Lucas 6
Mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ Jɔnja Mbon (KKJ) vs NTLH
1 Wɛtɛ yesɔ Yesus ɓa̧ kɛ kwa̧ kɛ mɔy mɛŋgwaŋ mɛte yi ɓo ɓɛma nyambi te yi ɓo kelɛ nɛ mampa kɛ́. Yo ɓa̧ kɛ yesɔ *Saba. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ lekɛ mɛto mɛte patɛ mɛmbumɔ mɛte ɗye.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Ɛ ɓaŋa *Ɓefarisɛ̧ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Kɛto ŋge yi wunɛ kelɛ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga musu kiɗyɛ nde, mumɔ tî kel kɛ yesɔ Saba kɛ́?»
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Wunɛ tì pa tɔlɔ yasi te yi kumande Davit kelma komɛ nyɛ gwa̧ nja ɓenɛ ɓomɔ ɓenɛ kɛ́?
3 Jesus respondeu:
4 A nyiŋma kɛ mbanjɔ Njambiyɛ, ɓu̧ mɛmampa mɛte yi ɗiyɛ kɛte kɛ́ ɗye, ɓu̧ sendi yiŋa nyɛ ɓotu ɓenɛ, ko ɓɛkɔ nde, yo ɓa̧ ndi ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓepɔ yâkaŋgwɛ ɗye yo.»
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Yo mi, *Mɔnɔ mumɔ ɗiyɛ sendi nɛ yesɔ Saba.»
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Wɛtɛ yesɔ *Saba sendi Yesus nyiŋma kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Wɛtɛ mbam ɓa̧ womɛte, mbam ɓɔ nɛ ma jɛmɛ ɓɛ nɛ fɛŋgɛlɛŋ.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ɓa̧ kɛ pɛmɔ Yesus yí ɓɛŋɛ, simande a ta siɗyɛ kɔn mumɔ kɛ yesɔ Saba, nɛ́ ɓo kweɗya nje te yi lɛpɔ nde, a kelma yiŋa ɓeya yasi.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Yasi wɛtɛ, Yesus duwa̧ mɛyasi mɛte yi ɓo ɓa̧ kɛ takɛ kɛ mɔy mɛtemɔ man kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ mɔ te yi ɓɔ nɛ ma jɛmɛ kɔ nde: «Tɛma, ɗiyɔ womɛri kɛ ɓembe ɓomɔ.» Ɛ nyɛ tɛmɛ ɗiyɔ kɛ tɛri kwey.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mi kɛ diyɛ wunɛ nde: Mɛmboŋga mun lɛ́pi nɛ ŋge? Ɓo kâma mumɔ kɛ yesɔ Saba, ho ɓo kêl nyalɔ nɛ nyɛ? Nɛ̀ joŋgwa mumɔ nɛ̀ wona mumɔ, yo yasi te nda yi mumɔ yâkaŋgwɛ kelɔ kɛ yesɔ Saba kɛ́?»
9 Então Jesus disse:
10 Ɛ nyɛ kaŋɛ misi ŋgɛkila ɓɛŋɛ nɛ ɓo hɛnɛ kɛ kɛki nɛ. Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ mbam te yi ɓɔ nɛ ma jɛmɛ kɔ nde: «Sambila ɓɔ.» Ɛ nyɛ sambile ɓɔ. Ɛ ɓɔ nɛ yi ma jɛmɛ kɛ́ yɔkwɛ nje kɛ mbɛy te.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Ko ɓɛkɔ ɗete, ɓomɔ ɓaka wokuma ɓeya ŋgambi. Ɛ ɓo diyna yí sa̧ yasi te yi ɓo yakama kelɔ nɛ Yesus.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Kɛ mɛtu te yite ɛ Yesus tɛmɛ kɛ̀ kɛ wɛtɛ keki kɛ̀ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ. A kwaŋɗya ndiŋgɛlɛ tu mate yí ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Kɛ misi ma pupɔ kɛ́, ɛ nyɛ jeɓa ɓejekɛ ɓenɛ, sawɛ ɓomɔ kamɔ jɔ yiɓa kɛ njoka yan, nyɛ ɓo ɗinɔ nde Ɓotu ɓe tomun.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Yo ɓa̧ nɛ Simɔn te yi nyɛ loma nde Piyɛr kɔ ɓenɛ ndɛmbi wenɛ Andere ɓu̧ Jak nɛ̀ Jaŋ ɓu̧ Filip ɓenɛ Bartelemi.
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Yo ɓa̧ sendi nɛ Matiyo ɓenɛ Tomasi ɓu̧ Jak te mɔnɔ Alfe ɓu̧ Simɔn te yi ɓo ɗikima jeɓa nde Mɔnɔ kandɔ kɔ,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 ɓu̧ sendi Yude, mɔnɔ Jak nje ɓu̧ Yudas Iskariyot, yɔkɔ ɛ nja̧ ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Ɛ Yesus piyɛ ɓenɛ ɓo wulɛ keki kɛ̀ kɛ tɛfɛn mɛnɛti komɛ ŋgil ɓejekɛ ɓenɛ ɓa̧ kɛ́. Ɓuɗya ɓotu ɓete ɓe wulma kɛ mɛnɛti mɛ Ɓeyudɛn hɛnɛ ɓaka nɛ̀ ɓe wulma kɛ Yerusalɛm, wulɛ sendi kɛ Tir nɛ̀ Sidɔn kɛ goŋ maŋ ɓaka ɓa̧ womɛte.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Ɓo nja̧ nje wokɔ mɛyasi mɛte yi nyɛ ta lɛpɔ kɛ́, nje sendi nɛ mɛkɔn man, na siɗyɛ yo. Ko ɓotu ɓete ɓe ɓeya mɛsisiŋ ɗikima njaŋgwɛ ɓo ɓaka, a kelma nde, ɓeya mɛsisiŋ pûndu kɛ yotu yan.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Mumɔ hɛnɛ saŋma nje te yi kpokɛ nyɛ, kɛto yiŋa nyaŋgwɛ ɗeti ɗikima wulɛ kɛ yotu nɛ siɗyɛ mɛkɔn man hɛnɛ.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ kaŋɛ misi ɓɛŋɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nde:
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Ndana wunɛ kɛ gwe nja, ko ɓɛkɔ ɗete, wunɛ nɛ mɛsosa, kɛto wunɛ ta ɓɛ nɛ ditɔ.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Wunɛ nɛ mɛsosa komɛ ɓomɔ ta ɓenɔ wunɛ ɗuɗye wunɛ kɛ kɛki yan toyɛ wunɛ lɛpina ɓeyate nɛ wunɛ kɛto mbɛ *Mɔnɔ mumɔ.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Wunɛ sôsaŋgwɛ ɗo kɛ yesɔ te yite, kɛto nyaŋgwɛ sol kɛ laɗye wunɛ kɛ ɗyoɓɔ. Wunɛ dûkwɛ nde, ɓesaŋgwɛ ɓan kelma ndi sendi ɗete nɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Ma wunɛ ɓotu ɓe kusuku, wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, kɛto wunɛ ma si dolɔ bɔtɛ te yun.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Wunɛ ɓotu ɓe nɛ ditɔ ndana ɓaka, wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, kɛto wunɛ ta gwe nja.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 Wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ, ŋgɛ ɓomɔ hɛnɛ jayɛ wunɛ, kɛto ɓesaŋgwɛ ɓan ɗikima jayɛ sendi ɓeya ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ ja̧.
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 «Ma wunɛ ɓotu ɓete ɓe wokɛ mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpɛ kɛ́, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun. Wunɛ kêl kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓete ɓe ɓenɛ wunɛ ɓaka.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Wunɛ dîya Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki mɛkombila nyɛ ɓotu ɓete ɓe kita nɛ wunɛ ɓaka, ŋgwɛta sendi nɛ nyɛ, kɛto ɓotu ɓete ɓe ɗyaŋgwɛ ɗinɔ ɗyun ɓaka.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Ŋgɛ mumɔ nyɛ wɛ ɓanji kɛ pokɔ te ɛ wɛtɛ, nɔ̀ yêŋsaŋgwɛ sendi yɔru nyɛ nyɛ. Ŋgɛ mumɔ sukɛ nyaŋgwɛ lambɔ ɗuku yɔ, nɔ̀ tîki sendi nde, a ɓôŋ lambɔ te yi kɛ yotu yɔ kɛ́.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Ŋgɛ mumɔ jɔmbɛ yiŋa yasi kɛ ɓɔ yɔ, nɔ̀ nyɛ̂ki nyɛ. Ŋgɛ mumɔ nda nɛ yasi yɔ, wɛ tî diya se yo kɛ ɓɔ nɛ na.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Yasi te yi wunɛ kwaɗyɛ nde, ɓomɔ kêl nɛ wunɛ, wunɛ kêl sendi ɗete nɛ ɓo.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 Ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ ndi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ wunɛ ɓaka, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ko ɓotu ɓe mɛɓeyɔ kwáɗyikwɛ ndi sendi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ ɓo ɓaka.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Ŋgɛ wunɛ kelɛ ndi kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓete ɓe kelɛ kimɔ yasi nɛ wunɛ, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ɓotu ɓe mɛɓeyɔ kél ndi sendi ɗete.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Ŋgɛ wunɛ nyɛ ndi pilo nyɛ ɓotu ɓete ɓe wunɛ takɛ nde, ɓo yakama yɔkiɗye yo nyɛ wunɛ ɓaka, ɓo ta jayɛ wunɛ nɛ nje te yin? Kɛto ɓotu ɓe mɛɓeyɔ nyɛ́ki ndi pilo nyɛ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ, nɛ́ ɓo yɔkiɗye nyɛ ɓo yaka nɛ yan.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Kɛ ɓɛ wunɛ, wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun. Wunɛ kêl kimɔ yasi nɛ ɓomɔ, nyɛ ɓo pilo soŋɛ temɔ kɛ kɔŋte. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, ɓo ta jayɛ wunɛ ɓuɗyate. Wunɛ ta ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ te ɛ kwaŋma mɛyasi hɛnɛ kɛ kwey kɔ, kɛto a kél kimɔ yasi nɛ ɓotu ɓe nyalɔ, kelɔ sendi nɛ ɓotu ɓete ɓe ti dúkwɛ ŋgikwa ɓaka.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Wunɛ gwâki ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ nda yi Njambiyɛ saŋgwɛ wun gwe nɛ ŋgwɛtɛ wun kɛ́.
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 «Wunɛ tî jɔsa mumɔ na, ɗete ɓo tí jɔse sendi wunɛ na. Wunɛ tî pɛsi lɛpi mumɔ na, ɗete ɓo tí pɛsɔ sendi lɛpi yun na. Wunɛ tîki ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya yasi te yi ɓo kelɛ nɛ wunɛ kɛ́, ɗete Njambiyɛ ta tikɔ sendi wunɛ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya yasi te yi wunɛ kelɛ kɛ́.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Wunɛ kâɓi nɛ ɓomɔ, ɗete Njambiyɛ ta kaɓɔ nɛ wunɛ. A ta yekɔ yasi nyɛ kɛ mapi yun nɛ kimɔ nyaŋgwɛ kɔpu. A ta yekɔ ŋgbɔkise ɗinɔ, kɔpu má tondɔ nɛ lɛtɛtɛ wesiɗye. Ɗete, Njambiyɛ ta nyɛ wunɛ mɛkombila ɓeŋgwɛ ndi kiya ɗɔkɔ mapi te yi wunɛ yekɛ nɛ yasi nyɛ ɓɛsɔ kɛ́.»
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Yesus ka̧ mbɔmbu nyɛ ɓo wɛtɛ kanɔ lɛpɔ nde: «’Mɔ ɗiɓina misi yakama teɗye ka wɛtɛ mɔ ɗiɓina misi nje? Ŋgɛ ɓɛ ɗete, ’ɓo hɛnɛ yiɓa kina ɓal kɛ mɔy ɓelɔ na?
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Mɔ te ɛ jekɛ mɛsay kɔ tì kwa̧ masa wenɛ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ siɗyɛ jekinate hɛnɛ kimɔte, a má nje ɓɛ nda masa wenɛ.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 «Ŋge kelɛ yi wɛ ɓɛŋɛ ndi mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kinɛ pa wokɔ kɛlɛŋ kɛlɛŋ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Wɛ ta kelɔ nan yí lɛpɔ nɔ nyɛ mɔŋ nde: ‹Maŋmbɛ inja, nɛ́ mi wumbiɗye ɗyan soŋɛ kɛ misi mɔ› piŋɔ te yi kɔkɔ jeti ndi kɛ misi mɔ kɛ́? Wɛ, mɔ likisi, kanda soŋɛ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́, nɛ́ wɛ nje ɓɛŋ yasi nɛ ŋgɛlɛlɛ, nɛ́ wɛ nje soŋ mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kɛ́.
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 «Kɛto kimɔ jeti ti wúm ɓeya mɛmbumɔ na. Ɗete sendi, jeti te ɛ mɛ kɛ ɓeyɔ kɔ ti wúm kimɔ mɛmbumɔ na.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Wunɛ duwa̧ nde, ɓo dúkwɛ jeti hɛnɛ wulɛ kɛ mɛmbumɔ mɛnɛ. Ɓo ti nɔ́ku fumbi kɛ lɛlɔ na. Sendi, ɓo ti nɔ́ku fiya kɛ ndi̧ na.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Kimɔ mumɔ kél kimɔ mɛkele wulɛ kɛ kimɔ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. Ma ɓeya mumɔ kél ɓeya mɛkele wulɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. Yo nde, mɛlɛpi hɛnɛ te yi mumɔ lɛpɛ kɛ́ wúla kɛ mɔy temɔ nɛ.»
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 «Ŋge kelɛ yi wunɛ jeɓa mi nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, Nyaŋgwɛ Kumande,› kinɛ kelɔ yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Mi ta pa lɛpɔ nyɛ wunɛ kwalɔ mɔ te ɛ ɓeŋgwɛ mi, ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kelɔ nda yi mi kwaɗyɛ.
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Mɔ te ɛ ɓeŋgwɛ mi, ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kelɔ nda yi mi kwaɗyɛ kɔ kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ summa tu̧ kɛ to mbatɔ, timɔ mɛkondu ɗimiyɛ. Kɛ mbeŋ ma ɗya̧, ɛ ɗuku ɗe mɛmiyɛ tu̧. Ɛ ŋguŋgul mɛnda nɛ dimbi kɛ tu̧, tu̧ kinɛ ndeŋsa na, kɛto a summa yo jeliyɛ.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ kinɛ kelɔ nda yi yo teɗye nyɛ kɛ́ kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ summa tu̧ kɛ gbɛla mɛnɛti kinɛ timɔ mɛkondu ɗimiyɛ na. Kɛ mbeŋ ma ɗya̧, kɛ ɗuku ma ɗe, kɛ ŋguŋgul ma mɛnda nɛ dimbi kɛ tu̧, ɛ tu̧ te gbuŋgula ɓalɔ nɛ hugbak.»
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.