Mateus 13
ʼWʋsuslolue loluu ʼsɛbhɛ (KYF) vs ARIB
1 Wee 'ylɩ -bhlokpadɛ nya, -Zezu 'tlaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia 'nyuu -gɔgɔ -gʋ ladɩa mnɩ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Nyɩmaa -zlo ka ɔ gbelii 'gbʋ, ɔ yia 'glʋ 'wʋbho, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ, -zugba nyɩmaa -zlo mɩ 'nyuu -gɔgɔ -gʋ.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Gbʋʋ nine nya ɔ -slolua wa gbʋ duun, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, kpaapanyɔ yabhlo mnɩa 'mnɔ 'paa.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ɔ mɩa wee 'mnɔ 'mnida, 'yaa -zakpa -bhlo yia 'yoo ŋwɛ -yɔ bhli, 'ɩn 'zianya yia we li.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Tɔlʋa bhlilia tʋkpa -dʋdʋ -gʋ, da bla 'nɩa -zu. Bla 'nɩ -bha -zuu 'gbʋ, we yia mi sa slʋɩ.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Nɩɩ, 'ylʋ -sɔa 'wʋ, we yia we -sie, 'ɩn we yia yɛ, we somi 'nɩ -tlʋlʋʋ 'gbʋ.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 We 'ya tɔlʋa sloa -kpɔga glaa, 'ɩn -kpɔga yia we -gʋ palɩlɩ, 'ɩn we yia we 'tuntnu. We 'nɩ 'ya yabhlogbɔɔ 'pa.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Tɔlʋa yia dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ bhlili, 'ɩn we yia zʋ. We lakpa tɔlʋa wla 'ya glʋ -bhlo 'ya kugbua, tɔlʋa wla 'ya glʋ ta, 'ɩn tɔlʋa wla 'ya glʋ gbu.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na slolu wa gbʋʋ nine -papɩe nya?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔ ka ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ mɩa zizeda aɩn 'klʋslolu, nɩɩ, ɔ 'nɩ we wamɩa 'klʋslolu.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Nɩɩ, -lukanyɔ mɩa, ɔ -nʋ wa yia -gʋpalɩa, 'ɩn we 'ka 'wʋzumanɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛ mɩa ɔ kwɛɛ, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 «We 'dɛɛ 'gbʋ na gbaa wa -yla gbʋʋ nine -papɩe nya. Wa -ka ylada -mɩ, wa'a 'yɩ la. Wa -ka yukwli pʋda -mɩ, wa'a 'nʋ. Nɩɩ, wa'a 'nʋ gbʋ yabhlogbɔɔ 'wʋla.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 'Sa -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa, we -zɛa gbʋzɔnʋ wa gbɛgbɛɩn, ɔ nɛɛ:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩɩ 'wlukʋʋn ka 'wʋtʋ -dudluu.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Amɩa, amɩaa 'yli yɩ la, 'ɩn amɩaa yukwli nʋa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ -Lagɔnyɩma tɩklɩɩɩ -zlo 'yɩbha -we a yɩa -yɔ, wa 'ka we -yɔyɩ, 'ɩn wa 'nɩ we -yɔyɩ, -we a nʋa, wa 'ka we 'nʋ, 'ɩn wa 'nɩ we 'nʋ.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 «We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩa, a 'nʋ mnɔpanyɔɔ gbʋʋ ninee ji nɩ 'wʋla.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 -Wa 'nʋa *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee wɛlɩ, 'ɩn wa'a 'nʋa we 'wʋla, wa 'wlʋ 'yoo ŋwɛ -yɔ da 'mnɔ bhlia. *Gbʋnyuuu dide -ka yi, -we wa faa wa dlɩ zɔ, 'ɩn we saa -mɔ we.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 'Sa -bhlokpadɛ tɔlʋa mɩ -bha tʋkpa -dʋdʋ 'bhisa, da -Lagɔwɛlɩ bhlia. 'Ɩn wa -ka we 'nʋ nɩ, 'ɩn wa ŋwnua we gbʋ 'mʋna nya, 'ɩn wee 'mʋna'a -gwlɛ.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Nɩɩ, wa 'nɩ ŋwnu we 'ka somi fa wa dlɩ zɔ. Waa nyɩma mɩa, bhla -sɛlɛ nya wa ŋwnua we -yɔ, 'ɩn wa -ka wa sɩalɩda -mɩ, wa -ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ -Lagɔwɛlɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa saa -Lagɔwɛlɩ dlɩ -gʋ.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Tɔlʋa 'wlʋ 'ya 'mnɔya -we -wa -Lagɔwɛlɩ -mɔ -kpɔga glaa. Wa 'nʋa wee wɛlɩ, 'ɩn dʋdʋ -gʋʋ dlɩlʋe klaa, wa 'gwɛzi -we nanɩa wa dʋdʋ, 'ɩn we nʋa wa -dawli 'wʋ klaa, mʋ palɩlɩa we -gʋʋ 'gbʋ, we'e tnʋa.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 'Ɩn nyɩma tɔlʋa mɩa, -maa 'wlʋa wee 'mnɔya -we -wa -Lagɔwɛlɩ -mɔ dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ. Wa 'nʋa we, 'ɩn wa yia we -yɔŋwnu. Tɔʋn, wee wɛlɩ -we mɩa wa 'wʋ, 'ɩn we yia tnʋ. We lakpa yabhlo wla 'ya glʋ -bhlo 'ya kugbua, we tɔlʋa 'ya glʋ ta, 'ɩn we tɔlʋa wla 'ya glʋ gbu.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, 'mʋ na yia da aɩn -yla gbaa. Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo 'paa ɔ kpaa 'mnɔ -zɔnʋ.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 -Mʋʋ 'bɩgʋ, sabɔ, da nyɩma weee mɩa 'ylaa 'wʋ, ɔ tʋnyɩmɛ yia, 'ɩn ɔ yia -petuu 'ya glʋ wee 'mnɔ -kpaa, 'ɩn ɔ yia mnɩ.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Da wee 'mnɔ mia, 'ɩn we mɩa zʋda, -zugba wee -petu mi 'ya -mɔ we nyɩdɩ.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 «Wee kpaa -kanyɔɔ lubhonʋnya yia yi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -kanyɔ, 'lee, -ɩn 'nɩ zlɩmɛ da 'mnɔya -zɔnʋ 'paa? 'Ɩn da -petunya nɩ 'bhʋlʋa?›
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 «Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹Na tʋnyɩmɛ nʋa we lɛ.›
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 «Ɔ nɛɛ: ‹-Ɩnnya, nɩɩ, a -ka wee -petu 'tlua yi, a mneni a 'ka 'mnɔ 'tlu -bha -bhlokpadɛ.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 A 'tide we 'yi, we 'dɛ 'sɔ 'ka 'ylimanɩ. We -dɩdɩ bhla -ka bɛ, 'ɩn ɩn 'ka we -dɩdɩnya 'tʋlʋ nɩɩ, wa -dɩ -slɔ -petu, wa gbʋan we, 'ɩn wa 'ka we sie. -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa 'ka 'mnɔ -dɩ, 'ɩn wa 'ka we na -gbagbʋ 'wʋkwa.› »
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wlʋ su -we wa laa *mutadɩ, we 'ya. 'Mʋ nyɩmɛ yabhlo 'bhua 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we glʋ ɔ kpaa.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 We 'kienyi we -zi dʋdʋ -gʋʋ su weee 'ya. Nɩɩ, we -ka mi, 'ɩn we ylimanɩa 'kadʋʋ, 'ɩn we zɛa su -we -zia su weee 'wʋ. Nɩɩ, 'zianya yia we lʋlʋ 'sʋbhaa we 'klɩya -nyɩdɩ.»
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wlʋ *gɔɔ 'ŋwnɔ yabhlo slua 'floo -bhʋbhʋʋ kilo glʋ -bhlo 'ya gbu lʋ, ɔ bhɩtɩa we, 'ɩn we yia 'ylɩ, mʋ.»
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Nɩɩ, gbʋ weee mɩa dɛ, gbʋʋ nine -papɩe nya ɔ -slolua we nyɩmaa -zlo. We 'nɩ gbʋʋ nine -papɩe 'wʋbhʋ, ɔ'ɔ -slolu nyɩma gbʋ.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 'Sa we 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ gbaa, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ, ɔ nɛɛ:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Tɔʋn, -Zezu 'bhʋa nyɩma glaa, 'ɩn ɔ yia -buduŋwɛɛ mnɩ. Ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ kwesi bɛ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Gba -aɩn -yla kpaa -petu 'nyuu nɩɩ gbʋʋ ninee 'ji.»
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, -ɔ 'paa 'mnɔya -zɔnʋ, Nyɩmɛɛ Yu -wa.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 'Ɩn kpaa mɩa, mʋ -wa dʋdʋ -gʋ, 'ɩn 'mnɔya -zɔnʋ mɩa, mʋ -wa nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la. -Petu mɩa, mʋ -wa nyɩma -wa gbʋnyuuu dide pɩlɩa 'wlu la.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ɔɔ tʋnyɩmɛ -ɔ glʋa wee -petu, -Saatan -wa. We -dɩdɩ bhla mɩa, -mʋʋ -wa dʋdʋʋ bhɩalɩ da. We -dɩdɩnya mɩa, -mʋʋ -wa 'anzɩnya.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Sa wa tlua -petu, 'ɩn wa vitelia we -kosu 'wʋ, 'sa -bhlokpadɛ we yia dʋdʋ -bhɩa bhla -mɩa.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ɔɔ Nyɩmɛɛ Yu yia ɔnʋʋ 'anzɩnya yoo 'paa. Nɩɩ, -wa kwaa wa -lima gbʋnyuu lʋ we -yɔ -wa ka dɛ nʋa gbʋnyuu lɛ, we 'ka wa 'wʋgbɩzɩ, -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 'Ɩn we 'ka wa -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli. -Mɔ wa wia, -mɔ wa lia gla 'wʋ.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 -Wa nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, ma yia lɩa 'ylʋ 'bhisa da wa Dide pɩlɩa nyɩma 'wlu la. -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa mʋ -wa 'ŋnɩmnɩlu yabhlo -we mɩa zizeda kpaa. 'Mʋ nyɩmɛ yabhlo 'yɩa, 'ɩn ɔ yia we zize lʋ. Ɔ plɛ mɛnɩ, 'ɩn ɔ mnɩa, ɔ yia ɔ -lu weee pɛlʋ 'pa ɔ 'ka wee kpaa zɔ.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, mʋ -wa 'ya, -valɛpanyɔ -ɔ mɩa tʋkpa -zɔnʋ -we ka -valɛ 'tɛaa datalɩda.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Ɔ 'yɩa wee 'ylinanʋ -tʋkpa, -we ka -valɛ 'tɛa -we -zia we -lima nɩ, ɔ mnɩa, 'ɩn ɔ yia ɔ -lu weee pɛlʋ 'pa ɔ 'ka we zɔ.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlua, mʋ -wa 'ya, 'sowli -we wa viteli 'nyu lʋ, 'ɩn we yi zibhii 'yli -bhlo -bhlo kpa.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 We yea, 'ɩn zibhibhanya yia we 'nyu lʋ gbize, 'ɩn wa yia we 'nyu -gɔgɔ -gʋ ladɩ, wa 'ka zibhi 'wʋgbɩzɩ. We zʋzɔnʋ wa gbɩzɩa 'wʋ, -mʋʋ wa slua wa -cɩcɛ 'wʋ, 'ɩn -we 'nɩa 'ylinanɩ, 'ɩn wa yia we kwnɛɛ viteli.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 'Sa -bhlokpadɛ we yia -mɩa dʋdʋʋ bhɩa zlɩ. Nyɩma -wa nʋa gbʋnyuu lɛ -yɔ -wa nʋa gbʋ -zɔnʋ lɛ, 'anzɩnya yia yia we 'ka wa -yɔsɩsalɩ,
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 'ɩn -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, we 'ka -maa -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli. -Mɔ wa yia wilia, -mɔ wa yia gla 'wʋ lia.»
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A ka we 'dɛ weee 'wʋlanʋʋ?»
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, -Lagɔɔ titee gwesanyɔ -ɔ yibhelia -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ, ɔ 'wlʋ nɩɩ, -buduŋwɛɛ -kanyɔ yabhlo -ɔ wleli 'ŋnɩmnɩlu sʋa -yɔ 'ŋnɩmnɩlu lolu, ɔ -luu lazʋda.»
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 -Zezu ka gbʋʋ nine -papɩe bhɩa 'bhie, ɔ yia -bhadɛ 'bhʋ.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 'Gbe -we 'wʋ ɔ 'ylimanɩa, ɔ mnɩa -mɔ, 'ɩn ɔ yia nyɩma -slolu -mɔ -Lagɔbudu zɔ. -Wa weee mɩa -bha, 'ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 'Ɩn wa nɛɛ:
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 «Ɔɔ nyɩmɛ mɩa da nɩ, -budukʋnyɔɔ yu -wa, we 'nɩ mʋʋ? Ɔ 'nyaa mɩa nɩ, Malii -wa. *'Zake klaa, *-Zɛzɛfʋ klaa, 'Simɔɔ klaa, we -yɔ Zudɩ, wa 'nɩ ɔ bheliaa?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Ɔ bhɔlɔa mɩ -aɩn glaa. Aya! Mɔ ɔ -salɩ gwɛdigbʋ lɛnʋ sea?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 We 'dɛɛ 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -ka -mɩ, da weee wa zʋa -bha ɔ. Wa'a zʋ -bha ɔ, ɔ -zɔɔ we -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ.»
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Nyɩma 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ, ɔ 'nɩ -bha gwɛdigbʋ duun lɛnʋ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.