Romanos 11
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs NAA
1 Nakauusa nɛkɨ ɓɛ: Kunzi umbimboni ɓatʉ kakɨ? Haaa! Gʉtʉgʉ iki yi aka! A ɓɛyɔ, ɨmɨ mombukwana-dakɨ na Muizaleli, ka lɨvananza ka Abalahamʉ na ko pigo ka Benyamini.
1 Então eu pergunto: será que Deus rejeitou o seu povo? De modo nenhum! Porque eu também sou israelita, da descendência de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Kunzi kumbimbagʉ ndɨ ɓatʉ kakɨ nɨɓɔ ɨpʉnɨlyaga ndɨ kambwa aka. Mibatʉ nɨlɔ Moɓiso ko Kunzi aɓɨkya ko bulya ka Ɨlɨya wa a ndɨ mino kaɨgama kambwa ko Kunzi ko bulya ka Ɓezaleli ɓɛ:
2 Deus não rejeitou o seu povo, a quem de antemão conheceu. Ou vocês não sabem o que a Escritura diz a respeito de Elias, como pediu com insistência diante de Deus contra Israel, dizendo:
3 «Heɓeee, Mombukwono-dosu! Ɓulumwisogini ɓogyalandʉ kakʉ, ɓʉpanza gɔnɨ ɓagbɔgbɔ ɓa ɓapɛpɛ kakʉ. Notigolini kʉwa ɨmɨ mʉkaka aka, na ɓa gɔnɨ kapa kɛmwɔ.»
3 “Senhor, mataram os teus profetas, derrubaram os teus altares. Sou o único que sobrou, e procuram tirar-me a vida.”
4 Luki limoti, Kunzi asikisya ndɨ ɓʉnɨ? Asikisya ndɨ ɓɛ: «Niɓuulyogi ɓi ɓambanzʉ ɛlɔfʉ maɗɨya na ɨka nɨɓɔ ɓakoɓunigʉ ɓi moli kambwa ko kunzi nɨnɔ lina ɓɛ Bali.»
4 Mas qual foi a resposta divina? Foi esta: “Reservei para mim sete mil homens que não dobraram os joelhos diante de Baal.”
5 Mbɨya wanʉ, a gɔnɨ ɓɛgɛyɔ, a tʉ na ɓatʉ ɓakɛɗɛ nɨɓɔ Kunzi upunogoni ndɨ ko bulya ɨzɨyɔ kakɨ.
5 Assim também nos dias de hoje sobrevive um remanescente segundo a eleição da graça.
6 Ʉpʉnaga ndɨ pisi ka ɨzɨyɔ, kɛgʉ pisi ka yɨgya kaɓʉ. Kiki ndɨ ɓɛyɔ, ɨzɨyɔ ko Kunzi kikigʉ ndɨ ɨzɨyɔ ya lɨngʉnʉ.
6 E, se é pela graça, já não é pelas obras; do contrário, a graça já não é graça.
7 Nɨlɔ a sɛ kʉwa kaɨɓɨkya ɓʉnɨ? Ɓezaleli ɓakɨnagʉ ndɨ nɨlɔ ɓa ndɨ kakɨsa, luki limoti ɓatʉ ɓi nɨɓɔ Kunzi ʉpʉnaga ndɨ, ɓɨnatʉ ndɨ ɨɓʉ. Nɨɓɔ ɓagɔgɔ ɓasɨkana ndɨ, ɓɨɨta ndɨ na mʉ mapʉ.
7 Que diremos, então? O que Israel buscava, isso não alcançou; mas a eleição conseguiu isso. Os demais foram endurecidos,
8 A mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Moɓiso ko Kunzi aɓɨkya mino ɓɛ: «Kunzi ʉpá ndɨ lɨmbɛngɨ liti. Kadwɛ na lɨsyɛ li nɨlɨ, udulogoni miso kyɛ ɓakinonitɔgʉ, ʉdʉlaga motili kyɛ ɓakukononitɔgʉ.»
8 como está escrito: “Deus lhes deu um espírito de profundo sono, olhos para não ver e ouvidos para não ouvir, até o dia de hoje.”
9 Ngama Daudi aɓɨkyatʉ gɔnɨ ɓɛ:
9 E Davi disse: “Que a mesa deles se transforme em laço e armadilha, em tropeço e punição;
10 Misa kaɓʉ opiyi ɓipi kyɛ ɓakinonitɔgʉ ɓata,
10 que os olhos deles se escureçam, para que não vejam, e fiquem para sempre encurvadas as suas costas.”
11 Na kʉwa kauusa ambɛ: «Wa Ɓayuda ɓasakaga ndɨ mino, ɓogwa kʉwa ndɨ lɨngʉnʉ aka?» Haaa, kɛgʉ ɓɛyɔ! Luki limoti, pisi ka sakaga kaɓʉ, ɓatʉ ɓagɔgɔ nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda ɓinisana ndɨ na muhukuso. Kʉwa wa, Ɓayuda ɓapʉnga ndɨ kaʉmɨna no misa mopi.
11 Então eu pergunto: será que eles tropeçaram para que caíssem? De modo nenhum! Mas, pela transgressão deles, a salvação chegou aos gentios, para fazer com que os judeus ficassem com ciúmes.
12 Ɓʉnyɛ ka Ɓayuda apá ndɨ ɨzangɨa yidingi ya lɨmbɛngɨ ka ɔɓɨlɨ, kugwakʉ kaɓʉ apá ndɨ gɔnɨ ɨzangɨa yidingi ya lɨmbɛngɨ ka ɓɛvananza. A ɓɛyɔ, ɓayuda ɓasɨ ɓakamɨgɨlya Kunzi ika kʉwa ɓata ɨzangɨya yidingi kʉgbɛ!
12 Ora, se a transgressão deles resultou em riqueza para o mundo, e a diminuição deles resultou em riqueza para os gentios, quanto mais a plenitude deles!
13 Mbɨya wanʉ, nakamʉɓɨkya iɓunu nɨɓɔ makɛgʉ Ɓayuda. Ɨmɨ, na atʉtʉmbwa ka ɓɛvananza nɨɓɔ ɓakɛgʉ Ɓayuda, nogwaga magyagya kʉgbɛ ka ligubo li nɨlɔ kamɨ lɔ.
13 Dirijo-me a vocês que são gentios. Visto que eu sou apóstolo dos gentios, glorifico o meu ministério,
14 Kinili, na na mʉtamanagɨ kagya ɓɛ ɓava-kʉkamɨ ɓamʉmɨnɨlyɨ imi iba nuhukusogi ɓemoti-ɓemoti luga kaɓʉ.
14 para ver se de algum modo posso fazer com que os do meu povo fiquem com ciúmes e alguns deles se salvem.
15 A ɓɛyɔ, ngbingo yi nɨnɔ Kunzi ʉtɛ ndɨ mino Ɓayuda ka kpɔlɔ, Kunzi ʉkanana ndɨ na ɔɓɨlɨ. Ika sɛ kʉwa ɓʉnɨ wa ɓamigilyoku ɓata mino Kunzi? Ika kʉwa abɛ ɓatʉ nɨɓɔ ɓokwaga ndɨ, ɓapʉngini ɓata ɔɓɨlɨ!
15 Porque, se o fato de eles terem sido rejeitados trouxe reconciliação ao mundo, que será o seu restabelecimento, senão vida dentre os mortos?
16 Ɓakapá Kunzi igbutu ya mukati nɨyɔ ya mambwa, mukati masɨ nɨmɔ otigolo ika kʉwa makakɨ gɔnɨ. Ɓakapá lyo ya ɨbʉkʉsɔ, tabɨ yi ika kʉwa ya kakɨ gɔnɨ.
16 E, se forem santas as primícias da massa, igualmente será santa a sua totalidade; se for santa a raiz, também os ramos o serão.
17 Ɓezaleli ɓa abɛ ɨbʉkʉsɔ sa mizeituni nɨsɔ Kunzi akɔgɔ ndɨ mino tabɨ yi. Ɨwɛ nɨnɔ wa kɛgʉ Muyuda, wa abɛ mʉtabɨ ma ɨbʉkʉsɔ so tutu nɨsɔ ɓokpokpisa ndɨ ka pa ya tabɨ nɨyɔ ɓakɔgɔ ndɨ yɔ. Wa kʉwa gɔnɨ ɨwɛ kanvɨnvɨlya liɓo kotukyoku ko lyo ya ɨbʉkʉsɔ sa mizeituni si nɨsɔ.
17 Se, porém, alguns dos ramos foram quebrados, e você, sendo oliveira brava, foi enxertado no meio deles e se tornou participante da raiz e da seiva da oliveira,
18 Kinili, wakinonitɔgʉ tabɨ nɨyɔ ɓakɔgɔ ndɨ yɔ payaya. Wakaɨbɨba ko bulya ɨkɨ? Kɛgʉ ɨwɛ nɔ wolyolyisogo lyo, luki limoti lyo yɔ ulyolyisogo.
18 não se glorie contra os ramos. Mas, se você se gloriar, lembre que não é você que sustenta a raiz, mas é a raiz que sustenta você.
19 Wakwananatʉ yagɔgɔ kɛɓɨkya ɓɛ: «Ɓakɔgɔ ndɨ tabɨ yi nɨyɔ kyɛ ɓɛkpokpisi kʉwa ɨmɨ wa.»
19 Então você dirá: “Alguns ramos foram quebrados, para que eu fosse enxertado.”
20 A lɨngʉnʉ. Ɓakɔgɔ ndɨ kyɛ kɛgʉ ndɨ na baya. Ɨwɛ, wamʉkpakpa wa ko bulya baya. Wakibibonitɔgʉ, luki limoti wika na kʉɓangakʉ.
20 Correto! Eles foram quebrados por causa da incredulidade, mas você continua firme mediante a fé. Não fique orgulhoso, mas tema.
21 A ɓɛyɔ, kika kanɨ Kunzi kʉɓɨɓɨlagagʉ ndɨ Ɓayuda nɨɓɔ ɓa abɛ tabɨ ya ɨbʉkʉsɔ nɨsɔ sɨkʉna, angɛnɛngɛnɛ kʉwa ɨwɛ aka?
21 Porque, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará você.
22 Winini ɓɛyɔ Kunzi owonisilo mino ko ngbinga ɓemoti ɓʉnza na ɗɨya kakɨ. A mʉɗɨya na ɓatʉ nɨɓɔ ɓogwo, a na ɓʉnza na ɨwɛ. Luki limoti, okwononi kaɨtɨkɨtɨlaga ka ɓʉnza ko Kunzi. Kiki ɓɛyɔ, ɓʉkɔtʉ gɔnɨ ɨwɛ.
22 Considere, pois, a bondade e a severidade de Deus: para com os que caíram, severidade; mas, para com você, a bondade de Deus, desde que você permaneça nessa bondade. Do contrário, também você será cortado.
23 Kika kanɨ Ɓayuda ɓosini ɓʉsɨlɨ-sɨlɨ kaɓʉ, ɓukpokpisatʉ wa gɔ wa ɓa ndɨ mino kambwa. A ɓɛyɔ, Kunzi a na ngu kaukpokpiso ɓata wa gɔ wa ɓa ndɨ mino.
23 Eles também, se não permanecerem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para os enxertar de novo.
24 Ɨwɛ yi nɨnɔ wa kɛgʉ Muyuda, wa abɛ mʉtabɨ ma ɨbʉkʉsɔ so tutu nɨmɔ ɓakɔ ndɨ, ɓokpokpiso ka ɨbʉkʉsɔ sɨkʉna, lɨkpʉmʉka li nɨlɔ kigyonosogigʉ. Ɓayuda ɓa abɛ tabɨ ya ɨbʉkʉsɔ sɨkʉna. Kunzi akwanana nɛkɨ ɓata kaukpokpiso ka ɨbʉkʉsɔ nɨsɔ ɓotukyoku ndɨ mino.
24 Pois, se você foi cortado daquela que, por natureza, era uma oliveira brava e, contra a natureza, foi enxertado numa oliveira boa, quanto mais esses, que são ramos naturais, serão enxertados na sua própria oliveira!
25 Ɓamamakɨ, nakapa kamumibiso dikiɗi yi nɨyɨ, iba makivonitɔgʉ abɛ ɓatʉ ɓa kimibo kʉgbɛ: Ɓatʉ ɓagɔgɔ luga ka Ɓezaleli ɓika ndɛkɛ ka ɓʉsɨlɨ-sɨlɨ kadwɛ kʉ kwa kʉ ɓatʉ ɓi nɨɓɔ Kunzi ʉpʉnaga ndɨ ka ɓɛvananza ɓayagɔgɔ ɓinisana ndɛkɛ mino na muhukuso.
25 Porque não quero, irmãos, que vocês ignorem este mistério, para que não fiquem pensando que são sábios: veio um endurecimento em parte a Israel, até que tenha entrado a plenitude dos gentios.
26 Nɨyɔ a pisi yi nɨyɔ lɨvananza lasɨ la Izaleli inisono ndɛkɛ mino na muhukuso ɓɛyɔ moɓiso ko Kunzi aɓɨkya mino ɓɛ: «Muhukuso otukyoku ndɛkɛ ka Siona, olimaga ndɛkɛ yɨgya yanyɛ ka ɓomika Yakɔbɔ.
26 E, assim, todo o Israel será salvo, como está escrito: “O Libertador virá de Sião e afastará de Jacó as impiedades.
27 Nagya ndɛkɛ na ɨɓʉ agʉmɛ yi nɨmʉ, ngbingo yi nɨnɔ nasʉkʉsaga ndɛkɛ mino ɓʉnyɛ kaɓʉ.»
27 Esta é a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados.”
28 Ɓayuda ɓiitoni ɓomuyoniso ko Kunzi kyɛ ɓakya ndɨ Mongoni Manza. Likpʉmʉka li nɨlɔ iitoni ɨzangɨya ku kunu ɓatʉ ɓa ɓɛvananza ɓayagɔgɔ. Luki limoti, kaɓyɛnɛnɛ ɓɛyɔ Kunzi ʉpʉnaga ndɨ mino pisi ka ɓatɨtaɓʉ, asyɛgɛ lɨmbɛngɨ kʉgʉ kaɓʉ aka.
28 Quanto ao evangelho, eles são inimigos por causa de vocês; mas quanto à eleição, amados por causa dos patriarcas;
29 A ɓɛyɔ, Kunzi kapágɨgʉ luki mambɛngɨ maɓa, koyikosogigʉ tamanaga kakɨ kʉgʉ ka mʉtʉ nɨnɔ ikaga kanɨ apunogini.
29 porque os dons e a vocação de Deus são irrevogáveis.
30 Ka ɓʉndɛlɨ ndɨ, makamʉkanagʉ ndɨ Kunzi. Mbɨya wanʉ, Kunzi amukwilyoni kumbu kyɛ Ɓayuda ɓakya ndɨ kamʉkana.
30 Porque assim como no passado vocês foram desobedientes a Deus, mas agora alcançaram misericórdia à vista da desobediência deles,
31 Na gɔnɨ, mbɨya wanʉ Ɓayuda ɓakya ndɨ kamʉkana Kunzi kyɛ amukwilyi kumbu. Kʉwa wa gɔ wa, Kunzi akwanana gɔnɨ kahukwilyo ɨɓʉ kumbu.
31 assim também estes agora foram desobedientes, para que também eles alcancem misericórdia, à vista da que foi concedida a vocês.
32 A ɓɛyɔ, Kunzi uitisoni ɓatʉ ɓasɨ abɛ ɓatʉ ɓa bɔlɔkɔ ko bulya yɨkya kamʉkana, kyɛ uwonisili ɨɓʉ ɓasɨ kumbu kakɨ.
32 Porque Deus encerrou todos na desobediência, a fim de mostrar a sua misericórdia a todos.
33 Lɨngama ko Kunzi kɛgʉ no ngbimi! Yimibo na ɓʉgɛgɛlɛ kakɨ kɛgʉ no kingyoso. Kɛgʉ na mʉtʉ yi nɨnɔ akwanana kotombisyo tamanaga kakɨ ikanɨ kaiba ɓopisi ɓaya makpʉmʉka kakɨ.
33 Ó profundidade da riqueza, tanto da sabedoria como do conhecimento de Deus! Quão inexplicáveis são os seus juízos, e quão insondáveis são os seus caminhos!
34 Mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Moɓiso aɓɨkya mino ɓɨngbanganya ɓɛ:
34 “Pois quem conheceu a mente do Senhor? Ou quem foi o seu conselheiro?
35 «Wanɨ nɔ aɗɨkya ndɨ kapá luki,
35 Ou quem primeiro deu alguma coisa a Deus para que isso lhe seja restituído?”
36 A ɓɛyɔ, masɨ otukyoku kʉ kakɨ, masɨ a makakɨ na ko bulya kakɨ. Kunzi avɨ ɨbɨba ka ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ! A ɓɛyɔ.
36 Porque dele, e por meio dele, e para ele são todas as coisas. A ele seja a glória para sempre. Amém!
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.