Lucas 6

AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Lɨsyɛ la kimumbiso limoti, Yeso na ɓaɓɨɓya kakɨ ɓa ndɨ kakɨtaga pisi ka ɓotiko ɓaya nganʉ. Ɓaɓɨɓya kakɨ ɓanatɨnaga ɓɛkazo ɓi, ɓanatubo na maɓɔkʉ, ɓanalya.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Ɓafalisayɔ ɓemoti-ɓemoti nɨɓɔ ɓa ndɨ wa, ɓumuusa ɓɛ: «Ko bulya ɨkɨ yɔ makagya nɨlɔ ɓapakya kagya ka Lɨsyɛ la kimumbiso?»
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Yeso umigisya ɓɛ: «Makatangʉlagagʉ ndɨ lɨkpʉmʉka nɨlɔ ngama Daudi agya ngbingo yi nɨnɔ ɓa ndɨ mino na ɓanza ɨɓʉ na ɓawai-dakɨ?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ingya ndɨ ka Ndaɓʉ ko Kunzi, ava mukati nɨmɔ ɓapága ndɨ Kunzi. Alya, ʉpá gɔnɨ ndɨ ɓawai-dakɨ, gʉtʉgʉ ɓɛyɔ ɓokumu ɓalyaga ndɨ mino nɨ ɨɓʉ aka mukati mi nɨmɔ.»
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Yeso ʉɓɨkya ɓata ndɨ ɓɛ: «Mika-mʉmbanzʉ nɔ a mombukwana Lɨsyɛ la kimumbiso.»
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 A ndɨ ɓata Lɨsyɛ la kimumbiso lagɔgɔ, Yeso ogulya ka ndaɓʉ ya malʉmba ka Ɓayuda, apʉnga ndɨ kapá mʉtɨwɨ. Kʉ ɓɛyɔ, mʉtʉ ɓemoti a ndɨ na kʉɓɔkʉkɔ kwa kʉmbanzɨkanɨkɔ kukwo.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓa ndɨ kanda Yeso ɓɨngbangbangba, ɓɛ ikanɨ ahukusatʉ mʉmbanzʉ ka Lɨsyɛ la kimumbiso. A ɓɛyɔ, ɓa ndɨ kakɨsa ɓɛ ɓamɨna na ɨɓɔ no pisi tino, kyɛ ɓasʉngʉlyɨ.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Luki limoti, Yeso a ndɨ kaiba tamanaga kaɓʉ. Aɓɨkya kʉwa alʉkʉ nɔ a ndɨ kʉɓɔkʉkɔ kukwa nɔ ɓɛ: «Wamaga, wodoku wa luga ka ɓambanzʉ wa.» Amaga ndɨ, isisilo luga kaɓʉ.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Kumbuso yi, Yeso ʉɓɨkya ɓɛ: «Nakamumuusa ambɛ: Luki tina pɨyɛ lɔ okwononi kagya ka Lɨsyɛ la kimumbiso? Kagya lɨkpʉmʉka lanza ka Lɨsyɛ la kimumbiso ikanɨgʉ kagya lɨkpʉmʉka lanyɛ? Kahukuso ɔɓɨlɨ ka mʉmbanzʉ ikanɨ kapʉta?»
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Yeso ʉnda ɨɓʉ ɓasɨ ɓizumuuu, kumbuso yi, aɓɨkya kʉwa alʉkʉ nɔ ɓɛ: «Nana kʉɓɔkʉkɔ.» Anana ndɨ, kʉɓɔkʉkɔ ahʉka ɓɛyɔ aka yɔ ikaga ndɨ mino.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Luki limoti, mambɛngɨ ʉkandɨkanaga ndɨ ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓɨsʉlʉ-sʉlʉ, ɓapʉnga ndɨ kaimuusa luga kaɓʉ ɓɛ ɓakwanana kagya Yeso ɓʉnɨ.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Ka masyɛ mi ndɨ nɨmɔ, Yeso aga kalʉmba ka ngʉpa, asɨlya ndɨ asɨ malʉmba aka.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Nɨyɔ lɨsyɛ asyɛ, ʉmaka ɓaɓɨɓya kakɨ, ʉpʉnaga tɛkɛɓɛ na ɓaɓa luga kaɓʉ nɨɓɔ ʉlʉka kʉwa ndɨ ɓɛ ɓatʉtʉmbwa.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 A ndɨ nɨ: Simoni (nɨnɔ Yeso alʉka ndɨ gɔnɨ ɓɛ Pɛtɛlɛ), mamakɨ ɓɛyɔ ka Andɨlɨa, Yakɔbɔ, Yuani, Filipi, Batulumei,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matayɔ, Tʉma, Yakɔbɔ yi nɨnɔ mika Alʉfayɔ, Simoni nɨnɔ a ndɨ kakɨsa ɨpandasɨ ka mugi kaɓʉ,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yuda mika Yakɔbɔ sɛ kʉwa Yuda Isikalioti nɨnɔ agaba ndɨ Yeso.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Yeso pa imoti na ɓaɓɨɓya kakɨ ɓosyoku ndɨ ka ngʉpa, ɓamaga ndɨ ka pa yanza ɓɨkpa. Wa ɓɛyɔ, ɓaɓɨɓya kakɨ ɓagɔgɔ ɓudingi ɓa ndɨ wa. Ambaza wakpʉ ka ɓambanzʉ a ndɨ wa gɔ wa: ɓambanzʉ nɨɓɔ ɓodoku ndɨ katʉkya iwili yasɨ ya Yudɛa, ka gʉɗʉ wa Yelusalɛma, ka mutili ma Tilo sɛ kʉwa Sidɔna.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Ɓodoku ndɨ kamʉkana na ɓɛ Yeso uhukusi. Gʉtʉgʉ nɨɓɔ mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ a ndɨ kaugyogyiso, ɓahʉka ndɨ.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Ɓambanzʉ ɓasɨ ɓakɨsaga ndɨ kavɨla, kyɛ a ndɨ no ngu kʉsɔ kakɨ nɨyɔ uhukusaga ndɨ na iyu ɨɓʉ ɓasɨ.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Kʉwa wa Yeso ʉnda ndɨ ɓaɓɨɓya kakɨ ɓizumuuu aɓɨkya ɓɛ:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Ɨgyagya kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma na nza mbɨya yi nɨmʉ,
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Gwoni magyagya kika kanɨ ɓambanzʉ ɓakamʉmʉya, ɓanamʉkya, ɓanamʉtʉmbwa, ɓanamʉbɨnɨkya makpʉmʉka manyɛnyɛ ɓitititi, ko bulya ko Mika-mʉmbanzʉ.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Ka lɨsyɛ li nɨlɔ, gwoni magyagya, mobumbukaga ɓɨtɨta-tɨta, kyɛ minisona ndɛkɛ na mʉkalya mudingi kʉgʉ wa lɨsyɛ. A ɓɛyɔ, a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ ɓatɨtaɓʉ ɓugyogyisaga ndɨ mino ɓogyalandʉ.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Luki limoti, kumbu kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma na mukumbo,
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Kumbu kunu iɓunu yi nɨɓɔ ma ɓakikutogo mbɨya yi wanʉ,
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Kumbu kunu kika nɨ ɓambanzʉ ɓasɨ ɓakamʉbɨba, kyɛ a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ ɓatɨtaɓʉ ɓʉgyaga ndɨ mino ɓogyalandʉ ɓa kʉɓɔɓɔkʉ.»
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 «Luki limoti, nakamʉɓɨkya iɓunu nɨɓɔ makɛmʉkana ambɛ: Huponi ɓomuyoniso kunu, hugyoni ɓɨnza nɨɓɔ ɓakamʉmʉya.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Wolikyoni ɓʉɓʉnga ko Kunzi ka nɨɓɔ ɓakamugbusyo, mʉkʉngʉlya nɨɓɔ ɓakamugyogyiso.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Mʉmbanzʉ kʉɓɨta ka panga, wayikosilya gɔnɨ nɨyɔ yagɔgɔ. Mʉmbanzʉ kʉkʉpya koti kakʉ, wasɨlya gɔnɨ simizi.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Mʉmbanzʉ wasɨ kʉkʉnga luki, wapá. Mʉmbanzʉ kʉkʉpya luki, wakaɓikyonitɔgʉ ɓɛ umigisilyi.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Nɨlɔ mapaga ɓɛ ɓamʉgyɨlyɨ, ugyilyoni ɓɛngɛnɨ mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 Kika nɨ mʉpaga nɨɓɔ aka ɓɔ ɓamʉpaga, minisana na ɨzangɨya tino? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ ɓapananaga luga kaɓʉ aka gɔnɨ.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Kika nɨ magyaga ɓʉnza ka nɨɓɔ aka ɓɔ ɓamʉgyɨlyaga ɓʉnza, minisana na ɨzangɨya tino? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ aka ɓagyaga ɓɛgɛyɔ.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Minisana na ɨzangɨya tino, kika nɨ mukupisaga iɓunu ɓatʉ ɓi nɨɓɔ aka ɓɔ ɓakwanana kamumigisilyo? Gʉtʉgʉ ɓatʉ ɓanyɛ ɓokupisanaga luga kaɓʉ aka iba ɓigisyoni luki li nɨlɔ aka lɔ!
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Luki limoti, iɓunu huponi ɓomuyoniso kunu, hugyoni ɓɨnza. Kupisoni nɨ makɛgʉ ɓata na mʉtamanagɨ ɓɛ ɓamumigisyatʉ. Kʉwa wa, minisana ndɛkɛ na mʉkalya mudingi, mika ndɛkɛ ɓomiko Kunzi nɨnɔ Kʉgʉ-Kʉgbɛ. A ɓɛyɔ, ɓʉnza kakɨ a ka ɓatʉ ɓasɨ iki ka nɨɓɔ ɓakamigisyogigʉ ɨbɨba na ka ɓatʉ ɓanyɛ.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Wikoni na mambɛngɨ mo kumbu mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Obonu o mino na lɨmbɛngɨ lo kumbu.»
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 «Makokonitɔgʉ mʉkɔmbʉ ka mʉmbanzʉ, Kunzi kamʉkʉlyɨgʉ ndɛkɛ nɨmɔ kunu ɓɛgɛyɔ, makubisonitɔgʉ ɓɛngɛnɨ na mʉkɔmbʉ, Kunzi kamubisigʉ ndɛkɛ na mʉkɔmbʉ ɓɛgɛyɔ, hupilyoni ɓɛngɛnɨ, Kunzi amʉpɨlya ndɛkɛ ɓɛgɛyɔ.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Hupóponi ɓɛngɛnɨ, Kunzi amʉpápa ndɛkɛ ɓɛgɛyɔ. Amuɗukilyaga ndɛkɛ ka mbɨyɔ kunu ɨsangɨ ya mʉpʉnga nɨyɔ yanza, mʉpɨpa, mʉkpɨndɨla ɓɨnza ɓɨmvɨ, mutumo na mʉkala, onogwanana ɓɨgbɨya-gbɨya. A ɓɛyɔ, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ mʉgyaga mino ɓɛngɛnɨ, Kunzi amumigisya ndɛkɛ iɓunu mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ.»
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Kʉwa wa Yeso ʉtʉlya ɓata lizuni lagɔgɔ ɓɛ: «Mʉtʉ wa koloɓu ya mamɔmɔ akwananatʉ kakpokyonisa dakɨ? Gʉtʉgʉ iki yi aka! Kagya ɓɛyɔ, ɓogwa ɨɓʉ ɓasɨ ɓaɓa ka lɨɓyɛ.
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Mʉɓɨɓya gʉtʉgʉ ɓemoti aka kakwananɨgʉ kakɨtaga muwonisilo kakɨ, luki limoti mʉɓɨɓya wasɨ nɨnɔ ɓawonisilaga ɓɨnza, ika ndɛkɛ mʉɗɔngɔnɨ abɛ muwonisilo kakɨ.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 Ko bulya ɨkɨ yɔ wo mino kamɨna asɨ okuku aka nɨnɔ a ko liso ka mamakʉ, nɨ wakɛgʉ sɛ kaɨna ingbi nɨyɔ a ka nɨlɔ kakʉ?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Wakwanana pɨyɛ kaɓɨkya mamakʉ lɨkɨ ɓɛ: ‹Ya, gya mbɛyɨ nʉnyʉ okuku ko liso›, ɨwɛ nɨnɔ wakɛgʉ gʉtʉgʉ kaɨna ingbi nɨyɔ a ko liso kakʉ? Ɨwɛ mʉtʉ wa kʉɓɔɓɔkʉ mʉna, wɨnyɔ mbɛyɨ ingbi nɨyɔ a ko liso kakʉ. Kumbuso yi, wakwanana kʉwa kaɨna ɓɨngbanganya kanyɔ okuku nɨnɔ a ko liso ka mamakʉ.»
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 «Sɨbʉkʉsɔ sanza kaɓʉkʉtagɨgʉ bumo yanyɛ, na gɔnɨ sɨbʉkʉsɔ sanyɛ kaɓʉkʉtagɨgʉ bumo yanza.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 A ɓɛyɔ, ɓibaga bʉkʉtɔ tasɨ ko bumo yi aka. Ɓakapwagɨgʉ manga kʉgʉ wa sɨbʉkʉsɔ so mowo, na ɓakapwagɨgʉ mbʉnyɛ kʉgʉ wa muligi mo mowo.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Mʉtʉ wanza agyaga makpʉmʉka manzanza nɨmɔ opupaga ka lɨmbɛngɨ kakɨ lanza. Mʉtʉ wanyɛ agyaga makpʉmʉka manyɛnyɛ nɨmɔ opupaga ka lɨmbɛngɨ kakɨ lanyɛ. Kyɛ mʉnɔkʉ ka mʉmbanzʉ opupisaga makpʉmʉka nɨmɔ ikaga mutumo ka lɨmbɛngɨ kakɨ.»
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 «Ko bulya ɨkɨ yɔ mɛmakaga mino ɓɛ: ‹Mombukwono-dosu, Mombukwono-dosu› nɨ makɛgʉ kagya nɨlɔ nakamʉɓɨkya?
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 — ausente —
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 — ausente —
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Luki limoti, mʉmbanzʉ wasɨ nɨnɔ ʉkanaga lɨkpʉmʉka kamɨ nɨ kɛgʉ kagya mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ no mino kaɓɨkya, a abɛ alʉkʉ ɓemoti nɨnɔ opika ndɨ ndaɓʉ kʉgʉ wa lɨtɔmbʉ aka nɨ kokpugʉ muɓumbe. Ngbingo yi nɨnɔ liɓo okikoku mino ka kpɔlɔ-kpɔlɔ wa ndaɓʉ yi nɨyɔ, oɗukana ndɨ ɓɨgala-gala, yasɨ ɓɨgbatata.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.