Mateus 13
Ugud apudyus = Ti baro tulag (KMK) vs ARA
1 Sadi payona aḻ-aḻgaw, tinengyan Jesus diya boboḻoy ot kaysan sit igid bananaw. Nantupak ta mantudtudu,
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 yoong gaputa aduadu dat tagu’n nangammung kan siya, ummoy nantupak sit bangka ot summikad dat tagu utdit igid bananawa mandongoḻ.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Adu dat imbaga na kan dida’n inyabalig na un kanana’n,
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ot utdit man-iwalisana, naotdag dat uduma bukoḻ sit igid dit daḻan ot ummoy dat sissiwit inamin timpok.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Naotdag dat uduma bukoḻ sit kabatbatuwana akit si pita ot asimpiga da un tummubu ta atapaw dit pita na.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Yoong uminit man, naḻpak da ot naḻangu da gaputa adida nakalamut si adaḻom.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Naotdag dat udum sit kasassaitan ot dumakoḻ man dat sait naseet dat muḻa.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Sadat udum paya bukoḻ naotdag da utdit naḻasa’n pita ot dummakoḻ kan namunga da. Inggaw da ud namunga’t singgagasut, inggaw da pay namunga’t sin-oonomapuḻu kan sintutlumpuḻu dat udum.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Utdi, inyanungus Jesus un kanana’n, “Dikayu’n awad si inga un makagngoḻ, dumngoḻ kayu.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Utdi, ummadani dat disipulus Jesus kan siya ot inimus da un, “Apay iyabalig nu nat mantutudtudum kan dida?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Summungbat si Jesus un, “Dikayu’d nangipatigammuwan Apudyus sidat adi naipatigammu’t dit maipanggop sin mangiyapuwana. Yoong kan dida, adina naipatigammu.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Ta sat tagu’n mamtog sidan dongḻona, madogaan dit man-aawat na kad amoamod dat maawatana. Yoong sadit adi mamtog sidan dongḻona ulay sadit akita kanana’n naawatana, makaan.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Satu’d gapuna un iyabalig ku un mantudtudu kan dida, ta ulay nu iillan da adida maimatunan, ulay dodongḻon da adida makaawat.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Taḻona dida’d tungpal dit impapadtun Apudyus kan Isaias un propetana’t dit un kanana’n,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ta sadatu un tagu ginumḻang dit somsomok da. Ot mamongngobongngog kan manguḻakuḻap da. Ta nu bokona kama’t di, mabalin da un makaimatun, makagngoḻ kan makaawat kad man-ulin da kan sakon ot papiyaok dida.’ ”
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Ot intultuluy Jesus un kanana’n, “Yoong dikayu, nagasat kayu ta makaila kan makagngoḻ kayu.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Tuttuwa’n adu un propetan Apudyus kan nalintoga tagu’t dit un taḻona mamiya’n mangila utdan mail-ila yu uttun satun yoong adida naila, adu dan mamiya’n mangngoḻ sit magmagngoḻ yu yoong adida nagngoḻ.”
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Ot dongḻon yu,” kinnanan Jesus, “ta ibagak dit kaipooyan dit inyabalig ku maipanggop sit tagu’n ummoy nan-iwalis si bukoḻ.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 “Sadat tagu’n nakagngoḻ sit Ugud Apudyus maipanggop sit mangiyapuwana yoong adida maawatan, dida’d alig dit daḻana naotdagan dat bukoḻ. Ot ummoy Satanas kinaan dit uguda dingngoḻ da.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Sat kabatbatuwana naotdagan dat uduma bukoḻ, alig dat tagu’n mangngoḻ sit ugud Apudyus ot dagusa mataḻok da un mangawat.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Yoong adina makalamut dit ugud kan dida isunga adina mambayag dit manuttuwaan da. Nu awad mapaligatan daon onnu uyungan dat tagu dida maipagapu’t dit manuttuwaan da utdit ugud, dagusa lumipsut daona manuttuwa.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Sadit kasassaitana naotdagan dat uduma bukoḻ, alig na dat tagu’n mangngoḻ sit ugud Apudyus yoong gapu’t dat adu’n mabulungan da maipanggop sit mataguwan da uttun pita kan san gumamgaman da un gumaknang, maabak dit dingngoḻ da un ugud ot adina makabunga.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ot sadit naḻasa’n pita un naotdagan dat uduma bukoḻ, alig na dat tagu’n mangngoḻ kan makaawat sit ugud Apudyus. Ot mamunga da un kama’t muḻa un mamunga’t singgagasut, sin-oonoma puḻu dat udum, kan sintutlu’n puḻu dat udum.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Nan-abalig payyan si Jesus kan dida un kanana’n, “San mangiyapuwan Apudyus maiyalig si tagu’n ummoy nammuḻa’t nabaḻu’n bukoḻ sit mumuḻ-ana.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Labi man sit nangkasuyop dat tagu, ummoy dit kabusuḻ na inwalis dit bukoḻ di bollat sit namuḻ-an ot kaysan.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Dummakoḻ dat muḻa ot namunga da yoong dummakoḻ pay dat bollat.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Utdi, sadat baba-unon dit singkuwa’t dit mumuḻ-an ummoy da kan siya ot kanan da un, ‘Apu, maid mit naikaḻut sit immuḻama bukoḻ ot sin din nanligwatan didi’n bollat?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “Summungbata kanana’n, ‘Inwalis dit kabusuḻ.’ Ot kanan dat baba-unona’n,
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 “Summungbata, ‘Adiyu ta maisalibagut kad dan muḻa ya.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Bay-an yu ta dumakoḻ da inggana’t aappitan. Asik ibaga’t dat umoy man-ani un baguton da yan aminon nat bollata poston asida sobgon, asida aniyona igga’t din aḻang ku dat maani.’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ot inyabalig payyan Jesus un kanana’n, “Sadin mangiyapuwan Apudyus, maiyalig si bukoḻ di mustasa un ummoy dit tagu immula’t dit mumuḻ-ana.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Siya’d kaban-ogana bukoḻ yoong nu dumakoḻa nagabogabong, siya’d kadakoḻana muḻa ot kama’t dakoḻa kayu’n umoy dat sissiwit manlubuwan dadit sanga na.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Nan-abalig payyan si Jesus un kanana’n, “Sadin mangiyapuwan Apudyus, maiyalig si bubuda itamay dit babai si adu’n alina ot alisana un losan dit maitamayana.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Inyabalig Jesus un losan dat tudtudu na utdat aduadu’n tagu’n ummoy kan siya. Naid intudtudu na si adi naiyabalig.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Kama’t di dit kingwa na daḻapnu matungpal dit paimbagan Apudyus sidit propeta na un kanana’n,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Utdi, tinengyan Jesus dat adu’n tagu ot nilumnok sit boḻoy. Ummoy dat disipulus na kan siya ot kinnanan da un, “Ipakaawat nu ud dit kaipooyan dit inyabalig nu un bollat sit payaw?”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Summungbat si Jesus un kanana’n, “Sadit tagu’n nangimuḻa’t dat nabaḻu’n bukoḻ, sakon un Inyanak di Tagu.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Ot sat mumuḻ-an, satun lubung. Sadat nabaḻu’n bukoḻ, sadat tagu’n maidagamung sin mangiyapuwan Apudyus ot sadat bollat, dida dat tagu’n Satanas.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ot sat kabusuḻa ummoy nangiwalis sit bukoḻ di bollat, si Satanas. Sadit timpu’n aappitan, siya’d anungus tun lubung. Ot sadat nan-ani, dida dat aanghel Apudyus.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ot padan dit nasinupan kan nasobgan dat bollat dit mapasamak nu anungus tun lubung.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Ta sakona Inyanak di Tagu, ibaun ku dadit anghel ku un umoy mandagup sidat losana tagu’n maigapuwan di mambasuḻan di udum kan losana nadadag ot isinana dida utdan iyapuwan Apudyus.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Ot idawat da dida’t din apuya adi maksop un siya’d man-ibilan kan mangngilotan da.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Yoong sadat nalintoga tagu makasiling din tukkoḻ da un kama’t init sin mangiyapuwan Ama da. Ot dikayu’n awad si inga un makagngoḻ, dumngoḻ kayu.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Intultuluy kampay Jesus un kanana’n, “San mangiyapuwan Apudyus maiyalig si kaḻuuba naikuḻub sin payaw. Odasan man di osa’n tagu, amod dit taḻok na ot binunbunana’n obos ta ummoy na yan inlaku dat losana kokokwa na asina umoy gatangon dit payaw.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Padana paya maiyalig din mangiyapuwan Apudyus si kumopoḻaka tagu’n man-in-inap si napopotoga perlas.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Odasana man dit kapotgan, kaysan ot ummoy na inlaku dat losana kokokwa na, asina umoy gatangon dit perlas.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Padana paya sadin mangiyapuwan Apudyus, maiyalig sit tabukuḻ un insab-uk dat mantatabukuḻ sidin baybay ot nangna utdat losana kalasin di lamos.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Utdit napnu, intakdang dat mantatabukuḻ sit igid ot intupak da un nampili’t dat lamos. Sadat napiya, innigga da utdit baḻuḻang ot sadat laweng, indawat da.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Siya’d padan dit mapasamak di nu anungus tun lubung. Ta umoy dat anghel ilasin dat nadadag sidat nalintoga tagu.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Ot idawat da dat nadadag sit apuya adi maksop ot mampaibil da un mangngilongilot.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Utdi, inimus Jesus sidat disipulus na un, “Naawatan yu un losan dan inyabalig ku?” “On,” kanan da.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Ot kinnanan Jesus un, “Nu kama’t di, maawatan yu payon un san mistulun di lintog un natudtuduwan sidan maipanggop sin mangiyapuwan Apudyus, maiyalig si osa’n gumaḻyan un mangokaḻ sidat bagu kan dadaana alikam na un naitalipon sit iiggaan di alikam.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Gangputon man Jesus dat abalig na, tinengyana diya igaw,
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 ot nangulin sit boboḻoy da. Ummoy nansuḻu’t dit sinagoga ot nasnasdaaw dat nandongoḻ sit tudtudu na ot kanan da un,
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Bokon kada sat anak Jose un kalupantel nat? Si Maria dit ina na kan, sada Santiago, Jose, Simon kan Judas dat sunud na!
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Inggaw da pay un losan situ dat sunud na un babai! Nangaḻ-aḻ-ana utnat laing kan pannakabalin na?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Adin dat tagu maawat si Jesus, siya’d gapuna’n imbaga na kan dida un, “Madayaw nat propetan Apudyus sit losana umoyana malaksig sit mismu’n ili na kan sidat kaboḻoy na.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Ot adina nangwa’t adu’n nakaskasdaaw sidi ta adida tinuttuwa.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.