Lucas 6
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs ACF
1 Lɨsyɛ la kimumbiso limoti, Yeso na ɓaɓɨɓya kakɨ ɓa ndɨ kakɨtaga pisi ka ɓotiko ɓaya nganʉ. Ɓaɓɨɓya kakɨ ɓanatɨnaga ɓɛkazo ɓi, ɓanatubo na maɓɔkʉ, ɓanalya.
1 E aconteceu que, no segundo sábado após o primeiro, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 Ɓafalisayɔ ɓemoti-ɓemoti nɨɓɔ ɓa ndɨ wa, ɓumuusa ɓɛ: «Ko bulya ɨkɨ yɔ makagya nɨlɔ ɓapakya kagya ka Lɨsyɛ la kimumbiso?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Yeso umigisya ɓɛ: «Makatangʉlagagʉ ndɨ lɨkpʉmʉka nɨlɔ ngama Daudi agya ngbingo yi nɨnɔ ɓa ndɨ mino na ɓanza ɨɓʉ na ɓawai-dakɨ?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 Ingya ndɨ ka Ndaɓʉ ko Kunzi, ava mukati nɨmɔ ɓapága ndɨ Kunzi. Alya, ʉpá gɔnɨ ndɨ ɓawai-dakɨ, gʉtʉgʉ ɓɛyɔ ɓokumu ɓalyaga ndɨ mino nɨ ɨɓʉ aka mukati mi nɨmɔ.»
4 Como entrou na casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não é lícito comer senão só aos sacerdotes?
5 Yeso ʉɓɨkya ɓata ndɨ ɓɛ: «Mika-mʉmbanzʉ nɔ a mombukwana Lɨsyɛ la kimumbiso.»
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é Senhor até do sábado.
6 A ndɨ ɓata Lɨsyɛ la kimumbiso lagɔgɔ, Yeso ogulya ka ndaɓʉ ya malʉmba ka Ɓayuda, apʉnga ndɨ kapá mʉtɨwɨ. Kʉ ɓɛyɔ, mʉtʉ ɓemoti a ndɨ na kʉɓɔkʉkɔ kwa kʉmbanzɨkanɨkɔ kukwo.
6 E aconteceu também noutro sábado, que entrou na sinagoga, e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓa ndɨ kanda Yeso ɓɨngbangbangba, ɓɛ ikanɨ ahukusatʉ mʉmbanzʉ ka Lɨsyɛ la kimumbiso. A ɓɛyɔ, ɓa ndɨ kakɨsa ɓɛ ɓamɨna na ɨɓɔ no pisi tino, kyɛ ɓasʉngʉlyɨ.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 Luki limoti, Yeso a ndɨ kaiba tamanaga kaɓʉ. Aɓɨkya kʉwa alʉkʉ nɔ a ndɨ kʉɓɔkʉkɔ kukwa nɔ ɓɛ: «Wamaga, wodoku wa luga ka ɓambanzʉ wa.» Amaga ndɨ, isisilo luga kaɓʉ.
8 Mas ele bem conhecia os seus pensamentos; e disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 Kumbuso yi, Yeso ʉɓɨkya ɓɛ: «Nakamumuusa ambɛ: Luki tina pɨyɛ lɔ okwononi kagya ka Lɨsyɛ la kimumbiso? Kagya lɨkpʉmʉka lanza ka Lɨsyɛ la kimumbiso ikanɨgʉ kagya lɨkpʉmʉka lanyɛ? Kahukuso ɔɓɨlɨ ka mʉmbanzʉ ikanɨ kapʉta?»
9 Então Jesus lhes disse: Uma coisa vos hei de perguntar: É lícito nos sábados fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou matar?
10 Yeso ʉnda ɨɓʉ ɓasɨ ɓizumuuu, kumbuso yi, aɓɨkya kʉwa alʉkʉ nɔ ɓɛ: «Nana kʉɓɔkʉkɔ.» Anana ndɨ, kʉɓɔkʉkɔ ahʉka ɓɛyɔ aka yɔ ikaga ndɨ mino.
10 E, olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 Luki limoti, mambɛngɨ ʉkandɨkanaga ndɨ ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓɨsʉlʉ-sʉlʉ, ɓapʉnga ndɨ kaimuusa luga kaɓʉ ɓɛ ɓakwanana kagya Yeso ɓʉnɨ.
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Ka masyɛ mi ndɨ nɨmɔ, Yeso aga kalʉmba ka ngʉpa, asɨlya ndɨ asɨ malʉmba aka.
12 E aconteceu que naqueles dias subiu ao monte a orar, e passou a noite em oração a Deus.
13 Nɨyɔ lɨsyɛ asyɛ, ʉmaka ɓaɓɨɓya kakɨ, ʉpʉnaga tɛkɛɓɛ na ɓaɓa luga kaɓʉ nɨɓɔ ʉlʉka kʉwa ndɨ ɓɛ ɓatʉtʉmbwa.
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 A ndɨ nɨ: Simoni (nɨnɔ Yeso alʉka ndɨ gɔnɨ ɓɛ Pɛtɛlɛ), mamakɨ ɓɛyɔ ka Andɨlɨa, Yakɔbɔ, Yuani, Filipi, Batulumei,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matayɔ, Tʉma, Yakɔbɔ yi nɨnɔ mika Alʉfayɔ, Simoni nɨnɔ a ndɨ kakɨsa ɨpandasɨ ka mugi kaɓʉ,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yuda mika Yakɔbɔ sɛ kʉwa Yuda Isikalioti nɨnɔ agaba ndɨ Yeso.
16 E Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Yeso pa imoti na ɓaɓɨɓya kakɨ ɓosyoku ndɨ ka ngʉpa, ɓamaga ndɨ ka pa yanza ɓɨkpa. Wa ɓɛyɔ, ɓaɓɨɓya kakɨ ɓagɔgɔ ɓudingi ɓa ndɨ wa. Ambaza wakpʉ ka ɓambanzʉ a ndɨ wa gɔ wa: ɓambanzʉ nɨɓɔ ɓodoku ndɨ katʉkya iwili yasɨ ya Yudɛa, ka gʉɗʉ wa Yelusalɛma, ka mutili ma Tilo sɛ kʉwa Sidɔna.
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão de povo de toda a Judéia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom; os quais tinham vindo para o ouvir, e serem curados das suas enfermidades,
18 Ɓodoku ndɨ kamʉkana na ɓɛ Yeso uhukusi. Gʉtʉgʉ nɨɓɔ mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ a ndɨ kaugyogyiso, ɓahʉka ndɨ.
18 Como também os atormentados dos espíritos imundos; e eram curados.
19 Ɓambanzʉ ɓasɨ ɓakɨsaga ndɨ kavɨla, kyɛ a ndɨ no ngu kʉsɔ kakɨ nɨyɔ uhukusaga ndɨ na iyu ɨɓʉ ɓasɨ.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude, e curava a todos.
20 Kʉwa wa Yeso ʉnda ndɨ ɓaɓɨɓya kakɨ ɓizumuuu aɓɨkya ɓɛ:
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Ɨgyagya kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma na nza mbɨya yi nɨmʉ,
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Gwoni magyagya kika kanɨ ɓambanzʉ ɓakamʉmʉya, ɓanamʉkya, ɓanamʉtʉmbwa, ɓanamʉbɨnɨkya makpʉmʉka manyɛnyɛ ɓitititi, ko bulya ko Mika-mʉmbanzʉ.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 Ka lɨsyɛ li nɨlɔ, gwoni magyagya, mobumbukaga ɓɨtɨta-tɨta, kyɛ minisona ndɛkɛ na mʉkalya mudingi kʉgʉ wa lɨsyɛ. A ɓɛyɔ, a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ ɓatɨtaɓʉ ɓugyogyisaga ndɨ mino ɓogyalandʉ.
23 Folgai nesse dia, exultai; porque eis que é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Luki limoti, kumbu kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma na mukumbo,
24 Mas ai de vós, ricos! porque já tendes a vossa consolação.
25 Kumbu kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma ɓakikutogo mbɨya yi wanʉ,
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides, porque vos lamentareis e chorareis.
26 Kumbu kunu kika nɨ ɓambanzʉ ɓasɨ ɓakamʉbɨba, kyɛ a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ ɓatɨtaɓʉ ɓʉgyaga ndɨ mino ɓogyalandʉ ɓa kʉɓɔɓɔkʉ.»
26 Ai de vós quando todos os homens de vós disserem bem, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 «Luki limoti, nakamʉɓɨkya iɓunu nɨɓɔ makɛmʉkana ambɛ: Huponi ɓomuyoniso kunu, hugyoni ɓɨnza nɨɓɔ ɓakamʉmʉya.
27 Mas a vós, que isto ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 Wolikyoni ɓʉɓʉnga ko Kunzi ka nɨɓɔ ɓakamugbusyo, mʉkʉngʉlya nɨɓɔ ɓakamugyogyiso.
28 Bendizei os que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Mʉmbanzʉ kʉɓɨta ka panga, wayikosilya gɔnɨ nɨyɔ yagɔgɔ. Mʉmbanzʉ kʉkʉpya koti kakʉ, wasɨlya gɔnɨ simizi.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses;
30 Mʉmbanzʉ wasɨ kʉkʉnga luki, wapá. Mʉmbanzʉ kʉkʉpya luki, wakaɓikyonitɔgʉ ɓɛ umigisilyi.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho tornes a pedir.
31 Nɨlɔ mapaga ɓɛ ɓamʉgyɨlyɨ, ugyilyoni ɓɛngɛnɨ mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira lhes fazei vós, também.
32 Kika nɨ mʉpaga nɨɓɔ aka ɓɔ ɓamʉpaga, minisana na ɨzangɨya tino? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ ɓapananaga luga kaɓʉ aka gɔnɨ.
32 E se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Kika nɨ magyaga ɓʉnza ka nɨɓɔ aka ɓɔ ɓamʉgyɨlyaga ɓʉnza, minisana na ɨzangɨya tino? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ aka ɓagyaga ɓɛgɛyɔ.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Minisana na ɨzangɨya tino, kika nɨ mukupisaga iɓunu ɓatʉ ɓi nɨɓɔ aka ɓɔ ɓakwanana kamumigisilyo? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ ɓokupisanaga luga kaɓʉ aka iba ɓigisyoni luki li nɨlɔ aka lɔ!
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais tornar a receber, que recompensa tereis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para tornarem a receber outro tanto.
35 Luki limoti, iɓunu huponi ɓomuyoniso kunu, hugyoni ɓɨnza. Kupisoni nɨ makɛgʉ ɓata na mʉtamanagɨ ɓɛ ɓamumigisyatʉ. Kʉwa wa, minisana ndɛkɛ na mʉkalya mudingi, mika ndɛkɛ ɓomiko Kunzi nɨnɔ Kʉgʉ-Kʉgbɛ. A ɓɛyɔ, ɓʉnza kakɨ a ka ɓatʉ ɓasɨ iki ka nɨɓɔ ɓakamigisyogigʉ ɨbɨba na ka ɓatʉ ɓanyɛ.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Wikoni na mambɛngɨ mo kumbu mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Obonu o mino na lɨmbɛngɨ lo kumbu.»
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 «Makokonitɔgʉ mʉkɔmbʉ ka mʉmbanzʉ, Kunzi kamʉkʉlyɨgʉ ndɛkɛ nɨmɔ kunu ɓɛgɛyɔ, makubisonitɔgʉ ɓɛngɛnɨ na mʉkɔmbʉ, Kunzi kamubisigʉ ndɛkɛ na mʉkɔmbʉ ɓɛgɛyɔ, hupilyoni ɓɛngɛnɨ, Kunzi amʉpɨlya ndɛkɛ ɓɛgɛyɔ.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 Hupóponi ɓɛngɛnɨ, Kunzi amʉpápa ndɛkɛ ɓɛgɛyɔ. Amuɗukilyaga ndɛkɛ ka mbɨyɔ kunu ɨsangɨ ya mʉpʉnga nɨyɔ yanza, mʉpɨpa, mʉkpɨndɨla ɓɨnza ɓɨmvɨ, mutumo na mʉkala, onogwanana ɓɨgbɨya-gbɨya. A ɓɛyɔ, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ mʉgyaga mino ɓɛngɛnɨ, Kunzi amumigisya ndɛkɛ iɓunu mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ.»
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando, vos deitarão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 Kʉwa wa Yeso ʉtʉlya ɓata lizuni lagɔgɔ ɓɛ: «Mʉtʉ wa koloɓu ya mamɔmɔ akwananatʉ kakpokyonisa dakɨ? Gʉtʉgʉ iki yi aka! Kagya ɓɛyɔ, ɓogwa ɨɓʉ ɓasɨ ɓaɓa ka lɨɓyɛ.
39 E dizia-lhes uma parábola: Pode porventura o cego guiar o cego? Não cairão ambos na cova?
40 Mʉɓɨɓya gʉtʉgʉ ɓemoti aka kakwananɨgʉ kakɨtaga muwonisilo kakɨ, luki limoti mʉɓɨɓya wasɨ nɨnɔ ɓawonisilaga ɓɨnza, ika ndɛkɛ mʉɗɔngɔnɨ abɛ muwonisilo kakɨ.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 Ko bulya ɨkɨ yɔ wo mino kamɨna asɨ okuku aka nɨnɔ a ko liso ka mamakʉ, nɨ wakɛgʉ sɛ kaɨna ingbi nɨyɔ a ka nɨlɔ kakʉ?
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Wakwanana pɨyɛ kaɓɨkya mamakʉ lɨkɨ ɓɛ: ‹Ya, gya mbɛyɨ nʉnyʉ okuku ko liso›, ɨwɛ nɨnɔ wakɛgʉ gʉtʉgʉ kaɨna ingbi nɨyɔ a ko liso kakʉ? Ɨwɛ mʉtʉ wa kʉɓɔɓɔkʉ mʉna, wɨnyɔ mbɛyɨ ingbi nɨyɔ a ko liso kakʉ. Kumbuso yi, wakwanana kʉwa kaɨna ɓɨngbanganya kanyɔ okuku nɨnɔ a ko liso ka mamakʉ.»
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho, e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 «Sɨbʉkʉsɔ sanza kaɓʉkʉtagɨgʉ bumo yanyɛ, na gɔnɨ sɨbʉkʉsɔ sanyɛ kaɓʉkʉtagɨgʉ bumo yanza.
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 A ɓɛyɔ, ɓibaga bʉkʉtɔ tasɨ ko bumo yi aka. Ɓakapwagɨgʉ manga kʉgʉ wa sɨbʉkʉsɔ so mowo, na ɓakapwagɨgʉ mbʉnyɛ kʉgʉ wa muligi mo mowo.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Mʉtʉ wanza agyaga makpʉmʉka manzanza nɨmɔ opupaga ka lɨmbɛngɨ kakɨ lanza. Mʉtʉ wanyɛ agyaga makpʉmʉka manyɛnyɛ nɨmɔ opupaga ka lɨmbɛngɨ kakɨ lanyɛ. Kyɛ mʉnɔkʉ ka mʉmbanzʉ opupisaga makpʉmʉka nɨmɔ ikaga mutumo ka lɨmbɛngɨ kakɨ.»
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 «Ko bulya ɨkɨ yɔ mɛmakaga mino ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu, Mombukwono-dosu› nɨ makɛgʉ kagya nɨlɔ nakamʉɓɨkya?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 — ausente —
47 Qualquer que vem a mim e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 — ausente —
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre a rocha.
49 Luki limoti, mʉmbanzʉ wasɨ nɨnɔ ʉkanaga lɨkpʉmʉka kamɨ nɨ kɛgʉ kagya mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ no mino kaɓɨkya, a abɛ alʉkʉ ɓemoti nɨnɔ opika ndɨ ndaɓʉ kʉgʉ wa lɨtɔmbʉ aka nɨ kokpugʉ muɓumbe. Ngbingo yi nɨnɔ liɓo okikoku mino ka kpɔlɔ-kpɔlɔ wa ndaɓʉ yi nɨyɔ, oɗukana ndɨ ɓɨgala-gala, yasɨ ɓɨgbatata.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.