Lucas 6
Nyɩsʋa a ꞊haanttie (KTJ) vs NTLH
1 ‑Wuwle‑nyrɔwɔ ꞊dʋ, ‑Yusu kɔ 'a ‑nagbopʋ* 'hʋɛn‑, ʋ mu lɛ na mɔ. ‑Tɛ ʋ yɩ nɩ mi, 'dʋdɔ‑tɛblɩ ꞊dʋ, ‑ɛ 'wɩ ‑kʋbʋ yɩ, ɛ nɔ‑ kɔ ‑ci ʋ yɩ 'lɩ 'kwli ꞊tɩɔ 'bɛɛ ‑nɩ. 'Dʋdɔ‑tɛblɩ a 'mʋ, ɛ nɔ‑ kɔ blɩ gbi 'a ‑nagbopʋ 'cɛ, 'ʋ hihiue 'lɩ꞊ɩ ꞊jrɛ, 'ʋ yɩ꞊ɩ di.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 'Kɩ 'lɩ ‑ci nɩ ‑do a 'mʋ 'kwli, 'kɩ Falisi꞊tumu* a nyibli ‑bɩ nɩ 'lɩ. ‑Tɛ ‑Yusu a ‑nagbopʋ, ʋ yɩ 'dʋdɔ‑tɛblɩ a 'mʋ, 'a blɩ gbi nɩ 'cɛ, ‑ɛ ‑bɩ kɛ‑ ʋ pɩ ꞊nʋ yɩ, ʋ wɛn: «Dɛ ‑bʋ, a ni, ɛ ꞊ŋa nɩ. Nyɩsʋa a tete wɛn 'nɩ, nyiblo ꞊dʋ 'nɩ 'nuo 'lɩ ‑kʋan, 'kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'kwli.»
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 ‑Ɛ ‑bɩ ‑Yusu ꞊tu ꞊nʋ ꞊wɔn, ɛ wɛn: «‑Tɩ ‑mʋ', ʋ 'crɩɩ la 'lɩ Nyɩsʋacrɩɛn 'kwli, 'kɩ 'ʋ ‑aan 'baɩ gbagbʋ, ‑ɛ mɔ bodɩɔ Dafidɩ a ‑ta', 'n pʋ꞊ʋ ꞊haan‑tɩ, ‑ɛ mɔ, a ‑hre꞊e nɩ. ‑Tɩ a 'mʋ, ʋ 'crɩ la, ɛ nɔ‑ ‑bʋ: ‑Nyrɔwɔ ꞊dʋ, ‑tɛ 'kanʋ ni la bodɩɔ Dafidɩ, ɛ kɔ 'a nyibli 'hʋɛn‑,
3 Jesus respondeu:
4 'kɩ 'lɩ Nyɩsʋa a 'kayu bʋ, 'kɩ ɛ pa la 'lɩ, 'ɛ ‑ha la 'ʋ 'flɔɔ, ‑ɛ pɛ la 'ʋ 'teble kɩ bʋ, 'ɛ di꞊e, 'ɛ ‑nyi la 'a dɛ gbe 'a nyibli, 'ʋ di la꞊a ‑wɛ. Kɛɛ, Nyɩsʋa a tete wɛn 'nɩ, Nyɩsʋa a ‑cɔhlʋnpinyʋ* nɩ ‑do, ʋ nʋ‑ blɛɛ yɩ, ‑bʋ di 'flɔɔdʋ a 'mʋ. 'Bɩ 'flɔɔdʋ a 'mʋ, ‑ɛ nɩ 'lɩ Nyɩsʋa a 'kayu bʋ, ʋ ‑ha la꞊a nɩ, 'kɩ 'ʋ Nyɩsʋa a ‑ta'.»
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 ‑Ɛ ‑bɩ kɛ‑ ɛ pɩ ꞊nʋ yɩ de: «'Mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, Nyɩsʋa lee 'nɛ‑ 'mʋ nɩ, 'ɛ ‑nyi 'mʋ 'klɩ, 'kɩ ꞊bʋ lee nɛ 'a ‑nɛ nyiblo ꞊dʋ dɛ, ɛ ‑wɛ 'lɩ bʋ nu, 'kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'kwli.»
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 ‑Wuwle‑nyrɔwɔ ‑bɩ 'kwli, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu mu 'lɩ Nyɩsʋa a 'kayu bʋ de, 'ɛ tʋɛ nyibli Nyɩsʋa a ‑tɩ. 'Kɩ 'lɩ 'kayu a 'mʋ bʋ, 'kɩ ɛ yɛɛ 'lɩ nyɩbɛyu ꞊dʋ bʋ. Nyɩbɛyu a 'mʋ, 'a diidɛdabʋ 'kʋ nɩ.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Bʋ nɩ 'kɩ 'ʋ bʋ, ‑ɛ ‑bɩ Nyɩsʋa a tetetɔɔnyʋ kɔ Falisi꞊tumu* a nyibli, ‑ʋ nɩ 'ʋ 'hʋɛn‑, ʋ ‑tʋa 'yie a ke'gbaalɛ, ʋ 'mʋ ‑Yusu 'ye, 'bʋ mɔ, 'bʋ kɔ bʋ nu꞊o, nyɩbɛyu a 'mʋ a 'kʋɛ 'mʋ ‑wɛ, 'kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ ‑mʋ' 'kwli, ‑ɛ di꞊e nu, ‑Yusu 'bʋ nu꞊o, ʋ 'mʋ꞊ʋ ‑tɩ ‑yɛɛ ‑nɩ. (Falisi꞊tumu a nyibli wɛn 'nɩ, bʋ nu꞊o, nyiblo a 'kʋɛ bʋ ‑wɛ, ɛ mɔ ‑kʋandɛ ꞊nɩɔ. 'Tɩ‑ Nyɩsʋa a tete wɛn 'nɩ, 'kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'kwli, nyiblo 'yɩ yɩ ‑blɛɛ ‑nɩ, bʋ nu ‑kʋan.)
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Kɛɛ ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu yru 'waa 'lulɛ‑hihie lɛ. Ɛ nɔ‑ nu꞊o, 'ɛ lee nyɩbɛyu a 'mʋ, ɛ wɛn: «'Du ye', ‑bʋ nyra 'lɩ nyibli 'nyɩ bʋ,» nyɩbɛyu a 'mʋ 'ɛ 'du ye', 'ɛ nyra 'lɩ ꞊nʋ 'nyɩ bʋ.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 ‑Ɛ ‑bɩ ‑Yusu 'bɛti tetetɔɔnyʋ kɔ Falisi꞊tumu a nyibli 'hʋɛn‑ nɩ, ɛ wɛn: «‑Bɩ' Nyɩsʋa a tete pɩ 'lɩ? 'Kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'kwli, nyiblo bʋ nu ꞊haandɛ, kɔ, bʋ nu dɛ ‑hʋan, dɛ a 'dɩ ‑bɩ ‑nu ‑tɛɛ 'lɩ? Nyiblo bʋ wa 'a 'bɩhɩan, 'kɩ 'lɩ ‑wuwle‑nyrɔwɔ 'kwli, ‑ɛ di꞊e nu, ɛ 'nɩ ꞊ha 'kʋ, kɔ, nyiblo bʋ ‑ha 'a 'bɩhɩan a ‑hʋnhlʋn mɛ lɛ bʋ 'wan, dɛ a 'dɩ ‑bɩ ‑nu ‑tɛɛ 'lɩ?»
9 Então Jesus disse:
10 Bʋ yɩ 'lɩ ꞊nʋ 'yi lɛ nɩ tɛ, ‑ɛ ‑bɩ kɛ‑ ɛ pɩ nyɩbɛyu a 'mʋ yɩ, ɛ wɛn: «Hrʋ ‑na dabʋ ‑mʋ', ‑ɛ 'kʋ,» ‑ɛ ‑bɩ ɛ hrʋ 'a dabʋ nɩ. Bʋ hrʋ 'kɩ dabʋ a 'mʋ, ‑ɛ ‑bɩ ɛ 'hrɩ 'klɔ, 'ɛ bi 'ʋ 'a dɩɔnʋ a ‑ta'.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 ‑Tɛ ‑Yusu nu 'kɩ꞊ɩ, nyiblo a 'mʋ a 'kʋɛ, ɛ ‑wɛ, ‑ɛ ‑bɩ Nyɩsʋa a tetetɔɔnyʋ kɔ Falisi꞊tumu a nyibli 'hʋɛn‑, ʋ bi yrʋ' lɛ dɩakɩ, 'ʋ ‑tʋa ꞊tɔ a lɛ꞊mʋmʋɔ, ‑tɛ ʋ di nu, ʋ 'mʋ ‑Yusu ‑balʋ' nu.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ti a 'mʋ 'yri, dʋgba ꞊dʋ nɩ 'ʋ. Ɛ nɔ‑ kɔ 'lu ɛ 'ya 'lɩ, ‑ɛ di꞊e nu, ɛ 'mʋ Nyɩsʋa da. 'Kɩ ɛ ‑hi 'lɩ 'tɔlʋwɔ a 'mʋ 'lɩ, 'kɩ 'ʋ Nyɩsʋa a dɩda a ‑ta'.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 ‑Tɛ ‑nyrɛ ‑nyɛ, ‑ɛ ‑bɩ ɛ da 'a ‑nagbopʋ* nɩ, 'kɩ 'lɩ ꞊nʋ 'nyɩ, 'ɛ ‑ha 'lɩ nyibli nɩ ‑pu ꞊tu 'ʋ 'hʋɛn, 'ɛ dɛɛ ꞊nʋ 'a ‑mɔnanyʋ.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Nyibli a 'mʋ, ʋ nʋ‑ mɔ: Simɔ, ɛ ‑nyi Piɛlɩnyrɛ, ɛ kɔ Simɔ a 'mʋ, 'a 'dɩayɩ Adre 'hʋɛn‑, kɔ Sakɩ, kɔ Saan, kɔ Filipʋ, kɔ Batelemi,
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 kɔ Matie, kɔ Toma, kɔ Alʋfe a 'yu Sakɩ, kɔ Simɔ. Simɔ a 'mʋ, 'kɩ ɛ nɩ la 'lɩ nyibli ‑mʋ' 'nyɩ, ‑ʋ 'yɛ nɩ ‑hʋa Romakʋɛ;
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 kɔ Sakɩ a 'yu Judɩ, kɔ Judɩa Yisikalio. Ɛ mɔ nyiblo ‑mʋ', ‑ɛ di ‑Yusu 'a yraanyibli ‑jɩ' pʋ.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 ‑Tɛ dɛ a 'mʋ, ɛ ‑hi, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu kɔ 'a ‑nagbopʋ* 'hʋɛn‑, ʋ ꞊tɩ 'lɩ dʋgba a 'mʋ 'lu nɩ, 'ʋ nyra 'ʋ ‑tɩtɛ ‑mʋ', 'dʋ 'wlɛɛ 'ʋ bʋ. 'Kɩ 'ʋ ‑tɛ a 'mʋ, ‑Yusu a ‑nagbopʋ ‑hʋɔhʋɩ ‑bɩ 'kukue wɛn 'ʋ lɛ, ʋ kɔ nyibli ‑hʋɔhʋɩ ‑bɩ 'hʋɛn‑. 'Kɩ ‑ʋ ‑bɩ ‑hɔn 'lɩ Jrusrɛdɩɔ 'kwli, ɛ kɔ 'kɩ 'lɩ ‑Juukʋɛ a 'blʋgbɩ a pɛpɛ kɩ, kɔ 'dɩɩ ‑bɩ ‑mʋ', ‑ʋ nɩ 'lɩ 'yru wien, ‑ʋ mɔ Tilɩdɩɔ kɔ Sidɔdɩɔ 'hʋɛn‑.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Ʋ di nɩ, ‑ɛ di꞊e nu, ʋ 'mʋ 'a win 'wɩn, kɔ, ɛ 'mʋ꞊ʋ nu, 'waa 'kʋɛ 'mʋ ‑wɛ, ɛ kɔ, ɛ 'mʋ nyibli a 'kuo ‑hʋɩn* lɛ bla.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Nyibli a pɛpɛ ꞊mʋɛ꞊ɛ lɛ, 'kɩ bʋ ‑hrɛn꞊ɛ lɛ, ‑ɛ nu꞊o, 'klɩ ‑hʋɛn 'lɩ꞊ɩ 'hʋɩ, ɛ ni꞊e nɩ, 'waa 'kʋɛ 'ɛ yɩ ‑wɛ.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 ‑Tɛ dɛ a 'mʋ, ɛ ‑hi, ‑ɛ ‑bɩ ‑Yusu 'du 'lu ye', 'ɛ ta 'lɩ 'a ‑nagbopʋ* ‑mɔ lɛ, ɛ wɛn:
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 'A mʋ ‑bʋ, 'kanʋ ni, 'kɩ 'nɛ‑ 'klɔ kɩ,
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 'Bʋ mɔ, nyibli 'bʋ yraa nɛ 'a mʋ, 'bʋ pʋ 'lɩ 'a mʋ ‑patʋ', kɔ, 'bʋ yɩ 'a mʋ 'yri lɛ nɩ ‑hɛ, ɛ kɔ, 'bʋ yɩ 'aan 'nyrɛ yɩ nɩ nyre, ‑tɛ a paa 'ʋ, 'mɔ ‑bʋ, ‑ɛ mɔ ‑tonyibli a pɛpɛ a Nyiblo, 'a ‑hɛ 'na ‑nagbopʋ, 'bʋ mɔ, 'ba yɩ ꞊hɩʋɛndʋ a 'mʋ nɩ 'ye, ‑ɛ ‑bɩ ‑ba kɔ plɔ a bleelɛ.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Ti ‑mʋ' ‑kɔ 'yri 'kla‑wliye'yɩya a 'mʋ, ɛ di 'ʋ nyre, 'kɩ 'ʋ 'a mʋ ‑mɔ, ba nu dɔdʋ, kɔ, ba yi ‑wla, ‑ɛ nu꞊o, 'kɩ 'lɩ yakɔ 'kwli, Nyɩsʋa di ‑nyi 'a mʋ 'wio gbagbʋ. Kɛ‑ nɩ ‑do ɛ ꞊ti la 'mʋ: ‑tɛ nyibli ‑bʋ, ʋ yraa nɛ 'a mʋ, ʋ ni, kɛ‑ 'waa 'baɩnʋ ni la, 'ʋ ꞊tui la Nyɩsʋa a winwlɔn‑hanyʋ* ꞊hɩʋɛn.»
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Nyibli ‑bʋ, ‑ʋ 'yɛ nɩ ꞊tuu 'ʋ Nyɩsʋa, kɛ‑ ‑Yusu pɩ ꞊nʋ yɩ, ‑ɛ mɔ:
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 'A mʋ ‑bʋ, ‑ʋ kɔ didi‑tɛblɩ a pɛpɛ, a ‑hʋɛ,
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 'Jrɔ 'kɩ 'ʋ 'a mʋ ‑mɔ, 'bʋ mɔ, nyibli a pɛpɛ 'bʋ yɩ 'aan ꞊haan‑tɩ nɩ hlɛ, ‑ɛ nu꞊o, nyibli ‑mʋ', ‑ʋ yraa 'na ‑nagbopʋ, dɛ nɩ ‑do a 'mʋ, ɛ nɔ‑ 'waa 'baɩnʋ ni la 'waa hɩwinwlɔn‑hanyʋ ‑mɔ ‑wɛ, 'ʋ hlɛ la 'waa ꞊haan‑tɩ.»
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 ‑Ɛ ‑bɩ kɛ‑ ‑Yusu pɩ de: «'Aan pɛpɛ, ba pʋ 'mʋ nʋa yɩ bʋ. 'N yɩ 'a mʋ 'nɩ ‑lee ‑nɩ: Ba nʋɛ nɛ 'aan yraanyibli. Nyibli 'bʋ yraa nɛ 'a mʋ, ba nu ꞊nʋ ꞊haandɛ ‑mɔ.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Nyibli 'bʋ pʋ 'a mʋ 'jrɔ yɩ, nyibli 'bʋ yɩ 'a mʋ ꞊hɩʋɛn nɩ ꞊tui, ba da Nyɩsʋa, 'kɩ bʋ nu ꞊nʋ ꞊haandɛ ‑mɔ.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Nyiblo 'bʋ pʋʋ 'lɩ ‑mʋ 'ŋma nʋa', tɔɔ 'ʋ nʋa ‑bɩ 'ʋ, ɛ 'mʋ 'a 'yɛ ‑bɩ pʋ. Nyiblo 'bʋ ‑ha 'ʋ ‑na kʋɛtɩ, ‑ha꞊a mɛ lɛ, bʋ gba ‑na wlawlʋ ‑bɩ.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Nyiblo 'bʋ yɩ ‑mʋ dɛ nɩ ‑hʋɛ, ‑ha 'lɩ꞊ɩ 'lɩ, ‑bʋ ‑nyi ꞊nɛ꞊ɛ. Nyiblo 'bʋ ‑ha ‑mʋ ‑na dɛ ‑jɩ', ꞊nɩ 'bɛtie 'lɩ 'a ‑tɩ.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 ꞊Haandɛ ‑bʋ, a ‑hʋɛ ‑tonyibli bʋ nu 'a mʋ ‑mɔ, 'aan 'mumu, ba nu ꞊nʋ꞊ʋ ‑mɔ ‑wɛ.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 'Bʋ mɔ, 'ba nʋɛ nyibli nɩ ‑do ‑bʋ, ‑ʋ nʋɛ nɛ 'a mʋ, 'aan ꞊wlɩ 'nɩ 'yee 'lɩ꞊ɩ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa di pʋ 'a mʋ 'nyrɛ lɛ. Mɔ, nyibli ‑mʋ', ‑ʋ 'yɩ Nyɩsʋa ‑yi, ʋ nʋɛ nyibli ‑mʋ' nɩ ‑wɛ, ‑ʋ nʋɛ ꞊nʋ.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Nyibli nɩ ‑do ‑mʋ', ‑ʋ ni 'a mʋ ꞊haandɛ ‑mɔ, 'bʋ mɔ, ʋ nɩ ‑do a 'mʋ, 'ba yɩ ꞊nʋ ꞊haandɛ ‑mɔ nɩ ni, 'aan ꞊wlɩ 'nɩ 'yee 'lɩ꞊ɩ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa di pʋ 'a mʋ 'nyrɛ lɛ. Dɛ nɩ ‑do a 'mʋ, nyibli ‑bʋ, ‑ʋ 'yɩ Nyɩsʋa ‑yi, ɛ nɔ‑ ʋ ni ‑wɛ.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 'Bʋ mɔ, 'ba pʋ lɛ, ba ‑nyi 'aan 'wliyɛ nyibli nɩ ‑do ‑mʋ', ‑ʋ di꞊e kle ‑mɩa ‑nɩ, ‑ʋ di 'a mɔ꞊ɔ ‑nyi, 'aan ꞊wlɩ 'nɩ 'yee 'lɩ꞊ɩ, ‑ɛ mɔ, Nyɩsʋa di pʋ 'a mʋ 'nyrɛ lɛ. Nyibli ‑mʋ', ‑ʋ 'yɩ Nyɩsʋa ‑yi, ʋ ni꞊e nɩ ‑wɛ, 'kɩ 'lɩ 'waa dɩɔnʋ 'nyɩ, ‑tɛ ʋ yi꞊e, ‑ɛ mɔ, 'waa 'bio di 'wliyɛ a 'mʋ kle 'nɩ ‑mɩa ‑nɩ a ‑tɩ.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Dɛ ba nu, ɛ nɔ‑ mɔ, ba nʋɛ nɛ 'aan yraanyibli, ba nu ꞊nʋ ꞊haandɛ mɔ. 'Bʋ mɔ, 'ba ‑nyi nyiblo dɛ, a 'nɩ 'mʋɔ 'lɩ꞊ɩ lɛ, 'kɩ bʋ ‑mɩa ꞊nɛ kle. 'Bʋ mɔ, 'ba yɩ꞊ɩ lɛ nɩ ni, Nyɩsʋa di nu 'a mʋ ꞊haandɛ gbagbʋ ‑mɔ, ɛ kɔ, a di ‑hɛ Nyɩsʋa a 'yonʋ, ‑ɛ nu꞊o, 'kuopanyibli kɔ 'crɛkɔnyibli 'hʋɛn‑, ɛ ni ꞊nʋ ꞊haandɛ ‑mɔ ‑wɛ.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Ba kɔ nyibli a nyaɩ, ꞊wɩ yɩ, ‑tɛ 'aan 'Baɩ Nyɩsʋa ‑nu, 'ɛ kɔ nyibli a nyaɩ dɩakɩ.»
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 «A 'nɩ 'yɛɛ 'lɩ 'aan 'bio ‑tɩ, ‑ɛ di꞊e nu, Nyɩsʋa 'nɩ ꞊ha 'a mʋ ‑tɩ ‑yɛɛ ‑nɩ. A 'nɩ 'pʋʋ 'lɩ 'aan 'bio ‑bati lɛ, ‑ɛ di꞊e nu, Nyɩsʋa 'nɩ ꞊ha 'a mʋ ‑bati lɛ ‑pʋʋ ‑nɩ ‑wɛ. Yɩnyre‑tɛblɩ ‑mʋ', nyibli ni 'a mʋ ‑mɔ, 'a ‑tɩ bʋ ‑hru 'a mʋ ‑mɔ, ‑ɛ di꞊e nu, yɩnyre‑tɛblɩ ‑mʋ', a ni, Nyɩsʋa 'mʋ 'a ‑tɩ ‑mɔ hru ‑wɛ.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 ‑Tɛblɩ ‑mʋ', 'aan 'bio ‑hʋɛ 'a mʋ, ba ‑nyi ꞊nʋ꞊ʋ, ‑ɛ di꞊e nu, 'ba ‑hʋa Nyɩsʋa dɛ, ɛ 'mʋ 'a mɔ꞊ɔ ‑nyi. 'Bʋ mɔ, 'ba yɩ꞊ɩ lɛ nɩ ni, ɛ 'wɩ‑, ‑tɛ ʋ 'yɛ nɩ lɔ wɛn ‑kʋbʋ, ʋ 'mʋ 'a mɔ꞊ɔ ‑nyi a ‑tɩ. ‑Kʋbʋlɔɔpɔlʋ ‑mʋ', ʋ ni, 'ʋ lʋɛ ‑kʋbʋ, ʋ di 'lɩ꞊ɩ 'nɩ 'yii ‑nɩ ‑tɛɛ, ʋ 'mʋ 'lɩ ‑kʋbʋ a 'mʋ 'aan blɔ 'kwli pʋ, ʋ 'mʋ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑kɔɔ ‑nɩ, kɔ, ʋ 'mʋ blɔ a 'mʋ bʋ bla, ‑ɛ di꞊e nu, ʋ 'mʋ 'lɩ 'a dɛ ‑bɩ pʋ, blɔ 'mʋ 'lɩ 'yii ‑nɩ ‑tɛɛ. ‑Tɛ a di 'aan 'bio a 'yiye nu, kɛ‑ Nyɩsʋa di 'aan 'yiye nu.»
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 'Ledʋ, ‑Yusu pʋ ꞊nʋ yɩ, ɛ nɔ‑ ‑bʋ: «'Yii'dɔnyɔ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ 'ble 'a 'bɩ 'yii'dɔnyɔ a dabʋ kʋa, bʋ na 'hru. 'Bʋ nu꞊o, ʋ nɩ 'hʋɛn a 'mʋ, ʋ di bi 'lɩ 'butɩɔ 'kwli.
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Ɛ 'yɩ 'nyɩnyɩnyɔ ꞊dʋ ‑kɔ, ‑bʋ di 'ʋ 'a tɔɔnyɔ 'lu yɩ nɩ. Kɛɛ, 'nyɩnyɩnyɔ ‑mʋ', ‑ɛ 'nyɩ ‑tɛɛ, ‑tɛ 'a tɔɔnyɔ nɩ 'mʋ, kɛ‑ ɛ di 'mʋ nɩ.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 Dɛ‑ kɔ ‑tɩ, ‑na 'bɩhɩan a kʋɛtɩyɛ ‑bʋ, ‑ɛ nɩ 'lɩ꞊ɩ 'yi, ꞊nɩ yi 'a 'yelɛ, 'tɩ‑ ‑nɛ tugbɛkʋtɩɔ ‑mʋ', ‑ɛ pɛ 'lɩ ‑mʋ 'yi bʋ, ꞊nɩ 'yɛ nɩ 'ye꞊e 'lɩ?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 ꞊Yɩ yɩ ‑blɛɛ ‑nɩ, ‑bʋ lee ‑na 'bɩhɩan, ‑ɛ mɔ: Nu gbe, ꞊bʋ ‑ha 'lɩ ‑mʋ kʋɛtɩyɛ 'yi, ‑mɔ ‑kɔ 'yi tugbɛkʋtɩɔ pɛ 'lɩ bʋ. ‑Mɔ ‑mʋ', ‑ɛ nɛɛ 'li nɩ 'hʋɛn, yɩ‑hɛdɛ, ‑kɔ ‑bʋ nu, ɛ nɔ‑ mɔ ‑bʋ ‑ha 'lɩ ‑nɛ tugbɛkʋtɩɔ 'yi, ꞊mʋ lɛ yru ‑tɛɛ, 'tɩ‑ ꞊mʋ 'lɩ kʋɛtɩyɛ ‑na 'bɩhɩan 'yi ‑ha.»
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Kɛ‑ ‑Yusu pɩ de: «Tugbɛ ‑mʋ', ‑ɛ yɩ ꞊haan'nie ‑jri, ɛ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ tʋ 'kui ‑hʋɩn. Mɔ, tugbɛ ‑mʋ', ‑ɛ 'yɛ nɩ ‑jri ꞊haan'nie, ɛ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ tʋ ꞊haan'kui.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Tugbɛ a 'kuo, ɛ nɔ‑ ʋ yrui ꞊nɛ. Ɛ 'yɩ nyiblo ꞊dʋ ‑kɔ, ‑bʋ ‑ha bubuokui, 'kɩ 'lɩ ꞊wɔnmlʋtu yra. Nyiblo ꞊dʋ 'yɩ 'lɩ꞊ɩ 'lɩ ‑wɛ, bʋ ‑ha 'ʋ ‑gbɔgbʋyɔ gbʋkawiti 'yri.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 ꞊Haannyiblo a nunu‑tɛblɩ nɔ yɩ, ‑ɛ nu꞊o, 'a ꞊wlʋ nɔ yɩ. 'Crɛkɔnyɔ a nunu‑tɛblɩ nyre yɩ, ‑ɛ nu꞊o, 'a ꞊wlʋ nyre yɩ. ‑Tɩ ‑mʋ', ‑ɛ 'yii 'lɩ nyiblo a ꞊wlʋ kɩ, ɛ nɔ‑ yɩ 'ʋ꞊ʋ wien ‑dii ‑nɩ.»
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 Kɛ‑ ‑Yusu pɩ de, ɛ wɛn: «Dɛ‑ kɔ ‑tɩ 'a dɛɛ 'mʋ Kʋkɔnyɔ ti a pɛpɛ, 'tɩ‑ ‑tɩ 'n hlɛ, 'a 'yɛ nɩ nu꞊o 'lɩ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Nyiblo 'bʋ nɩ 'ʋ, ‑tɩ ‑bʋ, 'n hlɛ, 'bʋ yɩ꞊ɩ nʋa yɩ bʋ nɩ pɩ, 'tɩ‑ 'bʋ yɩ꞊ɩ nɩ ni, 'n di 'a mʋ 'nɩ ‑lee ‑nɩ, nyiblo ɛ 'wɩ yɩ.
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Ɛ 'wɩ nyiblo ‑mʋ' yɩ, ‑ɛ pɩ 'a 'kayu. Ɛ 'blu ‑tʋtʋ ‑blublu, 'ɛ yɛ 'hɩɔ 'pa kɩ. 'Kɩ ɛ pʋ 'ʋ 'kayu a 'mʋ, ‑ɛ di꞊e nu, ɛ 'mʋ bʋ ku ‑tɛɛ. ‑Tɛ ɛ pʋ꞊ʋ, ‑ɛ ‑bɩ 'nie'yiti nyre 'ʋ nɩ, 'nie a 'mʋ 'ɛ ‑wɔn 'kayu a 'mʋ ‑mɔ ‑wɔnwɔn, kɛɛ, ɛ 'yɩ 'lɩ 'a 'wʋwla 'lɩ ‑wɛ, ‑tɛ ɛ ku bʋ a ‑tɩ.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Kɛɛ, nyiblo ‑mʋ', ‑tɩ ‑bʋ, 'n hlɛ, ‑ɛ di 'wɩn, 'tɩ‑ ‑ɛ 'yɛ nɩ di꞊e nɩ nu, ɛ 'wɩ‑ nyiblo ‑mʋ' yɩ, ‑ɛ 'yɩ ‑tʋtʋ 'blu, ‑ɛ pʋ 'kayu. ‑Tɛ ɛ ‑wɛ 'a pʋpʋʋ ‑mɔ, ‑ɛ ‑bɩ 'nie 'yi nɩ, 'ɛ ‑wɔn 'kayu a 'mʋ yɩ. Ɛ nɔ‑ mɔ 'kayu a 'mʋ bʋ 'wlɛ, 'ɛ nyre yɩ pɛpɛ.»
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.