Lucas 11
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs ARA
1 Lɨsyɛ limoti, Yeso a ndɨ kalʉmba ka pa imoti ɓɛnɛ. Nɨyɔ ama kalʉmba, mʉɓɨɓya kakɨ ɓemoti amuusa ɓɛ: «Mombukwono-dosu, tiwonisila gɔnɨ iɓusu kalʉmba ɓɛyɔ Yuani-Mubatizaɨ uwonisila ndɨ mino ɓaɓɨɓya kakɨ.»
1 De uma feita, estava Jesus orando em certo lugar; quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: Senhor, ensina-nos a orar como também João ensinou aos seus discípulos.
2 Kʉwa wa, Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Ngbingo yi nɨnɔ mo mino kalʉmba, ɓikyogoni ɓɛ:
2 Então, ele os ensinou: Quando orardes, dizei:
3 Tɨpáganɔ masyɛ masɨ malɨlɨ nɨmɔ okwononi na iɓusu.
3 o pão nosso cotidiano dá-nos de dia em dia;
4 Watɨpɨlya ɓʉnyɛ kusu,
4 perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo o que nos deve;
5 Yeso ʉɓɨkya ɓata ndɨ ɓaɓɨɓya kakɨ ɓɛ: «Kika mbɛyɨ nɨ mʉtʉ ɓemoti luga kunu a na mamakɨ, ɨnda kʉ kakɨ na gʉndʉ kaɓɨkya ɓɛ: ‹Yaya, ɨpá mino malɨlɨ,
5 Disse-lhes ainda Jesus: Qual dentre vós, tendo um amigo, e este for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 kyɛ wai ɓemoti esilyiniku, nakɛgʉ gʉtʉgʉ na malɨlɨ kapá mbɨya wanʉ.›
6 pois um meu amigo, chegando de viagem, procurou-me, e eu nada tenho que lhe oferecer.
7 Kika nɨ mamakʉ usikisyiniku kʉ ka ndaɓʉ ɓɛ: ‹Ɨsa kedomiso! Tidulogini iɓusu na ɓomikamɨ, tangaga, nakakwananɨgʉ katʉkya kaʉpá malɨlɨ.›»
7 E o outro lhe responda lá de dentro, dizendo: Não me importunes; a porta já está fechada, e os meus filhos comigo também já estão deitados. Não posso levantar-me para tos dar;
8 Yeso omotiloku ɓɛ: «Ɛɛɛ a ɓɛyɔ, nakamʉɓɨkya ambɛ, mamakʉ otukyokuto kaʉpá malɨlɨ! Gʉtʉgʉ kotukyi kyɛ a wai-dakʉ, otukyokuto ʉpá kyɛ ika kanɨ wakungini na lɨmbɛngɨ lɨnda.
8 digo-vos que, se não se levantar para dar-lhos por ser seu amigo, todavia, o fará por causa da importunação e lhe dará tudo o de que tiver necessidade.
9 Kinili, ɨmɨ nakamʉɓɨkya ambɛ: Kungoni, ɓamʉpátʉ. Kisoni, minisonisatʉ nolu. Yiponi holi, ɓamuukulyatʉ mupumi.
9 Por isso, vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai, e achareis; batei, e abrir-se-vos-á.
10 A ɓɛyɔ, mʉtʉ wasɨ nɨnɔ akʉngaga, ɓapágatʉ. Nɨnɔ akɨsaga, inisanagatʉ nolu. Na nɨnɔ ayipogo holi, ɓahukwilyagatʉ mupumi.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, abrir-se-lhe-á.
11 Abakɨ miki tino nɔ luga kunu, mikakɨ kakʉnga musi, akwanana kʉwa kapá nzʉka!
11 Qual dentre vós é o pai que, se o filho lhe pedir [pão, lhe dará uma pedra? Ou se pedir] um peixe, lhe dará em lugar de peixe uma cobra?
12 Ikanɨgʉ kakʉnga lakɨ, apá kʉwa nakwaa-gbanɨ?
12 Ou, se lhe pedir um ovo lhe dará um escorpião?
13 Gʉtʉgʉ ɓɛyɔ mo mino ɓanyɛ, luki limoti mibagatʉ kaʉpá ɓomiki kunu makpʉmʉka manzanza. Obonu nɨnɔ kʉgʉ wa lɨsyɛ a wanza, kinili a lɨngʉnʉ ɓɛ ʉtɨkɨlyatʉ ɓatʉ nɨɓɔ ɓakʉngaga Lɨmbɛngɨ-Lotu.»
13 Ora, se vós, que sois maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais o Pai celestial dará o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Lɨsyɛ limoti, Yeso a ndɨ kokpumya lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ kʉsɔ ka alʉkʉ ɓemoti. Lɨmbɛngɨ li nɨlɔ a kʉwa ndɨ nɨ aitisini ɓoɓo. Nɨyɔ lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ apupa ndɨ ɓɛyɔ, ɓoɓo apʉnga kanzɨna. Kʉwa wa, ambaza ka ɓambanzʉ nɨɓɔ ɓa ndɨ wa ɓombombaya ndɨ kʉgbɛ.
14 De outra feita, estava Jesus expelindo um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar; e as multidões se admiravam.
15 Luki limoti ɓagɔgɔ luga kaɓʉ ɓa ndɨ kaɓɨkya ɓɛ: «Akopkumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli, nɨnɔ a ngama wa mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ mi nɨmɔ!»
15 Mas alguns dentre eles diziam: Ora, ele expele os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Ɓagɔgɔ ɓa ndɨ kaɓɔɓɔ Yeso, ɓanaɓɨkya ɓɛ agyɨ likingyosi kotukyoku kʉgʉ wa lɨsyɛ.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal do céu.
17 Luki limoti, Yeso a ndɨ kaiba tamanaga kaɓʉ, ʉɓɨkya ɓɛ: «Lɨvananza la ɓʉngama ɓumoti kapʉnga kabʉmana lugo yi, iba ɓʉngama ɓi nɨɓɔ osyini. Ɓandaɓʉ ɓoyi oɗukana ɓayasɨ ɓɨgbatata.
17 E, sabendo ele o que se lhes passava pelo espírito, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e casa sobre casa cairá.
18 Kika nɛkɨ nɨ Abɨlɨ akabʉmana na mombukwana-dakɨ yi, ɓʉngama kakɨ akwanana kʉwa kaidukulogo kaamaga lɨkɨ? Kyɛ makabɨkya bɛ nokpumyaga mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Isto, porque dizeis que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Kika nɨ ɨmɨ nakokpumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ka Belizebuli, ɓomikunu, ɓa kʉwa ɨɓʉ kokpumyo no ngu ka wanɨ? Kinili, iɓunu ɓamombukwana-daɓʉ bi ɓɔ mika ndɛkɛ ɓazozi.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
20 Luki limoti, ɨmɨ, nakokpumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ no ngu ko Kunzi. Nɨyɔ akowonisilo ɓɛ Ɓʉngama ko Kunzi odunuku luga kunu!
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente, é chegado o reino de Deus sobre vós.
21 Ngbingo yi nɨnɔ tutungyo ikaga mino na makpʉmʉka ma lʉnga masɨ, oɓuulyogo ndaɓʉ kakɨ ɓɨnza. Lɨngama kakɨ lasɨ ikaga ka mazɨyɔ gɔnɨ.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, ficam em segurança todos os seus bens.
22 Luki limoti, tutungyo wongu kakɨtaga ɨyɨ kodoku, andʉngʉlyaga, akʉpya makpʉmʉka ma lʉnga nɨmɔ ɨtambyago bi nomu, alʉpyaga masɨ nɨmɔ ika nɨ akupyini.
22 Sobrevindo, porém, um mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e lhe divide os despojos.
23 Mʉtʉ nɨnɔ kɛgʉ pa imoti na ɨmɨ, a mumuyoniso kamɨ, nɨnɔ kɛgʉ kamʉmʉla pa imoti na ɨmɨ, a komisyo.
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Lɨmbɛngɨ la ɓʉnyɛ kapupo mʉmbanzʉ, aga kolingyo ɓapa ka ɓɛsa ɓilelele. Akɨsa pa ya kimumbiso, luki limoti nɨ kinigʉ. Kʉwa wa ilu aka ɓɛ: ‹Nakaɨga ka ndaɓʉ kamɨ, kʉ nopupiku ɓi mino.›
24 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos, procurando repouso; e, não o achando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Nɨyɔ ɨga ɓata, atakanya yɨkpaga ɓɨngɔ na yiɓungusya ɓɨnza.
25 E, tendo voltado, a encontra varrida e ornamentada.
26 Aga kʉwa kava mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ magɔgɔ maɗɨya na ɨka nɨmɔ manyɛnyɛ kakɨtaga ɨyɨ, ɓogulyo, ɓilikisyo wa. Ɔɓɨlɨ ka mʉtʉ yi nɨnɔ ika kʉwa wanyɛ kakɨtaga wa a ndɨ mino kambwa.»
26 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem se torna pior do que o primeiro.
27 Ngbingo yi nɨnɔ Yeso aɓɨkya ndɨ mino ɓɛyɔ, muko ɓemoti ka ambaza apamɨkana ɓɛ: «Ɨgyagya yidingi ka muko yi nɨnɔ wasyɛ ndɨ ka mʉma kakɨ, ulunguso!»
27 Ora, aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava entre a multidão, exclamou e disse-lhe: Bem-aventurada aquela que te concebeu, e os seios que te amamentaram!
28 Luki limoti, Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Ɓɨkya yɨpɛpɛ ɓi ambɛ: ‹Ɨgyagya ka nɨɓɔ ɓʉkanaga lɨkpʉmʉka ko Kunzi, ɓanagya!›»
28 Ele, porém, respondeu: Antes, bem-aventurados são os que ouvem a palavra de Deus e a guardam!
29 Ngbingo yi nɨnɔ ɓambaza ka ɓambanzʉ ɓa ndɨ mino kobwo, Yeso, idukulaga ndɨ kaɓɨkya ɓɛ: «Ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ɓa ɓanyɛ. Iɓunu, makakʉnga likingyosi no ɓou, luki limoti makɨnɨgʉ ndɛkɛ ɓata likingyosi lagɔgɔ kiki nɨlɔ aka lɔ ka mugyalandʉ Yɔna.
29 Como afluíssem as multidões, passou Jesus a dizer: Esta é geração perversa! Pede sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o de Jonas.
30 A ɓɛyɔ, mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Yɔna a ndɨ likingyosi ka ɓatʉ ɓa Nɨnawɛ, a mʉɗɔngɔnɨ ɓɛgɛyɔ Mika-mʉmbanzʉ ika ndɛkɛ mino likingyosi kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Ka lɨsyɛ lɨkɔ ngbanga, ngama muko yi nɨnɔ otukyoku ndɨ ɓyɨ ka gʉɗʉ wa Sɨba kodoku kaʉkana mʉnzɨna ma yimibo ka ngama Sɔlɔmɔnɔ, amaga ndɛkɛ kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ kaʉsʉngʉlya! Winoni sɛ, wanʉ, a na mʉtʉ mudingi kakɨtaga Sɔlɔmɔnɔ.»
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Ka lɨsyɛ lɨkɔ ngbanga, ɓatʉ ɓa Nɨnawɛ ɓamanana ndɛkɛ ɓigwo kambwa ka ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ka mʉɗɔngɔ kaʉsʉngʉlya! Kyɛ ɓagomosyanatʉ ndɨ ɨɓʉ ɔɓɨlɨ kaɓʉ ngbingo yi nɨnɔ ɓamʉkana ndɨ mino Yɔna. Wɨna sɛ wanʉ a na mʉtʉ mudingi kakɨtaga Yɔna!
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
33 «Mʉmbanzʉ gʉtʉgʉ ɓemoti aka katʉnagɨgʉ tala asʉma ikanɨ agbukumisya ɓata na mʉmbɨ. Luki limoti, abisaga kʉgʉ iba ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓika kogulya ka ndaɓʉ ɓɨnɨ ɓʉngbanganya.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar escondido, nem debaixo do alqueire, mas no velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Miso kakʉ nɨ tala wa nzʉyɨ kakʉ. Ngbingo yi nɨnɔ miso kakʉ kɛgʉ mino no koloɓu, nzʉyɨ kakʉ yasɨ a ka ɓʉngbanganya. Luki limoti, kika no koloɓu, nzʉyɨ kakʉ yasɨ a gɔnɨ ko biti.
34 São os teus olhos a lâmpada do teu corpo; se os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, se forem maus, o teu corpo ficará em trevas.
35 Ɛɛɛ, wɨmɨnya sɛ! Ɓʉngbanganya kakʉ kikonitɔgʉ ɓimbusu-mbusu abɛ biti.
35 Repara, pois, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 Nzʉyɨ kakʉ yasɨ kika ɓɨngbanganya, nɨ kɛgʉ na ɓumbusu-mbusu, ika yasɨ ka ɓʉngbanganya, mʉɗɔngɔnɨ abɛ tala kuzigo na ɓʉngbanganya kakɨ.»
36 Se, portanto, todo o teu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a candeia quando te ilumina em plena luz.
37 Nɨyɔ Yeso ama ndɨ kanzɨna ɓɛyɔ, Mufalisayɔ ɓemoti amaka ndɨ kalyalya kʉ kakɨ. Ogulya ndɨ, iko, apʉnga kalyalya.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para ir comer com ele; então, entrando, tomou lugar à mesa.
38 Nɨyɔ Mufalisayɔ nɔ amɨna Yeso kalyalya nɨ kisukusigʉ maɓɔkʉ, lɨkpʉmʉka ambanga.
38 O fariseu, porém, admirou-se ao ver que Jesus não se lavara primeiro, antes de comer.
39 Mombukwono-dosu aka ndɨ na ɨyɨ ɓɛ: «Iɓunu Ɓafalisayɔ, masʉkʉsa kɔpɔ na sanɨ asɨ kunzi aka. Luki limoti, kʉsɔ kunu mikaga ɓutumo no kuɓakʉ na ɗɨya ɓɨɗɛ!
39 O Senhor, porém, lhe disse: Vós, fariseus, limpais o exterior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e perversidade.
40 Makibigʉ luki! Makasɨma ɓɛ Kunzi nɨnɔ agya makpʉmʉka ma kunzi kibigʉ gɔnɨ nɨmɔ ma kʉsɔ?
40 Insensatos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Hupóni ɓatʉ ɓayangya nɨmɔ ma na imu, iba masɨ iki kʉwa ɓɨngɔ ko bulya kunu.
41 Antes, dai esmola do que tiverdes, e tudo vos será limpo.
42 Kumbu kunu iɓunu Ɓafalisayɔ! A ɓɛyɔ, mapága Kunzi zaka wa makpʉmʉka masɨ, luki limoti makaɓʉsala kaiko ɓingbingbili na ɓambanzʉ na kapa Kunzi. Makwanano ɓi kagya ɓɛyɔ, nɨ makosigʉ magɔgɔ.
42 Mas ai de vós, fariseus! Porque dais o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças e desprezais a justiça e o amor de Deus; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 Kumbu kunu Ɓafalisayɔ! Iɓunu mapaga kaiko ka moliki ma kambwa ka ɓandaɓʉ kunu ɓaya malʉmba. Mapaga gɔnɨ ɓɛ ɓambanzʉ ɓiki kamumuuso na ɨbɨba ka ɓapa ɓaya musilyoni.
43 Ai de vós, fariseus! Porque gostais da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 Kumbu kunu! Ma abɛ ɓambʉkʉ nɨɓayɔ kimibisikonogigʉ, ɓambanzʉ ɓanakpakyana kʉgʉ yi nɨ ɓakɛgʉ kaibo.»
44 Ai de vós que sois como as sepulturas invisíveis, sobre as quais os homens passam sem o saber!
45 Kʉwa wa, ɓemoti luga ka ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ aɓɨkya ndɨ Yeso ɓɛ: «Muwonisilo, nɨyɔ wakaɓɨkya ɓɛyɔ, wakatɨtʉmbwa na iɓusu gɔnɨ!»
45 Então, respondendo um dos intérpretes da Lei, disse a Jesus: Mestre, dizendo estas coisas, também nos ofendes a nós outros!
46 Yeso asikisya ndɨ ɓɛ: «Kumbu kunu gɔnɨ, iɓunu ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ! Mubinikisaga ɓambanzʉ mokumbogi mutititi kabɨnɨka, nɨmɔ iɓunu makavɨlɨgʉ gʉtʉgʉ na kpɛngbɛ aka kaubinikiso.
46 Mas ele respondeu: Ai de vós também, intérpretes da Lei! Porque sobrecarregais os homens com fardos superiores às suas forças, mas vós mesmos nem com um dedo os tocais.
47 Kumbu kunu! Makopika ɓambʉkʉ ka ɓogyalandʉ ko Kunzi nɨɓɔ ɓotitonu ɓulumwisaga ndɨ.
47 Ai de vós! Porque edificais os túmulos dos profetas que vossos pais assassinaram.
48 Kʉwa ɓɛgɛyɔ makowonisila ɓɛ maɓɨnɨkyanatʉ ndɨ gɔnɨ iɓunu lɨkpʉmʉka nɨlɔ ɓotitonu ɓagya ndɨ lɔ. Ɨɓʉ ɓulumwisaga ndɨ ɓogyalandʉ, iɓunu makopika kʉwa ɓambʉkʉ kaɓʉ!
48 Assim, sois testemunhas e aprovais com cumplicidade as obras dos vossos pais; porque eles mataram os profetas, e vós lhes edificais os túmulos.
49 Kinili Kunzi aɓɨkya ndɨ ka yimibo kakɨ ɓɛ: ‹Nʉtɨkɨlyatʉ ɓogyalandʉ na ɓatʉtʉmbwa. Ɓulumwisaga ndɛkɛ ɓemoti-ɓemoti luga kaɓʉ, ɓugyogyisa ɓagɔgɔ.›
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: Enviar-lhes-ei profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão,
50 Katʉkya wa aka wa ɓagya ndɨ mino ɔɓɨlɨ, ɓulumwisogoni ɓogyalandʉ ɓudingi, na iɓunu ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨna ɓɔ ɓamugyogyisa ndɛkɛ.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo;
51 Ɓamwɔ mbɛyɨ ndɨ Abeli, ka muliɓo, ɓamwɔ ndɨ Zakalia, ka pa yangba ya Ndaɓʉ ko Kunzi, luga wa gbɔgbɔ nɨyɔ ɓapága ndɨ mino ɓapɛpɛ na pa yotu kʉgbɛ. Iyo, nakamʉɓɨkya ambɛ ɓugyogyisa ndɛkɛ ɓatʉ ɓa lɨsyɛ li nɨlɨ ko bulya makpʉmʉka nɨmɔ masɨ.
51 desde o sangue de Abel até ao de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e a casa de Deus. Sim, eu vos afirmo, contas serão pedidas a esta geração.
52 Kumbu kunu ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ! Mudulyogoni ɓɛngɛnɨ pisi ya kiba lɨkpʉmʉka ko Kunzi ɓɨkpwɔkpwɔkpwɔ. Iɓunu ɓamombukwana-donu ɓi makɛgʉ iɓunu kogulyo, manʉkpɨngba gɔnɨ nɨɓɔ ɓakapa kogulyo.»
52 Ai de vós, intérpretes da Lei! Porque tomastes a chave da ciência; contudo, vós mesmos não entrastes e impedistes os que estavam entrando.
53 Nɨyɔ Yeso opupa ka ndaɓʉ yi nɨyɔ, ɓowonisilo ɓa mʉtʉʉ na Ɓafalisayɔ ɓanyɔ ndɨ zigo. Ɓapʉnga ndɨ kakpɨma ɓuwobi-ɓuwobi ka ɓopisi ɓaya makpʉmʉka dididi.
53 Saindo Jesus dali, passaram os escribas e fariseus a argui-lo com veemência, procurando confundi-lo a respeito de muitos assuntos,
54 Ka lɨngʉnʉ, ɓa ndɨ kalɨkaga ɓɛkyɛ akwanana ndɨ kasakaga ka mʉnzɨna kakɨ.
54 com o intuito de tirar das suas próprias palavras motivos para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.