Lucas 6
Kitapm kɛn Raa dɔɔko kiji ute jeege (KYQ) vs BKJ
1 Ɓii kalaŋ ɓii sebit ki se, Isa ute jee mɛtin̰ ki deel maakŋ gɔtn gɛm ki. Gɔtn se jee mɛtin̰ ki tɛrɛc do gɛmge ɔɔ ɔɔɗ kaamin̰ maakŋ jiɗe ki ɔɔ taan̰e.
1 E sucedeu que, no segundo shabat após o primeiro, ele passou entre os campos de trigo; e os seus discípulos arrancaram espigas de trigo e, esfregando-as nas mãos, as comiam.
2 Num *Parizigen kandum gɔtn ese taaɗɗen ɔɔ: «Gɛn ɗi jaay naase Ꞌtɛɗki nakŋ kɛn jꞋund te kulu eyo gɛn tɛɗ ɓii sebit ki se?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos dias do shabat?
3 Isa tɛrlɗen ɔɔ: «Naase Ꞌdooyin̰ki te ey la, nakŋ kɛn *Daud tɛɗ ute jeen̰ge kaaɗ kɛn naaɗe ɓo tɔɔlɗe se?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Não lestes o que fez Davi quando estava com fome, ele e os que estavam com ele?
4 Naan̰ ɛndo maakŋ *kɔrɔr gɛn *Raa ki, ɔɔ tɔs mappan jꞋɛɗin̰ga kɛɗ *sɛrkɛ Raa ki, ɔso ɔɔ ɛɗo jeen̰ge tun mɛtin̰ ki kici. Ey num, kɛn ɔk ɗoobm Ꞌkɔsn se jee tɛɗn sɛrkge Raa ki kalɗe ki sum.»
4 Como ele entrou na casa de Deus, e tomou e comeu os pães da proposição, e deu também aos que estavam com ele, dos quais não é lícito comer senão aos sacerdotes?
5 Ɔɔ tɛr Isa ɗeekɗen ɔɔ: «*Goon Deba se lɛ, naan̰ ɓo Mɛl gɛn ɓii sebit.»
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é o Senhor também do shabat.
6 Kɛn aan ɓii sebit kɛn kuuy se, Isa ɓaa ɛnd maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki se ɔɔ dooy jeege. Gɔtn ese, naan̰ ɔŋ gaaba kalaŋ ji daamin̰ ooyga kooyo.
6 E aconteceu também em outro shabat, que ele entrou na sinagoga e ensinava; e havia ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Jee jeel taaɗn tɔɔkŋ mɛtn Ko Taar Raage ute Parizige se ɔnd kaama Isa ki tak taa naaɗe je an̰ kaaka kɛn n̰Ꞌkɛɗn lapia gaab kɛn se ɓii sebit ki num, bin se naaɗe an̰ kɔkŋ mindin̰a.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se ele o curaria no dia do shabat, para que eles pudessem encontrar uma acusação contra ele.
8 Aan gɔɔ Isa jeel saapm‑maakɗe ki se, naan̰ ɗeek gaab kɛn jin̰ ooyga kooy se ɔɔ: «Iin̰i Ꞌɗaar naan jeege tu.» Ɔɔ gaabm se iin̰ ɗaara.
8 Mas ele conhecia os seus pensamentos, e disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E ele levantando-se, ficou em pé.
9 Gɔtn se Isa taaɗɗen ɔɔ: «Maam mꞋje tɔnd mɛtse: ɓii sebit ki se, jꞋundsenga kulu gɛn tɛɗn bɛɛ lɔɓu gɛn tɛɗn *kusin̰ lɛ? Ɔɔ ɔŋ deba jaay ɗim an don̰ ki num, an̰ kaaj lɔɓu an̰ kɔn̰in̰ naan̰ Ꞌkut lɛ?»
9 Então, Jesus lhes disse: Eu quero vos perguntar uma coisa: É lícito no dia do shabat fazer bem, ou fazer mal? Salvar a vida ou destruí-la?
10 Gɔtn se Isa uun kaamin̰ aak dɔɔɗɗe paac ɔɔ ɗeek gaabm kɛn jin̰ ooyga kooy se ɔɔ: «ꞋSɛɛj jii!» Ɔɔ gaabm se sɛɛj jin̰a ɔɔ gɔtn ese sum ɓo jin̰ ɔŋ lapia.
10 E, olhando para todos em redor, ele disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a sua mão foi restaurada, sã como a outra.
11 Kɛn Parizige ute jee jeel taaɗn tɔɔkŋ mɛtn Ko Taar Raage jaay aak nakŋ se, maakɗe taarɗe don̰ ki pirin̰ ɔɔ taaɗ ute naapa do nak kɛn naaɗe utu Ꞌtɛɗn do Isa ki.
11 E eles ficaram cheios de furor, e uns com os outros conversavam sobre o que eles poderiam fazer a Jesus.
12 Kaaɗ kɛn se sum ɓo, ɓii kalaŋ Isa ɓaa ook do ko ki gɛn keem Raa ɔɔ maakŋ nɔɔr kɛn te magalin̰ se, naan̰ eem Raa.
12 E aconteceu que, naqueles dias ele subiu ao monte para orar, e ele passou a noite toda orando a Deus.
13 Kɛn gɔtɔ jaay iip se, naan̰ daŋ jee mɛtin̰ ki ɔɔ maakɗe ki se, naan̰ bɛɛr tɔɔɗ jeege sik‑kaar‑dio kɛn naan̰ daŋɗe jee kaan̰ naabin̰ge. Kɛse ɓo ro jee se:
13 E quando já era dia, ele chamou a si os seus discípulos; e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Simon se, naan̰ daŋin̰ te ro Piɛr, Andre se gɛnaan̰a, Jak, Jan, Pilip, Bartelemi,
14 Simão (a quem ele também chamou Pedro), e André, seu irmão, Tiago e João, Filipe e Bartolomeu,
15 Matiye, Tɔma, Jak goon Alpe, Simon debm je kujn̰ naaŋin̰a,
15 Mateus e Tomé, Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote,
16 Jud goon Jak ɔɔ Judas Iskariɔt, naan̰ ɓo debm utu kutn Isa se.
16 e Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que também foi o traidor.
17 Kɛn Isa jaay bɔɔy do ko ki ute jee mɛtin̰ kɛn sik‑kaar‑di se naan̰ ɔŋ gɔtn tooɗ tal jaay naan̰ ɗaara ɔɔ gɔtn se naan̰ ɔŋ jee dɛn mɛtin̰ ki ute jeege dɔɔlɔ dɛna iin̰o taa naaŋ Jude ki, kɛngen iin̰o maakŋ gɛgɛr kɛn Jeruzalɛm ki, ɔɔ kɛngen kuuy se iin̰o taa naaŋ Tir ute gɛn Sidɔŋ ki kɛn iŋg maakŋ gɛgɛrge tun taa baar ki.
17 E, descendo com eles, parou em uma planície, na companhia de seus discípulos, e uma grande multidão de povo de toda a Judeia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo, e para serem curados das suas enfermidades,
18 Naaɗe ɓaaɗo se gɛn booy taarin̰a ɔɔ gɛn je lapi roɗe, ɔɔ jee ɔk kɔɔn̰ sitangen kɛn lee dabarɗe se kic ɓo ɔŋ lapia.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos, e eles eram curados.
19 Jee dɛngen tus paac se naŋa naŋa kic ɓo je kutn ro Isa taa debm utga ron̰ num, tɔɔg Isan Ꞌteec ron̰ ki se, ɛɗɗen lapia.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía virtude dele, e curava a todos.
20 Gɔtn se Isa uun kaamin̰a aak jee mɛtin̰ ki ɔɔ taaɗɗen ɔɔ:
20 E ele levantando os olhos para os seus discípulos, disse: Abençoados sois vós, os pobres; porque vosso é o reino de Deus.
21 Maak‑raapo naase jee ɓo tɔɔlsen ɓɔrse se,
21 Abençoados sois vós, que agora tendes fome; porque sereis fartos. Abençoados sois vós, que agora chorais; porque haveis de rir.
22 Maak‑raapo naase kɛn jeege jese eyo, ɔɔɗ undse naatn,
22 Abençoados sereis quando os homens vos odiarem, e quando eles vos separarem da sua companhia, e vos insultarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 «Kɛn nakgen se jaay aanga dose ki num, ɓii kɛn se ɔn̰ki maakse Ꞌraap sakan̰ ɔɔ Ꞌdaamki te maak‑raapo! Taa maakŋ raa ki se, Raa utu asen kɔgŋ bɛɗse dɛn aak eyo. Bin ɓo ɓugɗegen do dɔkin̰ se lee dabaro jee taaɗ taar teeco taar Raa ki se bin kici.
23 Regozijai-vos nesse dia, e salteis de alegria, porque eis que é grande a vossa recompensa no céu; porque de maneira semelhante faziam os seus pais aos profetas.
24 «Num gaŋ asen kɔɔn̰ naasen jee nak dɛnge
24 Mas ai de vós que sois ricos! Porque já recebestes a vossa consolação.
25 Asen kɔɔn̰ naasen kɛn ɓɔrse ɗim daaysen ey se,
25 Ai de vós que estais fartos! Porque tereis fome. Ai de vós que agora rides! Porque haveis de lamentar e chorar.
26 Asen kɔɔn̰ naasen kɛn jeege paac taaɗ taargen nijim rose ki sum se,
26 Ai de vós quando todos os homens falarem bem de vós! Porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 «Gaŋ maam mꞋtaaɗsen naase kɛn iŋg booyki taarum se, mꞋɔɔ: Ꞌjeki jee taamooysege, Ꞌtɛɗki bɛɛ jeege tun jese eyo.
27 Mas a vós que ouvis, eu digo: Amai aos vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 Ɔɔɗki ɓooro do jeege tun naamse ɔɔ eemki Raa taa jeegen kɛn dabarse se.
28 abençoai os que vos amaldiçoam, e orai pelos que vos maltratam.
29 Kɛn nam jaay ɔndiga mɛtn bi ki num, Ꞌtɛrlin̰ kɛn do ji kuuy se kici. Kɛn nam jaay uunga kali magal se, kali baatn maak ki se kic num, ɔn̰te Ꞌkɔɔgin̰.
29 Ao que te ferir em uma face, oferece-lhe também a outra; e ao que te tomar a capa, não o proíba de tirar-te a túnica também.
30 Debm kɛn jaay tɔnd mɛtn ɗim gɔti ki num, ɛɗin̰ ɔɔ nam jaay uunga ɗimi num, ɔn̰te Ꞌɓaa baayin̰a.
30 Dá para cada homem que te pedir; e aquele que levar os teus bens, não lhe exijas que os devolva.
31 Bɛɛ kɛn naase Ꞌjeki jeege asen tɛɗse, naase kic num, Ꞌtɛɗki jeege tu bin kici.
31 E assim como quereis que os homens vos façam, fazei-lhes igualmente.
32 «Kɛn naase jaay Ꞌjeki jeegen jese sum num, bin se nakŋ jaay jꞋasen tɔɔm ro ki tap ɓo gɔtɔ. Taa jee *kusin̰ge kic lɛ je naapa bin kici!
32 Porque, se amardes aos que vos amam, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também amam os que os amam.
33 Ɔɔ kɛn naase jaay Ꞌtɛɗki bɛɛ jeege tun Ꞌtɛɗsen bɛɛ naase ki sum num, bin se nakŋ jaay jꞋasen tɔɔm ro ki se tap ɓo gɔtɔ. Taa jee kusin̰ge kic lɛ lee tɛɗ bɛɛ ute naapa kici!
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também fazem o mesmo.
34 Kɛn naase jaay ɛɗki sɛɛ ɓo jeege tun utu asesin̰ tɛrl kɔgŋ gɔtin̰ ki sum num, bin se nakŋ jaay jꞋasen tɔɔm ro ki se tap ɓo gɔtɔ. Taa jee kusin̰ge kic ɓo lee ɛɗ kɛɗ sɛɛ ute naapa, taa naaɗe jeele jꞋaɗesin̰ kɔgŋ gɔtin̰ ki!
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também emprestam aos pecadores, para receberem novamente outro tanto.
35 Num gaŋ naase se, Ꞌjeki jee taamooysege; Ꞌtɛɗki bɛɛ jeege tu ɔɔ kɛn ɛɗkiga sɛɛ jeege tu num, ɔn̰te Ꞌsaapki ɔɔki jꞋasesin̰ kɔgɔ. Bin ɓo Raa utu asen tɛɗn bɛɛn̰ dɛn aak eyo ɔɔ naase se jꞋutu jꞋasen daŋ gaan Raagen Taaro. Taa Raa se naan̰ debm jiga ɔɔ naan̰ tɛɗ bɛɛn̰a do jeege tun kꞋtɛɗɗen bɛɛ kic ɓo naaɗe jeel eyo ɔɔ tɛɗ bɛɛ jee kusin̰ge tu kici.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes de volta, e será grande a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é bondoso para com os ingratos e para com os maus.
36 ꞋKɛrcɛlki aan gɔɔ Bubsen maakŋ raa ki, kɛrcɛl se.»
36 Sede, pois, misericordiosos, assim como vosso Pai também é misericordioso.
37 «Ɔn̰ten Ꞌkɔjki bɔɔrɔ do jeege tu, ɔɔ naase kic ɓo jꞋasen kɔjn̰ bɔɔrɔ dose ki eyo. Ɔn̰ten Ꞌkɛndki tɛl nam gɛn kutin̰a, bin se naase kic jꞋasen kɔŋ kut eyo. Kɛn naase jaay Ꞌlee ɔkki naagŋ naapa num, Raa kici asen tɔɔl kusin̰se.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Ɛɗki naka jeege tu taa jꞋutu jꞋasen kɛɗn naase ki kici: ute gɔrn kɛn naase Ꞌlee Ꞌdɔɔjn̰ki jeege tu se, Raa utu asesin̰ dɔɔjn̰, ɗoocn̰ kɔnd gazagaza ɔɔ asesin̰ dɔɔjn̰ cir cir. Bin ɓo ute nakŋ kɛn naase Ꞌlee Ꞌdɔɔjn̰ki nakge jeege tu se, naase kic jꞋutu jꞋasesin̰ dɔɔjn̰ bin kici.
38 dai, e vos será dado, boa medida, prensada, sacudida e transbordante, os homens vos darão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes vos medirão novamente.
39 «Tɛr Isa taaɗɗen ute kaal naagŋ taara kuuy daala ɔɔ: debm kaam‑tɔɔkɔ Ꞌkɔŋ tɔɔɗn naapin̰ debm kaam‑tɔɔkɔ la? Naaɗen di paac se Ꞌsi maakŋ gɔɔ ki ey ne?
39 E falou-lhes uma parábola: Pode um cego conduzir um cego? Não cairão ambos na cova?
40 Debm lee mɛtn deb kɛn dooyin̰ se Ꞌkɔŋ cir debm dooyin̰ eyo. Num gaŋ debm mɛtn deb ki jaay mɛlin̰ dooy ɔkin̰ga se, naan̰ utu Ꞌtɛɗn aan gɔɔ mɛlin̰a.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 «Mu cɔkɔn kɛn kaam gɛnaai ki ɓo naai ɔŋ aakin̰a. Num gɛn ɗi jaay naai ɔŋ aak guɗum kaagŋ kaami ki ey se?
41 E por que tu reparas no cisco que está no olho de teu irmão, e não reparas na viga que está no teu próprio olho?
42 Ute naan̰ se ɓo, naai Ꞌkɔŋ ɗeekŋ gɛnaai ki ɔɔ: Gɛnaama, Ꞌɓaaɗo mꞋai kɔɔɗn mu kaami ki. Nakŋ naai Ꞌtɛɗin̰ se, mɛt ki eyo! Ey num naai ɔk mɛt‑guɗum kaagŋ kaami ki se kici! Bɛɛki num, ɔɔɗ mɛt‑guɗum kaagŋ kaami ki se ram, jaay ɓo kaami Ꞌkɔɔɗn kaakŋ jiga bin jaay Ꞌkɔɔɗn mu cɔkɔn kɛn kaam gɛnaai ki se!»
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o cisco que está no teu olho, não reparando tu mesmo na viga que está no teu próprio olho? Hipócrita, tira primeiro a viga do teu próprio olho, e, então, verás claramente para tirar o cisco que está no olho de teu irmão.
43 «Kaagŋ jiga se koojin̰ aak kus eyo ɔɔ kaagŋ kɔɔn̰ɔ lɛ ɔŋ ooj koojin̰ jig ey kici.
43 Porque não há árvore boa que produza mau fruto, nem árvore má que produza bom fruto.
44 Taa kaagge se jꞋaak kꞋjeelɗe ute koojɗege: taa naan̰ se ɓo jꞋkɔŋ tuugŋ koojn̰ mɔŋgɔ do kaag kɛn ute kɔrɔndin̰ eyo ɔɔ kɔŋ tuugŋ koojn̰ k‑ƴooko se do k‑lili ki ey kici.
44 Porque toda árvore é reconhecida pelo seu próprio fruto. Porque dos espinheiros o homem não colhe figos, nem de um arbusto se colhe uvas.
45 Debm bɛɛ se, bɛɛn̰ se iin̰o maakin̰ ki, ɔɔ debm *kusin̰ se, kusin̰in̰ se kic ɓo iin̰o maakin̰ ki. Taa taar kɛn jikilimge lee taaɗ paac se iin̰o maakɗe ki.»
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o que é bom, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o que é mau; porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 «Naase iŋg Ꞌdaŋum ki: Mɛluma, Mɛluma. Num gɛn ɗi jaay ɓo naase Ꞌbaateki gɛn tɛɗn nakŋ kɛn maam mꞋtaaɗsen mꞋɔɔ aki tɛɗ se?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis as coisas que eu digo?
47 Debm ɓaaɗo gɔtum ki, booy taaruma ɔɔ iŋg do ki se, Ꞌbooyki mꞋasen taaɗn nakŋ kɛn naan̰ tecin̰ tece.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem ele é semelhante;
48 Naan̰ se tec aan gɔɔ debm ɓaa kɔɓm ɓeen̰a: naan̰ uɗ gɔɔ jɛrlɛ bini aan do ko ki jaay ɓo ɔndo mɛtn ɓeen̰a. Kɛn naan̰ jaay iin̰in̰ aas sum se, maane eeɗ dɛna ɔɔ oolge kic ɓo ɗooco ɔɔ ɔɔy makɔn̰ɔ ɓaaɗo deeb ɓee se bat naɓo, ɔŋ tɛɗin̰ te ɗim eyo, taa ɓee se kꞋjꞋiin̰in̰ga jiga.
48 ele é semelhante a um homem que edificou uma casa, e cavou fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, a corrente batia veementemente sobre aquela casa, e não a pôde abalar, pois esta estava fundada sobre a rocha.
49 Num gaŋ debm booy taaruma ɔɔ iŋg do ki ey se, naan̰ se tec aan gɔɔ debm kɛn uɗ te gɔɔ ey sum ɓo iin̰ ɓeen̰a. Kɛn oolge ɗooco jaay ɔɔyɔ makɔn̰ɔ ɔɔ ɓaaɗo deebin̰ bat se, ɓee se ru naŋ tak.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra, sem alicerces; na qual a corrente batia veementemente, e imediatamente desabou; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.