2 Reis 6
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs ARA
1 Ụ́ꞌdụ́ ãzí sĩ, ꞌbá amụtị nãbịya ꞌbadrị̂ agá la amụ́ kí ándrá nábị̃ Ĩlísã rụ́ ãzíla jọ kí ĩꞌdiní, “Cécé míní ndrelé ꞌbo ꞌdĩ ꞌbã áni, ãngũ ãmaní sĩ drị̃ fụjó mîtrũ ꞌdĩ ĩꞌdi ãmaní ĩmbíráŋá rú ambamba.
1 Disseram os discípulos dos profetas a Eliseu: Eis que o lugar em que habitamos contigo é estreito demais para nós.
2 Ífẽ ãmaní drị̃lẹ́ mgbọ sĩ mụjó Mĩrĩ Yõrĩdánĩ ꞌba tị gâlé, ãngũ ife ꞌbã kí sĩ adrujõ wẽwẽ rú ꞌdã gâlé, ãma dó sĩ jó ãzí úꞌdí sĩ drị̃ fụjó mîtrũ la sị ꞌdãá.” Ĩlísã umvi, “ꞌDã múké, ĩmụ sịlé la.”
2 Vamos, pois, até ao Jordão, tomemos de lá, cada um de nós uma viga, e construamos um lugar em que habitemos. Respondeu ele: Ide.
3 Nãbịya ꞌdã kí ꞌbã ãlu rĩ aꞌị́ Ĩlísã ꞌi sĩ mụjó ĩꞌba aꞌbe, Ĩlísã jọ ꞌdã múké, mã mụ rá.
3 Disse um: Serve-te de ires com os teus servos. Ele tornou: Eu irei.
4 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ĩlísã mụ dó ĩꞌba aꞌbe rá.
4 E foi com eles. Chegados ao Jordão, cortaram madeira.
5 Wó ĩꞌba ãzí ãlu rĩ ní ife ga agá ꞌdĩgá ꞌdâ, nekeŋá ĩꞌdidrị̂ ꞌbã drị̃kã nze dó ꞌdelé mĩrĩ agâlé. Nábị̃ ꞌdã uja dó sĩ zalé, “ꞌBárĩ ãmbógó, má aꞌị́ tá nekeŋâ aꞌị́-áꞌị́ fô!”
5 Sucedeu que, enquanto um deles derribava um tronco, o machado caiu na água; ele gritou e disse: Ai! Meu senhor! Porque era emprestado.
6 Nábị̃ Ãdróŋá drị́ Ĩlísã zị dó, “Nekeŋâ ꞌbã drị̃kã aꞌdé dó íngõlé ru?” Ála dó mụ Ĩlísã ní ãngũ nekeŋâ ꞌbã drị̃kã ꞌbã sĩ aꞌdéjó rĩ lũlé ꞌbo, alị́ dó ife ãzí, ꞌbe dó ĩꞌdi ị̃yị́ agâlé ãngũ nekeŋâ ꞌbã drị̃kã ꞌbã sĩ aꞌdéjó rĩ gá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, nekeŋâ ꞌbã drị̃kã uja dó atụ́lé ị̃yị́ drị̃ gá.
6 Perguntou o homem de Deus: Onde caiu? Mostrou-lhe ele o lugar. Então, Eliseu cortou um pau, e lançou-o ali, e fez flutuar o ferro,
7 Ĩlísã jọ dó ágọ́bị̂ ní, “Mí aꞌdụ́ dó nekeŋâ ꞌbã drị̃kã ꞌi.” Ágọ́bị́ tá nábị̃ rú ꞌdã aꞌdụ́ dó sĩ ĩꞌdi rá.
7 e disse: Levanta-o. Estendeu ele a mão e o tomou.
8 Sáwã pírí sĩ úpí Sírĩyã drị̂ drĩ mụ ãꞌdị́ ꞌdịlé sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ be, ĩꞌdi ị́jọ́ itú ꞌbá ĩꞌdi drị́ ãmbogo rú rĩ kí abe, ĩꞌdi jọ la, “Ma mụ kámbĩ mádrị́ ãsĩkárĩ drị̂ kí sịlé ãngũ íni, íni rĩ kí agá.”
8 O rei da Síria fez guerra a Israel e, em conselho com os seus oficiais, disse: Em tal e tal lugar, estará o meu acampamento.
9 Wó nábị̃ Ãdróŋá drị́ Ĩlísã la uja ụ́ꞌdụ́kọ́ fẽlé úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ní, ĩꞌdi jọ la, “Lẽ mí adru múké múké, mí alịjõ ãngũ ꞌdã kí agâsĩ ku, ãꞌdusĩku ãsĩkárĩ Sírĩyã drị̂ kí mụ ru tralé ãngũ ándrálé ꞌdã kí agá.”
9 Mas o homem de Deus mandou dizer ao rei de Israel: Guarda-te de passares por tal lugar, porque os siros estão descendo para ali.
10 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ la dó uja ụ́ꞌdụ́kọ́ tị fẽlé ãngũ nábị̃ Ãdróŋá drị́ Ĩlísã ꞌbã jọlé ꞌdã kí agá sĩ ãsĩkárĩ ꞌdãá rĩ kí bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó sĩ adrujó mịfị́ trũ. Ị́jọ́ ꞌdĩ nga ru pâlé wẽwẽ rú.
10 O rei de Israel enviou tropas ao lugar de que o homem de Deus lhe falara e de que o tinha avisado, e, assim, se salvou, não uma nem duas vezes.
11 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, úpí Sírĩyã drị̂ acá dó ũmbã sĩ, umve dó ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí ãzíla zị dó kí, “Ĩlũ drĩ mání, ꞌbá ĩmi agá ꞌdâ ị́jọ́ mání itúlé rĩ kí ujílépi úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ní rĩ mgbã rĩ gá ãꞌdi ꞌi?”
11 Então, tendo-se turbado com este incidente o coração do rei da Síria, chamou ele os seus servos e lhes disse: Não me fareis saber quem dos nossos é pelo rei de Israel?
12 Ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí ꞌbã ãzí ãlu la umvi, “Úpí mádrị̂, ꞌbá ãzí ãma agá ꞌdâ ị́jọ́ míní itúlé rĩ kí ujílépi úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ní la ꞌdáyụ, wó nábị̃ Ĩlísã Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ la ị́jọ́ átã míní itúlé ũní-ũní ru rụ́mụ̃ míní sĩ ími lajó rĩ agâlé rĩ kí ũlũ nĩ.”
12 Respondeu um dos seus servos: Ninguém, ó rei, meu senhor; mas o profeta Eliseu, que está em Israel, faz saber ao rei de Israel as palavras que falas na tua câmara de dormir.
13 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Sírĩyã drị̂ jọ dó, “Ĩmụ, ĩmi isụ́ drĩ mání ãngũ Ĩlísã ꞌbã sĩ uꞌájó rĩ ꞌi, ãma dó sĩ ãsĩkárĩ kí tị pẽ sĩ mụjó ĩꞌdi arụ́jó.” Úlũ dó sĩ úpí Sírĩyã drị̂ní, Ĩlísã ĩꞌdi táwụ̃nị̃ Dõtánĩ gá.
13 Ele disse: Ide e vede onde ele está, para que eu mande prendê-lo. Foi-lhe dito: Eis que está em Dotã.
14 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́nị́ ãzí sĩ, úpí Sírĩyã drị̂ pẽ dó ãsĩkárĩ wẽwẽ rú lã kí tị gárĩ ãꞌdị́ drị̂ kí sĩ ãzíla fãrásĩ wẽwẽ rú la kí abe sĩ táwụ̃nị̃ ãmbógó dã cejó.
14 Então, enviou para lá cavalos, carros e fortes tropas; chegaram de noite e cercaram a cidade.
15 Ãtíꞌbó Ĩlísã drị̂ la dó mụ angálé ãngũsãrã sĩ ãfũlé ãmvé ꞌdõlé ꞌbo, isụ́ dó ãsĩkárĩ fãrásĩ trũ ãzíla gárĩ ãꞌdị́drị̂ trũ la ce kí dó táwụ̃nị̃ ãmbógó rĩ cí. Ãtíꞌbô jọ dó, “ꞌBárĩ úpí mádrị̂! Ãma dó rá rĩ gá ãꞌdu idé?”
15 Tendo-se levantado muito cedo o moço do homem de Deus e saído, eis que tropas, cavalos e carros haviam cercado a cidade; então, o seu moço lhe disse: Ai! Meu senhor! Que faremos?
16 Ĩlísã umvi dó ĩꞌdiní, “Mí idé ụ̃rị̃ sĩ ku, ãꞌdusĩku ꞌbá ãma ãtị̃lépi rĩ ndẽ kí kãlãfe sĩ ꞌbá kí ãtị̃lépi rĩ kí rá!”
16 Ele respondeu: Não temas, porque mais são os que estão conosco do que os que estão com eles.
17 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ĩlísã zị dó Ãdróŋá ꞌi, jọ, “Úpí, ꞌbárĩ ínzị̃ drĩ mání ãtíꞌbó mádrị́ ꞌdĩ ꞌbã mịfị́ kí sĩ ãngũ ndrejó fô!” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Úpí nzị̃ dó ãtíꞌbô ꞌbã mịfị́ kí rá. Ĩꞌdi ꞌbã ãngũ ndre agá, ndre dó ãngũ ꞌbé ꞌa rú Ĩlísã ꞌbã andre gá rĩ ga tré fãrásĩ ãꞌdị́drị́ ĩꞌdi andre celépi trộkị́lịrị rĩ kî sĩ ãzíla gárĩ ãꞌdị́drị́ dị̃lépi ãcí ru bẹ̃kụ̃-bẹ̃kụ̃ la kí sĩ.
17 Orou Eliseu e disse: Senhor , peço-te que lhe abras os olhos para que veja. O Senhor abriu os olhos do moço, e ele viu que o monte estava cheio de cavalos e carros de fogo, em redor de Eliseu.
18 Ãsĩkárĩ Sírĩyã drị̂ kí dó mụ drị̃ kolé sĩ mụjó Ĩlísã rụ́ ꞌbo, Ĩlísã zị dó ị́jọ́ Úpî tịgá jọ, “Úpí, ífẽ ãsĩkárĩ ꞌdĩ kí mịfị́ ꞌbã ãzụ̃ kí cí fô!” Úpí fẽ dó ãsĩkárĩ kí ꞌbã mịfị́ ní ãzụ̃jó cí cécé Ĩlísã ꞌbã aꞌị́lé rĩ áni.
18 E, como desceram contra ele, orou Eliseu ao Senhor e disse: Fere, peço-te, esta gente de cegueira. Feriu-a de cegueira, conforme a palavra de Eliseu.
19 Ĩlísã jọ dó ĩꞌbaní, “ꞌDĩ adru gẹ̃rị̃ ĩminí tá lẽjó mụjó rĩ ꞌi ku ãzíla ꞌdĩ adru vâ táwụ̃nị̃ tá ĩminí lẽjó mụjó ala gá rĩ ꞌi ku. Ĩmi ãbĩ áma vú, ma ĩmi agụ ꞌbá ĩminí ndrụ̃lé rĩ ꞌbarụ̂lé rá.” Agụ dó sĩ kí Sãmãríyã gâlé rá.
19 Então, Eliseu lhes disse: Não é este o caminho, nem esta a cidade; segui-me, e guiar-vos-ei ao homem que buscais. E os guiou a Samaria.
20 Kí dó mụ calé Sãmãríyã gâlé ꞌbo, gbõgbõ Ĩlísã zị dó Úpí ꞌi, jọ, “Úpí, ꞌbárĩ ínzị̃ drĩ mání ãsĩkárĩ ꞌdĩ kí mịfị́, ꞌbã ndre kí sĩ ãngũ benĩ fô!” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Úpí nzị̃ dó kí mịfị́ rá, uja kí dó ịsụ́lé la kí táwụ̃nị̃ Sãmãríyã drị̂ ꞌbã ágágá.
20 Tendo eles chegado a Samaria, disse Eliseu: Ó Senhor , abre os olhos destes homens para que vejam. Abriu-lhes o Senhor os olhos, e viram; e eis que estavam no meio de Samaria.
21 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ la dó mụ kí ndrelé ꞌbo, zị dó Ĩlísã ꞌi, “Má átẹ́pị, má ụꞌdị́ dó ãsĩkárĩ ꞌdĩ kí rá yã? Má ụꞌdị́ dó kí rá yã?”
21 Quando o rei de Israel os viu, perguntou a Eliseu: Feri-los-ei, feri-los-ei, meu pai?
22 Ĩlísã umvi dó, “Mí ụꞌdị́ kí ku! Mi dó drĩ vâ ꞌbá míní arụ́lé ãꞌdị́gá ménéŋá mídrị̂ kí sĩ ụ́sụ be rĩ kí ụꞌdị́ rá yã? Ífẽ ĩꞌbãni ãkónã nalé ãzíla ị̃yị́ mvụlé, ípẽ dó sĩ kí tị gõlé vúlé ãmbógó ĩꞌbadrị̂ rụ̂lé.”
22 Respondeu ele: Não os ferirás; fere aqueles que fizeres prisioneiros com a tua espada e o teu arco. Porém a estes, manda pôr-lhes diante pão e água, para que comam, e bebam, e tornem a seu senhor.
23 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã dó ĩꞌbaní ụ̃mụ̃ ãmbógó tẽté la, pẽ dó sĩ kí tị lị́cọ́ gá úpí ĩꞌba drị̂ rụ̂lé. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãsĩkárĩ Sírĩyã drị̂ gõ kí dó ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ gâlé ãrátáŋá gá ị̃dị́ ku.
23 Ofereceu-lhes o rei grande banquete, e comeram e beberam; despediu-os, e foram para seu senhor; e da parte da Síria não houve mais investidas na terra de Israel.
24 Sáwã ãzí vúlé gá, úpí Sírĩyã drị́ Bẽnĩ-hãdádĩ atrá ándrá ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí pírí sĩ mụjó táwụ̃nị̃ Sãmãríyã drị̂ cejó.
24 Depois disto, ajuntou Ben-Hadade, rei da Síria, todo o seu exército, subiu e sitiou a Samaria.
25 Ị́jọ́ táwụ̃nị̃ Sãmãríyã drị̂ cejó cí rĩ fẽ dó rílẽ ãzí mịfị́ ika la ní ꞌdejó ala gá nĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ átã kãyĩnõ ꞌbã drị̃kã ꞌbã ãjẹ̃ tụ ándrá dó sĩ sẹ̃kẹ́lị̃ sílĩvã ífí-ífí kãlị́ ãrõ ãzíla ãlĩꞌbõ ĩzẽ kópõ ãlu rĩ ꞌbã ãjẹ̃ tụ ándrá sẹ̃kẹ́lị̃ sílĩvã ífí-ífí tõwú.
25 Houve grande fome em Samaria; eis que a sitiaram, a ponto de se vender a cabeça de um jumento por oitenta siclos de prata e um pouco de esterco de pombas por cinco siclos de prata.
26 Ụ́ꞌdụ́ ãlu, úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ri alịlé bõrõ sĩ táwụ̃nị̃ andre cejó rĩ ꞌbã drị̃ gâsĩ. Ũkú ãzí azá ụ́ꞌdụ́kọ́ sĩ jọ ĩꞌdiní, “ꞌBárĩ úpí mádrị̂, íko áma ãzã fô!”
26 Passando o rei de Israel pelo muro, gritou-lhe uma mulher: Acode-me, ó rei, meu senhor!
27 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ umvi, “Yụ, lẽ Úpí ꞌbã ko ími ãzã nĩ. Má icó dó ími ãzãkolé íngoní ru? Ãngũ sĩ ãná cojó rĩ gá ãná ꞌbãngá mádrị́ ꞌdáyụ ãzíla ãngũ sĩ wáyĩnĩ nzijó rĩ gá wáyĩnĩ ꞌdáyụ.”
27 Ele lhe disse: Se o Senhor te não acode, donde te acudirei eu? Da eira ou do lagar?
28 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí zị ĩꞌdi, “Ị́jọ́ míní ũcõgõ fẽlépi rĩ dó ãꞌdu?” Ũkú ꞌdã umvi, “Ũkú ꞌdĩ jọ mání, lẽ áfẽ ꞌbání ngọ́tị́ mádrị̂ nalé ãndrũ, drĩ dó ca drụ̃sị̃, ála dó ngọ́tị́ ĩꞌdidrị̂ na.
28 Perguntou-lhe o rei: Que tens? Respondeu ela: Esta mulher me disse: Dá teu filho, para que, hoje, o comamos e, amanhã, comeremos o meu.
29 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãma aꞌdí dó sĩ ngọ́tị́ mádrị̂ nalé rá. Wó drụ̃sị̃ la sĩ ájọ dó ĩꞌdiní ꞌbã ãfẽ dó ngọ́tị́ ĩꞌdidrị̂ ãmaní nalé, wó uja dó ngọ́tị̂ zịlé ĩnzõ.”
29 Cozemos, pois, o meu filho e o comemos; mas, dizendo-lhe eu ao outro dia: Dá o teu filho, para que o comamos, ela o escondeu.
30 Úpí la dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ kí arelé ꞌbo, asi dó bõngó ĩꞌdi ụrụꞌbá gá rĩ kí ũcõgõ sĩ rá. Ĩꞌdiní mụ agá bõrõ sị́gá ꞌdãá, ꞌbá ndre kí dó cọtị kõlĩbá ĩꞌdi ꞌbã sụ̃lé agâlé rĩ cé.
30 Tendo o rei ouvido as palavras da mulher, rasgou as suas vestes, quando passava pelo muro; o povo olhou e viu que trazia pano de saco por dentro, sobre a pele.
31 Úpí na dó ũyõ ãzíla jọ, “Ádrĩ ãndrũ Ĩlísã Sãfátĩ ngọ́pị ꞌbã drị̃kã lị ku, lẽ Ãdróŋá ꞌbã gbã ma, átã ꞌbã ꞌdị ma rá.”
31 Disse o rei: Assim me faça Deus o que bem lhe aprouver se a cabeça de Eliseu, filho de Safate, lhe ficar, hoje, sobre os ombros.
32 Ĩlísã ꞌbaní ri agá drị̃lẹ́ka Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ĩꞌdidrị́ jó agá sĩ ị́jọ́ ãzí itújó ꞌdĩgá ꞌdâ, úpí pẽ dó ꞌbá ãzí ị́jọ́ ujílépi la ꞌbã tị sĩ mụjó ĩꞌdi umvejó. Wó ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ acá drĩ ku rú, Ĩlísã jọ dó drị̃lẹ́kâ ꞌbaní, “Ĩndre, ꞌbá ꞌbá ụꞌdị́lépi rĩ ãpẽ dó ꞌbá ãzí tị sĩ amụ́jó áma ꞌdịjó ꞌbo. Drĩ dó acá ꞌbo, ĩmi ụ̃pị̃ kẹ̃jị́tị cí, ꞌbã afí dó sĩ jó agá ꞌdõlé ku. Ãmbógó ĩꞌdidrị̂ la ĩꞌdi vú ãbĩ ititi.”
32 Estava, porém, Eliseu sentado em sua casa, juntamente com os anciãos. Enviou o rei um homem de diante de si; mas, antes que o mensageiro chegasse a Eliseu, disse este aos anciãos: Vedes como o filho do homicida mandou tirar-me a cabeça? Olhai, quando vier o mensageiro, fechai-lhe a porta e empurrai-o com ela; porventura, não vem após ele o ruído dos pés de seu senhor?
33 Ĩlísã ꞌbã drĩ ị́jọ́ ꞌdĩ jọ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, gbõgbõ ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ acá cí. Úpí jọ, “Úpí ají ãmaní ũcõgõ ꞌdĩ nĩ. Ma dó drĩ vâ Úpî tẽ sĩ ãzãkoma fẽjó íngoní ru?”
33 Falava ele ainda com eles, quando lhe chegou o mensageiro; disse o rei: Eis que este mal vem do Senhor ; que mais, pois, esperaria eu do Senhor ?
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.