Lucas 11
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs NAA
1 Lɨsyɛ limoti, Yeso a ndɨ kalʉmba ka pa imoti ɓɛnɛ. Nɨyɔ ama kalʉmba, mʉɓɨɓya kakɨ ɓemoti amuusa ɓɛ: «Mombukwono-dosu, tiwonisila gɔnɨ iɓusu kalʉmba ɓɛyɔ Yuani-Mubatizaɨ uwonisila ndɨ mino ɓaɓɨɓya kakɨ.»
1 Jesus estava orando em certo lugar e, quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: — Senhor, ensine-nos a orar como também João ensinou os discípulos dele.
2 Kʉwa wa, Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Ngbingo yi nɨnɔ mo mino kalʉmba, ɓikyogoni ɓɛ:
2 Então Jesus disse:
3 Tɨpáganɔ masyɛ masɨ malɨlɨ nɨmɔ okwononi na iɓusu.
3 o pão nosso de cada dia
4 Watɨpɨlya ɓʉnyɛ kusu,
4 perdoa-nos os nossos pecados,
5 Yeso ʉɓɨkya ɓata ndɨ ɓaɓɨɓya kakɨ ɓɛ: «Kika mbɛyɨ nɨ mʉtʉ ɓemoti luga kunu a na mamakɨ, ɨnda kʉ kakɨ na gʉndʉ kaɓɨkya ɓɛ: ‹Yaya, ɨpá mino malɨlɨ,
5 Jesus disse ainda:
6 kyɛ wai ɓemoti esilyiniku, nakɛgʉ gʉtʉgʉ na malɨlɨ kapá mbɨya wanʉ.›
6 porque outro amigo meu chegou de viagem e eu não tenho nada para lhe oferecer”;
7 Kika nɨ mamakʉ usikisyiniku kʉ ka ndaɓʉ ɓɛ: ‹Ɨsa kedomiso! Tidulogini iɓusu na ɓomikamɨ, tangaga, nakakwananɨgʉ katʉkya kaʉpá malɨlɨ.›»
7 e se o outro lhe responder lá de dentro: “Deixe-me em paz! A porta já está fechada, e eu e os meus filhos já estamos deitados. Não posso me levantar para lhe dar os pães”,
8 Yeso omotiloku ɓɛ: «Ɛɛɛ a ɓɛyɔ, nakamʉɓɨkya ambɛ, mamakʉ otukyokuto kaʉpá malɨlɨ! Gʉtʉgʉ kotukyi kyɛ a wai-dakʉ, otukyokuto ʉpá kyɛ ika kanɨ wakungini na lɨmbɛngɨ lɨnda.
8 digo a vocês que, se ele não se levantar para dar esses pães por ser seu amigo, ele o fará por causa do incômodo e lhe dará tudo de que tiver necessidade.
9 Kinili, ɨmɨ nakamʉɓɨkya ambɛ: Kungoni, ɓamʉpátʉ. Kisoni, minisonisatʉ nolu. Yiponi holi, ɓamuukulyatʉ mupumi.
9 — Por isso, digo a vocês: Peçam e lhes será dado; busquem e acharão; batam, e a porta será aberta para vocês.
10 A ɓɛyɔ, mʉtʉ wasɨ nɨnɔ akʉngaga, ɓapágatʉ. Nɨnɔ akɨsaga, inisanagatʉ nolu. Na nɨnɔ ayipogo holi, ɓahukwilyagatʉ mupumi.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, a porta será aberta.
11 Abakɨ miki tino nɔ luga kunu, mikakɨ kakʉnga musi, akwanana kʉwa kapá nzʉka!
11 Quem de vocês, sendo pai, daria uma cobra ao filho que lhe pede um peixe?
12 Ikanɨgʉ kakʉnga lakɨ, apá kʉwa nakwaa-gbanɨ?
12 Ou daria um escorpião ao filho que lhe pede um ovo?
13 Gʉtʉgʉ ɓɛyɔ mo mino ɓanyɛ, luki limoti mibagatʉ kaʉpá ɓomiki kunu makpʉmʉka manzanza. Obonu nɨnɔ kʉgʉ wa lɨsyɛ a wanza, kinili a lɨngʉnʉ ɓɛ ʉtɨkɨlyatʉ ɓatʉ nɨɓɔ ɓakʉngaga Lɨmbɛngɨ-Lotu.»
13 Ora, se vocês, que são maus, sabem dar coisas boas aos seus filhos, quanto mais o Pai celeste dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!
14 Lɨsyɛ limoti, Yeso a ndɨ kokpumya lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ kʉsɔ ka alʉkʉ ɓemoti. Lɨmbɛngɨ li nɨlɔ a kʉwa ndɨ nɨ aitisini ɓoɓo. Nɨyɔ lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ apupa ndɨ ɓɛyɔ, ɓoɓo apʉnga kanzɨna. Kʉwa wa, ambaza ka ɓambanzʉ nɨɓɔ ɓa ndɨ wa ɓombombaya ndɨ kʉgbɛ.
14 Certo dia, Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar. E as multidões se admiravam.
15 Luki limoti ɓagɔgɔ luga kaɓʉ ɓa ndɨ kaɓɨkya ɓɛ: «Akopkumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli, nɨnɔ a ngama wa mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ mi nɨmɔ!»
15 Mas alguns deles diziam: — Ele expulsa os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Ɓagɔgɔ ɓa ndɨ kaɓɔɓɔ Yeso, ɓanaɓɨkya ɓɛ agyɨ likingyosi kotukyoku kʉgʉ wa lɨsyɛ.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal vindo do céu.
17 Luki limoti, Yeso a ndɨ kaiba tamanaga kaɓʉ, ʉɓɨkya ɓɛ: «Lɨvananza la ɓʉngama ɓumoti kapʉnga kabʉmana lugo yi, iba ɓʉngama ɓi nɨɓɔ osyini. Ɓandaɓʉ ɓoyi oɗukana ɓayasɨ ɓɨgbatata.
17 Mas Jesus, sabendo o que passava pela mente deles, disse-lhes:
18 Kika nɛkɨ nɨ Abɨlɨ akabʉmana na mombukwana-dakɨ yi, ɓʉngama kakɨ akwanana kʉwa kaidukulogo kaamaga lɨkɨ? Kyɛ makabɨkya bɛ nokpumyaga mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como o seu reino subsistirá? Isto porque vocês dizem que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Kika nɨ ɨmɨ nakokpumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli, ɓomikunu, ɓa kʉwa ɨɓʉ kokpumyo no ngu ka wanɨ? Kinili, iɓunu ɓamombukwana-daɓʉ bi ɓɔ mika ndɛkɛ ɓazozi.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
20 Luki limoti, ɨmɨ, nakokpumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ko Kunzi. Nɨyɔ akowonisilo ɓɛ Ɓʉngama ko Kunzi odunuku luga kunu!
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
21 Ngbingo yi nɨnɔ tutungyo ikaga mino na makpʉmʉka ma lʉnga masɨ, oɓuulyogo ndaɓʉ kakɨ ɓɨnza. Lɨngama kakɨ lasɨ ikaga ka mazɨyɔ gɔnɨ.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, todos os seus bens ficam em segurança.
22 Luki limoti, tutungyo wongu kakɨtaga ɨyɨ kodoku, andʉngʉlyaga, akʉpya makpʉmʉka ma lʉnga nɨmɔ ɨtambyago bi nomu, alʉpyaga masɨ nɨmɔ ika nɨ akupyini.
22 Mas, se aparece alguém mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e reparte os seus despojos.
23 Mʉtʉ nɨnɔ kɛgʉ pa imoti na ɨmɨ, a mumuyoniso kamɨ, nɨnɔ kɛgʉ kamʉmʉla pa imoti na ɨmɨ, a komisyo.
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ kapupo mʉmbanzʉ, aga kolingyo ɓapa ka ɓɛsa ɓilelele. Akɨsa pa ya kimumbiso, luki limoti nɨ kinigʉ. Kʉwa wa ilu aka ɓɛ: ‹Nakaɨga ka ndaɓʉ kamɨ, kʉ nopupiku ɓi mino.›
24 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos, procurando repouso. E, não o achando, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.”
25 Nɨyɔ ɨga ɓata, atakanya yɨkpaga ɓɨngɔ na yiɓungusya ɓɨnza.
25 E, voltando, a encontra varrida e arrumada.
26 Aga kʉwa kava mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ magɔgɔ maɗɨya na ɨka nɨmɔ manyɛnyɛ kakɨtaga ɨyɨ, ɓogulyo, ɓilikisyo wa. Ɔɓɨlɨ ka mʉtʉ yi nɨnɔ ika kʉwa wanyɛ kakɨtaga wa a ndɨ mino kambwa.»
26 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro.
27 Ngbingo yi nɨnɔ Yeso aɓɨkya ndɨ mino ɓɛyɔ, muko ɓemoti ka ambaza apamɨkana ɓɛ: «Ɨgyagya yidingi ka muko yi nɨnɔ wasyɛ ndɨ ka mʉma kakɨ, ulunguso!»
27 Aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava no meio da multidão, disse a ele, erguendo a voz: — Bem-aventurado o ventre que concebeu você e os seios que o amamentaram!
28 Luki limoti, Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Ɓɨkya yɨpɛpɛ ɓi ambɛ: ‹Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓʉkanaga lɨkpʉmʉka ko Kunzi, ɓanagya!›»
28 Jesus, porém, respondeu:
29 Ngbingo yi nɨnɔ ɓambaza ka ɓambanzʉ ɓa ndɨ mino kobwo, Yeso, idukulaga ndɨ kaɓɨkya ɓɛ: «Ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ɓa ɓanyɛ. Iɓunu, makakʉnga likingyosi no ɓou, luki limoti makɨnɨgʉ ndɛkɛ ɓata likingyosi lagɔgɔ kiki nɨlɔ aka lɔ ka mugyalandʉ Yɔna.
29 Visto que aumentavam as multidões em volta dele, Jesus começou a dizer:
30 A ɓɛyɔ, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Yɔna a ndɨ likingyosi ka ɓatʉ ɓa Nɨnawɛ, a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ Mika-mʉmbanzʉ ika ndɛkɛ mino likingyosi kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Ka lɨsyɛ lɨkɔ ngbanga, ngama muko yi nɨnɔ otukyoku ndɨ ɓyɨ ka gʉɗʉ wa Sɨba kodoku kaʉkana mʉnzɨna ma yimibo ka ngama Sɔlɔmɔnɔ, amaga ndɛkɛ kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ kaʉsʉngʉlya! Winoni sɛ, wanʉ, a na mʉtʉ mudingi kakɨtaga Sɔlɔmɔnɔ.»
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Ka lɨsyɛ lɨkɔ ngbanga, ɓatʉ ɓa Nɨnawɛ ɓamanana ndɛkɛ ɓigwo kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ka mʉɗɔngɔ kaʉsʉngʉlya! Kyɛ ɓagomosyanatʉ ndɨ ɨɓʉ ɔɓɨlɨ kaɓʉ ngbingo yi nɨnɔ ɓamʉkana ndɨ mino Yɔna. Wɨna sɛ wanʉ a na mʉtʉ mudingi kakɨtaga Yɔna!
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
33 «Mʉmbanzʉ gʉtʉgʉ ɓemoti aka katʉnagɨgʉ tala asʉma ikanɨ agbukumisya ɓata na mʉmbɨ. Luki limoti, abisaga kʉgʉ iba ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓika kogulya ka ndaɓʉ ɓɨnɨ ɓʉngbanganya.
33 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a coloca em lugar escondido, nem debaixo de um cesto, mas num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Miso kakʉ nɨ tala wa nzʉyɨ kakʉ. Ngbingo yi nɨnɔ miso kakʉ kɛgʉ mino no koloɓu, nzʉyɨ kakʉ yasɨ a ka ɓʉngbanganya. Luki limoti, kika no koloɓu, nzʉyɨ kakʉ yasɨ a gɔnɨ ko biti.
34 Os olhos são a lâmpada do corpo. Se os seus olhos forem bons, todo o seu corpo será cheio de luz; mas, se forem maus, o seu corpo ficará em trevas.
35 Ɛɛɛ, wɨmɨnya sɛ! Ɓʉngbanganya kakʉ kikonitɔgʉ ɓimbusu-mbusu abɛ biti.
35 Portanto, tenha cuidado para que a luz que está em você não sejam trevas.
36 Nzʉyɨ kakʉ yasɨ kika ɓɨngbanganya, nɨ kɛgʉ na ɓumbusu-mbusu, ika yasɨ ka ɓʉngbanganya, mʉɗɔngɔnɨ abɛ tala kuzigo na ɓʉngbanganya kakɨ.»
36 Pois, se todo o seu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a lamparina quando ilumina você em plena luz.
37 Nɨyɔ Yeso ama ndɨ kanzɨna ɓɛyɔ, Mufalisayɔ ɓemoti amaka ndɨ kalyalya kʉ kakɨ. Ogulya ndɨ, iko, apʉnga kalyalya.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para uma refeição na sua casa. Entrando na casa, Jesus tomou lugar à mesa.
38 Nɨyɔ Mufalisayɔ nɔ amɨna Yeso kalyalya nɨ kisukusigʉ maɓɔkʉ, lɨkpʉmʉka ambanga.
38 O fariseu admirou-se ao ver que Jesus não tinha se lavado antes de comer.
39 Mombukwono-dosu aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Iɓunu Ɓafalisayɔ, masʉkʉsa kɔpɔ na sanɨ asɨ kunzi aka. Luki limoti, kʉsɔ kunu mikaga ɓutumo no kuɓakʉ na ɗɨya ɓɨɗɛ!
39 Mas o Senhor lhe disse:
40 Makibigʉ luki! Makasɨma ɓɛ Kunzi nɨnɔ agya makpʉmʉka ma kunzi kibigʉ gɔnɨ nɨmɔ ma kʉsɔ?
40 Seus tolos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Hupóni ɓatʉ ɓayangya nɨmɔ ma na imu, iba masɨ iki kʉwa ɓɨngɔ ko bulya kunu.
41 Mas deem como esmola o que está dentro do copo e do prato, e tudo lhes será limpo.
42 Kumbu kunu iɓunu Ɓafalisayɔ! A ɓɛyɔ, mapága Kunzi zaka wa makpʉmʉka masɨ, luki limoti makaɓʉsala kaiko ɓingbingbili na ɓambanzʉ na kapa Kunzi. Makwanano ɓi kagya ɓɛyɔ, nɨ makosigʉ magɔgɔ.
42 Mas ai de vocês, fariseus! Porque vocês dão o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças, e desprezam a justiça e o amor de Deus. Vocês deveriam fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 Kumbu kunu Ɓafalisayɔ! Iɓunu mapaga kaiko ka moliki ma kambwa ka ɓandaɓʉ kunu ɓaya malʉmba. Mapaga gɔnɨ ɓɛ ɓambanzʉ ɓiki kamumuuso na ɨbɨba ka ɓapa ɓaya musilyoni.
43 Ai de vocês, fariseus! Porque gostam da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 Kumbu kunu! Ma abɛ ɓambʉkʉ nɨɓayɔ kimibisikonogigʉ, ɓambanzʉ ɓanakpakyana kʉgʉ yi nɨ ɓakɛgʉ kaibo.»
44 Ai de vocês que são como as sepulturas invisíveis, sobre as quais as pessoas passam sem perceber!
45 Kʉwa wa, ɓemoti luga ka ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ aɓɨkya ndɨ Yeso ɓɛ: «Muwonisilo, nɨyɔ wakaɓɨkya ɓɛyɔ, wakatɨtʉmbwa na iɓusu gɔnɨ!»
45 Então, tomando a palavra, um dos intérpretes da Lei disse a Jesus: — Mestre, ao dizer estas coisas o senhor está ofendendo também a nós!
46 Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Kumbu kunu gɔnɨ, iɓunu ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ! Mubinikisaga ɓambanzʉ mokumbogi mutititi kabɨnɨka, nɨmɔ iɓunu makavɨlɨgʉ gʉtʉgʉ na kpɛngbɛ aka kaubinikiso.
46 Mas Jesus respondeu:
47 Kumbu kunu! Makopika ɓambʉkʉ ka ɓogyalandʉ ko Kunzi nɨɓɔ ɓotitonu ɓulumwisaga ndɨ.
47 Ai de vocês! Porque edificam os túmulos dos profetas que os pais de vocês assassinaram.
48 Kʉwa ɓɛgɛyɔ makowonisila ɓɛ maɓɨnɨkyanatʉ ndɨ gɔnɨ iɓunu lɨkpʉmʉka nɨlɔ ɓotitonu ɓagya ndɨ lɔ. Ɨɓʉ ɓulumwisaga ndɨ ɓogyalandʉ, iɓunu makopika kʉwa ɓambʉkʉ kaɓʉ!
48 Assim, são testemunhas e aprovam com cumplicidade as obras dos pais de vocês; porque eles mataram os profetas, e vocês edificam túmulos para eles.
49 Kinili Kunzi aɓɨkya ndɨ ka yimibo kakɨ ɓɛ: ‹Nʉtɨkɨlyatʉ ɓogyalandʉ na ɓatʉtʉmbwa. Ɓulumwisaga ndɛkɛ ɓemoti-ɓemoti luga kaɓʉ, ɓugyogyisa ɓagɔgɔ.›
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: “Mandarei para eles profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão”,
50 Katʉkya wa aka wa ɓagya ndɨ mino ɔɓɨlɨ, ɓulumwisogoni ɓogyalandʉ ɓudingi, na iɓunu ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨna ɓɔ ɓamugyogyisa ndɛkɛ.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo,
51 Ɓamwɔ mbɛyɨ ndɨ Abeli, ka muliɓo, ɓamwɔ ndɨ Zakalia, ka pa yangba ya Ndaɓʉ ko Kunzi, luga wa gbɔgbɔ nɨyɔ ɓapága ndɨ mino ɓapɛpɛ na pa yotu kʉgbɛ. Iyo, nakamʉɓɨkya ambɛ ɓugyogyisa ndɛkɛ ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ko bulya makpʉmʉka nɨmɔ masɨ.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e o santuário. Sim, eu afirmo a vocês que se pedirão contas a esta geração.
52 Kumbu kunu ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ! Mudulyogoni ɓɛngɛnɨ pisi ya kiba lɨkpʉmʉka ko Kunzi ɓɨkpwɔkpwɔkpwɔ. Iɓunu ɓamombukwana-donu ɓi makɛgʉ iɓunu kogulyo, manʉkpɨngba gɔnɨ nɨɓɔ ɓakapa kogulyo.»
52 Ai de vocês, intérpretes da Lei! Porque vocês pegaram a chave do conhecimento. No entanto, vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam entrando.
53 Nɨyɔ Yeso opupa ka ndaɓʉ yi nɨyɔ, ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓanyɔ ndɨ zigo. Ɓapʉnga ndɨ kakpɨma ɓuwobi-ɓuwobi ka ɓopisi ɓaya makpʉmʉka dididi.
53 Quando Jesus saiu dali, os escribas e fariseus começaram a contestá-lo com veemência, fazendo perguntas a respeito de muitos assuntos,
54 Ka lɨngʉnʉ, ɓa ndɨ kalɨkaga ɓɛkyɛ akwanana ndɨ kasakaga ka mʉnzɨna kakɨ.
54 com o objetivo de tirar daquilo que ele dizia um motivo para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.