Gênesis 37
Fau Alanga'inga Faolu Ana Ala'anga Kwara'ae (KWF) vs NVT
1 Sa Jakob tua Ꞌua Ꞌana ana fanoa ꞋaꞋana kira saea Ꞌani Ꞌi Kenan, kula neꞋe maꞋa nia tua ana Ꞌi naꞋo.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Na ꞋaꞋemae sulia kwalafa sa Jakob nia Ꞌuri:
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 OsiꞋana maꞋa kira nia alua kaidaꞋi nia ngwaro naꞋa, nia ka kwaima ana sa Josef ka liufia naꞋa ti ngwaefuta ana. Nia ka taia taꞋi toꞋongi keta fuana neꞋe kedokedoꞋa liu.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 ꞋUnaꞋeri ngwaefuta nia ki kira ka lisia neꞋe maꞋa kira kwaima ana ka liufida, goꞋo kira ka Ꞌaila liu naꞋa Ꞌania, ma kira ka ilangani liu naꞋa, ma noaꞋa kira kasi alaꞋa leꞋa naꞋa fuana.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 — ausente —
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 — ausente —
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Ma kira ka fata Ꞌuri ana, “FaꞋuta, Ꞌoko fia fasi Ꞌoke baꞋa tatalafaꞋa, ma Ꞌoko ꞋaꞋana fuaimili niniꞋa kwa?” Ma kira ka Ꞌaila liu naꞋa Ꞌania faꞋinia maliu boleꞋa nia ki, ma alaꞋanga neꞋe nia saeꞋe ki.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Sui Ꞌi buri nia ka lisia laꞋu ta maliu boleꞋa ma nia ka leka alaꞋa sulia fuada ka Ꞌuri, “Nau ku lisida laꞋu ta maliu boleꞋa neꞋe madaꞋafi ma na madamo ma akwala ma taꞋi faꞋi bulubulu kira bobo uruuru ma kira ka faꞋa ꞋaꞋana nau.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Ma nia ka faꞋarongoa logo maꞋa nia Ꞌania maliu boleꞋa neꞋeri, goꞋo maꞋa kira ka fata Ꞌuri ana, “Maliu boleꞋa faꞋuta naꞋa niniꞋa re! ꞋOko fia nauꞋa faꞋinia teꞋa Ꞌoe faꞋinia ngwae futa Ꞌoe ki mike baꞋa leka maꞋi mika bobo uruuru fuamu? Falafala faꞋuta neꞋe ꞋunaꞋeri?”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 ꞋUnaꞋeri ngwae futa nia ki kira ka manata Ꞌugalia, bore ma maꞋa kira tua ka manata ana sulia fadalana ru neꞋeri ki.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Ana taꞋi kaidaꞋi, ngwae futa sa Josef ki kira leka Ꞌuana Ꞌi Sekem fuana foloꞋa Ꞌusia sipsip faꞋinia nanigot maꞋa kira ki.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Sui maꞋa kira sa Israel ka fata Ꞌuri fuana sa Josef, “Nau ku oga Ꞌoke leka Ꞌuana kula ngwaefuta Ꞌoe ki tua ana fuana liaꞋa sulia ru ꞋaeꞋaela nau ki.” Ma nia ka fata Ꞌuri, “Nia leꞋa goꞋo Ꞌana. Nai baꞋa leka.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 GoꞋo maꞋa kira ka fata Ꞌuri fuana, “Nau ku oga Ꞌoke leka ngali maꞋi ti alaꞋanga faꞋasia na ngwaefuta Ꞌoe ki, fasi Ꞌiri nai saiana neꞋe kira tua leꞋa goꞋo ada, ma ru ꞋaeꞋaela kira ki leꞋa goꞋo Ꞌana nama faꞋuta. Buri Ꞌana Ꞌoko oli maꞋi, ko faꞋarongo nau.” ꞋUnaꞋeri maꞋa nia ka asungaꞋinia ka leka kwau.
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 nia ka leka liu ana kula abitako karangi fanoa doe neꞋeri, ma taꞋi ngwae ka saka fuana ma ka fata Ꞌuri ana, “Sa tai neꞋe Ꞌoko lulua?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Ma nia ka fata Ꞌuri, “Nau ku lulua ngwaefuta nau ki ne. Kira folo Ꞌusia sipsip ki ma nanigot maꞋa kami ki. ꞋUri ma Ꞌoko Ꞌiri lisida ana ta kula?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Sui ngwae neꞋeri ka fata Ꞌuri, “ꞋIu, nau ku lisida, bore ma kira faꞋasia naꞋa kula neꞋeri. Nau ku rongoa kira saea kike leka Ꞌuana Ꞌi Dotan.” ꞋUnaꞋeri sa Josef ka leka Ꞌi burida, ma kaidaꞋi nia dao Ꞌi Dotan, nia ka lisida naꞋa.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 KaidaꞋi sa Josef nia dao tau Ꞌua maꞋi, kira ka lisia naꞋa, ma kira ka naia naꞋa neꞋe kike saungia nia ka mae.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Kira ka alaꞋa Ꞌuri talada, “Mulu saungia ngwae ba fuana maliu boleꞋa nena nia naꞋa maꞋi.
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Kulu saungia ke mae, kulu ka Ꞌui Ꞌania nonina saena ta taꞋi kilu kafo ana kilu kafo neꞋe ki. Kuke baꞋa leka saea fuana maꞋa kulu neꞋe ta ru kwasi neꞋe saungia ka mae naꞋa, ma ka Ꞌania. Ru neꞋeri neꞋe ke baꞋa fonea maliu boleꞋa ba nia ki.”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Bore ma kaidaꞋi sa Ruben nia rongoa alaꞋalada, nia ka ili Ꞌuana ke faꞋamauria sa Josef.
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Nia ka fata Ꞌuri, “NoaꞋa kulu kasi saungia. NoaꞋa kulu kasi faꞋalia. Nia leꞋa fuana kulu ke Ꞌui goꞋo Ꞌania saena ta kilu kafo ana kilu kafo saena kula ꞋeꞋerede neꞋe.” Nia fata ꞋunaꞋeri duꞋungana nia naia ke faꞋamauria faꞋasida, ma Ꞌi buri Ꞌana nia ke baꞋa ngalia ka oli faꞋinia siana maꞋa kira.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 — ausente —
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 — ausente —
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Ma kaidaꞋi kira fanga naꞋa Ꞌada, kika lisia taꞋi fikutaꞋi ngwae Ꞌoifoli ana kwalafa sa Ishmael neꞋe kira Ꞌita maꞋi faꞋasia Ꞌi Gilead neꞋe kira leka Ꞌuana Ꞌi Ejipt. Na kamel kira ki ngalia koko ru Ꞌoro ki, diꞋia ru fuana guraꞋa ki ma ti ru laꞋu neꞋe moko ufi ufi leꞋa liu.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 ꞋUnaꞋeri sa Juda ka fata Ꞌuri fuana ngwaefuta nia ki, “DiꞋia kulu saungia na ngwaefuta kulu, ma kulu ka sofongaꞋinia goꞋo akulu ru neꞋe, kulu kasi liufia goꞋo ta ru.
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Nia leꞋa kulu ke Ꞌoifoli goꞋo Ꞌania ana ngwae loꞋoko ki. ꞋUnaꞋeri neꞋe noaꞋa kulu kasi faꞋalia, duꞋungana ngwaefuta kulu goꞋo niniꞋa! Ma kuluꞋa taꞋifau kulu futa goꞋo ana taꞋi maꞋa.” Ma kiraꞋa taꞋifau kika alafafia, bore ma sa Ruben neꞋe noaꞋa Ꞌiri tua faꞋinida.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 ꞋUnaꞋeri kaidaꞋi ngwae Ꞌoifoli ki Ꞌi Midian kira leka karangi maꞋi, kira ka leka lafua maꞋi sa Josef faꞋasia kilu kafo neꞋeri laꞋu, ma kira ka foli Ꞌania ana ngwae Ꞌoifoli neꞋeri ki fuana ro akwala selen silva ki, ma ngwaꞋi toꞋa neꞋeri kira ka ngalia naꞋa Ꞌuana Ꞌi Ejipt.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Bore ma kaidaꞋi sa Ruben oli laꞋu Ꞌuana kilu kafo neꞋeri, nia noaꞋa kasi lisia naꞋa sa Josef Ꞌi saena. Ma nia ka saiana nia taꞋa liu naꞋa ana, ma nia ka gasia na toro nia talana, osiꞋana nia kwaimanatai liu naꞋa.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Nia ka oli siana ngwaefuta nia ki, ma ka Ꞌuri, “Ai reala kwa! Sa Josef nia noaꞋa naꞋa saena kilu kafo loꞋoba. Tae naꞋa nini nai baꞋa sasia?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 ꞋUnaꞋeri kira ka ngalia taꞋi nanigot, kira ka saungia, kira ka alua toꞋongi sa Josef saena Ꞌabuna nanigot neꞋeri.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Burina kaidaꞋi kira ngalia toꞋongi kika oli faꞋinia fuana maꞋa kira, kika fata Ꞌuri ana, “MaꞋasi, kaimili dao toꞋona toꞋongi neꞋe. ꞋOke lia leꞋa ana. Sali toꞋongi ba sa Josef taka niniꞋa?”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Ma sa Jakob ka lia saiana toꞋongi neꞋeri ma nia ka fata Ꞌuri, “ꞋIu, toro nia naꞋa niniꞋa. Ngela nau niniꞋa ta ru ꞋaeꞋaela nini saungia ka mae naꞋa! Ta taꞋi ru Ꞌania ka sui naꞋa.”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 ꞋUnaꞋeri sa Jakob ka gasia na toro nia ki osiꞋana nia kwaimanatai liu naꞋa. Sui nia ka ofi naꞋa Ꞌania muꞋimuꞋi na toro, ma nia ka angi tau liu naꞋa Ꞌuana ngela nia.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Ma ngwaꞋi ngela ngwane nari nia faꞋinia ngela kini nia ki kika leka ili Ꞌuana gwalelana, bore ma noaꞋa nia kasi saeleꞋa naꞋa. Nia ka inaꞋu naꞋa ana alaꞋanga Ꞌuri, “Nai baꞋa kwaimanatai Ꞌuri Ꞌuana ngela nau, leleka ka dao ana kaidaꞋi nai mae.” Ma nia ka inaꞋu ana angia Ꞌuana ngela nia.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Bore ma ana kaidaꞋi neꞋeri, ngwaꞋi toꞋa Ꞌi Midian, kira ngalia sa Josef Ꞌuana Ꞌi Ejipt, kira ka Ꞌoifoli laꞋu Ꞌania ana ngwae ꞋaꞋana ana fanoa neꞋeri. Ngwae ꞋaꞋana neꞋeri, satana sa Potifa, nia neꞋe na ngwae gwaungaꞋi fuana ngwae ki neꞋe kira lia sulia luma tatalafaꞋa.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.