃lọ̃ pẽ dó ꞌbá ị̃rị̃ ĩꞌdi ãzã kolépi, Tị̃mị̃tị́yọ̃ kí tị Ĩrásĩtõ be, Mãkẽdónĩyã gá drị̃ gâlé, ĩꞌdiní lẽjó uꞌájó Ásĩyã gá were ị̃dị́ rĩ sĩ.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Sáwã ꞌdã agá ꞌdãá ũmbã ãzí ãmbógó tẽté la ãfũ gẹ̃rị̃ Yẹ́sụ̃ drị́ ꞌdĩ drị̃ gá.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Ágọ́bị́ ãzí umvelé Dị̃mị̃tẹ́rị̃yọ̃ ꞌbá úká dịlépi rĩ idé ãdróŋá Gị̃rị́kị̃ ꞌbã ãni Ãtẹ́mị̃ ní jó sílĩvã sĩ sĩ ĩꞌdi ị̃nzị̃jó, ꞌbá ãlịgọ rú úká dịlépi rĩ ịsụ́ kí málĩ ĩyõ rú táwụ̃nị̃ Ẽfésõ drị̂ agá ꞌdãá úká dịŋá sĩ.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Dị̃mị̃tẹ́rị̃yọ̃ atrá ꞌbá ãlịgọ rú rĩ kí ꞌbá ãzí tũjárĩ ndú-ndú gá ꞌdĩ abe jọ ĩꞌbaní, “ꞌBá ꞌdĩ, ị̃nị̃ rá ãma ịsụ́ kí málĩ kí múké-múké la tũjárĩ ꞌdĩ sĩ.
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 Ãzíla ĩndre vâ Páwụ̃lọ̃ ũcĩ ꞌbá ũꞌbí kí mụjó ị́jọ́ ndú gá wó lú ãngũ Ẽfésõ drị̂ gá áꞌdụ̂sĩ ku vâ ãngũ Ásĩyã drị̂ agá pírí rá ru. Jọ ãdróŋá ꞌbá ꞌbá ru ꞌdĩ ꞌbã idélé drị́ sĩ rĩ adru Ãdróŋá mgbã rĩ ꞌi ku.
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Wó ũnzĩkãnã adru dó lú ị́jọ́ ãmã sụ̂ la mụ aꞌdélé rĩ sĩ ku, wó jó ãma sĩ ãdróŋá ũkú ru umvelé Ãtẹ́mị̃ ꞌi idélé drị́ sĩ ꞌdã ꞌbãjó rĩ ꞌbá ị̃nzị̃ kí drụ́zị́ ĩꞌdi ku, kí drụ́zị́ ĩꞌdi ꞌbã ápãrákã rú. Átã vâ ãdróŋá ũkú ru umvelé Ãtẹ́mị̃ ꞌi ịcụ́lé Ásĩyã gá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdãá, ãzíla jó ĩꞌdidrị́ ũniyambamba ãzíla ũkpõ ĩꞌdidrị́ gá rĩ kí acá ãzị̂ kóru.”
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 ꞌBá kí mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, ũmbã rụ kí, ãzíla iꞌdó kí uzálé, “Ãdróŋá ãmadrị́ ũkú ru Ãtẹ́mị̃ Ẽfésõ gá rĩ ãmbógó tẽté ru!”
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Táwụ̃nị̃ ãmbógó ꞌdĩ ꞌa pírí ũmbã rú. ꞌBá cẹ̃ kí ãngũ áváŋá avájó ꞌdã agâlé ãko ãlu rú. ꞌBá ꞌdĩ arụ́ kí ãgọbị Mãkẽdónĩyã rú acị́lépi Páwụ̃lọ̃ be Gáyõ kí Ãrĩsĩtãríkõ be agụlé ãngũ ꞌdã gâlé.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Páwụ̃lọ̃ lẽ tí filé ꞌbá wẽwẽ rú ꞌdã kí agâlé, wó ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ ãꞌị̃ kí ĩꞌdiní ku.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Átã ꞌbá ãzí ãmbogo rú Ẽfésõ gá Páwụ̃lọ̃ ꞌbã wọ̃rị́ka rú la kí, ị̃drị̃ kí ĩꞌdiní ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌbã fi jõ ꞌbá kí agâlé ku.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 ꞌBá ru tralépi ꞌdĩ kí drị̃ ꞌbe ru rá; ãzí rĩ ri kí uzálé ị́jọ́ ãzí sĩ, ãzí rĩ ri kí uzá ị́jọ́ ãzí ndú la trũ. ꞌBá ãndá la rĩ nị̃ kí átã mụ kí lé ãꞌdu idélé yã rĩ gá ku.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 ꞌBá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ŋmĩ kí Ãlẽkĩzéndã drị̃lẹ́ gá, ãzíla ꞌbá ãzí ꞌdĩ uzá kí ĩꞌdiní ị́jọ́ lẽlé ꞌbã idé kí rĩ kî trũ. Jọ ꞌbá ꞌbã ĩyãŋã kí tú sĩ lẽjó ũkpõ ịsụ́jó ꞌbá kí drị̃lẹ́ gá ꞌdãá.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Wó ũꞌbí kí mụ ĩtrĩkãlé la ĩꞌdi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú la, uzá kí ụ́ꞌdụ́kọ́ ãlu sĩ ũgũgõ sáwã ị̃rị̃ ꞌdĩpí. “Ãdróŋá ũkú ru Ãtẹ́mị̃ Ẽfésõ gá rĩ ãmbógó tẽté ru!”
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Ágọ́bị́ ãmbógó kãránĩ rú táwụ̃nị̃ drị́ rĩ la mụ ꞌbá kí ꞌbãlé ĩyãŋãlé tú ꞌbo, jọ ĩꞌbaní, “ꞌBá Ẽfésõ gá ꞌdĩ, ãꞌdi nị̃ ku la rĩ gá nĩ, táwụ̃nị̃ Ẽfésõ ĩꞌdi ãngũ jó ãdróŋá ũkú ru Ãtẹ́mị̃ ãmbógó rĩ drị́ ãzíla írã ị̃nzị̃lé ị̃nzị̃ aꞌdélépi ꞌbụ̃ gá vụ̃rụ́ ꞌdõlé rĩ tãmbajó rĩ ꞌi ku yã?
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 Wó íni ꞌbá ãzí icó ãgátã galé ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ku, cĩkã ãma ĩyãŋã kí drĩ tú, lẽ ãma idé kí ị́jọ́ kí kpõkpõ sĩ ku.
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Wó ĩmi ají ãgọbị ꞌdĩ kí ꞌdõlé ꞌdĩ, ụ̃gụ̃ kí drĩ vâ ãko ãzí jó agá ku jõku uꞌdá kí drĩ vâ ãdróŋá ũkú ru Ãtẹ́mị̃ ꞌi ku.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Wó Dị̃mị̃tẹ́rị̃yọ̃ kí ꞌbá ãlịgọ rú ꞌdĩ kí abe drĩ adru ꞌbá ꞌdĩ kí abe ị́jọ́ trũ, ụ́ꞌdụ́ sĩ ị́jọ́ amájó rĩ ãndrũ cí ãzíla ꞌbá Rụ́mị̃ rú ị́jọ́ amálépi rĩ kí cí, icó kí ị́jọ́ ꞌdĩ amálé rá.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 ꞌBo ĩdrĩ adru kẹ́sị̃ trũ ĩꞌba rụ́ cí, ícó kí ajílé ị̃tụ́ ꞌbá kẹ́sị̃ lịlépi rĩ kí ru trajó ị́jọ́ kí amájó rĩ sĩ.
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Cécé ĩꞌdi ꞌbã adrujó ãndrũ ꞌdĩ ꞌbã áni, ãma kí fi ũnzĩkãnã agá ꞌbá Rụ́mị̃ gá rĩ drĩ kí ãma zị ị́jọ́ ụ́ꞌdụ́ ãndrũ ꞌdĩ drị̂ sĩ, ãma kí mụ acelé tị kóru úzáŋá ãma kí uzálé ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ ífí ꞌbã adrujó ala gá yụ rĩ sĩ.”
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Ĩꞌdi mụ ị́jọ́ delé ꞌbo, iré dó ꞌbá ru tralépi ꞌdĩ kí rá.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.