Mateus 13
Mbumbukiam-qa Manqat Mbomambaqape (KVG) vs VC
1 Ta khøuwa kopo-te ndøgo, Yesu khoev gè-iváv. Yaq ndøgeg-té genø-ová, vømø̄qom.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Geté ezoqa khàpumu-khouwéz, gindupindam te-te. Yaq Yesu khagua-té genøketáo, vø̄uqom. Ezoqa ndøgeg-té giwaniapám.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Yaq ndego yaya etæ manqat me꞉zømás. Kopoáv. Āv genengáz nqǽgo,
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Yaq wit nanga ge꞉panqabumat, nøme nakhoa-té ginø-o꞉atát. Yaq pipisi tindu-løvuvám ndǿgo, vø̄louz.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Geté nøme ndigu, nandi-té ginø-o꞉atát. Nandi-te ndøgo, manqei khapekhapémbá qatøke꞉pat. Yaq mbusa nakhamas-té ginø-fakhanøvém. Zapa ndǿgo, manqei andé mbaín.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Geté yaq, khøuwa gendosasev, mbusa ndigu gifakhatat, khøuwa tatas ndølouwáz. Yaq gèkusíz. Zapa ndǿgo, ndigu ngum uni mbunipøteáv.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Wit nanga nøme, gapuk-té ginø-o꞉atát. Yaq gapuk ndøgo qa-eqa, ndigu gèvøtøgeám.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Geté wit nanga nøme, manqei eqeieqei-té ginø-o꞉atát. Yaq kopømbá gi-eqanat, nanga vø̄qataz. Wit nanga nøme ndigu, 100́, louzi nonqo gitøkebupat. Nøme ndigu 60́, neka nøme ndigu 30́.”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Yaq Yesu gezø-ein, “Gekha ezoqām ndego, gea tømbogoat, yà beyogé.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Yaq Yesu-gi paev ezoqam tinduzáv ndǿgo, vømbō-bevøpem, “Qo gekha zapâ, yaya mba ndoqo-etæ, ezoqa ndoqote-zømesim?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yaq Yesu gezø-qavøiu, “Mbumbukiam zo mba zøtáke, zo nogi paev ezoqam, mokho manqat tøzøte-zøtez, teqa Megeat Matev-qa yaq-te. Geté ezoqa nøme-te, ndego takeáv.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Gekha ezoqām ndego, mokho gendap, Mbumbukiam otevat nøme mba mbøé-etoám. Yaq ndego otevat kandambá tømbogoat. Geté gekha ezoqām ndego, mokho ndapeav ndøgo, yaq Mbumbukiam até otevat-qasé-a, ndømbogo, segéviwám.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 No ndigu yaya mba tæzømbe-etǽ ndǿgo: Ndigu ndikeôgé. Geté géqeivimák. Neka ndigu ndiyôgé. Geté mokho géndapemák.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Yaq av nqægo, manqat ndøgo, Mbumbukiam-ge manqa vevezam ezoqam Aezaya gepeawam, gè-unimanqatín, ndøgo qa-ein,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Nginik ezoqam,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Geté zo khanakhanakh mbá qanegó. Zapa ndǿgo, zo bøi ndøzøte-qêiví neka gea ndø̄zø̄tē-yōgē.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 No unimanqatín nqazø-manqate. Mbumbukiam-gi manqa vevezam ezoqam neka matev eqeieqei ezoqa kopoáv, matev qeivi-qa ndøgoám, zo ndakin nqazo-qeivi. Geté ndigu qeiviáv. Neka ndigu manqat yoge-qa vø̄goam, zo ndakin nqazoyoge. Geté ndigu yogeáv.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yaq Yesu tegi paev ezoqam gezø-ein, “Gèndoyogé, yaya manqat ndøgo, wit nanga zøgekhæm-qa yaq-te qazø-eta, taqa manqa mokho.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Wit nanga ndigu, nakhoa-te gi-o꞉atat, taqa manqa mokho nqánek: Ezoqa nøme, ndigu Mbumbukiam-qa Megeat Matev-qa yaq-te, manqat giyogemɨn, mokho upøgimáv. Yaq nqova soqaqape, até gendewavɨn, manqat vø̄e-vibamɨn, tiqa mbøni mokho-te tøu-ogeakhat.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Neka wit nanga ndigu, nandi-te gi-o꞉atat, taqa manqa mokho nqánek: Ezoqa nøme, Mbumbukiam-qa Manqat nakhamas-té ginø-ndapemɨ́n. Khanakhanakh-ús.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Geté ta manqat ndøgo, uni mbuvøemáv, tiqa mokho-te. Yaq ndigu føgøføgakh wanimáv. Mbumbukiam-qa Manqat zapaya, yage føgakh-qape o ngenøgim matev qazø-fakhanɨn, ndigu nakhamas-té ginø-o꞉azɨ́n.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Neka wit nanga nøme ndigu, gapuk-te gi-o꞉atat, taqa manqa mokho nqánek: Ezoqa nøme, Mbumbukiam-qa Manqat ambá giniyogé. Geté ndigu fofogeap khàpe zømbe-khouwevɨ́n, tiqa yage zapaya, neka tiqa poev matev, gigiap kopoav-qa yaq-te, vø̄tubamɨn. Yaq Mbumbukiam-qa Manqat, tiqa mokho-te ndøugu, gèvøtagɨ́n. Yaq kopømba mbaín, mokho tømbo-fakhan.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Neka wit nanga ndigu, manqei eqeieqei-te gi-o꞉atat, taqa manqa mokho nqánek: Ezoqa nøme, Mbumbukiam-qa Manqat gèyogemɨ́n neka mokho vømbō-ndapemɨn. Yaq Mbumbukiam-qa Manqat, mokho mbófakhán. Kandambá. Ezoqa nøme-te 100́, neka ezoqa nøme-te 60́, neka ezoqa nøme-te 30́.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yaya etæ manqat nøme, Yesu ge꞉zømas, nqánek. Gezø-ein, “Mbumbukiam-qa Megeat Matev, kopømba ande av nqǽgo: Ezoqa mø̀ndøgoám. Khae-té genøwáv, wit nanga mbomømboma vømø̄-zøgeakh.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Geté ezoqa ewaqape ate av-té gi꞉sømbiapat, tege qaqa ezoqam tendowáv ndǿgo, avøeavøe nanga vø̄pomogim, ndøgo wit ma gi꞉zøgeakham, sasa ndøwav.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Yaq wit nanga mbusa gifakhaz, gi-umianat, mokho vø̄tøkebam, yaq até avøeavøé-a, namba me꞉-umiavát.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Yaq khae eve-gi sasae ezoqam, nqanek matev giqeivim, tinøzáv ndǿgo, vømømbō-einim, ‘Khanánqa. Qo wit nanga eqeieqeí aboqo-zøgeákh. Geté ndakin avøeavøe áv khané-fakhanam?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Yaq gendo-ein, ‘Qaqa ezoqám abe-matanám.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Geté ndego āv gezømbe-qavøiú nqǽgo, ‘Mbaín. Avøeavøe naqanøkā ndøkhofòe᷄m. Soqaín ndøgo, wit namba tøzøte-khofobem.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Wit avøeavøé namba sa bete-umianét, atema vingisam khøuwa vizimǿ-khantøzēm. Yaq no sasae ezoqam āv qazømbé-eín nqǽgo, “Avøeavøe vø̀khæ-khofoém, vø̄-møvøemem, yaq sasa zósønqotøvēm. Yaq wit zóvingisumém, noqa lou møvøyam khoev-te vozó-nqeitøzēm.” ’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yaya etæ manqat nøme, Yesu ge꞉zømas, nqánek. Gezø-ein, “Mbumbukiam-qa Megeat Matev, ndøgo andé masted tae nangá, ezoqa khae-te gezøgeakhɨn.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Nginik tae nanga khapímbá. Geté mbusa qafakhanɨn, qakhouwevɨn, tae kandambá. Avøe gigiap nøme mø̀ndø-løvuamɨ́n. Yaq tae ndøgo tøyat, pipisi até gindi-løvuvamɨn, taqa tang-te vō꞉viviamɨn.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesu yaya nøme gezø-eta, nqánek, “Mbumbukiam-qa Megeat Matev, andé flawa poponøvem nonqó. Sakheis khasøkhasis ndø-upøgimatún, khapémbá, flawa-te vø̄u-pomogimimin. Flawa poponøvem nonqo, khapelavøqase ambá qanegó, neka flawa kandambā. Geté flawa ate ndi꞉gu, sègemø-popoezɨ́n.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Yesu nqanek manqat ate ndægo, ezoqa ewaqape gezø-manqatam, ndego yaya mba zø-etæám. Ndego manqat bavokho manqatemáv. Geté yaya mba zø-etæám.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Yesu av ge꞉matønumam ndægo, yaq manqat ndøgo, Mbumbukiam-ge manqa vevezam ezoqam ge꞉-ein, gè-unimanqatín. Ta manqat nqánek, “No ezoqa manqat tæzø-manqatat, yaya mba nøzǿ-etæát. Manqat ndøgo, no ezoqa tøte-zømesimat, khonoam-té qagoám. Nupøkhán mbá, Mbumbukiam manqei-qape gekhakheinam, atema ndakin.”
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Yesu ezoqa ewaqape gezivaz, khoev mokho-te vømø̄-on, yaq tegi paev ezoqam tinduzáv ndǿgo, vømbō-einim, “Yaya etæ ndøgo, ezoqa avøeavøe nanga khae-te gepomogim, taqa manqa mokho gekhâm? Kopømbâ toqoti-nømand?”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yaq Yesu gezø-qavøiu, “Ezoqam ndego wit nanga eqeieqei gezøgeakh, khae-te, ndego Ezoqam-gé Yó.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Khae ndøgo, manqei-qapé, neka wit eqeieqei ndigu, Mbumbukiam-gí ezoqám, teqa Megeat Matev-te ndu꞉gu. Geté avøeavøe ndøgo, ndigu nqova soqaqape-gí ezoqám.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Qaqa ezoqam, ndego avøeavøe nanga soqøsoqa gepomogim, ndego nqova soqaqapé. Neka wit vingisam khøuwa ndøgo, manqei-qape-qá vaév. Neka sasae ezoqam ndigu, enzol ezoqám.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Kopømba ande av ezoqam avøeavøe gikhofoem neka vø̄sonqotøvem, yaq manqei-qape-qa vaev-te, matev āv tønéfakhán.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ezoqam-ge Yo, ekeza enzol ezoqam ndókhofotáz, yaq gekha ezoqām ndigu, teqa Megeat Matev mokho-te, manqa-zapazapa ndigu neka ezoqa nøme manqa-zapa-te ndi-ituza, vǿmøvāb.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Yaq ndigu gøinam wageap-té ginǿ-nqagivém. Yaq tí-eivumát ndǿgo, neka khaya vǿvivisumāt.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Geté ezoqa eqeieqei ndigu, andé khøuwa me mé꞉sanqatavát, Tat-qa Megeat Matev-te. Gekha ezoqām ndego, gea tømbogoat, yà beyogé.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Yaq Yesu yaya nøme zø-etá, gezø-ein, “Mbumbukiam-qa Megeat Matev, kopømba ande av nqǽgo: Ezoqa khae nøme-te, yakhaseke ndøqeív. Moni-ús. Manqei mokho-té qakhonawám. Ta yakhaseke mokho-te ndøugu, moni kandambá gu꞉nqeitavam. Yaq ndego ezoqam, nqanek yakhaseke nqawá genø-khonáo, sasa ndøqavan. Khanakhanakh khàpe mbøe-khouwév. Yaq até gendego, ekeza gigiap ate qambøegoam, gèwí. Yaq moni geqas ndigu, khae ndǿgo tewí, ma moni yakhaseke-us ge꞉qeiv.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Yesu yaya etæ manqat nøme ge꞉zømas, nqánek. Gezø-ein, “Neka Mbumbukiam-qa Megeat Matev, kopømba ande av nqǽgo: Stoa eve mø̀ndøgoám. Ndego agiwa-qasis qaniqanimav-qa ndøvawám.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Yaq khøuwa nøme, agiwa qanimav-qapi ndøzømét. Tiqa fia kandambá. Yaq ndego até gendego, gigiap ate qambøegoam, gèwí. Yaq moni geqas ndigu, agiwa-qasi me꞉wí.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu yaya etæ manqat nøme ge꞉zømas, nqánek. Gezø-ein, “Neka Mbumbukiam-qa Megeat Matev, kopømba ande av nqǽgo: Ezoqa voe gi-ogimin, zonga bugug vinivinimbá gindapɨn.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Zonga voe gumu-khazemɨn, yaq ndøgeg-té ginø-itimín, vø̄qonavɨn, zonga sasa ndøgevezonamɨn. Zonga eqeieqei ndigu, lagu-té ginø-qonøzemɨ́n. Geté zonga soqøsoqa, gènqagevemɨ́n.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Manqei-qape-qa vaev-te, matev kopo āv tønéfakhán. Enzol ezoqam tindúzáv ndǿgo, ezoqa vǿ-qatøzō, eqeieqei vini neka manqa-zapazapa-us vini.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Yaq manqa-zapazapa-us ezoqam, gøinam wageap-té ginǿ-nqagivém. Yaq tí-eivumát ndǿgo, neka khaya vǿvivisumāt.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yaq Yesu ekeza paev ezoqam gezøbevap, “Ge zô, nqanek manqat ate nqægo, taqa manqa mokho mozóndapem?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Yaq Yesu gezø-ein, “Gekha ezoqām ndego, Mozes-qa guguna manqat ge꞉-otev, yaq ndego Mbumbukiam-qa Megeat Matev mokho-te, ge-noge-paev-ezoqam-ev, ndego andé khoev evé. Ndego teqa khoev kouwat mokho-te, gigiap ndemøvøyam, gigiap qaniqanim vinivinimbá ndømbogo, nøme ndakinák neka nøme awenegé, yaq ta gigiap ndøgo, nøme vøndō-ovøe.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesu nqanek yaya etæ manqat zømesim qamømbøe-navøem, yaq ta manqei ndøgo ge-ivav,
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 ekeza vemiav-té genøwáv, Nazalet, neka Zu ezoqam-qa guliguli khoev-te, ezoqa vøme-zø̄mesim. Yaq ndigu manqat gimboyogem, nqova ndafe kandambá neka ekeza mokho-mba gibond, “Ngenek ezoqam, matavap loloakh neka bazaføgakh, umingiap matev gone nonqo, gekham-tê gendap?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Gê, ngenek khoev puanam ezoqam-gê yò? Neka tegu evo, Melî? Neka tegi emekheis Zêms, neka Zosêf, neka Saemôn, neka Zudâs?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Neka até tegi sænakheis ate ndi꞉gú-a, ni namba zí꞉yage? Gê, ngenek ezoqam, teqa matev ate ndægo gekham-tê gendap?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Yaq ndigu vemiav-ak, Yesu gèsanqawém.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ta vemiav-te ndøgo, Yesu umingiap matev, agé matanapøteáv. Zapa ndǿgo, ndigu unimanqatinteáv.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.