Gênesis 37
Fau Alanga'inga Faolu Ana Ala'anga Kwara'ae (KWF) vs NAA
1 Sa Jakob tua Ꞌua Ꞌana ana fanoa ꞋaꞋana kira saea Ꞌani Ꞌi Kenan, kula neꞋe maꞋa nia tua ana Ꞌi naꞋo.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Na ꞋaꞋemae sulia kwalafa sa Jakob nia Ꞌuri:
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 OsiꞋana maꞋa kira nia alua kaidaꞋi nia ngwaro naꞋa, nia ka kwaima ana sa Josef ka liufia naꞋa ti ngwaefuta ana. Nia ka taia taꞋi toꞋongi keta fuana neꞋe kedokedoꞋa liu.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 ꞋUnaꞋeri ngwaefuta nia ki kira ka lisia neꞋe maꞋa kira kwaima ana ka liufida, goꞋo kira ka Ꞌaila liu naꞋa Ꞌania, ma kira ka ilangani liu naꞋa, ma noaꞋa kira kasi alaꞋa leꞋa naꞋa fuana.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 — ausente —
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Ma kira ka fata Ꞌuri ana, “FaꞋuta, Ꞌoko fia fasi Ꞌoke baꞋa tatalafaꞋa, ma Ꞌoko ꞋaꞋana fuaimili niniꞋa kwa?” Ma kira ka Ꞌaila liu naꞋa Ꞌania faꞋinia maliu boleꞋa nia ki, ma alaꞋanga neꞋe nia saeꞋe ki.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Sui Ꞌi buri nia ka lisia laꞋu ta maliu boleꞋa ma nia ka leka alaꞋa sulia fuada ka Ꞌuri, “Nau ku lisida laꞋu ta maliu boleꞋa neꞋe madaꞋafi ma na madamo ma akwala ma taꞋi faꞋi bulubulu kira bobo uruuru ma kira ka faꞋa ꞋaꞋana nau.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Ma nia ka faꞋarongoa logo maꞋa nia Ꞌania maliu boleꞋa neꞋeri, goꞋo maꞋa kira ka fata Ꞌuri ana, “Maliu boleꞋa faꞋuta naꞋa niniꞋa re! ꞋOko fia nauꞋa faꞋinia teꞋa Ꞌoe faꞋinia ngwae futa Ꞌoe ki mike baꞋa leka maꞋi mika bobo uruuru fuamu? Falafala faꞋuta neꞋe ꞋunaꞋeri?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 ꞋUnaꞋeri ngwae futa nia ki kira ka manata Ꞌugalia, bore ma maꞋa kira tua ka manata ana sulia fadalana ru neꞋeri ki.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Ana taꞋi kaidaꞋi, ngwae futa sa Josef ki kira leka Ꞌuana Ꞌi Sekem fuana foloꞋa Ꞌusia sipsip faꞋinia nanigot maꞋa kira ki.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Sui maꞋa kira sa Israel ka fata Ꞌuri fuana sa Josef, “Nau ku oga Ꞌoke leka Ꞌuana kula ngwaefuta Ꞌoe ki tua ana fuana liaꞋa sulia ru ꞋaeꞋaela nau ki.” Ma nia ka fata Ꞌuri, “Nia leꞋa goꞋo Ꞌana. Nai baꞋa leka.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 GoꞋo maꞋa kira ka fata Ꞌuri fuana, “Nau ku oga Ꞌoke leka ngali maꞋi ti alaꞋanga faꞋasia na ngwaefuta Ꞌoe ki, fasi Ꞌiri nai saiana neꞋe kira tua leꞋa goꞋo ada, ma ru ꞋaeꞋaela kira ki leꞋa goꞋo Ꞌana nama faꞋuta. Buri Ꞌana Ꞌoko oli maꞋi, ko faꞋarongo nau.” ꞋUnaꞋeri maꞋa nia ka asungaꞋinia ka leka kwau.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 nia ka leka liu ana kula abitako karangi fanoa doe neꞋeri, ma taꞋi ngwae ka saka fuana ma ka fata Ꞌuri ana, “Sa tai neꞋe Ꞌoko lulua?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Ma nia ka fata Ꞌuri, “Nau ku lulua ngwaefuta nau ki ne. Kira folo Ꞌusia sipsip ki ma nanigot maꞋa kami ki. ꞋUri ma Ꞌoko Ꞌiri lisida ana ta kula?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Sui ngwae neꞋeri ka fata Ꞌuri, “ꞋIu, nau ku lisida, bore ma kira faꞋasia naꞋa kula neꞋeri. Nau ku rongoa kira saea kike leka Ꞌuana Ꞌi Dotan.” ꞋUnaꞋeri sa Josef ka leka Ꞌi burida, ma kaidaꞋi nia dao Ꞌi Dotan, nia ka lisida naꞋa.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 KaidaꞋi sa Josef nia dao tau Ꞌua maꞋi, kira ka lisia naꞋa, ma kira ka naia naꞋa neꞋe kike saungia nia ka mae.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Kira ka alaꞋa Ꞌuri talada, “Mulu saungia ngwae ba fuana maliu boleꞋa nena nia naꞋa maꞋi.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Kulu saungia ke mae, kulu ka Ꞌui Ꞌania nonina saena ta taꞋi kilu kafo ana kilu kafo neꞋe ki. Kuke baꞋa leka saea fuana maꞋa kulu neꞋe ta ru kwasi neꞋe saungia ka mae naꞋa, ma ka Ꞌania. Ru neꞋeri neꞋe ke baꞋa fonea maliu boleꞋa ba nia ki.”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Bore ma kaidaꞋi sa Ruben nia rongoa alaꞋalada, nia ka ili Ꞌuana ke faꞋamauria sa Josef.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Nia ka fata Ꞌuri, “NoaꞋa kulu kasi saungia. NoaꞋa kulu kasi faꞋalia. Nia leꞋa fuana kulu ke Ꞌui goꞋo Ꞌania saena ta kilu kafo ana kilu kafo saena kula ꞋeꞋerede neꞋe.” Nia fata ꞋunaꞋeri duꞋungana nia naia ke faꞋamauria faꞋasida, ma Ꞌi buri Ꞌana nia ke baꞋa ngalia ka oli faꞋinia siana maꞋa kira.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 — ausente —
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 — ausente —
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Ma kaidaꞋi kira fanga naꞋa Ꞌada, kika lisia taꞋi fikutaꞋi ngwae Ꞌoifoli ana kwalafa sa Ishmael neꞋe kira Ꞌita maꞋi faꞋasia Ꞌi Gilead neꞋe kira leka Ꞌuana Ꞌi Ejipt. Na kamel kira ki ngalia koko ru Ꞌoro ki, diꞋia ru fuana guraꞋa ki ma ti ru laꞋu neꞋe moko ufi ufi leꞋa liu.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 ꞋUnaꞋeri sa Juda ka fata Ꞌuri fuana ngwaefuta nia ki, “DiꞋia kulu saungia na ngwaefuta kulu, ma kulu ka sofongaꞋinia goꞋo akulu ru neꞋe, kulu kasi liufia goꞋo ta ru.
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Nia leꞋa kulu ke Ꞌoifoli goꞋo Ꞌania ana ngwae loꞋoko ki. ꞋUnaꞋeri neꞋe noaꞋa kulu kasi faꞋalia, duꞋungana ngwaefuta kulu goꞋo niniꞋa! Ma kuluꞋa taꞋifau kulu futa goꞋo ana taꞋi maꞋa.” Ma kiraꞋa taꞋifau kika alafafia, bore ma sa Ruben neꞋe noaꞋa Ꞌiri tua faꞋinida.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 ꞋUnaꞋeri kaidaꞋi ngwae Ꞌoifoli ki Ꞌi Midian kira leka karangi maꞋi, kira ka leka lafua maꞋi sa Josef faꞋasia kilu kafo neꞋeri laꞋu, ma kira ka foli Ꞌania ana ngwae Ꞌoifoli neꞋeri ki fuana ro akwala selen silva ki, ma ngwaꞋi toꞋa neꞋeri kira ka ngalia naꞋa Ꞌuana Ꞌi Ejipt.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Bore ma kaidaꞋi sa Ruben oli laꞋu Ꞌuana kilu kafo neꞋeri, nia noaꞋa kasi lisia naꞋa sa Josef Ꞌi saena. Ma nia ka saiana nia taꞋa liu naꞋa ana, ma nia ka gasia na toro nia talana, osiꞋana nia kwaimanatai liu naꞋa.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Nia ka oli siana ngwaefuta nia ki, ma ka Ꞌuri, “Ai reala kwa! Sa Josef nia noaꞋa naꞋa saena kilu kafo loꞋoba. Tae naꞋa nini nai baꞋa sasia?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 ꞋUnaꞋeri kira ka ngalia taꞋi nanigot, kira ka saungia, kira ka alua toꞋongi sa Josef saena Ꞌabuna nanigot neꞋeri.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Burina kaidaꞋi kira ngalia toꞋongi kika oli faꞋinia fuana maꞋa kira, kika fata Ꞌuri ana, “MaꞋasi, kaimili dao toꞋona toꞋongi neꞋe. ꞋOke lia leꞋa ana. Sali toꞋongi ba sa Josef taka niniꞋa?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Ma sa Jakob ka lia saiana toꞋongi neꞋeri ma nia ka fata Ꞌuri, “ꞋIu, toro nia naꞋa niniꞋa. Ngela nau niniꞋa ta ru ꞋaeꞋaela nini saungia ka mae naꞋa! Ta taꞋi ru Ꞌania ka sui naꞋa.”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 ꞋUnaꞋeri sa Jakob ka gasia na toro nia ki osiꞋana nia kwaimanatai liu naꞋa. Sui nia ka ofi naꞋa Ꞌania muꞋimuꞋi na toro, ma nia ka angi tau liu naꞋa Ꞌuana ngela nia.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ma ngwaꞋi ngela ngwane nari nia faꞋinia ngela kini nia ki kika leka ili Ꞌuana gwalelana, bore ma noaꞋa nia kasi saeleꞋa naꞋa. Nia ka inaꞋu naꞋa ana alaꞋanga Ꞌuri, “Nai baꞋa kwaimanatai Ꞌuri Ꞌuana ngela nau, leleka ka dao ana kaidaꞋi nai mae.” Ma nia ka inaꞋu ana angia Ꞌuana ngela nia.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Bore ma ana kaidaꞋi neꞋeri, ngwaꞋi toꞋa Ꞌi Midian, kira ngalia sa Josef Ꞌuana Ꞌi Ejipt, kira ka Ꞌoifoli laꞋu Ꞌania ana ngwae ꞋaꞋana ana fanoa neꞋeri. Ngwae ꞋaꞋana neꞋeri, satana sa Potifa, nia neꞋe na ngwae gwaungaꞋi fuana ngwae ki neꞋe kira lia sulia luma tatalafaꞋa.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.