Atos 13
lag (LAG) vs ARIB
1 Ʉko Antiókia, mpukii ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu, kʉjáa kwatɨɨte valáali na mʉtwe na vakiindya ava, Barinába, Simeóoni ʉra ˆvamwaanɨrɨráa Nigéeri, Lukío fuma Kɨréene, Saúli na Maanaéeni ʉra ˆajáa arerwa hamwɨ na mʉtemi Heróode Antípaasi.
1 Ora, na igreja em Antioquia havia profetas e mestres, a saber: Barnabé, Simeão, chamado Níger, Lúcio de Cirene, Manaém, colaço de Herodes o tetrarca, e Saulo.
2 Mpɨɨndɨ ˆvamʉloombáa Mweenevyoosi ko kiirekya kurya, Mʉtɨma Mʉʉja akavasea, “Vakeri na ivarwii vala Barinába na Saúli sa mʉrɨmo ˆmweene navaanɨrɨra.”
2 Enquanto eles ministravam perante o Senhor e jejuavam, disse o Espírito Santo: Separai-me a Barnabé e a Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 ˆVakahʉmʉle kʉmʉloomba Mʉlʉʉngʉ no kiirekya kurya, vakavavɨkɨra mɨkono vala Barinába na Saúli, maa vakavatʉma vatamanye.
3 Então, depois que jejuaram, oraram e lhes impuseram as mãos, os despediram.
4 Vala Barinába na Saúli ˆvakatʉmwe nɨ Mʉtɨma Mʉʉja, vakagirita fʉʉrʉ múuji wa Seleúkia na aho vakaambʉka méeli fʉʉrʉ ɨsɨ ˆyarɨɨngɨrɨrwa nɨ maaji ˆɨséwaa Kúpuro.Méeli|alt="ship" src="cn01958b.tif" size="col" copy="© 1996 David C. Cook" ref="13:4"
4 Estes, pois, enviados pelo Espírito Santo, desceram a Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 ˆVakafike múuji wa Salámisi, vakavariyʉla Masáare ya Mʉlʉʉngʉ masinagóogii ya Vayahúudi. Novo nɨ hamwɨ vajáa na Yooháani Maáriki mwaambiriryi waavo.
5 Chegados a Salamina, anunciavam a palavra de Deus nas sinagogas dos judeus, e tinham a João como auxiliar.
6 Barinába na Saúli vayeenda ɨsɨ yoosi ˆyarɨɨngɨrɨrwa nɨ maaji ya Kúpuro mpaka vakafika múuji ʉmwɨ ˆʉséwaa Páafo. Ʉko vakalʉmana na Mʉyahúudi ʉmwɨ mʉsavɨ na mʉláali na mʉtwe wa ʉloongo. Ʉwo mʉʉntʉ irina raachwe noo Baari-Yéesu aséwaa.
6 Havendo atravessado a ilha toda até Pafos, acharam um certo mago, falso profeta, judeu, chamado Bar-Jesus,
7 Ʉhʉ mʉʉntʉ nɨ hamwɨ ajáa na Sárijo Paúli, mʉkʉ́ʉ́lʉ wa ɨsɨ ya Kúpuro, yeeye ajáa atɨɨte tooti maatʉkʉ vii. Ʉhʉ mʉkʉ́ʉ́lʉ akavateengya vala Barinába na Saúli, vatamanye na kwaachwe sa akateerere isáare ra Mʉlʉʉngʉ.
7 que estava com o procônsul Sérgio Paulo, homem sensato. Este chamou a Barnabé e Saulo e mostrou desejo de ouvir a palavra de Deus.
8 Maa kaa, Baari-Yéesu mʉsavɨ (irina raachwe ra Kɨgiríki noo Elíima asewáa) akiiruta ndihi na vala Barinába na Saúli. Akayera kʉbweeyya mʉtɨma wa ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ ʉfafe adɨɨre muruma Yéesu.
8 Mas resistia-lhes Elimas, o encantador {porque assim se interpreta o seu nome}, procurando desviar a fé do procônsul.
9 Aho, maa Saúli ʉra irina rɨɨngɨ ˆaanɨrɨrwáa Paúli, kʉnʉ yoolongoolwa nɨ Mʉtɨma Mʉʉja, akamutuurirya miiso Elíima, maa akamʉsea,
9 Todavia Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, fitando os olhos nele,
10 “Weewe ʉrɨ mwaana wa Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ! Weewe ʉrɨ mʉvɨ wa ʉwoloki woosi! Wamema kɨra ʉvaangʉ na ʉkerema! Sa che sɨ wooreka kʉvalandʉla kɨkomi cha Mweenevyoosi no kɨbweeyya kɨve ʉloongo?
10 disse: ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a malícia, inimigo de toda a justiça, não cessarás de perverter os caminhos retos do Senhor?
11 Haaha Mweenevyoosi kʉheera arɨ irya. Kʉva ʉrɨ mʉhoku! Sɨ ʉrɨ koona kɨweerʉ cha mwaasʉ tʉkʉ, miiso dunga yarɨ du kwa mpɨɨndɨ.”
11 Agora eis a mão do Senhor sobre ti, e ficarás cego, sem ver o sol por algum tempo. Imediatamente caiu sobre ele uma névoa e trevas e, andando à roda, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ ˆakoone yara ˆmeene yajáa yafʉ́mɨɨre, akamuruma Mweenevyoosi. Akahwaalala mʉnʉmʉʉnʉ sa ʉra ukiindya ˆajáa atéɨɨre wa Mweenevyoosi.
12 Então o procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, maravilhando-se da doutrina do Senhor.
13 Paúli na viivaachwe vakiinʉka Páafo, vakatamanya fʉʉrʉ múuji wa Périge ˆʉrɨ ɨsɨ ya Pamufilía. Maa kaa, Yooháani Maáriki akavareka ʉko, akahɨndʉka fʉʉrʉ Yerusaléemu.
13 Tendo Paulo e seus companheiros navegado de Pafos, chegaram a Perge, na Panfília. João, porém, apartando-se deles, voltou para Jerusalém.
14 Novo vala Paúli na Barinába vakiinʉka Périge, vakatamanya fʉʉrʉ múuji wa Antiókia ˆʉrɨ ɨsɨ ya Pisídia. Sikʉ ya Sabáato ˆɨkafike, vakɨɨngɨra sinagóogii, maa vakiikala.
14 Mas eles, passando de Perge, chegaram a Antioquia da Psídia; e entrando na sinagoga, no dia de sábado, sentaram-se.
15 Mʉʉntʉ ʉmwɨ akasoma kɨtáabwii cha Miiro na masáarii ya valáali na mʉtwe. Aho, vakʉ́ʉ́lʉ va sinagóogi vakatʉma mʉʉntʉ avasee vala Paúli na Barinába, “Arumi, koonɨ mʉrɨ na isáare roroosi ro vawyɨɨra vaantʉ sa mɨtɨma yaavo ɨve na ngururu, teengi mʉlʉʉse.”
15 Depois da leitura da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: Irmãos, se tendes alguma palavra de exortação ao povo, falai.
16 Paúli akiinʉka, maa akiinurirya mʉkono sa vamʉteerere akasea, “Nyuunyu vaantʉ valʉme va Isiraéeli na nyuunyu vaantʉ voosi sɨ ˆmʉrɨ Vayahúudi ˆmʉmʉnyémyaa Mʉlʉʉngʉ, teereri!
16 Então Paulo se levantou e, pedindo silêncio com a mão, disse: Varões israelitas, e os que temeis a Deus, ouvi:
17 Mʉlʉʉngʉ wiitʉ suusu Viisiraéeli noo avasaawʉla vala baaba wiitʉ, mpɨɨndɨ ˆviikaláa ɨsɨ ya ʉyenii ʉko Mísiri, akavabweeyya vave lʉkolo lʉkʉʉlʉ mʉnʉmʉʉnʉ. Sikʉ ˆjikalooke, akavalongoola, akavaseyya fuma Mísiri kwa ngururu jaachwe nkʉʉlʉ.
17 O Deus deste povo de Israel escolheu a nossos pais, e exaltou o povo, sendo eles estrangeiros na terra do Egito, de onde os tirou com braço poderoso,
18 Kwa myaaka makumi yanɨ (40) akavayimirirya ʉko ɨsɨ ya ibaláángʉ.
18 e suportou-lhes os maus costumes no deserto por espaço de quase quarenta anos;
19 Akamala ɨsɨ mufungatɨ ʉko ɨsɨ ya Kanáani, maa akavaheera vala baaba wiitʉ ɨyo ɨsɨ ɨve yaavo.
19 e, havendo destruído as sete nações na terra de Canaã, deu-lhes o território delas por herança durante cerca de quatrocentos e cinquenta anos.
20 Masáare aya yoosi yatʉmamwa kwa myaaka magana yanɨ na makumi yasaano (450).
20 Depois disto, deu-lhes juízes até o profeta Samuel.
21 Aho, maa vakaloomba vave na mʉtemi. Mʉlʉʉngʉ akavaheera Saúli mwaana wa Kíisi wa lʉkolo lwa Bénjamini ave mʉtemi kwa myaaka makumi yanɨ (40).
21 Então pediram um rei, e Deus lhes deu por quarenta anos a Saul, filho de Cis, varão da tribo de Benjamim.
22 Mʉlʉʉngʉ ˆakamʉseyye Saúli ʉtemii, akamʉhaka makuta Daúdi sha Yéese ave mʉtemi. Mʉlʉʉngʉ amoonekya kɨkomi Daúdi yoosea, ‘Namwɨɨ́ne Daúdi sha Yéese, eériirye mʉtɨma waanɨ, kei noo ˆmweene arɨ tʉmama yoosi ˆnoosaaka yatʉmamwe.’
22 E tendo deposto a este, levantou-lhes como rei a Davi, ao qual também, dando testemunho, disse: Achei a Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.
23 Kufuma lʉkolwii lwa Daúdi noo kʉʉntʉ Mʉlʉʉngʉ ˆavaretera Viisiraéeli Mʉlamuriri Yéesu, ja ˆvyeene ajáa iichuunga kʉvaretera arɨ.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, trouxe Deus a Israel um Salvador, Jesus;
24 Mpɨɨndɨ Yéesu ˆajáa akaarɨ kwaanda mʉrɨmo waachwe, Yooháani avavariyʉrɨráa Viisiraéeli vavalandʉke fuma uvii waavo na vabatisiwe.
24 havendo João, antes do aparecimento dele, pregado a todo o povo de Israel o batismo de arrependimento.
25 Mpɨɨndɨ Yooháani ˆamarikiriryáa mɨrɨmo yaachwe, akavasea, ‘Mookisea nɨɨnɨ ndɨrɨ ani? Nɨɨnɨ sɨ ndɨrɨ ʉra Masía ˆmweene moomʉwoojera tʉkʉ. Teereri! Ʉwo ˆmweene arɨ kʉʉja nyuma yaanɨ, nɨɨnɨ sɨ nɨɨma neeja kʉtʉmama mʉrɨmo wa mʉtʉ́mwa wo reherya nkoorisa ja mirunkumo majewii yaachwe tʉkʉ!’
25 Mas João, quando completava a carreira, dizia: Quem pensais vós que eu sou? Eu não sou o Cristo, mas eis que após mim vem aquele a quem não sou digno de desatar as alparcas dos pés.
26 Arumi, nyuunyu vanaviitʉ vaantʉ va lʉkolo lwa Aburaháamu, na nyuunyu vaantʉ sɨ ˆmʉrɨ Vayahúudi ˆveene mʉmʉnyémyaa Mʉlʉʉngʉ, suusu noo masáare aya ya ʉlamuriri ˆyatʉʉjɨra fuma kwa Mʉlʉʉngʉ.
26 Irmãos, filhos da estirpe de Abraão, e os que dentre vós temem a Deus, a nós é enviada a palavra desta salvação.
27 Sa viintʉ vaantʉ va Yerusaléemu na vakʉ́ʉ́lʉ vaavo sɨ vataanga Yéesu tʉkʉ, vakabweeyya aheewe irya ro kʉʉlawa. Baa neembe vasomáa masáare yaachwe ˆyaandɨkwa vitáabwii vya valáali na mʉtwe kɨra sikʉ ya Sabáato, voovo vayakiimikirirya ko mʉbweeyyirya jeyyo.
27 Pois, os que habitam em Jerusalém e as suas autoridades, porquanto não conheceram a este Jesus, condenando-o, cumpriram as mesmas palavras dos profetas que se ouvem ler todos os sábados.
28 Baa neembe vajáa vasiina isáare roroosi ra kɨmáárɨ ˆroonekyáa Yéesu alamʉrɨrwe inkwya, voovo vamʉloomba Piláato alairirye ʉʉlawe.
28 E, se bem que não achassem nele nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 ˆVakahʉmʉle kɨra kɨɨntʉ ˆchalʉʉswa nɨ valáali na mʉtwe kʉrɨ Yéesu, vakamukiimya fuma mʉsaláabii, maa vakamʉvɨɨka mbiríírii.
29 Quando haviam cumprido todas as coisas que dele estavam escritas, tirando-o do madeiro, o puseram na sepultura;
30 Maa kaa, Mʉlʉʉngʉ akamʉfʉfʉla.
30 mas Deus o ressuscitou dentre os mortos;
31 Yeeye avafʉ́mɨraa vaantʉ vara ˆvayeendanʼyáa ne kufuma Galiláaya fʉʉrʉ Yerusaléemu. Ava noo vara vaantʉ vaachwe ˆvoona, kwa vaantʉ va Isiraéeli.
31 e ele foi visto durante muitos dias por aqueles que com ele subiram da Galiléia a Jerusalém, os quais agora são suas testemunhas para com o povo.
32 Suusu tuújire na aha, kʉjoovavariyʉrɨra Masáare Maaja Mʉlʉʉngʉ ˆiichuunga kwa vala baaba wiitʉ.
32 E nós vos anunciamos as boas novas da promessa, feita aos pais,
33 Yeeye ayakiimikirirya kʉrɨ suusu vajʉkʉlʉ vaavo kwa njɨra yo mʉfʉfʉla Yéesu, ja ˆvyeene vyaandɨkwa Sabúurii ya kavɨrɨ,
33 a qual Deus nos tem cumprido, a nós, filhos deles, levantando a Jesus, como também está escrito no salmo segundo: Tu és meu Filho, hoje te gerei.
34 Mʉlʉʉngʉ amʉfʉfʉla Yéesu sa adɨɨre kukwya vii kaa kei. Sa aya Mʉlʉʉngʉ alʉʉsa jei,
34 E no tocante a que o ressuscitou dentre os mortos para nunca mais tornar à corrupção, falou Deus assim: Dar-vos-ei as santas e fiéis bênçãos de Davi;
35 Isáare ɨrɨ ralʉʉsa haantʉ hɨɨngɨ,
35 pelo que ainda em outro salmo diz: Não permitirás que o teu Santo veja a corrupção.
36 Haaha Daúdi ajáa akiimanʼya kɨra Mʉlʉʉngʉ ˆasaakáa kwa mpɨɨndɨ ja mbyaala yaachwe, akakwya, akataahwa heehi na vala baaba waavo na mʉvɨrɨ waachwe ʉkoola.
36 Porque Davi, na verdade, havendo servido a sua própria geração pela vontade de Deus, dormiu e foi depositado junto a seus pais e experimentou corrupção.
37 Maa kaa, ʉra ˆmweene Mʉlʉʉngʉ amʉfʉfʉla, yeeye sɨ oola tʉkʉ.
37 Mas aquele a quem Deus ressuscitou nenhuma corrupção experimentou.
38 Vanaviitʉ, teereri neeja aya ˆmeene toovawyɨɨra! Nɨ kʉvawyɨɨra tiise kwa njɨra ya Yéesu, mwavariyʉrɨrwa kusira kwa ʉvɨ.
38 Seja-vos pois notório, varões, que por este se vos anuncia a remissão dos pecados.
39 Kwa Yéesu vii, kɨra mʉʉntʉ ˆamuruma, avalwa nɨ mʉwoloki mbere ya Mʉlʉʉngʉ, isáare ɨrɨ sɨ mʉrɨ daha tʉkʉ ko tuuba Miiro ya Mʉ́sa.
39 E de todas as coisas de que não pudestes ser justificados pela lei de Moisés, por ele é justificado todo o que crê.
40 Mʉlaange neeja, karɨ lo mʉkwaatwe nɨ aya masáare ˆyaandɨkwa vitáabwii vya valáali na mʉtwe tʉkʉ,
40 Cuidai pois que não venha sobre vós o que está dito nos profetas:
41 ‘Nyuunyu ˆmuchwíjaa matɨ, laangi!
41 Vede, ó desprezadores, admirai-vos e desaparecei; porque realizo uma obra em vossos dias, obra em que de modo algum crereis, se alguém vo-la contar.
42 Mpɨɨndɨ Paúli na Barinába ˆvafumáa hara sinagóogii, vaantʉ vakavakalaamya vahɨndʉke kei sikʉ ya Sabáato ˆɨtʉ́ʉbɨrɨɨre na valʉʉse kei yara masáare.
42 Quando iam saindo, rogavam que estas palavras lhes fossem repetidas no sábado seguinte.
43 Mwiijiingo wa sinagóogii ˆʉkasire, Vayahúudi ˆvarɨ foo na vaantʉ vɨɨngɨ vara ˆvatuubáa díini ya Kɨyahúudi kumwiinamɨra Mʉlʉʉngʉ, vakavatuuba vala Paúli na Barinába, novo vakalʉʉsɨka novo na vakavaheera mɨtɨma vatuube kʉkwaatɨrɨra nduwo ya Mʉlʉʉngʉ.
43 E, despedida a sinagoga, muitos judeus e prosélitos devotos seguiram a Paulo e Barnabé, os quais, falando-lhes, os exortavam a perseverarem na graça de Deus.
44 Sabáato ˆɨtʉ́ʉbɨrɨɨre, sengerera vaantʉ voosi va ʉra múuji vajáa vʉʉja noo teerera isáare ra Mweenevyoosi.
44 No sábado seguinte reuniu-se quase toda a cidade para ouvir a palavra de Deus.
45 Maa kaa, Vayahúudi ˆvakoone vaantʉ ˆvarɨ foo mʉnʉmʉʉnʉ vaviijɨ́ɨngɨrɨɨre vala Paúli na Barinába, vakaanda koona kɨvɨna mʉnʉmʉʉnʉ. Aho, vakaanda kwiiruta ndihi na vala Paúli na vakavatʉkɨra.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, encheram-se de inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Hahara, vala Paúli na Barinába vakalʉʉsɨka ko kiitema mʉnʉmʉʉnʉ, voosea, “Vijáa vyabooha, isáare ra Mʉlʉʉngʉ rɨvariyʉlwe ta kʉrɨ nyuunyu Vayahúudi. Maa kaa, sa viintʉ mwarisíitire ɨro isáare, kei mwiilámʉrɨɨre sɨ mwɨɨma neeja muturye nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero tʉkʉ, haaha suusu tavarékire na domerera tʉrɨ na kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi.
46 Então Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: Era mister que a vós se pregasse em primeiro lugar a palavra de Deus; mas, visto que a rejeitais, e não vos julgais dignos da vida eterna, eis que nos viramos para os gentios;
47 Sa Yéesu Mweenevyoosi atʉlairirya jei,
47 porque assim nos ordenou o Senhor: Eu te pus para luz dos gentios, a fim de que sejas para salvação até os confins da terra.
48 Vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi ˆvakateere ayo masáare, maa vakavyeenda maatʉkʉ vii, vakaribweeyyirya nkongojima isáare ra Mweenevyoosi. Na voosi ˆvajáa vasaawʉlwa kʉva na nkaasʉ ya sikʉ ˆjisiina ʉhero, vakamuruma Yéesu Mweenevyoosi.
48 Os gentios, ouvindo isto, alegravam-se e glorificavam a palavra do Senhor; e creram todos quantos haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Jeyyo, isáare ra Mweenevyoosi Yéesu rɨkeenera ɨsɨ ɨyo yoosi.
49 E divulgava-se a palavra do Senhor por toda aquela região.
50 Maa kaa, Vayahúudi vakavasoonka vaantʉ vaki ˆvamwiínamɨraa Mʉlʉʉngʉ na ˆvanyemiwáa nɨ vaantʉ, na vaantʉ valʉme vakʉʉlʉ va ʉwo múuji. Vakavasoonka vaantʉ vaande kʉvaturikirya vala Paúli na Barinába, maa vakavakibirya fuma ɨsɨ yaavo.
50 Mas os judeus incitaram as mulheres devotas de alta posição e os principais da cidade, suscitaram uma perseguição contra Paulo e Barnabé, e os lançaram fora dos seus termos.
51 Aho, vala Paúli na Barinába vakiikonkoma marʉrɨ majewii yaavo koonekya kusiita kwa vara vaantʉ, maa vakadoma na múuji wa Ikonío.
51 Mas estes, sacudindo contra eles o pó dos seus pés, partiram para Icônio.
52 Maa kaa, vaantʉ ˆvamuruma Yéesu ʉko vakeerya mɨtɨma na vakatuuba kʉlongoolwa nɨ Mʉtɨma Mʉʉja. Lʉyeendo lwa ncholo lwa Paúli|alt="Pauls first missionary journey" src="Rangi HG-K-Paul-1 BW.ai" size="span" copy="SIL" ref="13:4–14:27"
52 Os discípulos, porém, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.