Lucas 12
Kuloonaay (KRX) vs ARIB
1 Ti oom caanak, pakan púwuli peemeeŋe nkaconcoolo fo nkakakalool. Yéesu náayaañ ápukup niŋ pinapana pa pakateyoo, naasok: “Níwasum leweñoo ya eti Pufalisaay pa, kamma neeyem écufato eyya nétif.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Waah óo waah wéewufaloolee éfuuwufinee, waah óo waah weeyolee éfuumeyyee.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Ekina ewune eeha innisoke ha ti énimaan éfihisiyee ti hanakan palaw, eeha innipuusanoole ti kaanuu páhantuwa ékaap éfihituunanee ti kíliŋ ka.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Yéesu nene asok: “Aluu pákawiyam, inci pusok aluu: Timpi nife payenka nkamuk ka enii ya ínfulaa toko étinekayini waah ti aluu.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Pale inci fáyisan aluu aŋa inniñaŋe ya hifeyu: Nife Pútuun pa, peeyem pa niŋ pipayaa himuku enii ya, pitaakaataak kayine kiti hiwantu aluu ti seemak. Ee, inci pusok ho aluu, pikina inniñaŋe hifeyu.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Fo kanoomanantoo múculuculu isak, uhit úsupak? Uhit úsupak|alt="2 small coins" src="HK00167B.TIF" size="col" loc="12:6-7" copy="knowles & Bass" ref="12:6" Pale háati coonool temmo Pútuun pa pifiilut.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Háati wan wa weeyem wa ti hikaw aluu púlooŋ ufineefin. Timpi nife, nihaŋaahaŋ nafaa meemak múculuculu meemeeŋe.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Yéesu nene asok: “Inci pusok aluu: An óo an eesayanaam hátikin pakan paka, inci, Añii An, lompo fasayanoo hátikin pumaleekoo pa piti Pútuun pa.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pale an óo an eepookaam hátikin pakan paka, inci, Añii An, lompo fapookoo hátikin pumaleekoo pa piti Pútuun pa.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 An óo an eesoke heenaput ti inci, Añii An, áfaayiniyee kaaponket, pale an óo an eeteñale Kunuu ka keenape ka ataponketee.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Niŋ kacoopaa aluu ti sempe ti púluumuma pa íhinu aluu kíiti, niŋ fotom nkacoop aluu hátikin ñíhampaatiin ña niŋ ti pakati kayine ka, timpi niwasoolo kúnuul fa innikaakaay káakup kati nifak niŋ fotom eeha innikaakaay hisoku,
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 kaatuko Kunuu ka keenape ka efikikalaŋan aluu ti oom caanak eeha inniñaŋe hisoku.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Yéesu ti káakup ka, akee ti kayoŋ ka naasokoo: “Ahámpaatiin, sok atoom a úpaacinool hitaaku ha eeha paapaa atoonii naakate ha unii.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Yéesu naañahanoo: “Awíyam, ayme asiiŋanaam áhina kíiti niŋ fotom aŋa akaakaay aluu káapaacinool hitaaku ha hitaaluu?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Púful toko, naasokii: “Nisiiŋo púsooni! Nitah kunuu, timpi niŋes kaaconcenool hitaaku, kaatuko eloŋ an eneetaat ti hitaaku ha hiteyoo, háati nihifom.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Naasokii hícantiitu eehe: “Taakaataak usaanum áyiin eetaake etaam eepuke meemak.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Naacakanoolo: 'Puume inci iññaŋe íhinu? Kaatuko taakut la famank aŋa inci inkaakaay ya émaañii.'
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Naasok: 'Fiye inci inkaakaay íhinu. Fahancalool mileefaan ma mutoom, illut ñenfakat, la faconcenool púlooŋ aŋa inci inkaakaay ya émaañii niŋ hitaaku ha hitoom.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Inci fasokoolo: "Awíyam, yékunoolo, hitaaku ha hitii hiti sitiil seemeeŋe, li, illaan, iyyeno ti eloŋ éesuume meemak."'
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Pale Pútuun pa mpusokoo: 'Awe esoŋ eyyuu! Hánant eehe aafaket. Fiye, ayme afaacoop aŋa anconcenoole ya púlooŋ?'”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yéesu naapenan apusokii: “Eehe efihitaako an aŋa naconcenool hitaaku hiti faŋoo apan ataakut waah hátikin Pútuun pa.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Púful toko, Yéesu naasok pinapana pa pakateyoo: “Eehe hiwune inci insok aluu, timpi niwasoolo kúnuul ti eloŋ ya etaaluu, ti waah ewwa efinili, niŋ fotom ti sinii aluu, waah ewwa éfinisoolo.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Kaatuko eloŋ ya ehaŋaahaŋ paliyal, enii ya neehaŋ pásooliyal.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Nisincan pusuwa pa: pusukantoo, pumaañantoo, pitaakut káamankuma niŋ ekina tom pileefaan, pale Pútuun pa mpúkuuman-kúuman po. Ñiyema puume innihaŋe nafaa pusuwa pa?
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ayme ti aluu, ti ewasoolo kúnuul, ayina kapenan esuuŋut ti eloŋ ya eteyoo?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Páawoo niyinaat fala íhinu waah wa wenkilis wa ewwe, weyme efiniwasoolo kúnuul ti ukee wa?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Nisincan fa híliilii ha nihiŋant fa. Ihínantoo piseeñ niŋ ekina tom hiliilantoo. Pale inci pusok aluu, háati amansa ya Solomon niŋ hisaanumate ha hiteyoo fiye púlooŋ ásankinantoo samat nii hikina.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Niŋ Pútuun pa púsoolaa fiyuu káaheeni enkuu, keeyem ka le fíyooy, kacom nkuwantee ti seemak, faala aluu, puume conko étipusool aluu? Aluu pakati káyinan keefomut!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Timpi niŋes waah ewwa efinili, innilaan; timpi niwasoolo kúnuul.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Kaatuko keeneetaat ka Pusuwif, poko nkaŋes waah ewwuu. Pale Pútuun pa Paapaa ti aluu, pímeyimeyi nii nisoolahaa-soolah wo.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Haŋa panap nipiŋes cáwii etempo, ínnihinaa fo, waah ewwe púlooŋ efuuwufanee aluu.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Aluu cikoolee ca citoom, timpi nife, kaatuko Paapaa ti aluu súumoosuum kati awufan aluu cáwii etempo.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Ninooman hitaaku ha hitaaluu, ínnifulan ho salaka ti keeleke ka. Nimemanoolo émankuma mañ éepuciyantoo. Inniconcenool hisaanumate ha hitaaluu alacana la étihicim, la innimeya la nii pílipa étikayini hikolu, cemmek lompo etecok.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Kaatuko la hisaanumate ha hitaaluu nihiyem, toko lompo saan aluu insiyem.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yéesu nene asok pinapana pa pakateyoo: “Niyeno niŋ wañ uti páhin, innikat pilampi pa pitaaluu pipicaaŋ.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Níhin samat nii pakan keeyem ti hítuulu éñohoonii ya eti áhampaatiin a ateyii, loho akaayaa pahaaño piti pinimo. Niŋ pácolaliyoo naawenken, nkápankinoo putum pa.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Pimiikan pa payenka áhampaatiin a naakaakaay ka étookii kaasincan niŋ ácoliyoo éfikanapiyanee. Pánipani, inci pusok aluu: Afáawasoonii wañ uti páhin naayenanii nantoonool naawufanii kapili.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Iyyema ákeyyoo mpisit niŋ fotom nuulap, náatookiyii kaasincan, éfikanapiyanee.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Pale nímeyi eehe, niŋ ati ekumpaan ya ameya teyme álipa ya naakaakaay ékey, atakat ekumpaan ya eteyoo epihaatee.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Aluu lompo nisiiŋo púsooni kaatuko inci, Añii An, éfikey ti waati eyya étinininkoolam.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Fiye, Piyeer naacakan Yéesu: “Ahámpaatiin, unii uwune ansok hícantiitu eehe fo hiti pakan paka púlooŋ?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Ateeteyo naañahanoo: “Ayme ayem amiikan a eehintiyee ya, naacohato, aŋa áhampaatiin a naañomane páhin pa piti ekumpaan ya kati ápaacinool paliyal pa pakakee pimiikan pa niŋ caanak ca cítuuniyaa?
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Amiikan a aŋuu, niŋ áhampaatiin a áñohooniyoo náatookiyoo ti oom páhin, áfaanapiyanee.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Inci pusok aluu pánipani ya, afaañomanoo hitaaku ha hiteyoo púlooŋ.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Pale niŋ amiikan a aŋuu asokooliyaa: 'Ahámpaatiin a atoom áfiisut éñohoonii,' fiye náayaañ hisapu pimiikan pa pákayiin paka niŋ pakaal paka, naayeno hili, pálaani fo ákuman.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ahámpaatiin a ati amiikan a aŋuu áfaañohoonii ti hinoom eeha náaninkoolutee ha niŋ ti waati eyya náamiit. Afaakallan meemak amiikan a aŋuu, naayenanoo pati keehintiitee ka.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Amiikan a aŋa eemeya ya eeha áhampaatiin a ateyoo náalafiye ha amemanooliit, áhinut ho afaasapee meemak.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Pale amiikan a aŋa éemiit ya eeha áhampaatiin a ateyoo náalafiye ha, náahin heewune kati asapee, afaasapee caahinkiŋ. An óo an aŋa nkawufane meemak afaañaakee meemak, an óo an aŋa nkañomane meemak afaahaŋee hiñaaku.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Yéesu nene asok: “Inci kéyyookey écoopii seemak ti púlunta pa, íllafi sipince sicok.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Pale taakaataak pátise eyya inci iññaŋe hisayu, kúnuul unka ti inci taamanta epayut.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Cukaacuk aluu nii kásuumaay inci íncoopii t’etaam? Haani, inci pusok aluu, pale píkatinool.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Písik fíyooy, miin miti pakan isak éfimikatinool, pákahaaciil efikapook pákasupak, pákasupak efikapook pákahaaciil.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Efíkakatinool, paapaa afaapook añiinoo akampaani, akampaani afaapook paapaa ateyoo; íññaa afaapook añiinoo ámaacul, ámaacul afaapook íññaa ateyoo; íññaa afaapook añiinoo aaloo, añiinoo aaloo afaapook aasonoo aal.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yéesu naasok lompo kayoŋ ka: “Niŋ nicukaa káatiŋu nkúfulii pa caanak ca incinow pa, innihaaŋ ti hisoku 'éfeenupii', apan nihitaako.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Fo lompo incuke, niŋ eyam ésapiyoo ti kikee kaapii, innisok 'éfisowi', nihitaako.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Aluu ñícuf! Níyiniyini kameye heekaakaay pitaako niŋ nisincanaa patiila niŋ t’etaam. Weyme uwune niyinaat hicuku heeyem ha aluu ti kaaposool ti caanak ence, kati nímeyi heekaakaay ha pitaako?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Fiye, weyme uwune aluu faŋ aluu nikiiwantoo heenape ha?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Niŋ akamooli ayeniyuu hicoopu ti áhina kíiti, ti pítin pa hín kata nipiteŋenool kati nísiyool, niŋ ekina tom afaacoopi ti sempe ti áhina kíiti ya, áhina kíiti ya naawufani ati éwuulu ya, ati éwuulu ya naakuli.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Inci pusoki, áatifulii ti núkuluma ennuu awe peecooyut kaahit ka kikelan ka.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.