Lucas 6
Mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ Jɔnja Mbon (KKJ) vs VC
1 Wɛtɛ yesɔ Yesus ɓa̧ kɛ kwa̧ kɛ mɔy mɛŋgwaŋ mɛte yi ɓo ɓɛma nyambi te yi ɓo kelɛ nɛ mampa kɛ́. Yo ɓa̧ kɛ yesɔ *Saba. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ lekɛ mɛto mɛte patɛ mɛmbumɔ mɛte ɗye.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Ɛ ɓaŋa *Ɓefarisɛ̧ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Kɛto ŋge yi wunɛ kelɛ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga musu kiɗyɛ nde, mumɔ tî kel kɛ yesɔ Saba kɛ́?»
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Wunɛ tì pa tɔlɔ yasi te yi kumande Davit kelma komɛ nyɛ gwa̧ nja ɓenɛ ɓomɔ ɓenɛ kɛ́?
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 A nyiŋma kɛ mbanjɔ Njambiyɛ, ɓu̧ mɛmampa mɛte yi ɗiyɛ kɛte kɛ́ ɗye, ɓu̧ sendi yiŋa nyɛ ɓotu ɓenɛ, ko ɓɛkɔ nde, yo ɓa̧ ndi ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓepɔ yâkaŋgwɛ ɗye yo.»
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Yo mi, *Mɔnɔ mumɔ ɗiyɛ sendi nɛ yesɔ Saba.»
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Wɛtɛ yesɔ *Saba sendi Yesus nyiŋma kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Wɛtɛ mbam ɓa̧ womɛte, mbam ɓɔ nɛ ma jɛmɛ ɓɛ nɛ fɛŋgɛlɛŋ.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ɓa̧ kɛ pɛmɔ Yesus yí ɓɛŋɛ, simande a ta siɗyɛ kɔn mumɔ kɛ yesɔ Saba, nɛ́ ɓo kweɗya nje te yi lɛpɔ nde, a kelma yiŋa ɓeya yasi.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Yasi wɛtɛ, Yesus duwa̧ mɛyasi mɛte yi ɓo ɓa̧ kɛ takɛ kɛ mɔy mɛtemɔ man kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ mɔ te yi ɓɔ nɛ ma jɛmɛ kɔ nde: «Tɛma, ɗiyɔ womɛri kɛ ɓembe ɓomɔ.» Ɛ nyɛ tɛmɛ ɗiyɔ kɛ tɛri kwey.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mi kɛ diyɛ wunɛ nde: Mɛmboŋga mun lɛ́pi nɛ ŋge? Ɓo kâma mumɔ kɛ yesɔ Saba, ho ɓo kêl nyalɔ nɛ nyɛ? Nɛ̀ joŋgwa mumɔ nɛ̀ wona mumɔ, yo yasi te nda yi mumɔ yâkaŋgwɛ kelɔ kɛ yesɔ Saba kɛ́?»
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Ɛ nyɛ kaŋɛ misi ŋgɛkila ɓɛŋɛ nɛ ɓo hɛnɛ kɛ kɛki nɛ. Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ mbam te yi ɓɔ nɛ ma jɛmɛ kɔ nde: «Sambila ɓɔ.» Ɛ nyɛ sambile ɓɔ. Ɛ ɓɔ nɛ yi ma jɛmɛ kɛ́ yɔkwɛ nje kɛ mbɛy te.
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Ko ɓɛkɔ ɗete, ɓomɔ ɓaka wokuma ɓeya ŋgambi. Ɛ ɓo diyna yí sa̧ yasi te yi ɓo yakama kelɔ nɛ Yesus.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Kɛ mɛtu te yite ɛ Yesus tɛmɛ kɛ̀ kɛ wɛtɛ keki kɛ̀ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ. A kwaŋɗya ndiŋgɛlɛ tu mate yí ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Kɛ misi ma pupɔ kɛ́, ɛ nyɛ jeɓa ɓejekɛ ɓenɛ, sawɛ ɓomɔ kamɔ jɔ yiɓa kɛ njoka yan, nyɛ ɓo ɗinɔ nde Ɓotu ɓe tomun.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Yo ɓa̧ nɛ Simɔn te yi nyɛ loma nde Piyɛr kɔ ɓenɛ ndɛmbi wenɛ Andere ɓu̧ Jak nɛ̀ Jaŋ ɓu̧ Filip ɓenɛ Bartelemi.
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Yo ɓa̧ sendi nɛ Matiyo ɓenɛ Tomasi ɓu̧ Jak te mɔnɔ Alfe ɓu̧ Simɔn te yi ɓo ɗikima jeɓa nde Mɔnɔ kandɔ kɔ,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 ɓu̧ sendi Yude, mɔnɔ Jak nje ɓu̧ Yudas Iskariyot, yɔkɔ ɛ nja̧ ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Ɛ Yesus piyɛ ɓenɛ ɓo wulɛ keki kɛ̀ kɛ tɛfɛn mɛnɛti komɛ ŋgil ɓejekɛ ɓenɛ ɓa̧ kɛ́. Ɓuɗya ɓotu ɓete ɓe wulma kɛ mɛnɛti mɛ Ɓeyudɛn hɛnɛ ɓaka nɛ̀ ɓe wulma kɛ Yerusalɛm, wulɛ sendi kɛ Tir nɛ̀ Sidɔn kɛ goŋ maŋ ɓaka ɓa̧ womɛte.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Ɓo nja̧ nje wokɔ mɛyasi mɛte yi nyɛ ta lɛpɔ kɛ́, nje sendi nɛ mɛkɔn man, na siɗyɛ yo. Ko ɓotu ɓete ɓe ɓeya mɛsisiŋ ɗikima njaŋgwɛ ɓo ɓaka, a kelma nde, ɓeya mɛsisiŋ pûndu kɛ yotu yan.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Mumɔ hɛnɛ saŋma nje te yi kpokɛ nyɛ, kɛto yiŋa nyaŋgwɛ ɗeti ɗikima wulɛ kɛ yotu nɛ siɗyɛ mɛkɔn man hɛnɛ.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ kaŋɛ misi ɓɛŋɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nde:
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Ndana wunɛ kɛ gwe nja, ko ɓɛkɔ ɗete, wunɛ nɛ mɛsosa, kɛto wunɛ ta ɓɛ nɛ ditɔ.
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Wunɛ nɛ mɛsosa komɛ ɓomɔ ta ɓenɔ wunɛ ɗuɗye wunɛ kɛ kɛki yan toyɛ wunɛ lɛpina ɓeyate nɛ wunɛ kɛto mbɛ *Mɔnɔ mumɔ.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 Wunɛ sôsaŋgwɛ ɗo kɛ yesɔ te yite, kɛto nyaŋgwɛ sol kɛ laɗye wunɛ kɛ ɗyoɓɔ. Wunɛ dûkwɛ nde, ɓesaŋgwɛ ɓan kelma ndi sendi ɗete nɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Ma wunɛ ɓotu ɓe kusuku, wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, kɛto wunɛ ma si dolɔ bɔtɛ te yun.
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Wunɛ ɓotu ɓe nɛ ditɔ ndana ɓaka, wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, kɛto wunɛ ta gwe nja.
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, ŋgɛ ɓomɔ hɛnɛ jayɛ wunɛ, kɛto ɓesaŋgwɛ ɓan ɗikima jayɛ sendi ɓeya ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ ja̧.
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 «Ma wunɛ ɓotu ɓete ɓe wokɛ mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpɛ kɛ́, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun. Wunɛ kêl kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓete ɓe ɓenɛ wunɛ ɓaka.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Wunɛ dîya Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki mɛkombila nyɛ ɓotu ɓete ɓe kita nɛ wunɛ ɓaka, ŋgwɛta sendi nɛ nyɛ, kɛto ɓotu ɓete ɓe ɗyaŋgwɛ ɗinɔ ɗyun ɓaka.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Ŋgɛ mumɔ nyɛ wɛ ɓanji kɛ pokɔ te ɛ wɛtɛ, nɔ̀ yêŋsaŋgwɛ sendi yɔru nyɛ nyɛ. Ŋgɛ mumɔ sukɛ nyaŋgwɛ lambɔ ɗuku yɔ, nɔ̀ tîki sendi nde, a ɓôŋ lambɔ te yi kɛ yotu yɔ kɛ́.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Ŋgɛ mumɔ jɔmbɛ yiŋa yasi kɛ ɓɔ yɔ, nɔ̀ nyɛ̂ki nyɛ. Ŋgɛ mumɔ nda nɛ yasi yɔ, wɛ tî diya se yo kɛ ɓɔ nɛ na.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Yasi te yi wunɛ kwaɗyɛ nde, ɓomɔ kêl nɛ wunɛ, wunɛ kêl sendi ɗete nɛ ɓo.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 Ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ ndi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ wunɛ ɓaka, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ko ɓotu ɓe mɛɓeyɔ kwáɗyikwɛ ndi sendi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ ɓo ɓaka.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Ŋgɛ wunɛ kelɛ ndi kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓete ɓe kelɛ kimɔ yasi nɛ wunɛ, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ɓotu ɓe mɛɓeyɔ kél ndi sendi ɗete.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Ŋgɛ wunɛ nyɛ ndi pilo nyɛ ɓotu ɓete ɓe wunɛ takɛ nde, ɓo yakama yɔkiɗye yo nyɛ wunɛ ɓaka, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ɓotu ɓe mɛɓeyɔ nyɛ́ki ndi pilo nyɛ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ, nɛ́ ɓo yɔkiɗye nyɛ ɓo yaka nɛ yan.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Kɛ ɓɛ wunɛ, wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun. Wunɛ kêl kimɔ yasi nɛ ɓomɔ, nyɛ ɓo pilo soŋɛ temɔ kɛ kɔŋte. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, ɓo ta jayɛ wunɛ ɓuɗyate. Wunɛ ta ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ te ɛ kwaŋma mɛyasi hɛnɛ kɛ kwey kɔ, kɛto a kél kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓe nyalɔ, kelɔ sendi nɛ ɓotu ɓete ɓe ti dúkwɛ ŋgikwa ɓaka.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Wunɛ gwâki ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ nda yi Njambiyɛ saŋgwɛ wun gwe nɛ ŋgwɛtɛ wun kɛ́.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 «Wunɛ tî jɔsa mumɔ na, ɗete ɓo tí jɔse sendi wunɛ na. Wunɛ tî pɛsi lɛpi mumɔ na, ɗete ɓo tí pɛsɔ sendi lɛpi yun na. Wunɛ tîki ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya yasi te yi ɓo kelɛ nɛ wunɛ kɛ́, ɗete Njambiyɛ ta tikɔ sendi wunɛ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya yasi te yi wunɛ kelɛ kɛ́.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Wunɛ kâɓi nɛ ɓomɔ, ɗete Njambiyɛ ta kaɓɔ nɛ wunɛ. A ta yekɔ yasi nyɛ kɛ mapi yun nɛ kimɔ nyaŋgwɛ kɔpu. A ta yekɔ ŋgbɔkise ɗinɔ, kɔpu má tondɔ nɛ lɛtɛtɛ wesiɗye. Ɗete, Njambiyɛ ta nyɛ wunɛ mɛkombila ɓeŋgwɛ ndi kiya ɗɔkɔ mapi te yi wunɛ yekɛ nɛ yasi nyɛ ɓɛsɔ kɛ́.»
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Yesus ka̧ mbɔmbu nyɛ ɓo wɛtɛ kanɔ lɛpɔ nde: «’Mɔ ɗiɓina misi yakama teɗye ka wɛtɛ mɔ ɗiɓina misi nje? Ŋgɛ ɓɛ ɗete, ’ɓo hɛnɛ yiɓa kina ɓal kɛ mɔy ɓelɔ na?
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Mɔ te ɛ jekɛ mɛsay kɔ tì kwa̧ masa wenɛ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ siɗyɛ jekinate hɛnɛ kimɔte, a má nje ɓɛ nda masa wenɛ.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 «Ŋge kelɛ yi wɛ ɓɛŋɛ ndi mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kinɛ pa wokɔ kɛlɛŋ kɛlɛŋ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Wɛ ta kelɔ nan yí lɛpɔ nɔ nyɛ mɔŋ nde: ‹Maŋmbɛ inja, nɛ́ mi wumbiɗye ɗyan soŋɛ kɛ misi mɔ› piŋɔ te yi kɔkɔ jeti ndi kɛ misi mɔ kɛ́? Wɛ, mɔ likisi, kanda soŋɛ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́, nɛ́ wɛ nje ɓɛŋ yasi nɛ ŋgɛlɛlɛ, nɛ́ wɛ nje soŋ mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kɛ́.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 «Kɛto kimɔ jeti ti wúm ɓeya mɛmbumɔ na. Ɗete sendi, jeti te ɛ mɛ kɛ ɓeyɔ kɔ ti wúm kimɔ mɛmbumɔ na.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 Wunɛ duwa̧ nde, ɓo dúkwɛ jeti hɛnɛ wulɛ kɛ mɛmbumɔ mɛnɛ. Ɓo ti nɔ́ku fumbi kɛ lɛlɔ na. Sendi, ɓo ti nɔ́ku fiya kɛ ndi̧ na.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Kimɔ mumɔ kél kimɔ mɛkele wulɛ kɛ kimɔ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. Ma ɓeya mumɔ kél ɓeya mɛkele wulɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. Yo nde, mɛlɛpi hɛnɛ te yi mumɔ lɛpɛ kɛ́ wúla kɛ mɔy temɔ nɛ.»
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 «Ŋge kelɛ yi wunɛ jeɓa mi nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, Nyaŋgwɛ Kumande,› kinɛ kelɔ yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Mi ta pa lɛpɔ nyɛ wunɛ kwalɔ mɔ te ɛ ɓeŋgwɛ mi, ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kelɔ nda yi mi kwaɗyɛ.
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Mɔ te ɛ ɓeŋgwɛ mi, ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kelɔ nda yi mi kwaɗyɛ kɔ kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ summa tu̧ kɛ to mbatɔ, timɔ mɛkondu ɗimiyɛ. Kɛ mbeŋ ma ɗya̧, ɛ ɗuku ɗe mɛmiyɛ tu̧. Ɛ ŋguŋgul mɛnda nɛ dimbi kɛ tu̧, tu̧ kinɛ ndeŋsa na, kɛto a summa yo jeliyɛ.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kinɛ kelɔ nda yi yo teɗye nyɛ kɛ́ kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ summa tu̧ kɛ gbɛla mɛnɛti kinɛ timɔ mɛkondu ɗimiyɛ na. Kɛ mbeŋ ma ɗya̧, kɛ ɗuku ma ɗe, kɛ ŋguŋgul ma mɛnda nɛ dimbi kɛ tu̧, ɛ tu̧ te gbuŋgula ɓalɔ nɛ hugbak.»
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.