Lucas 12
Kuloonaay (KRX) vs VC
1 Ti oom caanak, pakan púwuli peemeeŋe nkaconcoolo fo nkakakalool. Yéesu náayaañ ápukup niŋ pinapana pa pakateyoo, naasok: “Níwasum leweñoo ya eti Pufalisaay pa, kamma neeyem écufato eyya nétif.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Waah óo waah wéewufaloolee éfuuwufinee, waah óo waah weeyolee éfuumeyyee.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Ekina ewune eeha innisoke ha ti énimaan éfihisiyee ti hanakan palaw, eeha innipuusanoole ti kaanuu páhantuwa ékaap éfihituunanee ti kíliŋ ka.”
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Yéesu nene asok: “Aluu pákawiyam, inci pusok aluu: Timpi nife payenka nkamuk ka enii ya ínfulaa toko étinekayini waah ti aluu.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Pale inci fáyisan aluu aŋa inniñaŋe ya hifeyu: Nife Pútuun pa, peeyem pa niŋ pipayaa himuku enii ya, pitaakaataak kayine kiti hiwantu aluu ti seemak. Ee, inci pusok ho aluu, pikina inniñaŋe hifeyu.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Fo kanoomanantoo múculuculu isak, uhit úsupak? Uhit úsupak|alt="2 small coins" src="HK00167B.TIF" size="col" loc="12:6-7" copy="knowles & Bass" ref="12:6" Pale háati coonool temmo Pútuun pa pifiilut.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Háati wan wa weeyem wa ti hikaw aluu púlooŋ ufineefin. Timpi nife, nihaŋaahaŋ nafaa meemak múculuculu meemeeŋe.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Yéesu nene asok: “Inci pusok aluu: An óo an eesayanaam hátikin pakan paka, inci, Añii An, lompo fasayanoo hátikin pumaleekoo pa piti Pútuun pa.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Pale an óo an eepookaam hátikin pakan paka, inci, Añii An, lompo fapookoo hátikin pumaleekoo pa piti Pútuun pa.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 An óo an eesoke heenaput ti inci, Añii An, áfaayiniyee kaaponket, pale an óo an eeteñale Kunuu ka keenape ka ataponketee.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Niŋ kacoopaa aluu ti sempe ti púluumuma pa íhinu aluu kíiti, niŋ fotom nkacoop aluu hátikin ñíhampaatiin ña niŋ ti pakati kayine ka, timpi niwasoolo kúnuul fa innikaakaay káakup kati nifak niŋ fotom eeha innikaakaay hisoku,
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 kaatuko Kunuu ka keenape ka efikikalaŋan aluu ti oom caanak eeha inniñaŋe hisoku.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Yéesu ti káakup ka, akee ti kayoŋ ka naasokoo: “Ahámpaatiin, sok atoom a úpaacinool hitaaku ha eeha paapaa atoonii naakate ha unii.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yéesu naañahanoo: “Awíyam, ayme asiiŋanaam áhina kíiti niŋ fotom aŋa akaakaay aluu káapaacinool hitaaku ha hitaaluu?”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Púful toko, naasokii: “Nisiiŋo púsooni! Nitah kunuu, timpi niŋes kaaconcenool hitaaku, kaatuko eloŋ an eneetaat ti hitaaku ha hiteyoo, háati nihifom.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Naasokii hícantiitu eehe: “Taakaataak usaanum áyiin eetaake etaam eepuke meemak.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Naacakanoolo: 'Puume inci iññaŋe íhinu? Kaatuko taakut la famank aŋa inci inkaakaay ya émaañii.'
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Naasok: 'Fiye inci inkaakaay íhinu. Fahancalool mileefaan ma mutoom, illut ñenfakat, la faconcenool púlooŋ aŋa inci inkaakaay ya émaañii niŋ hitaaku ha hitoom.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Inci fasokoolo: "Awíyam, yékunoolo, hitaaku ha hitii hiti sitiil seemeeŋe, li, illaan, iyyeno ti eloŋ éesuume meemak."'
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pale Pútuun pa mpusokoo: 'Awe esoŋ eyyuu! Hánant eehe aafaket. Fiye, ayme afaacoop aŋa anconcenoole ya púlooŋ?'”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Yéesu naapenan apusokii: “Eehe efihitaako an aŋa naconcenool hitaaku hiti faŋoo apan ataakut waah hátikin Pútuun pa.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Púful toko, Yéesu naasok pinapana pa pakateyoo: “Eehe hiwune inci insok aluu, timpi niwasoolo kúnuul ti eloŋ ya etaaluu, ti waah ewwa efinili, niŋ fotom ti sinii aluu, waah ewwa éfinisoolo.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Kaatuko eloŋ ya ehaŋaahaŋ paliyal, enii ya neehaŋ pásooliyal.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Nisincan pusuwa pa: pusukantoo, pumaañantoo, pitaakut káamankuma niŋ ekina tom pileefaan, pale Pútuun pa mpúkuuman-kúuman po. Ñiyema puume innihaŋe nafaa pusuwa pa?
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Ayme ti aluu, ti ewasoolo kúnuul, ayina kapenan esuuŋut ti eloŋ ya eteyoo?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Páawoo niyinaat fala íhinu waah wa wenkilis wa ewwe, weyme efiniwasoolo kúnuul ti ukee wa?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Nisincan fa híliilii ha nihiŋant fa. Ihínantoo piseeñ niŋ ekina tom hiliilantoo. Pale inci pusok aluu, háati amansa ya Solomon niŋ hisaanumate ha hiteyoo fiye púlooŋ ásankinantoo samat nii hikina.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Niŋ Pútuun pa púsoolaa fiyuu káaheeni enkuu, keeyem ka le fíyooy, kacom nkuwantee ti seemak, faala aluu, puume conko étipusool aluu? Aluu pakati káyinan keefomut!
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Timpi niŋes waah ewwa efinili, innilaan; timpi niwasoolo kúnuul.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Kaatuko keeneetaat ka Pusuwif, poko nkaŋes waah ewwuu. Pale Pútuun pa Paapaa ti aluu, pímeyimeyi nii nisoolahaa-soolah wo.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Haŋa panap nipiŋes cáwii etempo, ínnihinaa fo, waah ewwe púlooŋ efuuwufanee aluu.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Aluu cikoolee ca citoom, timpi nife, kaatuko Paapaa ti aluu súumoosuum kati awufan aluu cáwii etempo.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Ninooman hitaaku ha hitaaluu, ínnifulan ho salaka ti keeleke ka. Nimemanoolo émankuma mañ éepuciyantoo. Inniconcenool hisaanumate ha hitaaluu alacana la étihicim, la innimeya la nii pílipa étikayini hikolu, cemmek lompo etecok.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Kaatuko la hisaanumate ha hitaaluu nihiyem, toko lompo saan aluu insiyem.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Yéesu nene asok pinapana pa pakateyoo: “Niyeno niŋ wañ uti páhin, innikat pilampi pa pitaaluu pipicaaŋ.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Níhin samat nii pakan keeyem ti hítuulu éñohoonii ya eti áhampaatiin a ateyii, loho akaayaa pahaaño piti pinimo. Niŋ pácolaliyoo naawenken, nkápankinoo putum pa.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Pimiikan pa payenka áhampaatiin a naakaakaay ka étookii kaasincan niŋ ácoliyoo éfikanapiyanee. Pánipani, inci pusok aluu: Afáawasoonii wañ uti páhin naayenanii nantoonool naawufanii kapili.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Iyyema ákeyyoo mpisit niŋ fotom nuulap, náatookiyii kaasincan, éfikanapiyanee.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 “Pale nímeyi eehe, niŋ ati ekumpaan ya ameya teyme álipa ya naakaakaay ékey, atakat ekumpaan ya eteyoo epihaatee.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Aluu lompo nisiiŋo púsooni kaatuko inci, Añii An, éfikey ti waati eyya étinininkoolam.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Fiye, Piyeer naacakan Yéesu: “Ahámpaatiin, unii uwune ansok hícantiitu eehe fo hiti pakan paka púlooŋ?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Ateeteyo naañahanoo: “Ayme ayem amiikan a eehintiyee ya, naacohato, aŋa áhampaatiin a naañomane páhin pa piti ekumpaan ya kati ápaacinool paliyal pa pakakee pimiikan pa niŋ caanak ca cítuuniyaa?
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Amiikan a aŋuu, niŋ áhampaatiin a áñohooniyoo náatookiyoo ti oom páhin, áfaanapiyanee.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Inci pusok aluu pánipani ya, afaañomanoo hitaaku ha hiteyoo púlooŋ.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Pale niŋ amiikan a aŋuu asokooliyaa: 'Ahámpaatiin a atoom áfiisut éñohoonii,' fiye náayaañ hisapu pimiikan pa pákayiin paka niŋ pakaal paka, naayeno hili, pálaani fo ákuman.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ahámpaatiin a ati amiikan a aŋuu áfaañohoonii ti hinoom eeha náaninkoolutee ha niŋ ti waati eyya náamiit. Afaakallan meemak amiikan a aŋuu, naayenanoo pati keehintiitee ka.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Amiikan a aŋa eemeya ya eeha áhampaatiin a ateyoo náalafiye ha amemanooliit, áhinut ho afaasapee meemak.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Pale amiikan a aŋa éemiit ya eeha áhampaatiin a ateyoo náalafiye ha, náahin heewune kati asapee, afaasapee caahinkiŋ. An óo an aŋa nkawufane meemak afaañaakee meemak, an óo an aŋa nkañomane meemak afaahaŋee hiñaaku.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Yéesu nene asok: “Inci kéyyookey écoopii seemak ti púlunta pa, íllafi sipince sicok.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Pale taakaataak pátise eyya inci iññaŋe hisayu, kúnuul unka ti inci taamanta epayut.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Cukaacuk aluu nii kásuumaay inci íncoopii t’etaam? Haani, inci pusok aluu, pale píkatinool.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Písik fíyooy, miin miti pakan isak éfimikatinool, pákahaaciil efikapook pákasupak, pákasupak efikapook pákahaaciil.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Efíkakatinool, paapaa afaapook añiinoo akampaani, akampaani afaapook paapaa ateyoo; íññaa afaapook añiinoo ámaacul, ámaacul afaapook íññaa ateyoo; íññaa afaapook añiinoo aaloo, añiinoo aaloo afaapook aasonoo aal.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Yéesu naasok lompo kayoŋ ka: “Niŋ nicukaa káatiŋu nkúfulii pa caanak ca incinow pa, innihaaŋ ti hisoku 'éfeenupii', apan nihitaako.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Fo lompo incuke, niŋ eyam ésapiyoo ti kikee kaapii, innisok 'éfisowi', nihitaako.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Aluu ñícuf! Níyiniyini kameye heekaakaay pitaako niŋ nisincanaa patiila niŋ t’etaam. Weyme uwune niyinaat hicuku heeyem ha aluu ti kaaposool ti caanak ence, kati nímeyi heekaakaay ha pitaako?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Fiye, weyme uwune aluu faŋ aluu nikiiwantoo heenape ha?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Niŋ akamooli ayeniyuu hicoopu ti áhina kíiti, ti pítin pa hín kata nipiteŋenool kati nísiyool, niŋ ekina tom afaacoopi ti sempe ti áhina kíiti ya, áhina kíiti ya naawufani ati éwuulu ya, ati éwuulu ya naakuli.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Inci pusoki, áatifulii ti núkuluma ennuu awe peecooyut kaahit ka kikelan ka.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.