Mateus 5

AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs BKJ

Sair da comparação
1 Nɨyɔ Yeso ʉmina ɓambaza ka ɓambanzʉ, aɗaka ndɨ ka ngʉpa, iko, ɓaɓɨɓya kakɨ ɓakpuɗoku ndɨ.
1 E vendo as multidões, ele subiu a um monte; e quando ele estava sentado, aproximaram-se dele os seus discípulos.
2 Apʉnga kʉwa ndɨ kaʉtɨwa ɓɛ:
2 e ele abrindo a sua boca, ensinava-os, dizendo:
3 «Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓa na yangya ka mambɛngɨ,
3 Abençoados são os pobres em espírito, porque deles é o reino do céu.
4 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓakalya kumbu,
4 Abençoados são os que choram, porque eles serão consolados.
5 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓa ɓitombiii,
5 Abençoados são os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓa na nza na mʉsasa kagya lɨkpʉmʉka lɔ ngbingbili ko misa ko Kunzi,
6 Abençoados são os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão saciados.
7 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓʉmɨnɨlyaga ɓɛngɛnɨ kumbu,
7 Abençoados são os misericordiosos, porque eles obterão misericórdia.
8 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓa na mambɛngɨ manza,
8 Abençoados são os puros de coração, porque eles verão a Deus.
9 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓakapá mazɨyɔ,
9 Abençoados são os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓakaugyogyiso kyɛ ɓakagya nɨmɔ okwononi ko misa ko Kunzi,
10 Abençoados são os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino do céu.
11 Gwoni magyagya kika nɨ ɓakamʉtʉmbwa, ɓanamugyogyiso, ɓanamʉɓʉkʉlyaga makpʉmʉka manyɛnyɛ ko bulya kamɨ.
11 Abençoados sois vós, quando homens vos insultarem e vos perseguirem, e falsamente disserem toda espécie de mal contra vós, por minha causa.
12 Gwoni magyagya kʉgbɛ, miko ka magyagya aka! Kyɛ minisono ndɛkɛ na mʉkalya mudingi kʉgʉ wa lɨsyɛ. A ɓɛyɔ, a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ ɓugyogyisa ndɨ mino ɓogyalandʉ nɨɓɔ ɓodoku ndɨ kambwa kunu.»
12 Alegrai-vos e sejam imensamente felizes, porque grande é a vossa recompensa no céu; pois assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 «Iɓunu, ma liniko ka ɔɓɨlɨ. Luki limoti, liniko kandapamanaga, luki tino ɓata lɔ akwanana kondingimosogo? Kikigʉ ɓata na ɨzangɨya, luki limoti ɓomisya kʉwa kunzi, ɓambanzʉ ɓaɗɨtaga.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal perder seu sabor, com que se há de salgar? Para nada mais é bom senão para se lançar fora, e ser pisado pelos homens.
14 Iɓunu, ma ɓʉngbanganya ka ɔɓɨlɨ. Gʉɗʉ nɨnɔ ipiko kʉgʉ wa ngʉpa kakwananɨgʉ kaɨsʉma.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade estabelecida sobre um monte;
15 Ɓakatʉnagɨgʉ tala ɓɛ ɓagbukumisyi ɓata na mʉmbɨ. Luki limoti, ɓabisaga kʉgʉ, ka pa nɨyɔ ɓabisogo mino kyɛ uzigi ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓa ka ndaɓʉ.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas sobre um castiçal, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Okwononi ɓɛ ɓʉngbanganya kunu iki ɓɛyɔ ko misa ka ɓambanzʉ. Ɓika kaɨna yɨgya kunu yanza, ɓabibiso Obonu nɨnɔ a kʉgʉ wa lɨsyɛ.»
16 Deixai a vossa luz brilhar diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai, que está no céu.
17 «Makosimonitɔgʉ ɓɛ nodoku ndɨ kolimogo Mʉtʉʉ ka Musa, ikanɨ nɨmɔ ɨɓɨkya ndɨ na ɓogyalandʉ. A ɓɛyɔ, ɨmɨ, nakodokugʉ kolimogo, luki limoti, nodoku kotulyasa masɨ.
17 Não penseis que eu vim destruir a lei ou os profetas; eu não vim para destruir, mas para cumprir.
18 A lɨngʉnʉ, nakamʉɓɨkya ambɛ, ngbingo yi nɨnɔ lɨsyɛ na ɔɓɨlɨ a mbɛyɨ ɓata mino aka, kɛgʉ na ɨkya liɓiso gʉtʉgʉ limoti aka la Mʉtʉʉ nɨlɔ akwanana kolimiko, gʉtʉgʉ ɨkya lɨngbɛtɨ li aka, kambwa ɓɛ makpʉmʉka mi nɨmɔ masɨ igyonosi.
18 Porque na verdade eu vos digo: Até que passem o céu e a terra, um iota ou um traço de letra, não passará da lei, até que tudo seja cumprido.
19 Kinili, mʉtʉ wasɨ nɨnɔ oɓuno mʉtʉʉ gʉtʉgʉ nɨmɔ makɛɗɛ aka, uwonisila ɓatʉ ɓagɔgɔ kagya ɓɛgɛyɔ, ɨyɨ ɓɨkpɛ nɔ ika ndɛkɛ mʉtʉ wa payaya kʉgbɛ ka Ɓʉngama ɓa kʉgʉ wa lɨsyɛ. Luki limoti, mʉtʉ nɨnɔ akagya mʉtʉʉ, uwonisila ɓatʉ ɓagɔgɔ kagya ɓɛgɛyɔ, ɨyɨ nɔ ika ndɛkɛ mʉtʉ wa ɨbɨba kʉgbɛ ka Ɓʉngama ɓa kʉgʉ wa lɨsyɛ.
19 Portanto, qualquer que quebrar um destes mínimos mandamentos, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino do céu; aquele, porém, que os praticar e ensinar, será chamado grande no reino do céu.
20 Nakamʉɓɨkya ambɛ, okwononi yɨgya kunu iki yanza kakɨtaga nɨyɔ ka Ɓafalisayɔ na ɓowonisila ɓa mʉtʉʉ. Kiki ɓɛyɔ, makingyigʉ ndɛkɛ ka Ɓʉngama ɓa kʉgʉ wa lɨsyɛ.»
20 Porque eu vos digo que se a vossa justiça não exceder a justiça dos escribas e fariseus, de modo algum entrareis no reino do céu.
21 «Mʉkanatʉ ndɨ ɓɛyɔ ɓʉɓɨkya ndɨ mino ɓotitonu ɓɛ: ‹Wakamwonitɔgʉ mʉmbanzʉ. Mʉmbanzʉ kamwɔ dakɨ, ɓaga na ɨyɨ ka ngbanga.›
21 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não assassinarás; mas qualquer que assassinar estará sujeito a julgamento.
22 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ, mʉmbanzʉ kika na lɨngangɨ na dakɨ, okwononi ɓaga na ɨyɨ ka ngbanga. Na kika nɨ atumbwini mamakɨ ɓɛ: ‹Wa ngingi!›, okwononi ɓaga na ɨyɨ ka Basa-Yidingi. Katʉmbwa gɔnɨ ɓɛ: ‹Wa mʉtʉ wa ibikyasʉ!›, okwononi ɓaɗɨkɨtɨ ko ɓuku ɓa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ!
22 Eu, porém, vos digo: Quem quer que, sem motivo, se irar contra seu irmão, estará sujeito a julgamento; e qualquer que disser a seu irmão: Raca!, estará sujeito ao concílio, e qualquer que lhe disser: És tolo!, estará sujeito ao fogo do inferno.
23 Kika nɛkɨ nɨ wakaɨnda kapá Kunzi apɛpɛ ka gbɔgbɔ, watamana ɓɛ makɛgʉ kaʉkanana na mamakʉ,
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar, e ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 wasa mbɛyɨ apɛpɛ kakʉ kambwa wa gbɔgbɔ wa, waga kaʉkanana na ɨyɨ. Kumbuso yi, wodoku sɛ kʉwa kapá.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e segue teu caminho: primeiro reconcilie-te com teu irmão, e então vem, e oferece a tua oferta.
25 Hʉkanana ɓɨgala-gala na mumuyoniso kakʉ nɨ ma mbɛyɨ na ɨyɨ ko pisi aka kambwa kadwɛ ka zozi. Kiki ɓɛyɔ, ɨyɨ udwisatʉ ka zozi, zozi ukitisaga ka polisi, polisi ugwi.
25 Entra em acordo rapidamente com o teu adversário, enquanto tu estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e tu sejas lançado na prisão.
26 A lɨngʉnʉ, nakaʉɓɨkya ambɛ, wakopupigʉ kʉ ɓɛyɔ kanɨ wakanokolyigʉ ɓuyi ɓasɨ nɨɓɔ ika nɨ ɓukuni.»
26 Na verdade eu te digo que de nenhuma forma sairás de lá enquanto não pagares o último quadrante.
27 «Mʉkanatʉ ndɨ ɓɛyɔ ɨɓɨkyo mino ɓɛ: ‹Wakosyonitɔgʉ na muko ikanɨ mbʉnya ɓɛngɛnɨ.›
27 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não cometerás adultério.
28 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ mʉmbanzʉ kanda muko na mʉsasa, ika kanɨ osyini na ɨyɨ pisi ka lɨmbɛngɨ kakɨ.
28 Mas, eu vos digo que qualquer que olhar para uma mulher e cobiçá-la, já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Liso kakʉ la kumbanzɨkanɨkɔ kumokyisiso ka ɓʉnyɛ, muko, wombimbo ɓyɨ na ɨwɛ. A ɓɛyɔ, a ɓɨnza kombimbo pa yimoti ya nzʉyɨ kakʉ, nɨ ɓakombimbigʉ nzʉyɨ kakʉ yasɨ ko ɓuku ɓa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ.
29 E, se o teu olho direito te ofender, arranca-o e lança-o para longe de ti; pois é melhor perderes um dos teus membros, do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kʉɓɔkʉkɔ kakʉ kwa kumbanzɨkanɨkɔ kumokyisiso ka ɓʉnyɛ, kɔ, wombimbo ɓyɨ na ɨwɛ. A ɓɛyɔ, a ɓɨnza kombimbo pa yimoti ya nzʉyɨ kakʉ, nɨ ɓakombimbigʉ nzʉyɨ kakʉ yasɨ ko ɓuku ɓa ɓɛnzɛ na ɓɛnzɛ.»
30 E, se a tua mão direita te ofender, corta-a, e lança-a para longe de ti, porque é preferível para ti perderes um dos teus membros, do que ser todo o teu corpo lançado no inferno.
31 «Ɨɓɨkyatʉ ndɨ gɔnɨ ɓɛ: ‹Mʉmbanzʉ kasikisa mukakɨ, apɨ́ balʉwa yi nɨnɔ asikisi na ɨyɨ.›
31 Isto foi dito: Quem repudiar sua esposa, dê-lhe carta de divórcio.
32 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ, mʉtʉ wasɨ kasikisa mukakɨ, kiki nɨ agwini na mʉlʉkʉ aka, ahukwilyini muko yi nɨnɔ pisi kasyɛ na mʉlʉkʉ wodi. Mʉtʉ wasɨ kava muko yi nɨnɔ, ɨyɨ gɔnɨ ogyini ɓɨlya.»
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudiar a sua esposa, a não ser por causa de fornicação, a faz cometer adultério, e qualquer que casar com a divorciada comete adultério.
33 «Mʉkanatʉ ndɨ gɔnɨ ɓɛyɔ ɓʉɓɨkya ndɨ mino ɓotitonu ɓɛ: ‹Wakakonitɔgʉ silika waɓɔngɔ kambwa ka Mombukwono-dosu. Luki limoti, gyogoni masɨ nɨmɔ makʉlya ndɨ mina silika.›
33 Igualmente, ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás ao Senhor os teus juramentos.
34 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ makakogonitɔgʉ. Gʉtʉgʉ ko lino la kʉgʉ wa lɨsyɛ, kyɛ a kiti wa ɓʉngama ko Kunzi.
34 Eu, porém, vos digo: Não jureis de modo algum; nem pelo céu, porque é o trono de Deus.
35 Gʉtʉgʉ ko lino la ɔɓɨlɨ, kyɛ a ɓuliki nɨɓɔ Kunzi ibisago mina magʉ. Gʉtʉgʉ ko lino la gʉɗʉ wa Yelusalɛma aka, kyɛ a gʉɗʉ ka Ngama mudingi.
35 Nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Makakogonitɔgʉ silika ka ɓamʉ kunu, kyɛ makakwananɨgʉ koɓuɓiso ikanɨ kopiyasa litukatʉ gʉtʉgʉ limoti aka la ɓamʉ kunu.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Makabaɨlya lɨkpʉmʉka, ɓɛ ‹Iyo› iki kʉwa ɓɛyɔ aka yɔ. Makanganya ɓɛ ‹Haaa›, manganya kʉwa lɨngʉnʉ aka. Kyɛ lɨkpʉmʉka nɨlɔ ɓamatɨlaga ɓata kʉgʉ yi, apʉnyaga ka Mumuyoniso.»
37 Mas seja o vosso falar: Sim, sim; não, não; porque o que passa disto vem do maligno.
38 «Mʉkanatʉ ndɨ ɓɛyɔ ɨɓɨkya ndɨ mino ɓɛ: ‹Liso ko liso, lanzʉ ka lanzʉ.›
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ, makigisonitɔgʉ ɓʉnyɛ ka ɓʉnyɛ. Mʉmbanzʉ kʉɓɨta ka panga ya kumbanzɨkanɨkɔ, wayikosilya gɔnɨ nɨyɔ yagɔgɔ.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Mʉmbanzʉ kapa kaʉsʉngɨlya kyɛ avɨ simizi kakʉ, wasɨlya gɔnɨ koti kakʉ.
40 E, se algum homem te processar na lei, e tomar a tua túnica, permite-lhe levar também a tua capa.
41 Mʉmbanzʉ kʉkpamya ka mapʉpʉ ɓɛ mʉbɨnɨkɨlya likumbogi kabisilyoku ka kilomɛtɛlɛ yimoti, wabisilya kʉwa ka kilomɛtɛlɛ yɨɓa.
41 E, quem quer que te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Mʉmbanzʉ kʉkʉnga luki, wapá. Mʉmbanzʉ kʉkʉnga ɓɛ mukupisa luki, wakamongonyilyonitɔgʉ.»
42 Dá a quem te pede, e ao que quiser tomar de ti emprestado, não lhe vires as costas.
43 «Mʉkanatʉ ndɨ ɓata ɓɛyɔ ɨɓɨkya ndɨ mino ɓɛ: ‹Mʉpa wai-dakʉ, wamʉya mumuyonisa kakʉ.›
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo, e odiarás o teu inimigo.
44 Luki limoti, ɨmɨ, nakamʉɓɨkya ambɛ huponi ɓomuyoniso kunu. Hulumbilyoni nɨɓɔ ɓakamugyogyiso.
44 Eu, porém, vos digo: Amai os vossos inimigos, abençoai os que vos amaldiçoam, fazei o bem aos que vos odeiam, e orai pelos que vos tratam com maldade, e vos perseguem;
45 Kʉwa wa, mika ɓomiko Obonu nɨnɔ a kʉgʉ wa lɨsyɛ. A ɓɛyɔ, ɨyɨ opupisaga mɔnɨ ka ɓambanzʉ ɓanza na gʉtʉgʉ ka nɨɓɔ ɓanyɛ aka. Olukusaga mbwayɨ ka ɓatʉ ɓongbingbili na gʉtʉgʉ ka nɨɓɔ ɓakɛgʉ ɓongbingbili aka.
45 para que sejais filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz que o seu sol se levante sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Kika nɨ mʉpaga nɨɓɔ aka ɓɔ ɓamʉpaga, minisana na ɨzangɨya tino? Gʉtʉgʉ ɓandɔmbɛ ɓa manzanza aka ɓʉpaga ɓawai-daɓʉ ɓɛgɛyɔ!
46 Pois, se amardes os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem os publicanos o mesmo?
47 Kika nɨ mumuusogo ɓomomonu aka, magyaga likpʉmʉka lɨmbanga tino kaʉkɨtaga ɓatʉ ɓagɔgɔ? A ɓɛyɔ, gʉtʉgʉ ɓatʉ nɨɓɔ ɓakamibigʉ Kunzi, ɓagyaga ɨɓʉ ɓɛgɛyɔ!
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, o que fazeis mais que os outros? Os publicanos não fazem assim?
48 Wikoni nɛkɨ ɓanza, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Obonu nɨnɔ kʉgʉ wa lɨsyɛ o mina wanza.»
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai que está no céu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.