Mateus 24
Mum Language NT Portions (KQA) vs NAA
1 Jisas Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ hañɨndu upɨ ha mitata umi. Kamatɨhi nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ nu kɨyɨmiyɨ payɨmu. Kamata nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ ha naŋga muhɨmɨmuhɨm upɨ kandɨhañɨndu haŋɨnɨŋ isɨhuramɨndaŋ vata andɨmu.
1 Jesus saiu do templo e, enquanto caminhava, os seus discípulos se aproximaram para lhe mostrar as construções do templo.
2 Kamatɨhura nurɨŋ kuyu nɨmata ambami, Narɨ tavɨ paŋgarɨvaŋgarɨ nɨŋɨnɨŋ ŋgara. Narɨŋ yi kandɨ ambin, tɨmba musɨmbɨrɨ ndahara mitɨtu tɨmba muhɨmbañɨ maŋgɨyɨmandɨ. Sɨhanaŋga yɨvukuvɨmbɨrata kavarɨtu mɨŋgurɨmandɨ, vami.
2 Ele, porém, lhes disse:
3 Jisas Apu Oliv tamayɨ mɨnzɨta kɨyɨhihi, nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ ndaya pata nuŋ kitɨhuta ambamu, Arɨŋ ambɨna ŋgɨm. Pandɨwɨmira kandɨhamata vana haŋɨnɨŋ yɨvurahɨrɨmandɨyu. Naŋga pamata sihɨ wɨsa yɨvurahɨmandɨ. Kamati ŋgata ambɨmɨndaŋ, Jisas aŋga pati pɨrɨ nɨŋandɨhin siŋgundɨrɨmandɨ, vamba ambɨmɨndaŋ, vamu.
3 Jesus estava sentado no monte das Oliveiras quando os discípulos se aproximaram dele e, em particular, lhe pediram: — Diga-nos quando essas coisas vão acontecer e que sinal haverá da sua vinda e do fim dos tempos.
4 Kamavahu Jisas nurɨŋ kɨmbɨ ambami, Narɨ tamɨŋga naŋga kɨyɨmara. Narɨŋ kru mumɨŋga kuyusɨhɨrɨtimandɨhi.
4 E Jesus respondeu:
5 Kru sambɨ pañɨmbañɨ yandɨ ñɨmbi yɨhɨyɨhɨ ambɨrɨmandɨyu, Got krunavundi nuŋandɨŋ aŋga mɨŋɨmandɨ vata kru Got yɨhɨramami hamanda nɨ yi, vamba ambɨrɨmandɨyu. Kamata kru sambɨ kuyusɨhɨrɨmandɨyu.
5 Porque muitos virão em meu nome, dizendo: “Eu sou o Cristo”; e enganarão a muitos.
6 Narɨ saŋga arurundu pɨrɨndɨm indarɨmandɨra, naŋga saŋga arurundu kuyuhɨnzɨ indarɨmandɨra. Hara narɨ tamɨŋga naŋga kɨyɨmara. Narɨ mambɨndɨramara. Muhɨmɨmuhɨm kandɨhaŋɨnɨŋ yɨvurahɨmandɨ, hara imbɨhɨvɨ ha kwɨsɨ.
6 E vocês ouvirão falar de guerras e rumores de guerras. Fiquem atentos e não se assustem, porque é necessário que isso aconteça, mas ainda não é o fim.
7 Kru muyɨ hati yahata kru muyɨndumuyɨndu haŋɨnɨŋ naŋga kurɨhɨrɨmandɨyu. Naŋga aru miku muŋɨnɨŋɨndu kru yahata, aru miku muyɨndumuyɨndu haŋɨnɨŋɨndu kru naŋga kurɨhɨrɨmandɨyu. Naŋga muvumuvu avɨha aru kwɨmɨrɨmandɨyu. Naŋga muvumuvu pɨrɨmama payɨmandɨ.
7 Porque nação se levantará contra nação, e reino, contra reino. Haverá fomes e terremotos em vários lugares.
8 Muhɨmɨmuhɨm vana kandɨhaŋɨnɨŋ, navundi ñɨŋi kavɨrɨmɨndɨhu kañɨnda atɨkimañɨ yɨvurahandi maña.
8 Porém todas essas coisas são o princípio das dores.
9 Kandɨtɨwɨmi hañɨ narɨŋ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamɨmandɨyu. Kamata narɨŋ pɨmɨ ŋguta yɨvutatamɨtu kwɨmɨrɨmandɨra. Yandɨ ñɨmbi narɨ naŋga kɨyɨ. Harɨm krunavundi sɨhanaŋga narɨŋambirɨm kɨtɨrɨ kɨyɨmandɨyu.
9 — Vocês serão entregues para serem maltratados e eles os matarão. Vocês serão odiados por todas as nações por causa do meu nome.
10 Kandɨtɨwɨmi hañɨ krunavundi sambɨ yambirɨm indarɨmaŋgarandu vana ha tɨhɨmitɨrɨmandɨyu. Kamata krunavundi kandɨhaŋɨnɨŋ nurɨŋambi masamasa kɨtɨrɨ kɨta, nurɨŋambi nurɨŋandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamɨmandɨyu.
10 Nesse tempo, muitos hão de se escandalizar, trair e odiar uns aos outros.
11 Naŋga, kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara kuyusɨhɨrɨŋɨnɨŋ sambɨ yahata, krunavundi sambɨŋ kuyusɨhɨrɨmandɨyu. Kamatu krunavundi nurɨŋandɨ kuyusɨhɨrɨŋguyu haŋɨnɨŋ mɨŋahandɨrɨmandɨyu.
11 Muitos falsos profetas se levantarão e enganarão a muitos.
12 Kamatu ñamba vana haŋɨnɨŋ arutɨrɨmandɨ. Harɨm kru sambɨ muŋɨnɨŋ mɨŋata mavɨñɨ tamatama vana ha tɨhɨmitɨrɨmandɨyu.
12 E, por se multiplicar a maldade, o amor se esfriará de quase todos.
13 Hara krunavundi tɨkatɨkata kɨtuhɨtu imbɨhɨvɨ ha yɨvurahɨmandɨ haŋɨnɨŋ, Got nurɨŋ aŋga mɨŋɨmandɨ.
13 Aquele, porém, que ficar firme até o fim, esse será salvo.
14 Kamati Gotɨndu tɨwɨyɨndu kuyu avi haŋandɨhin, pɨrɨvɨsa muvumuvu sɨhanaŋga ambavarɨmandɨyu. Kamatu imbɨvu, imbɨhɨvɨ ha yɨvurahɨmandɨ, vami.
14 E será pregado este evangelho do Reino por todo o mundo, para testemunho a todas as nações. Então virá o fim.
15 Kamata Jisas sɨhinda ambami, Kuha kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara Daniel ambami, Pɨsiŋgarahara ñamba hɨmɨnɨzɨkwɨ yɨvurahɨti ŋgɨmandɨra. Ñamba hɨmɨnɨzɨkwɨ kandɨha ŋgɨtɨra Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ hañɨ taŋguramata kɨyɨmandɨ vamba ambami, vami. Kuyu aŋgwɨmɨkɨ nɨñɨ kɨyɨ nɨŋandɨhin kru ŋgatɨŋgɨruta ŋgɨmandɨ hama indarɨmitata ŋgam.
15 — Quando, pois, vocês virem, situado no lugar santo, o abominável da desolação de que falou o profeta Daniel (quem lê entenda),
16 Kamata Jisas ambami, Kandɨtɨwɨmi hañɨ krunavundi pɨrɨvɨsa Judia kɨyɨmandɨyu haŋɨnɨŋ, tɨvaramata upɨ apu sambɨ naŋganaŋgavu yawɨrɨmandɨyu.
16 então os que estiverem na Judeia fujam para os montes.
17 Kru tavɨ kɨmba hambu kɨyɨmandɨ hama, tavɨ tɨwɨ hambu mɨŋguta maku nuŋandɨ haŋɨnɨŋ mɨŋamɨŋarɨm maŋindarɨm.
17 Quem estiver no terraço não desça para tirar de casa alguma coisa.
18 Naŋga kru kɨvayɨ kɨyɨmandɨ hama, mɨkwɨrɨ kuta nuŋandɨha mɨŋɨrɨm tavɨyɨ aŋga maŋum.
18 E quem estiver no campo não volte atrás para buscar a sua capa.
19 Naŋga navundi mavɨnaŋga haŋɨnɨŋ naŋga navundi ñɨŋi amaŋgɨmbañɨndu naŋga haŋɨnɨŋ, kandɨtɨwɨmi hañɨ pɨmɨ aru kavɨrɨmandɨyu.
19 Ai das que estiverem grávidas e das que amamentarem naqueles dias!
20 Naŋga narɨ Got naŋga kuyundavaramara. Kamata kɨmɨri tɨwɨmi naŋga Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨ hañɨ ndahara mandɨvaramɨrɨmandɨra.
20 Orem para que a fuga de vocês não aconteça no inverno, nem no sábado.
21 Kamataharɨm kandɨtɨwɨmi hañɨ pɨmɨ aru sɨkwɨ yɨvurahɨmandɨ. Pɨrɨ nɨ kɨhi kɨyɨmi hɨrɨvɨyɨ nda kɨta patavata tɨhu ndahara, pɨmɨ aru kandɨhamata mayɨvurahami. Naŋga muyɨvɨndahara pɨmɨ aru kandɨhamata sɨhinda mayɨvurahɨrɨmandɨ.
21 Porque nesse tempo haverá grande tribulação, como nunca houve desde o princípio do mundo até agora e nunca jamais haverá.
22 Got pɨmɨ kanɨŋɨnɨŋɨndu hɨvɨ ha kɨrɨvɨ tamamiti, krunavundi sɨhanaŋga siŋgundɨhu. Hara krunavundi nuŋandɨ vata yɨhɨramami haŋɨnɨŋɨrɨm indarɨta, kandɨhɨvɨ ha kɨrɨvɨ tamɨrɨmandɨ.
22 Não tivessem aqueles dias sido abreviados, ninguém seria salvo; mas, por causa dos escolhidos, tais dias serão abreviados.
23 Kandɨhandɨwɨmi narɨŋ muhama nɨmavamba ambɨrɨmandɨ, Nɨŋgamara, kru Got krunavundi nuŋandɨŋ aŋga mɨŋɨmandɨ vata yɨhɨramami hama nɨŋan kɨyɨ, vamba ambɨrɨmandɨ. Naŋga muhama nɨmavamba ambɨrɨmandɨ, Ndambunda kɨyɨ, vamba ambɨrɨmandɨ. Hara narɨ kuyu kandɨhaŋɨnɨŋɨrɨm maŋindarɨmaŋgaramara.
23 — Então, se alguém disser a vocês: “Olhem! Aqui está o Cristo!” ou: “Ali está ele!”, não acreditem.
24 Naŋga kru sambɨ pata kuyusɨhɨrata ambɨrɨmandɨyu, Yi kru Got krunavundi nuŋandɨŋ aŋga mɨŋɨmandɨ vata yɨhɨramami, vamba ambɨrɨmandɨyu. Naŋga kru sambɨ pata kuyusɨhɨrata ambɨrɨmandɨyu, Yi kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara mɨŋga, vamba ambɨrɨmandɨyu. Kamata aru hɨmɨhɨm sihɨranzihɨra muhɨmɨmuhɨm nzihɨ andɨtutu yɨvurahɨmandɨ. Kamata krunavundi sɨhanaŋgaŋ mɨŋawɨnɨkwɨnɨtɨrɨmandɨyu. Kamata nurɨ mɨŋatandɨtaŋgata kru Got nuŋandɨ vata yɨhɨramami haŋɨnɨŋ ndahara mɨŋawɨnɨkwɨnɨtɨrɨmandɨyu.
24 Porque surgirão falsos cristos e falsos profetas, operando grandes sinais e prodígios, para enganar, se possível, os próprios eleitos.
25 Narɨ indarɨmara. Yi narɨŋ muhɨmɨmuhɨm vana yɨvurahɨmandɨ nɨŋɨnɨŋɨrɨm ambavarin.
25 Eis que tenho predito isso a vocês.
26 Kamataharɨm narɨŋ nɨmavamba ambɨrɨmandɨyu, Ŋgamara. Kru manɨman upɨ vunda kɨyɨ, vamba ambɨrɨmandɨyu. Hara kambu maŋumara. Naŋga nɨmavamba ambɨrɨmandɨyu, Ŋgamara. Tavɨhumba nɨñɨnɨ kɨyɨ, vamba ambɨrɨmandɨyu. Hara nurɨŋandɨ kuyu haŋandɨhirɨm maŋindarɨmara.
26 Portanto, se disserem a vocês: “Eis que ele está no deserto!”, não vão lá. Ou, se disserem: “Eis que ele está no interior da casa!”, não acreditem.
27 Narɨ ŋgandara. Ihumbɨsa nɨmbu ñɨma mɨŋaparahi, ina yahayahavu kɨta sɨñandɨta uta ina mɨŋgumɨŋguvu yɨvurahandi. Kamataharɨm Krundu Ñɨŋi hama ndahara payɨmandɨ hɨvɨyɨ sɨwɨmaña musa andɨrɨmandɨ. Kamati krunavundi sɨhanaŋga nuŋ ŋgɨmandɨyu.
27 Porque, assim como o relâmpago sai do Oriente e brilha até o Ocidente, assim será a vinda do Filho do Homem.
28 Krumbat kɨmuta karɨhata kɨndi upɨyɨ taya, puŋgɨ pata tɨhɨrundu, vami.
28 Onde estiver o cadáver, aí se ajuntarão os abutres.
29 Jisas sɨhinda ambami, Pɨmɨ aru kandɨhaŋɨnɨŋ siŋgundɨrɨmɨnɨti, sarɨwayɨŋandi ina nɨ kɨnzɨmɨŋgwɨtɨti, takwɨ nɨ mandɨmɨrɨmandɨ. Kamati kinɨkɨ nɨŋɨnɨŋ ihumbɨsa nɨmbu mitata mɨŋaramɨrɨmandɨyu. Kamata tɨkatɨka hɨmɨŋgɨm ihumbɨsa nɨmbu kuyu haŋɨnɨŋ nandahara nanaŋgarɨmandɨyu.
29 — Logo em seguida à tribulação daqueles dias, o sol escurecerá, a lua não dará a sua claridade, as estrelas cairão do firmamento e os poderes dos céus serão abalados.
30 Kandɨtɨwɨmi hañɨ Krundu Ñɨŋi hamandu muhɨm nzihɨ ihumbɨsa nɨmbu yɨvurahɨmandɨ. Kamati krunavundi sɨhanaŋga pɨrɨ nɨñɨndu nɨŋɨnɨŋ kambirɨhɨrɨmandɨyu. Kamata ŋgɨtu Krundu Ñɨŋi hama, ihumbɨsa nɨmbu kɨta nuŋandɨ tɨkatɨka naŋga sɨña aru naŋga ihumukɨrɨ humbañɨ payɨmandɨ.
30 Então aparecerá no céu o sinal do Filho do Homem. Todos os povos da terra se lamentarão e verão o Filho do Homem vindo sobre as nuvens do céu, com poder e grande glória.
31 Pati kaur mɨnzataya yavɨrɨmandɨ. Kamati kutɨkara nuŋandɨ haŋɨnɨŋ sɨmbɨti pɨrɨ nɨñɨ muvumuvu uta krunavundi yandɨ vata yɨhɨramami haŋɨnɨŋ yɨvuñɨbɨrɨmandɨyu. Kamata tɨmbuhavuta payɨmandɨyu, vami.
31 E ele enviará os seus anjos, com grande som de trombeta, os quais reunirão os seus escolhidos dos quatro ventos, de uma a outra extremidade dos céus.
32 Jisas sɨhinda ambami, Narɨ ahu fikɨŋ ŋgamara. Maka nuŋandɨ haŋɨnɨŋ kuku naŋgandɨta mɨkɨ haŋɨnɨŋ muvirahi ambandara, Ina tɨwɨmi kɨrɨmɨndɨhi andɨ, vamba ambandara.
32 — Aprendam a parábola da figueira: quando já os seus ramos se renovam e as folhas brotam, vocês sabem que o verão está próximo.
33 Sɨwɨmaña ŋandi, muhɨmɨmuhɨm vana kanɨŋɨnɨŋ yɨvurahɨti ŋgata indarɨramata nɨmavamba ambamara, Krundu Ñɨŋi hama pata kɨndɨŋari mɨkayɨ ha kɨyɨ, vamba ambamara.
33 Assim, também vocês, quando virem todas estas coisas, saibam que está próximo, às portas.
34 Yi narɨŋ kandɨ ambin, krunavundi tɨhu kuyu nɨŋɨnɨŋ maŋgwɨmɨtutu muhɨmɨmuhɨm vana kanɨŋɨnɨŋ yɨvurahɨmandɨ.
34 Em verdade lhes digo que não passará esta geração sem que tudo isto aconteça.
35 Pɨrɨvɨsa naŋga ihumbɨsa nɨ siŋgundɨrɨmandɨ, hara yandɨ kuyu nɨ manziŋgundɨrɨmandɨ, vami.
35 Passará o céu e a terra, porém as minhas palavras não passarão.
36 Jisas sɨhinda ambami, Hara kandɨ vana nɨŋɨnɨŋ yɨvurahɨmandɨ hɨvɨ ha naŋga pamata hɨrɨvɨyɨ vaha yɨvurahɨmandɨ ha kru mumɨŋga ndahara maŋgandi. Gotɨndu pɨhuyɨndu kutɨkara ndahara maŋgandu. Naŋga Krundu Ñɨŋi hama ndahara maŋgandi. Nɨŋuvandaya nu ŋgandi.
36 — Mas a respeito daquele dia e hora ninguém sabe, nem os anjos dos céus, nem o Filho, senão o Pai.
37 Krundu Ñɨŋi hama parɨmɨti, muhɨmɨmuhɨm vana Noandu tɨwɨmiyɨ yɨvurahami maña yɨvurahɨmandɨ.
37 Pois assim como foi nos dias de Noé, assim será também a vinda do Filho do Homem.
38 Kukuwɨrɨ aru ha mandaŋguhihi, ñaña kuvɨrarasɨmu. Naŋga kru, navundi urahihi, navundi kru yahurasɨmu. Kamatɨhuhu taya ututa Noa kupik aru hañɨ indɨhumi.
38 Pois assim como nos dias anteriores ao dilúvio comiam e bebiam, casavam e davam-se em casamento, até o dia em que Noé entrou na arca,
39 Nurɨ muhɨmɨmuhɨm vana kandɨhaŋɨnɨŋ nurɨŋ yɨvuraharaha vana ha maŋgamu. Kamatataya kɨyɨhuhu ututa kukuwɨrɨ aru ha taŋguta krunavundi kandɨhaŋɨnɨŋ sɨhanaŋga mɨturamami. Kamataharɨm sɨwɨmaña vana Krundu Ñɨŋi hama pati yɨvurahɨmandɨ.
39 e não o perceberam, até que veio o dilúvio e os levou a todos, assim será também a vinda do Filho do Homem.
40 Kru arɨkimbat kɨvayɨ sɨmbɨra mɨŋata kɨtuhɨtu, Got muhamaŋ mɨŋata, muhamaŋ tɨhɨmitɨti kɨyɨmandɨ.
40 Então dois estarão no campo: um será levado, e o outro será deixado;
41 Navundi arɨkimbat mavatɨmbarɨm wit tarambɨruta kɨtuhɨtu, Got muhaŋambɨŋ mɨŋata muhaŋambɨŋ tɨhɨmitɨti kɨyɨmandɨ.
41 duas mulheres estarão trabalhando num moinho: uma será levada, e a outra será deixada.
42 Kamataharɨm narɨ tamɨŋga naŋga kɨyɨmara. Narɨŋandɨ Aru hama payɨvayɨ hɨvɨ ha maŋgandarandɨhi.
42 — Portanto, vigiem, porque vocês não sabem em que dia virá o Senhor de vocês.
43 Nɨmata vana nɨrɨm indarɨmitamara. Tavɨ nɨŋuva mɨŋga, kamata hɨrɨvɨyɨra kru kipa naŋga mɨŋga kɨvɨyɨ yandɨ tavɨ nɨñɨ kipa mɨŋɨrɨm payɨ vata nuŋandɨ tavɨ ha karatamahi. Kamati kipa naŋga hama nuŋandɨ tavɨ ha mɨŋavirɨhuta maŋindɨhuhi.
43 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria e não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
44 Kamataharɨm narɨndahara yɨvutɨmbumaŋgaramara. Krundu Ñɨŋi hama mambarɨmandɨ vɨrɨmandɨra hɨrɨvɨyɨ payɨmandɨ, vami.
44 Por isso, estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
45 Jisas sɨhinda nɨmavami, Aru miku mumɨŋga, nuŋandɨ sɨmbɨrasara saŋ hañɨndu mumɨŋgaŋ ŋgahi indarɨmit avi, naŋga sɨmbɨra avindaya mɨŋandi hamaŋ yɨhɨramandi. Kamata nuŋ sɨmbɨra ŋgundi. Kamatɨhi nuŋandɨ sɨmbɨrasara saŋ mu haŋɨnɨŋ karatamandi. Kamata aru hama nurɨŋ ñaña ŋguhurɨm yɨhɨramandi hɨrɨvɨyɨ ñaña tɨŋgɨrundi.
45 — Quem é, pois, o servo fiel e prudente, a quem o senhor deixou encarregado dos demais servos, para lhes dar o sustento a seu tempo?
46 Kru sɨmbɨra mɨŋahuhu karatamandi kandɨhamata hama sɨmbɨra kandɨha mɨŋɨtiti, nuŋandɨ aru miku hama aŋga pata ŋgɨti, kandɨhama kɨnzɨhɨnzɨtɨm.
46 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
47 Narɨŋ yi kandɨ ambin, aru miku kandɨhama kru nuŋandɨ sɨmbɨra mɨŋahuhu karatamandi kandɨhamaŋ tamɨti nuŋandɨ muhɨmɨmuhɨm sɨhanaŋga karatamɨrɨmandɨ.
47 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
48 Hara kru sɨmbɨra mɨŋahuhu karatamandi kandɨhama kru ñamba mɨŋga. Harɨm indarɨmitata ambɨrɨmandɨ, Yandɨ aru hama mambayɨhavɨrɨmandɨ, vamba ambɨrɨmandɨ.
48 Mas o que acontecerá se aquele servo, sendo mau, disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”,
49 Kamavata aru hamandu sɨmbɨrasara saŋ haŋɨnɨŋ yɨvuvarɨmandɨ. Kamata nurɨ naŋga ñaña, kru kuku hapa kuvɨrata kwɨnɨkwɨnɨtɨndu haŋɨnɨŋ naŋga kuku hapa kuvɨrɨmandɨ.
49 e começar a espancar os seus companheiros e a comer e beber com os bêbados?
50 Kamata kru sɨmbɨra mɨŋahuhu karatamandi hama nuŋandɨ aru hama payɨvayɨ hɨvɨ, naŋga pamata hɨrɨvɨyɨ vaha payɨmandɨ ha maŋgɨmandɨ. Kamata yɨvutɨmbɨmat kɨtihɨti aru hama payɨmandɨ.
50 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe,
51 Kamata aru hama kru sɨmbɨra mɨŋahuhu karatamandi kandɨhamaŋ pɨsiŋgarɨmandɨ. Kamata kru kuyusɨhɨrɨmbɨhapɨha haŋɨnɨŋ naŋga tamɨrɨmandɨ. Kamati kandɨhañɨ irɨharɨha mɨka satɨpɨrɨmandɨyu, vami.
51 e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os hipócritas. Ali haverá choro e ranger de dentes.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.