1 Reis 22
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs ARIB
1 Ãꞌdị́ ꞌde ándrá ꞌbá Ãrámũ drị̂ kí drĩdríŋĩ gá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ku ílí na ꞌdĩpí.
1 Passaram-se três anos sem haver guerra entre a Síria e Israel.
2 Wó ĩꞌdi dó mụ calé ílí najó rĩ gá, úpí Yẽhõsãfátĩ Yụ́dã drị̂ ilú dó sĩ mụjó úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ndrejó.
2 No terceiro ano, porém, desceu Jeosafá, rei de Judá, a ter com o rei de Israel.
3 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ zị dó ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí, jọ, “Ĩnị̃ ínĩngá ãngũ Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ ãma ãni, ãma icó kí tâ dó sĩ ị́jọ́ ãzí idélé sĩ ĩꞌdi apájó vúlé angájó úpí Ãrámũ drị̂ drị̂lé rĩ sĩ rá ku yã?”
3 E o rei de Israel disse aos seus servos: Não sabeis vós que Ramote-Gileade é nossa, e nós estamos quietos, sem a tomar da mão do rei da Síria?
4 ꞌDã ꞌbã vúlé gá zị dó vâ Yẽhõsãfátĩ ꞌi, “Mí icó mụlé má be sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã?”
4 Então perguntou a Jeosafá: Irás tu comigo à peleja, a Ramote-Gileade? Respondeu Jeosafá ao rei de Israel: Como tu és sou eu, o meu povo como o teu povo, e os meus cavalos como os teus cavalos.
5 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, jọ, “Drị̃drị̃ rĩ gá ãma isụ́ kí drĩ nị̃lé la Úpí la ãꞌdu ị́jọ́ jọ yã rĩ gá rá ká.”
5 Disse mais Jeosafá ao rei de Israel: Rogo-te, porém, que primeiro consultes a palavra do Senhor.
6 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ãhábũ umve dó nábị̃ ĩꞌdidrị̂ kí ãni rú 400, ãzíla zị kí, “Má ícó mụlé ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã jõku yụ?”
6 Então o rei de Israel ajuntou os profetas, cerca de quatrocentos homens, e perguntou-lhes: Irei à peleja contra Ramote-Gileade, ou deixarei de ir? Responderam eles: Sobe, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Wó Yẽhõsãfátĩ zị, “Nábị̃ ãzí Úpí ãni ndú ãmaní icólé zịlé la dó ꞌdáyụ yã?”
7 Disse, porém, Jeosafá: Não há aqui ainda algum profeta do Senhor, ao qual possamos consultar?
8 Ãhábũ umvi, “Nábị̃ ãzí acelépi ãmaní sĩ icójó ị́jọ́ Úpí ꞌbã lẽlé rĩ zịjó ĩꞌdi tị gá la cí, ĩꞌdi Mĩkãyíyã Ímĩlã ngọ́pị ꞌi. Wó álẽ ĩꞌdi ku ãꞌdusĩku ị́jọ́ ãzí ĩꞌdi ꞌbã sáwã pírí sĩ ụndrị́lé mání múké la kí ꞌbãngá ꞌdáyụ.”
8 Então disse o rei de Israel a Jeosafá: Ainda há um homem por quem podemos consultar ao Senhor-Micaías, filho de Inlá; porém eu o odeio, porque nunca profetiza o bem a meu respeito, mas somente o mal. Ao que disse Jeosafá: Não fale o rei assim.
9 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ umve dó ãmbógó ĩꞌdidrị́ ãzí ãlũ la, ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Mí ají drĩ Mĩkãyíyã Ímĩlã ngọ́pị má rụ́ ꞌdõlé.”
9 Então o rei de Israel chamou um eunuco, e disse: Traze-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 Úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí úpí Yẽhõsãfátĩ be sụ̃ kí dó kánzũ ĩꞌbadrị́ ũpĩ drị̂ kí, ãzíla ri kí dó Úmvúke ĩꞌbadrị́ ũpĩ drị̂ kí drị̃ gá ãngũ sĩ ãná cojó rĩ gá kẹ̃jị́tị sĩ fijó Táwụ̃nị̃ Sãmãríyã drị̂ ꞌa gá rĩ tị gá, nãbịya pírí rĩ kí dó ị́jọ́ ụndrị́lé kí drị̃lẹ́ gá ꞌdãá.
10 Ora, o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, vestidos de seus trajes reais, estavam assentados cada um no seu trono, na praça à entrada da porta de Samária; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Nãbịya kí ꞌbã ãzí ãlu, Zẽdẽkíyã Kẽnánã ngọ́pị idé újé ãzí kí aya sĩ ãzíla jọ dó Ãhábũ ní, “ꞌDĩ ị́jọ́ Úpí ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, ‘Újé ꞌdĩ kî sĩ mi ãꞌdị́ ꞌdị ꞌbá Ãrámũ drị̂ kí abe kpere ĩꞌbaní ị̃lị̃kị̃ agá pírí.’”
11 E Zedequias, filho de Quenaaná, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Assim diz o Senhor: Com estes ferirás os sírios, até que sejam consumidos.
12 Nãbịya pírí nga kí ị́jọ́ ụndrị́lé jọjó la, “Ímụ ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be, mi ãꞌdị̂ ndẽ rá, ãꞌdusĩku Úpí la fẽ la ĩmi ãꞌdị̂ ndẽ rá.”
12 Do mesmo modo também profetizavam todos os profetas, dizendo: Sobe a Ramote-Gileade, e serás bem sucedido; porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
13 Wó ꞌbá mụlépi Mĩkãyíyã umvelépi rĩ jọ ĩꞌdiní, “Índre, nãbịya ãzí rĩ jọ kí pírí ị́jọ́ múké la úpí Ãhábũ ní áyụ, wó lẽ ị́jọ́ míní mụlé jọlé rĩ ꞌbã ají kí ru ĩꞌbã kí jọlé rĩ be ãlu ãzíla ị́jọ ĩꞌdi mụ ãꞌdị̂ ndẽlé rá.”
13 O mensageiro que fora chamar Micaías falou-lhe, dizendo: Eis que as palavras dos profetas, a uma voz, são favoráveis ao rei; seja, pois, a tua palavra como a de um deles, e fala o que é bom.
14 Wó Mĩkãyíyã umvi, “Cécé Úpí ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ma ị́jọ́ Úpí ꞌbã lũlé rĩ vúŋá lũ áyụ.”
14 Micaías, porém, disse: Vive o Senhor, que o que o Senhor me disser, isso falarei.
15 Mĩkãyíyã la dó mụ acálé úpí Ãhábũ drị̃lẹ́ gá ꞌbo, úpí zị dó ĩꞌdi, “Mĩkãyíyã, má ícó mụlé ãꞌdị́ ꞌdịlé úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be rá yã jõku yụ?”
15 Quando ele chegou à presença do rei, este lhe disse: Micaías, iremos a Ramote-Gileade à peleja, ou deixaremos de ir? Respondeu-lhe ele: Sobe, e serás bem sucedido, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
16 Wó úpí Ãhábũ jọ Mĩkãyíyã ní, “Ídrĩ ị́jọ́ jọ mání Úpí ꞌbã rụ́ sĩ yã áni, lẽ ị́jọ ị́jọ́ mgbã rĩ áyụ. Ma dó mgbã rĩ gá míní ị́jọ́ ꞌdĩ jọ pâlé sị́?”
16 E o rei lhe disse: Quantas vezes hei de conjurar-te que não me fales senão a verdade em nome do Senhor?
17 Mĩkãyíyã umvi dó ĩꞌdiní, “Ándre urobí agá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ iré kí ru ꞌbé kí drị̃ gá cécé kãbĩlõ ru irélépi ꞌbá kí ucélépi rĩ kóru rĩ áni. Úpí jọ mání, ‘ꞌBá ꞌdị kí dó drị̃lẹ́ kóru, lẽ ꞌbá ãlu ãlu ꞌbã mụ dó ꞌbãngá lị́cọ́ gá ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.’”
17 Então disse ele: Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor; e disse o Senhor: Estes não têm senhor; torne cada um em paz para sua casa.
18 Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ zị dó Yẽhõsãfátĩ ꞌi, “Ájọ tá míní nábị̃ Mĩkãyíyã ụndrị́ ꞌbãngá mání ị́jọ́ ãzí múké la ku, wó ĩꞌdi ꞌbãngá lú ị́jọ́ ũnzí rĩ kí ụndrị́ áyụ rĩ gá ku yã?”
18 Disse o rei de Israel a Jeosafá: Não te disse eu que ele não profetizaria o bem a meu respeito, mas somente o mal?
19 Mĩkãyíyã mụ dó ị́jọ́ umviŋá trũ drị̃ gá, jọ, “Mí are drĩ ị́jọ́ Úpí ꞌbã jọlé ꞌdĩ ꞌi! Ándre Úpí ꞌbã ri agá úmvúke ĩꞌdidrị̂ drị̃ gá ꞌbụ̃gá ꞌdãá ãzíla mãlãyíkã pírí ĩꞌdidrị̂ utu kí pá ĩꞌdi andre gá drị́ ãndá gá ãzí rĩ kí drị́ ị̃jị́ gá.
19 Micaías prosseguiu: Ouve, pois, a palavra do Senhor! Vi o Senhor assentado no seu trono, e todo o exército celestial em pé junto a ele, à sua direita e à sua esquerda.
20 Úpí zị, ‘Ãꞌdi la dó icó Ãhábũ ulélé sĩ mụjó ãꞌdị́ ꞌdịjó úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ be ála dó sĩ ĩꞌdi ꞌdị rá rĩ gá nĩ yã?’
20 E o Senhor perguntou: Quem induzirá Acabe a subir, para que caia em Ramote-Gileade? E um respondia de um modo, e outro de outro.
21 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úríndí ãzí amụ́ dó Úpí drị̃lẹ́ gá, jọ ĩꞌdiní, ‘Ma mụ ĩꞌdi ulé rá.’
21 Então saiu um espírito, apresentou-se diante do Senhor, e disse: Eu o induzirei. E o Senhor lhe perguntou: De que modo?
22 “Úpí zị, ‘Mi mụ ĩꞌdi ulé íngoní-íngoní ru?’
22 Respondeu ele: Eu sairei, e serei um espírito mentiroso na boca de todos os seus profetas. Ao que disse o Senhor: Tu o induzirás, e prevalecerás; sai, e faze assim.
23 Mĩkãyíyã de dó ị́jọ́ jọ agá íni, “ꞌDĩ ị́jọ́ ru idélépi rĩ ꞌi, Úpí fẽ nãbịya mídrị̂ ꞌbaní pírí míní ĩnzõ alị́jó. Wó Úpí fẽ ãzị́táŋá lị́kị̃ ꞌbã sĩ aꞌdéjó ími drị̃ gá rĩ ꞌbo.”
23 Agora, pois, eis que o Senhor pôs um espírito mentiroso na boca dentes da casa dele; sim, tornarei a tua casa como a casa de respeito de ti.
24 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gáÚpíꞌi, Nábị̃ Zẽdẽkíyã Kẽnánã ngọ́pị se dó ru Mĩkãyíyã rụ́ ãnirú, sa dó mẹ́lẹ́tị la ãzíla zị dó ĩꞌdi, “Úríndí Úpí drị̂ aꞌbe dó ma sĩ amụ́jó ị́jọ́ jọjó mí be sáwã íngõ sĩ yã?”
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, chegando-se, feriu a Micaías na face e disse: Por onde passou de mim o Espírito do Senhor para falar a ti?
25 Mĩkãyíyã umvi ĩꞌdiní, “Mi mụ ị́jọ́ ꞌdĩ nị̃lé ụ́ꞌdụ́ míní ími zịjó jó ꞌbã rụ́mụ̃ agá rĩ ꞌbã agá ꞌdã sĩ.”
25 Respondeu Micaías: Eis que tu o verás naquele dia, quando entrares numa câmara interior, para te esconderes.
26 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ fẽ dó ãzị́táŋá ãmbógó ĩꞌdidrị́ ãzí ãlu la ní, “Íꞌdụ Mĩkãyíyã ꞌi ãzíla mí agụ ĩꞌdi vúlé gávũnã Ãmọ́nị̃ Táwụ̃nị̃ ãmbógó Sãmãríyã gá rĩ drị̂ ꞌbarụ̂lé Yẽhõwásĩ úpí ngọ́pị be
26 Então disse o rei de Israel: Tomai Micaías, e tornai a levá-lo a Amom, o governador da cidade, e a Joás, filho do rei,
27 ãzíla íjọ ĩꞌbaní, ‘ꞌDĩ ị́jọ́ úpí ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, Ĩsu ágọ́bị́ ꞌdĩ mãbụ́sụ̃ gá, ĩfẽ ĩꞌdiní ãko ãzí ku wó lú mũkátĩ kí ị̃yị́ be áꞌdụ̂sĩ kpere mání ãgõ agá ãꞌdị́ gâlé rũwẽ.’”
27 dizendo-lhes: Assim diz o rei: Metei este homem no cárcere, e sustentai-o a pão e água, até que eu volte em paz.
28 Wó Mĩkãyíyã jọ ĩꞌdiní, “Ídrĩ ãgõ ãꞌdị́ gâlé rĩ sĩ rũwẽ rá, ífí la Úpí jọ ị́jọ́ ꞌdĩ áma tị gâsĩ nĩ ku!” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, jọ vâ ꞌbá ꞌbaní pírí, “Ĩmi are ị́jọ́ mání jọlé ꞌdĩ múké múké!”
28 Replicou Micaías: Se tu voltares em paz, o senhor não tem falado por mim. Disse mais: Ouvi, povos todos!
29 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí Yẽhõsãfátĩ úpí Yụ́dã drị̂ be nze kí dó ãsĩkárĩ ĩꞌbadrị̂ kí drị̃ sĩ mụjó ãꞌdị́ gá úpí Rãmọ́tị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ rụ́.
29 Assim o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, subiram a Ramote-Gileade.
30 Úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ jọ dó Yẽhõsãfátĩ ní, “Ãmaní mụ agá ãꞌdị́ gá ꞌdĩgá ꞌdâ, ma áma ụ̃sụ̃ bõngó ãzí ndú la kí sĩ, únị̃ rû sĩ ma ku benĩ, wó mí ụ̃sụ̃ dó mi bõngó mídrị́ ụ̃pị̃ drị̂ kî sĩ.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãhábũ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ụ̃sụ̃ dó ru bõngó ãzí ndú la kí sĩ mụ kí dó sĩ ãꞌdị́gá.
30 E disse o rei de Israel a Jeosafá: Eu me disfarçarei, e entrarei na peleja; tu, porém, veste os teus trajes reais. Disfarçou-se, pois, o rei de Israel, e entrou na peleja.
31 Ịsụ́ íni ꞌdĩ úpí Ãrámũ drị̂ fẽ dó ãzị́táŋá ãmbogo ĩꞌdidrị́ kãlị́ na drị̃ ị̃rị̃ ãsĩkárĩ ãꞌdị́ ꞌdịlépi gárĩ ãꞌdị́drị̂ sĩ rĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ ꞌbaní, “Ĩmi arụ́ lú mání úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ ꞌi áꞌdụ̂sĩ, ĩmi ĩcãndĩ ĩmi ꞌbá ãzí kí arụ́ŋá sĩ ku.”
31 Ora, o rei da Síria tinha ordenado aos capitães dos carros, que eram trinta e dois, dizendo: Não pelejeis nem contra pequeno nem contra grande, senão só contra o rei de Israel.
32 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãmbogo Ãrámũ gá gárĩ ãꞌdị́drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ kí dó mụ úpí Yẽhõsãfátĩ ndrelé ꞌbo, jọ kí, “Ãndá ãndá ru ꞌdĩ dó bãsĩ úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌi.” Uja kí tí dó sĩ tị sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ĩꞌdi be. Wó Yẽhõsãfátĩ ꞌbã dó mãmálá. Ĩꞌdi dó mụ mãmálá ꞌbãlé ꞌbo,
32 E sucedeu que, vendo os capitães dos carros a Jeosafá, disseram: Certamente este é o rei de Israel. Viraram-se, pois, para pelejar com ele, e Jeosafá gritou.
33 ãmbogo Ãrámũ gá gárĩ ãꞌdị́drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ amá kí dó rá ꞌbâ adru úpí Ãhábũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌi ku ãzíla aꞌbe kí dó ĩꞌdi vú droŋá rá.
33 Vendo os capitães dos carros que não era o rei de Israel, deixaram de segui-lo.
34 Wó ãsĩkárĩ ãzí Ãrámũ gó ru la gbẹ ꞌé mị́rị̃ rú ãzíla ꞌê ri dó úpí Ãhábũ ꞌbã ụrụꞌbá gọ́bẹ́rẹ́ ãꞌdị́drị̂ ꞌbã akulé ku rĩ gá. Ãhábũ jọ ãsĩkárĩ gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ ụ̃cẹ̃lépi rĩ ní, “Úgbẹ ma rá, mí uja gárĩ tị ãzíla ínze ma ãꞌdị́ agá ꞌdâ rĩ sĩ ãmvé.”
34 Então um homem entesou o seu arco, e atirando a esmo, feriu o rei de Israel por entre a couraça e a armadura abdominal. Pelo que ele disse ao seu carreteiro: Dá volta, e tira-me do exército, porque estou gravemente ferido.
35 Wó ãꞌdị̂ mba dó mba-mbã, ꞌdụ dó sĩ ụ́ꞌdụ́ ãlu ndị, úri dó úpí Ãhábũ ãtị̃lé gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ agá ꞌdãá ãtị̃-ãtị̃, ja tị ãsĩkárĩ Ãsírĩyã drị̂ ꞌbarụ́ léru. Ãhábũ ãrí ra dó ãzíla ị̃mvụ̃ dó gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ ꞌbã ꞌa pírí, ãzíla ĩꞌdi dó mụ calé ĩndró sĩ Ãhábũ drã dó rá.
35 E a peleja tornou-se renhida naquele dia; contudo o rei foi sustentado no carro contra os sírios; porém à tarde ele morreu; e o sangue da ferida corria para o fundo do carro.
36 Ãnirú ị̃tụ̂ ꞌbã ꞌde agá ꞌdẽꞌdẽ ꞌdĩ gá ꞌdâ, ãsĩkárĩ ãmbógó Ịsịrayị́lị̃ drị̂ fẽ ãzị́táŋá ãsĩkárĩ ꞌbaní ãsĩkárĩ ãmbogo ãzí rĩ ꞌba rụ̂sĩ jọ, “Ãsĩkárĩ ãlu ãlu ꞌbã apá táwụ̃nị̃ ãmbógó ĩꞌdidrị̂ gá. ꞌBá ãlu ãlu ꞌbã mụ ãngũ ĩꞌdidrị̂ gá sĩ ru ídri pajó.”
36 Ao pôr do sol passou pelo exército a palavra: Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Úpí Ãhábũ drã dó rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ âgụ dó ĩꞌdi ꞌbã ãvũ Sãmãríyã gá, ãzíla ị̃sị̃ kí dó sĩ ĩꞌdi ꞌdãá.
37 Morreu, pois, o rei, e o levaram para Samária, e ali o sepultaram.
38 Úmụ dó gárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́ drị̂ ũjĩlé kẹ̃bẹ̃lụ́ Sãmãríyã drị̂ agá, ũcogo mbe kí dó ãrí la ãzíla ãwụ́ꞌbá ũjĩ kí dó ru ĩꞌdi ꞌbã ãrí sĩ cécé Úpí ꞌbã ándrá jọlé ĩꞌdi ru idé rá rĩ áni.
38 E lavaram o seu carro junto ao tanque de Samária, e os cães lamberam-lhe o sangue, conforme a palavra que o Senhor tinha dito; ora, as prostitutas se banhavam ali.
39 Ị́jọ́ pírí úpí Ãhábũ ꞌbã ngalé rĩ kí ãzíla ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã sĩ lị́cọ́ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã ꞌa, bõrõ kí abe uꞌbéjó ĩwá sị́ sĩ rĩ kí úsĩ kí bụ́kụ̃ sĩ ị́jọ́ ũpi Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí ngalé rĩ kí sĩjó rĩ gá.
39 Quanto ao restante dos atos de Acabe, e a tudo quanto fez, e à casa de marfim que construiu, e a todas as cidades que edificou, porventura não estão escritos no livro das crônicas dos reis de Israel?
40 Ãhábũ drã dó rá, ngọ́pị̃ Ãhãzị́yã acá dó úpí ru ĩꞌdi ꞌbã kẹ̃jị́ gá nĩ.
40 Assim dormiu Acabe com seus pais. E Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Ílí úpí Ịsịrayị́lị̃ drị́ Ãhábũ ꞌbã ũpĩ najó Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ la dó mụ calé sụ, Yẽhõsãfátĩ Ásã ngọ́pị iꞌdó dó ũpĩ nalé Yụ́dã gá.
41 Ora, Jeosafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano de Acabe, rei de Israel.
42 Yẽhõsãfátĩ la iꞌdó ũpĩ nalé Yụ́dã gá ꞌdĩ ịsụ́ ꞌdĩ sĩ ílí la dó kãlị́ na drị̃ tõwú, ãzíla na ũpĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ílí kãlị́ ị̃rị̃ drị̃ tõwú. Yẽhõsãfátĩ ꞌbã ãndrẽ rụ́ ándrá Ãzụ́bã Sĩlíhĩ ꞌbã ị̃zẹ́pị ꞌi.
42 Era Jeosafá da idade de trinta e cinco anos quando começou a reinar, e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. Era o nome de sua mãe Azuba, filha de Sili.
43 Yẽhõsãfátĩ ándrá úpí ãzí múké la, ũbĩ ị́jọ́ átẹ́pị̃ Ásã ꞌbã ándrá idélé rĩ kí vú rá. Ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé ũpĩ ĩꞌdidrị̂ agá rĩ fẽ kí ándrá Úpí ní ãyĩkõ rá. Wó ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé gẹ̃rị̃ sĩ ku rĩ ĩꞌdi ꞌbã ándrá ãngũ ụrụgá sĩ ídétáŋá idéjó ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ ꞌbaní rĩ kí andijó ku rĩ ꞌi ãzíla ꞌbá ri kí dó ídétáŋá idélé ãzíla lũbánĩ ãjị́ ngụ̃lépi vĩrĩ rĩ kí ivélé ãngũ sĩ ídétáŋá idéjó rĩ kí agá.
43 E andou em todos os caminhos de seu pai Asa; não se desviou deles, mas fez o que era reto aos olhos do Senhor.
44 Yẽhõsãfátĩ ri vâ adrulé ásị́ ị̃gbẹ̃ agá úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ be.
44 Todavia os altos não foram tirados e o povo ainda sacrificava e queimava incenso nos altos.
45 Ị́jọ́ ru ngalépi ũpĩ Yẽhõsãfátĩ drị̂ agá rĩ kí, ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé rĩ kí, ãꞌdị́ ĩꞌdi ꞌbã ꞌdịlé rĩ abe pírí úsĩ kí Bụ́kụ̃ sĩ ãwí ũpi Yụ́dã drị̂ ꞌbadrị̂ kí ũsĩjó rĩ agá.
45 E Jeosafá teve paz com o rei de Israel.
46 Adro vâ ãgọbị ãzíla ũkú ándrá ãwụ̃ ngalépi ãngũ ĩꞌbã kí sĩ ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí ị̃nzị̃jó rĩ kí agá ándrá acelépi sáwã átẹ́pị̃ Ásã ꞌbã ũpĩ najó rĩ sĩ rĩ kí rá.
46 Quanto ao restante dos atos de Jeosafá, e ao poder que mostrou, e como guerreou, porventura não estão escritos no livro das crônicas dos reis de Judá?
47 Sáwã Yẽhõsãfátĩ ꞌbã ándrá ũpĩ najó Yụ́dã gá rĩ sĩ, úpí ándrá sụ́rụ́ kí andregá ãnirú Ídõmũ gá ꞌdáyụ. Úpí Yụ́dã drị̂ pẽ ándrá dó sĩ ãmbógó ãzí sĩ ũpĩ najó alagá ꞌdãá nĩ.
47 Também expulsou da terra o restante dos sodomitas, que ficaram nos dias de seu pai Asa
48 Yẽhõsãfátĩ idé ándrá mẹ́lị̃ ãzí kí sĩ mụjó Ũfírĩ gá sĩ gólũdĩ ajíjó wó mẹ́lị̃ ꞌdĩ mụ kí ándrá gẹ̃rị̃ sĩ ku ãꞌdusĩku ãlúkúkũ andi ándrá kí Ị̃zị̃yọ́nị̃ Gẹ̃bẹ́rị̃ gá ꞌdãá ũgũgõ.
48 Nesse tempo não havia rei em Edom; um vice-rei governava.
49 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Ãhãzị́yã Ãhábũ ngọ́pị jọ Yẽhõsãfátĩ ní, “Ífẽ ꞌbá mádrị́ acị́lépi mẹ́lị̃ sĩ ị̃yị́ drị̃ gâsĩ rĩ ꞌba acị́ kí ꞌbá mídrị̂ kí abe ãngũ ãlu gá.” Wó Yẽhõsãfátĩ gã ị́jọ́ ꞌdã úmgbé.
49 E Jeosafá construiu navios de Társis para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Yẽhõsãfátĩ drã dó rá, îsị̃ dó ĩꞌdi áyị́pịka kí abe Táwụ̃nị̃ átẹ́pị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ gá, ngọ́pị̃ Yẽhõrámũ acá dó úpí ru ĩꞌdi ꞌbã kẹ̃jị́ gá nĩ.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Jeosafá: Vão os meus servos com os teus servos nos navios. Jeosafá, porém, não quis.
51 Ãhãzị́yã Ãhábũ ngọ́pị acá úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ rú Sãmãríyã gá ílí mụdrị́ drị̃ ázị̂rị̃ Yẽhõsãfátĩ ꞌbã adrujó úpí Yụ́dã drị̂ rú rĩ sĩ.
51 Depois Jeosafá dormiu com seus pais, e foi sepultado junto a eles na cidade de Davi, seu pai. E em seu lugar reinou seu filho Jeorão.
52 Ãhãzị́yã nga ándrá ũnzĩkãnã Úpî drị̃lẹ́ gá rá ĩꞌdiní ị́jọ́ átẹ́pị̃ ꞌbã kí ngalé ãndrẽ be rĩ kí vú ũbĩjó rĩ sĩ ãzíla Yẽrõbũwámũ Nẽbátĩ ngọ́pị ꞌbã fẽjó la ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã ị̃nzị̃ kí ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí rĩ sĩ.
52 Ora, Acazias, filho de Acabe, começou a reinar em Samaria no ano dezessete de Jeosafá, rei de Judá, e reinou dois anos sobre Israel.
53 Nga ándrá ãzị́ Bãálĩ ní, ị̃nzị̃ Bãálĩ ꞌi ãzíla inga Úpí Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã ũmbã cécé átẹ́pị̃ ꞌbã ándrá ingajó la rĩ áni.
53 E fez o que era mau aos olhos do Senhor; porque andou no caminho de seu pai, como também no caminho de sua mãe, e no caminho de Jeroboão, filho de Nebate, que fez Israel pecar.
54 — ausente —
54 Serviu a Baal, e o adorou, provocando à ira o Senhor Deus de Israel, conforme tudo quanto seu pai fizera.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.