1 Reis 22
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs NVT
1 Ãꞌdị́ ꞌde ándrá ꞌbá Ãrámũ drị̂ kí drĩdríŋĩ gá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ku ílí na ꞌdĩpí.
1 Durante três anos, não houve guerra entre a Síria e Israel.
2 Wó ĩꞌdi dó mụ calé ílí najó rĩ gá, úpí Yẽhõsãfátĩ Yụ́dã drị̂ ilú dó sĩ mụjó úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ndrejó.
2 No terceiro ano, porém, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei de Israel.
3 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ zị dó ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí, jọ, “Ĩnị̃ ínĩngá ãngũ Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ ãma ãni, ãma icó kí tâ dó sĩ ị́jọ́ ãzí idélé sĩ ĩꞌdi apájó vúlé angájó úpí Ãrámũ drị̂ drị̂lé rĩ sĩ rá ku yã?”
3 Durante a visita, o rei de Israel disse a seus oficiais: “Não sabem que a cidade de Ramote-Gileade nos pertence? E, no entanto, não fizemos coisa alguma para retomá-la do rei da Síria!”.
4 ꞌDã ꞌbã vúlé gá zị dó vâ Yẽhõsãfátĩ ꞌi, “Mí icó mụlé má be sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã?”
4 Então se voltou para Josafá e perguntou: “Você se juntará a mim na batalha para reconquistar Ramote-Gileade?”. Josafá respondeu ao rei de Israel: “Claro que sim! Você e eu somos como um só. Meus soldados são seus soldados, e meus cavalos são seus cavalos”.
5 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, jọ, “Drị̃drị̃ rĩ gá ãma isụ́ kí drĩ nị̃lé la Úpí la ãꞌdu ị́jọ́ jọ yã rĩ gá rá ká.”
5 E acrescentou: “Antes, porém, consulte o S enhor ”.
6 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ãhábũ umve dó nábị̃ ĩꞌdidrị̂ kí ãni rú 400, ãzíla zị kí, “Má ícó mụlé ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã jõku yụ?”
6 Então o rei de Israel convocou os profetas, cerca de quatrocentos no total, e lhes perguntou: “Devo ir à guerra contra Ramote-Gileade ou não?”. Todos eles responderam: “Sim, deve! O Senhor entregará o inimigo nas mãos do rei”.
7 Wó Yẽhõsãfátĩ zị, “Nábị̃ ãzí Úpí ãni ndú ãmaní icólé zịlé la dó ꞌdáyụ yã?”
7 Josafá, porém, perguntou: “Acaso não há aqui um profeta do S enhor ? Devemos consultá-lo também”.
8 Ãhábũ umvi, “Nábị̃ ãzí acelépi ãmaní sĩ icójó ị́jọ́ Úpí ꞌbã lẽlé rĩ zịjó ĩꞌdi tị gá la cí, ĩꞌdi Mĩkãyíyã Ímĩlã ngọ́pị ꞌi. Wó álẽ ĩꞌdi ku ãꞌdusĩku ị́jọ́ ãzí ĩꞌdi ꞌbã sáwã pírí sĩ ụndrị́lé mání múké la kí ꞌbãngá ꞌdáyụ.”
8 O rei de Israel respondeu a Josafá: “Há mais um homem que pode consultar o S enhor para nós, mas eu o odeio, pois nunca profetiza nada de bom a meu respeito, só coisas ruins! Chama-se Micaías, filho de Inlá”. “O rei não devia falar assim”, respondeu Josafá.
9 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ umve dó ãmbógó ĩꞌdidrị́ ãzí ãlũ la, ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Mí ají drĩ Mĩkãyíyã Ímĩlã ngọ́pị má rụ́ ꞌdõlé.”
9 Então o rei de Israel chamou um de seus oficiais e disse: “Traga Micaías, filho de Inlá. Rápido!”.
10 Úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí úpí Yẽhõsãfátĩ be sụ̃ kí dó kánzũ ĩꞌbadrị́ ũpĩ drị̂ kí, ãzíla ri kí dó Úmvúke ĩꞌbadrị́ ũpĩ drị̂ kí drị̃ gá ãngũ sĩ ãná cojó rĩ gá kẹ̃jị́tị sĩ fijó Táwụ̃nị̃ Sãmãríyã drị̂ ꞌa gá rĩ tị gá, nãbịya pírí rĩ kí dó ị́jọ́ ụndrị́lé kí drị̃lẹ́ gá ꞌdãá.
10 Vestidos com seus trajes reais, o rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam sentados cada um em seu trono na eira, junto à porta de Samaria. Todos os profetas estavam profetizando diante deles.
11 Nãbịya kí ꞌbã ãzí ãlu, Zẽdẽkíyã Kẽnánã ngọ́pị idé újé ãzí kí aya sĩ ãzíla jọ dó Ãhábũ ní, “ꞌDĩ ị́jọ́ Úpí ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, ‘Újé ꞌdĩ kî sĩ mi ãꞌdị́ ꞌdị ꞌbá Ãrámũ drị̂ kí abe kpere ĩꞌbaní ị̃lị̃kị̃ agá pírí.’”
11 Um dos profetas, Zedequias, filho de Quenaaná, fez chifres de ferro e declarou: “Assim diz o S enhor : ‘Com estes chifres o rei ferirá os sírios até a morte!’”.
12 Nãbịya pírí nga kí ị́jọ́ ụndrị́lé jọjó la, “Ímụ ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be, mi ãꞌdị̂ ndẽ rá, ãꞌdusĩku Úpí la fẽ la ĩmi ãꞌdị̂ ndẽ rá.”
12 Todos os outros profetas concordaram, dizendo: “Sim, suba a Ramote-Gileade e seja vitorioso, pois o S enhor a entregará nas mãos do rei!”.
13 Wó ꞌbá mụlépi Mĩkãyíyã umvelépi rĩ jọ ĩꞌdiní, “Índre, nãbịya ãzí rĩ jọ kí pírí ị́jọ́ múké la úpí Ãhábũ ní áyụ, wó lẽ ị́jọ́ míní mụlé jọlé rĩ ꞌbã ají kí ru ĩꞌbã kí jọlé rĩ be ãlu ãzíla ị́jọ ĩꞌdi mụ ãꞌdị̂ ndẽlé rá.”
13 Enquanto isso, o mensageiro que foi buscar Micaías lhe disse: “Veja, todos os profetas prometem vitória para o rei. Concorde com eles e também prometa sucesso”.
14 Wó Mĩkãyíyã umvi, “Cécé Úpí ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ma ị́jọ́ Úpí ꞌbã lũlé rĩ vúŋá lũ áyụ.”
14 Micaías, porém, respondeu: “Tão certo como vive o S enhor , direi apenas o que o S enhor ordenar”.
15 Mĩkãyíyã la dó mụ acálé úpí Ãhábũ drị̃lẹ́ gá ꞌbo, úpí zị dó ĩꞌdi, “Mĩkãyíyã, má ícó mụlé ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã jõku yụ?”
15 Quando Micaías chegou, o rei lhe perguntou: “Micaías, devemos ir à guerra contra Ramote-Gileade ou não?”. Micaías respondeu: “Sim, suba e será vitorioso, pois o S
16 Wó úpí Ãhábũ jọ Mĩkãyíyã ní, “Ídrĩ ị́jọ́ jọ mání Úpí ꞌbã rụ́ sĩ yã áni, lẽ ị́jọ ị́jọ́ mgbã rĩ áyụ. Ma dó mgbã rĩ gá míní ị́jọ́ ꞌdĩ jọ pâlé sị́?”
16 Mas o rei disse: “Quantas vezes preciso exigir que diga somente a verdade quando falar em nome do S enhor ?”.
17 Mĩkãyíyã umvi dó ĩꞌdiní, “Ándre urobí agá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ iré kí ru ꞌbé kí drị̃ gá cécé kãbĩlõ ru irélépi ꞌbá kí ucélépi rĩ kóru rĩ áni. Úpí jọ mání, ‘ꞌBá ꞌdị kí dó drị̃lẹ́ kóru, lẽ ꞌbá ãlu ãlu ꞌbã mụ dó ꞌbãngá lị́cọ́ gá ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.’”
17 Então Micaías respondeu: “Vi todo o Israel espalhado pelos montes, como ovelhas sem pastor. E o S enhor disse: ‘Seu líder foi morto. Mande-os para casa em paz’”.
18 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ zị dó Yẽhõsãfátĩ ꞌi, “Ájọ tá míní nábị̃ Mĩkãyíyã ụndrị́ ꞌbãngá mání ị́jọ́ ãzí múké la ku, wó ĩꞌdi ꞌbãngá lú ị́jọ́ ũnzí rĩ kí ụndrị́ áyụ rĩ gá ku yã?”
18 O rei de Israel disse a Josafá: “Não falei? Ele nunca profetiza nada de bom a meu respeito, mas somente coisas ruins”.
19 Mĩkãyíyã mụ dó ị́jọ́ umviŋá trũ drị̃ gá, jọ, “Mí are drĩ ị́jọ́ Úpí ꞌbã jọlé ꞌdĩ ꞌi! Ándre Úpí ꞌbã ri agá úmvúke ĩꞌdidrị̂ drị̃ gá ꞌbụ̃gá ꞌdãá ãzíla mãlãyíkã pírí ĩꞌdidrị̂ utu kí pá ĩꞌdi andre gá drị́ ãndá gá ãzí rĩ kí drị́ ị̃jị́ gá.
19 Micaías prosseguiu: “Ouça o que o S enhor diz! Vi o S enhor sentado em seu trono, com todo o exército do céu ao redor, à sua direita e à sua esquerda.
20 Úpí zị, ‘Ãꞌdi la dó icó Ãhábũ ulélé sĩ mụjó ãꞌdị́ ꞌdịjó úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be ála dó sĩ ĩꞌdi ꞌdị rá rĩ gá nĩ yã?’
20 E o S enhor perguntou: ‘Quem enganará Acabe para que vá à guerra contra Ramote-Gileade e seja morto ali?’. “Houve muitas sugestões,
21 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úríndí ãzí amụ́ dó Úpí drị̃lẹ́ gá, jọ ĩꞌdiní, ‘Ma mụ ĩꞌdi ulé rá.’
21 até que, por fim, um espírito se aproximou do S enhor e disse: ‘Eu o enganarei!’.
22 “Úpí zị, ‘Mi mụ ĩꞌdi ulé íngoní-íngoní ru?’
22 “‘De que maneira?’, perguntou o S enhor . “E o espírito respondeu: ‘Sairei e porei um espírito mentiroso na boca de todos os seus profetas’. “O S
23 Mĩkãyíyã de dó ị́jọ́ jọ agá íni, “ꞌDĩ ị́jọ́ ru idélépi rĩ ꞌi, Úpí fẽ nãbịya mídrị̂ ꞌbaní pírí míní ĩnzõ alị́jó. Wó Úpí fẽ ãzị́táŋá lị́kị̃ ꞌbã sĩ aꞌdéjó ími drị̃ gá rĩ ꞌbo.”
23 “Como vê, o S enhor pôs um espírito mentiroso na boca de todos os seus profetas, pois o S enhor decretou sua desgraça”.
24 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gáÚpíꞌi, Nábị̃ Zẽdẽkíyã Kẽnánã ngọ́pị se dó ru Mĩkãyíyã rụ́ ãnirú, sa dó mẹ́lẹ́tị la ãzíla zị dó ĩꞌdi, “Úríndí Úpí drị̂ aꞌbe dó ma sĩ amụ́jó ị́jọ́ jọjó mí be sáwã íngõ sĩ yã?”
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, se aproximou de Micaías e lhe deu uma bofetada. “Como foi que o Espírito do S enhor me deixou para falar com você?”, perguntou ele.
25 Mĩkãyíyã umvi ĩꞌdiní, “Mi mụ ị́jọ́ ꞌdĩ nị̃lé ụ́ꞌdụ́ míní ími zịjó jó ꞌbã rụ́mụ̃ agá rĩ ꞌbã agá ꞌdã sĩ.”
25 Micaías respondeu: “Você descobrirá em breve, quando tentar se esconder em algum quarto secreto!”.
26 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ fẽ dó ãzị́táŋá ãmbógó ĩꞌdidrị́ ãzí ãlu la ní, “Íꞌdụ Mĩkãyíyã ꞌi ãzíla mí agụ ĩꞌdi vúlé gávũnã Ãmọ́nị̃ Táwụ̃nị̃ ãmbógó Sãmãríyã gá rĩ drị̂ ꞌbarụ̂lé Yẽhõwásĩ úpí ngọ́pị be
26 Então o rei de Israel ordenou: “Prendam Micaías e levem-no de volta a Amom, governador da cidade, e a meu filho Joás,
27 ãzíla íjọ ĩꞌbaní, ‘ꞌDĩ ị́jọ́ úpí ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, Ĩsu ágọ́bị́ ꞌdĩ mãbụ́sụ̃ gá, ĩfẽ ĩꞌdiní ãko ãzí ku wó lú mũkátĩ kí ị̃yị́ be áꞌdụ̂sĩ kpere mání ãgõ agá ãꞌdị́ gâlé rũwẽ.’”
27 com a seguinte ordem: ‘Ponham este homem na prisão e deem-lhe apenas pão e água até que eu volte da batalha em segurança!’”.
28 Wó Mĩkãyíyã jọ ĩꞌdiní, “Ídrĩ ãgõ ãꞌdị́ gâlé rĩ sĩ rũwẽ rá, ífí la Úpí jọ ị́jọ́ ꞌdĩ áma tị gâsĩ nĩ ku!” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, jọ vâ ꞌbá ꞌbaní pírí, “Ĩmi are ị́jọ́ mání jọlé ꞌdĩ múké múké!”
28 Micaías, porém, respondeu: “Se voltar em segurança, significará que o S enhor não falou por meu intermédio!”. E acrescentou aos que estavam ao redor: “Todos vocês, prestem atenção às minhas palavras!”.
29 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí Yẽhõsãfátĩ úpí Yụ́dã drị̂ be nze kí dó ãsĩkárĩ ĩꞌbadrị̂ kí drị̃ sĩ mụjó ãꞌdị́ gá úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ rụ́.
29 Então o rei de Israel e Josafá, rei de Judá, levaram seus exércitos para atacar Ramote-Gileade.
30 Úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ jọ dó Yẽhõsãfátĩ ní, “Ãmaní mụ agá ãꞌdị́ gá ꞌdĩgá ꞌdâ, ma áma ụ̃sụ̃ bõngó ãzí ndú la kí sĩ, únị̃ rû sĩ ma ku benĩ, wó mí ụ̃sụ̃ dó mi bõngó mídrị́ ụ̃pị̃ drị̂ kî sĩ.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãhábũ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ụ̃sụ̃ dó ru bõngó ãzí ndú la kí sĩ mụ kí dó sĩ ãꞌdị́gá.
30 O rei de Israel disse a Josafá: “Quando entrarmos no combate, usarei um disfarce para que ninguém me reconheça, mas você vestirá seus trajes reais”. O rei de Israel se disfarçou, e os dois foram à batalha.
31 Ịsụ́ íni ꞌdĩ úpí Ãrámũ drị̂ fẽ dó ãzị́táŋá ãmbogo ĩꞌdidrị́ kãlị́ na drị̃ ị̃rị̃ ãsĩkárĩ ãꞌdị́ ꞌdịlépi gárĩ ãꞌdị́drị̂ sĩ rĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ ꞌbaní, “Ĩmi arụ́ lú mání úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ ꞌi áꞌdụ̂sĩ, ĩmi ĩcãndĩ ĩmi ꞌbá ãzí kí arụ́ŋá sĩ ku.”
31 Enquanto isso, o rei da Síria tinha dado as seguintes ordens aos 32 comandantes dos carros de guerra: “Ataquem somente o rei de Israel. Não lutem contra ninguém mais!”.
32 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãmbogo Ãrámũ gá gárĩ ãꞌdị́drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ kí dó mụ úpí Yẽhõsãfátĩ ndrelé ꞌbo, jọ kí, “Ãndá ãndá ru ꞌdĩ dó bãsĩ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌi.” Uja kí tí dó sĩ tị sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ĩꞌdi be. Wó Yẽhõsãfátĩ ꞌbã dó mãmálá. Ĩꞌdi dó mụ mãmálá ꞌbãlé ꞌbo,
32 Quando os comandantes dos carros de guerra sírios viram Josafá em seus trajes reais, foram atrás dele. “É o rei de Israel!”, disseram. Contudo, quando Josafá gritou,
33 ãmbogo Ãrámũ gá gárĩ ãꞌdị́drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ amá kí dó rá ꞌbâ adru úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌi ku ãzíla aꞌbe kí dó ĩꞌdi vú droŋá rá.
33 os comandantes dos carros perceberam que não era o rei de Israel e pararam de persegui-lo.
34 Wó ãsĩkárĩ ãzí Ãrámũ gó ru la gbẹ ꞌé mị́rị̃ rú ãzíla ꞌê ri dó úpí Ãhábũ ꞌbã ụrụꞌbá gọ́bẹ́rẹ́ ãꞌdị́drị̂ ꞌbã akulé ku rĩ gá. Ãhábũ jọ ãsĩkárĩ gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ ụ̃cẹ̃lépi rĩ ní, “Úgbẹ ma rá, mí uja gárĩ tị ãzíla ínze ma ãꞌdị́ agá ꞌdâ rĩ sĩ ãmvé.”
34 Então um soldado sírio disparou uma flecha ao acaso e acertou o rei de Israel entre as juntas de sua armadura. “Dê a volta e tire-me daqui!”, exclamou Acabe para o condutor de seu carro. “Estou gravemente ferido!”
35 Wó ãꞌdị̂ mba dó mba-mbã, ꞌdụ dó sĩ ụ́ꞌdụ́ ãlu ndị, úri dó úpí Ãhábũ ãtị̃lé gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ agá ꞌdãá ãtị̃-ãtị̃, ja tị ãsĩkárĩ Ãsírĩyã drị̂ ꞌbarụ́ léru. Ãhábũ ãrí ra dó ãzíla ị̃mvụ̃ dó gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ ꞌbã ꞌa pírí, ãzíla ĩꞌdi dó mụ calé ĩndró sĩ Ãhábũ drã dó rá.
35 A batalha, cada vez mais violenta, prosseguiu durante todo o dia, e o rei permaneceu em pé, apoiado em seu carro, de frente para os sírios. O sangue de seu ferimento escorria para o piso do carro e, ao entardecer, ele morreu.
36 Ãnirú ị̃tụ̂ ꞌbã ꞌde agá ꞌdẽꞌdẽ ꞌdĩ gá ꞌdâ, ãsĩkárĩ ãmbógó Ịsịrayị́lị̃ drị̂ fẽ ãzị́táŋá ãsĩkárĩ ꞌbaní ãsĩkárĩ ãmbogo ãzí rĩ ꞌba rụ̂sĩ jọ, “Ãsĩkárĩ ãlu ãlu ꞌbã apá táwụ̃nị̃ ãmbógó ĩꞌdidrị̂ gá. ꞌBá ãlu ãlu ꞌbã mụ ãngũ ĩꞌdidrị̂ gá sĩ ru ídri pajó.”
36 Quando o sol se punha, um clamor se espalhou entre seus soldados: “Estamos perdidos! Voltem para suas casas!”.
37 Úpí Ãhábũ drã dó rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ âgụ dó ĩꞌdi ꞌbã ãvũ Sãmãríyã gá, ãzíla ị̃sị̃ kí dó sĩ ĩꞌdi ꞌdãá.
37 Assim, o rei morreu, e seu corpo foi levado para Samaria e sepultado ali.
38 Úmụ dó gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́ drị̂ ũjĩlé kẹ̃bẹ̃lụ́ Sãmãríyã drị̂ agá, ũcogo mbe kí dó ãrí la ãzíla ãwụ́ꞌbá ũjĩ kí dó ru ĩꞌdi ꞌbã ãrí sĩ cécé Úpí ꞌbã ándrá jọlé ĩꞌdi ru idé rá rĩ áni.
38 Seu carro de guerra foi lavado junto ao tanque de Samaria, e os cães vieram e lamberam seu sangue no lugar onde as prostitutas se banhavam, exatamente como o S enhor havia prometido.
39 Ị́jọ́ pírí úpí Ãhábũ ꞌbã ngalé rĩ kí ãzíla ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã sĩ lị́cọ́ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã ꞌa, bõrõ kí abe uꞌbéjó ĩwá sị́ sĩ rĩ kí úsĩ kí bụ́kụ̃ sĩ ị́jọ́ ũpi Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí ngalé rĩ kí sĩjó rĩ gá.
39 Os demais acontecimentos do reinado de Acabe, e tudo que ele fez, incluindo o palácio de marfim e as cidades que construiu, estão escritos no Livro da História dos Reis de Israel .
40 Ãhábũ drã dó rá, ngọ́pị̃ Ãhãzị́yã acá dó úpí ru ĩꞌdi ꞌbã kẹ̃jị́ gá nĩ.
40 Acabe morreu e se reuniu a seus antepassados, e seu filho Acazias foi seu sucessor.
41 Ílí úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ ꞌbã ũpĩ najó Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ la dó mụ calé sụ, Yẽhõsãfátĩ Ásã ngọ́pị iꞌdó dó ũpĩ nalé Yụ́dã gá.
41 Josafá, filho de Asa, começou a reinar em Judá no quarto ano do reinado de Acabe, rei de Israel.
42 Yẽhõsãfátĩ la iꞌdó ũpĩ nalé Yụ́dã gá ꞌdĩ ịsụ́ ꞌdĩ sĩ ílí la dó kãlị́ na drị̃ tõwú, ãzíla na ũpĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ílí kãlị́ ị̃rị̃ drị̃ tõwú. Yẽhõsãfátĩ ꞌbã ãndrẽ rụ́ ándrá Ãzụ́bã Sĩlíhĩ ꞌbã ị̃zẹ́pị ꞌi.
42 Josafá tinha 35 anos quando começou a reinar e reinou em Jerusalém por 25 anos. Sua mãe se chamava Azuba e era filha de Sili.
43 Yẽhõsãfátĩ ándrá úpí ãzí múké la, ũbĩ ị́jọ́ átẹ́pị̃ Ásã ꞌbã ándrá idélé rĩ kí vú rá. Ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé ũpĩ ĩꞌdidrị̂ agá rĩ fẽ kí ándrá Úpí ní ãyĩkõ rá. Wó ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé gẹ̃rị̃ sĩ ku rĩ ĩꞌdi ꞌbã ándrá ãngũ ụrụgá sĩ ídétáŋá idéjó ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ ꞌbaní rĩ kí andijó ku rĩ ꞌi ãzíla ꞌbá ri kí dó ídétáŋá idélé ãzíla lũbánĩ ãjị́ ngụ̃lépi vĩrĩ rĩ kí ivélé ãngũ sĩ ídétáŋá idéjó rĩ kí agá.
43 Josafá foi um bom rei, que seguiu o exemplo de seu pai, Asa, e fez o que era certo aos olhos do S enhor . Contudo, não removeu todos os santuários idólatras, e o povo continuou a oferecer sacrifícios e queimar incenso neles.
44 Yẽhõsãfátĩ ri vâ adrulé ásị́ ị̃gbẹ̃ agá úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ be.
44 Josafá manteve paz com o rei de Israel.
45 Ị́jọ́ ru ngalépi ũpĩ Yẽhõsãfátĩ drị̂ agá rĩ kí, ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé rĩ kí, ãꞌdị́ ĩꞌdi ꞌbã ꞌdịlé rĩ abe pírí úsĩ kí Bụ́kụ̃ sĩ ãwí ũpi Yụ́dã drị̂ ꞌbadrị̂ kí ũsĩjó rĩ agá.
45 Os demais acontecimentos do reinado de Josafá, a extensão de seu poder e suas guerras estão registrados no Livro da História dos Reis de Judá .
46 Adro vâ ãgọbị ãzíla ũkú ándrá ãwụ̃ ngalépi ãngũ ĩꞌbã kí sĩ ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí ị̃nzị̃jó rĩ kí agá ándrá acelépi sáwã átẹ́pị̃ Ásã ꞌbã ũpĩ najó rĩ sĩ rĩ kí rá.
46 Ele expulsou da terra os prostitutos cultuais dos santuários idólatras que restaram do tempo de seu pai, Asa.
47 Sáwã Yẽhõsãfátĩ ꞌbã ándrá ũpĩ najó Yụ́dã gá rĩ sĩ, úpí ándrá sụ́rụ́ kí andregá ãnirú Ídõmũ gá ꞌdáyụ. Úpí Yụ́dã drị̂ pẽ ándrá dó sĩ ãmbógó ãzí sĩ ũpĩ najó alagá ꞌdãá nĩ.
47 (Naquela época, não havia rei em Edom, mas apenas um governador.)
48 Yẽhõsãfátĩ idé ándrá mẹ́lị̃ ãzí kí sĩ mụjó Ũfírĩ gá sĩ gólũdĩ ajíjó wó mẹ́lị̃ ꞌdĩ mụ kí ándrá gẹ̃rị̃ sĩ ku ãꞌdusĩku ãlúkúkũ andi ándrá kí Ị̃zị̃yọ́nị̃ Gẹ̃bẹ́rị̃ gá ꞌdãá ũgũgõ.
48 Josafá construiu uma frota de navios mercantes para buscar ouro em Ofir. As embarcações, porém, nunca chegaram a navegar, pois naufragaram no porto de Eziom-Geber.
49 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Ãhãzị́yã Ãhábũ ngọ́pị jọ Yẽhõsãfátĩ ní, “Ífẽ ꞌbá mádrị́ acị́lépi mẹ́lị̃ sĩ ị̃yị́ drị̃ gâsĩ rĩ ꞌba acị́ kí ꞌbá mídrị̂ kí abe ãngũ ãlu gá.” Wó Yẽhõsãfátĩ gã ị́jọ́ ꞌdã úmgbé.
49 Certa vez, Acazias, filho de Acabe, propôs a Josafá: “Deixe que meus homens naveguem com os seus”, mas Josafá não aceitou a proposta.
50 Yẽhõsãfátĩ drã dó rá, îsị̃ dó ĩꞌdi áyị́pịka kí abe Táwụ̃nị̃ átẹ́pị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ gá, ngọ́pị̃ Yẽhõrámũ acá dó úpí ru ĩꞌdi ꞌbã kẹ̃jị́ gá nĩ.
50 Quando Josafá morreu, foi sepultado com seus antepassados na Cidade de Davi. Seu filho Jeorão foi seu sucessor.
51 Ãhãzị́yã Ãhábũ ngọ́pị acá úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ rú Sãmãríyã gá ílí mụdrị́ drị̃ ázị̂rị̃ Yẽhõsãfátĩ ꞌbã adrujó úpí Yụ́dã drị̂ rú rĩ sĩ.
51 Acazias, filho de Acabe, começou a reinar em Israel no décimo sétimo ano do reinado de Josafá em Judá. Reinou em Samaria por dois anos.
52 Ãhãzị́yã nga ándrá ũnzĩkãnã Úpî drị̃lẹ́ gá rá ĩꞌdiní ị́jọ́ átẹ́pị̃ ꞌbã kí ngalé ãndrẽ be rĩ kí vú ũbĩjó rĩ sĩ ãzíla Yẽrõbũwámũ Nẽbátĩ ngọ́pị ꞌbã fẽjó la ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã ị̃nzị̃ kí ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí rĩ sĩ.
52 Contudo, fez o que era mau aos olhos do S enhor , pois seguiu o exemplo de seu pai e sua mãe e o exemplo de Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar.
53 Nga ándrá ãzị́ Bãálĩ ní, ị̃nzị̃ Bãálĩ ꞌi ãzíla inga Úpí Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã ũmbã cécé átẹ́pị̃ ꞌbã ándrá ingajó la rĩ áni.
53 Serviu a Baal e o adorou, provocando a ira do S enhor , Deus de Israel, como seu pai havia feito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.