1 Reis 22
Buki Pilabumaboma Kabutubogwa Deli Kabutuvau (KIJ) vs NAA
1 E tuta makwaina ivakota valu mapilasina Isireli deli Siria iboda kwaiyu taitu.
1 Três anos se passaram sem haver guerra entre Síria e Israel.
2 Mitaga kwaitolula taitu Yeosepata guyoula Yuda ilokaia ivakawoli Eyabi guyoula Isireli.
2 Porém, no terceiro ano, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei de Israel.
3 E Eyabi ikatupoi la tosikwawa, kawala, “Avaka paila yakidasi gala avaka bitauvagaisi paila bitakaimilivauwaisi Ramoti mapilana Giliadi metoya oyamala guyoula Siria? Makwaina yakidasi da valusi!”
3 Este perguntou aos seus servos: — Vocês não sabem que Ramote-Gileade é nossa, e nós ficamos quietos e não a tiramos das mãos do rei da Síria?
4 Tuvaila Eyabi ikatupoi Yeosepata kawala, “Ki, kudoki yoku deli yeigu bitala tabasi kabialela Ramoti ke?”
4 Então perguntou a Josafá: — Você vai comigo à batalha contra Ramote-Gileade? Josafá respondeu ao rei de Israel: — Sou como você é, o meu povo é como o seu povo, e os meus cavalos são como os seus cavalos.
5 Mitaga ikugwa bitanevisi avaka nanola Guyau.”
5 Josafá disse mais ao rei de Israel: — Consulte primeiro a palavra do
6 E Eyabi ikatuguguli matausina tovitoubobuta kasi bawa kaina lakatuvasi e ikatupoi matausina kawala, “Tauwau, ki, kudokaisi bala abasi kabialela Ramoti kaina gala?” E imapwaisi kawasi, “O bwaina, kulokaia kukwabiliasi. Matauna Guyau bivigakaim bukutomgwaga!”
6 Então o rei de Israel reuniu os profetas, cerca de quatrocentos homens, e lhes perguntou: — Devo ir e lutar contra Ramote-Gileade ou devo me conter? Eles responderam: — Vá, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Mitaga Yeosepata ikatupoi kawala, “Ki, gala taitala tovitoubobuta tuvaila isisu? Kaina igagabila bitanevisi avaka nanola Guyau metoya baisa matauna.”
7 Mas Josafá perguntou: — Não há aqui ainda algum profeta do
8 E Eyabi ivitakauloki kawala, “Taitala tuvaila tovitoubobuta isisu yagala Mikaia, matauna Imla latula. Mitaga tokukologu matauna, paila gala wala avai tuta bivitoubobuta avai vavagi bwaina paila yeigu. Tuta komwaidona iuvitoubobuta vavagi gaga.”
8 O rei de Israel respondeu a Josafá: — Há um ainda, por meio de quem podemos consultar o Josafá disse: — O rei não deveria falar assim.
9 E Eyabi idou taitala tosikwawa e iluki kawala, “Mwa, kula kuluki Mikaia baisa tuta wala bima.”
9 Então o rei de Israel chamou um oficial e disse: — Traga-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 E kasitaiyu matausina gweguya eisikamsi kasi katububula makawala gweguya si koni, e isilaisi osi takaikaia baisa okabotutula witi okaukweda okalapisilela Sameria, e tovitoubobuta komwaidosi itolisi omitasi iuvitoubobutasi.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam assentados, cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, numa eira à entrada do portão da cidade de Samaria; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Taitala matausina yagala Sedekaia, latula Kenaana, iteya kaviyu doga aiyani e iluki Eyabi kawala, “Ka, baisa makawala Guyau eilivala kawala, ‘Deli makavisina doga bukukwabilia baisa mina Siria e bukukwalisuwoli matausina bukuyouliga valu.’”
11 Zedequias, filho de Quenaana, fez para si uns chifres de ferro e disse: — Assim diz o
12 Komwaidosi tovitoubobuta ililivalasi bogwa wala makawala kawasi, “Bukulosi kukwabiliasi mapilana Ramoti, e bogwa wala bukukwalisauwaisi. E Guyau bivigakaimi bukutomgwagasi.”
12 Todos os profetas profetizaram assim, dizendo: — Suba a Ramote-Gileade! Você triunfará! O
13 E wa tuta matutona matauna tosikwawa eivakouli Mikaia iluki matauna, kawala, “Ka, komwaidosi wala tovitoubobuta eivitoubobutasi mwada guyau bitomgwaga. Ka, ibodaim yoku tuvaila bukuvagi makawala matausina, kadai!”
13 O mensageiro que tinha ido chamar Micaías falou-lhe, dizendo: — Eis que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei. Portanto, que a sua palavra seja como a palavra de um deles; fale o que é bom.
14 Mitaga Mikaia ivitakauloki kawala, “Alukwaim biga mokwita omatala Guyau Tomomova, kidamwa avaka bilukwaigu bogwa wala balivala makawala!”
14 Micaías respondeu: — Tão certo como vive o
15 Bogwa iviloubusi omatala guyau Eyabi, e guyau ikatupoi matauna, kawala, “Mwa, Mikaia, ki, ibodi guyau Yeosepata kamataiyu bakala kakabilia Ramoti, kaina gala?”
15 Quando ele chegou à presença do rei, este lhe perguntou: — Micaías, devemos ir a Ramote-Gileade para a batalha ou devemos nos conter? Ele respondeu: — Vá! Você triunfará! O
16 Mitaga Eyabi ivitakauloki kawala, “Ka, lasivavila alulukwaim paila baisa! Avai tuta bukulivala baisa yeigu avaka la biga Guyau, ibodaim wala bukulivala biga mokwita.”
16 O rei lhe disse: — Quantas vezes devo fazer você jurar que não me fale a não ser a verdade em nome do
17 E Mikaia ivitakauloki kawala, “Lagigisi mina Isireli tokwabilia eiuwaki neuya wa koya makawala sipi gala isim kasi toyamata. E Guyau ikaibiga, kawala, ‘Ka, matausina tauwau gala wala kasi tokugwa. Ibodi wala bilosi osi valu deli vakota.’”
17 Então Micaías disse: — Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor. E o
18 E Eyabi iluki Yeosepata kawala, “Mwa, kaina goli gala alukwaim matauna gala avai tuta bivitoubobuta avai vavagi bwaina paila yeigu. Mitaga tuta komwaidona iuvitoubobuta vavagi gaga wala!”
18 Então o rei de Israel disse a Josafá: — Eu não disse a você que a meu respeito ele não profetiza o que é bom, mas somente o que é mau?
19 E Mikaia isaitaula ibigatona kawala, “Ka, kunakaigalaisi avaka Guyau eilivala! Yeigula bogwa lagisi Guyau eisisu ola takaikaia wa labuma, e deli komwaidona la anelosi eitotusi okanivala.
19 Micaías prosseguiu: — Portanto, ouça a palavra do
20 E Guyau ikatupoi kawala, ‘Availa bisinapu Eyabi kidamwa bila ikabilia e bikaliga wala mapilana Ramoti?’ E mimilisi ililivalasi kwaitala vavagi e mimilisiga vavagi ituwoli,
20 Então o Senhor perguntou: “Quem enganará Acabe, para que vá e seja morto em Ramote-Gileade?” E um dizia uma coisa, e outro dizia outra coisa.
21 tatoula wala taitala baloma itolapula itoli omatala Guyau e ikaibiga kawala, ‘Mayeigu ka! Yeigu wala basinapu matauna.’
21 Então um espírito saiu, se apresentou diante do Senhor e disse: “Eu o enganarei.” O Senhor perguntou: “Como?”
22 E Guyau ikatupoi matauna kawala, ‘Ki, ammakawalaga bukuvigaki?’ E baloma ivitakauloki kawala, ‘Ka, bala bavigaki komwaidosi la tovitoubobuta bisasopasi goli.’ E Guyau ikaibiga kawala, ‘Kula kusinapu, e bogwa bukukwalota goli.’”
22 Ele respondeu: “Sairei e serei um espírito mentiroso na boca de todos os profetas do rei.” Então o Senhor disse: “Você conseguirá enganá-lo. Vá e faça assim.”
23 E Mikaia ikatumkulovi la bigatona kawala, “Baisa makawala, ka - Guyau bogwa eiuvigaki m tovitoubobuta kidamwa bisipulokaimsi. Mitaga Guyau titoulela bogwa leisipukikiti kam kwaraiwaga, kidamwa yoku bogwa wala bukuboda kabommayuyu.”
23 E agora eis que o Senhor pôs esse espírito mentiroso na boca de todos estes seus profetas e o Senhor declarou que um mal vai lhe acontecer.
24 Oluvi tovitoubobuta Sedekaia ilokaia Mikaia ikatupatu matala e ikatupoi kawala, “Ki, avai tuta Guyau la baloma eisilavaigu e eilivalaga baisa yoku ke?”
24 Então Zedequias, filho de Quenaana, chegou, deu uma bofetada em Micaías e perguntou: — Por onde é que passou o Espírito do
25 E Mikaia ivitakauloki kawala, “Igau bukubani mapula m kwatupoi avai tuta bukula otoutom mwada bukusipepuni.”
25 Micaías respondeu: — Eis que você o verá no dia em que estiver correndo de quarto em quarto, tentando se esconder!
26 E oluvi guyau Eyabi ikaraiwogi taitala la tosikwawa kawala, “Kuyosi Mikaia e kuuyoki Amona matauna tokwaraiwogala valu, deli baisa Yowasi matauna latugu.
26 Então o rei de Israel disse: — Prenda Micaías e leve-o de volta a Amom, governador da cidade, e a Joás, filho do rei.
27 E kuluki matausina bisailisi matauna okatupipi e bivakomasi beredi deli sopi tula wala tatoula yeigu bakaimilavau tomomova.”
27 E diga: “Assim diz o rei: Metam este homem na cadeia e o ponham a pão e água, até que eu volte em paz.”
28 E Mikaia ikaibiga kawala, “Ka, kidamwa kukwaimilavau deli m momova, baisa kala nikoli wala Guyau gala eilivala metoya baisa yeigu.” E tuvaila ikatumkulovi kawala, “Yokomi komwaidomi kunakaigalaisi ulo biga avaka bogwa lalivali!”
28 Micaías disse: — Se o rei de fato voltar em paz, é porque o E acrescentou: — Que todos os povos ouçam isto!
29 E matauna Eyabi guyoula Isireli deli Yeosepata guyoula Yuda matausina kasitaiyu ilosi ikabiliasi mapilana Ramoti olopola Giliadi.
29 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, foram atacar Ramote-Gileade.
30 Eyabi iluki Yeosepata kawala, “Ka, sogu, tuta matutona bitalosi okabilia, yeigu bakatupwanaigu titoulegu e gala basikoma agu kwatububula avaka ibudoki guyau. Mitaga yoku wala bukusikam kam kwatububula.” Mapaila ilosi okabilia, e matauna guyoula Isireli ikatupwani titoulela.
30 O rei de Israel disse a Josafá: — Eu vou me disfarçar e entrar no combate, mas você use os seus trajes reais. E assim o rei de Israel se disfarçou e entrou no combate.
31 E guyoulaga Siria bogwa eikaraiwogi matausina kumatoula paila la waga kaibibiu kasi bawa tailuwotolu taiyu kidamwa gala availa biwaiyasi mesinaku wala matauna guyoula Isireli.
31 Ora, o rei da Síria havia ordenado aos trinta e dois capitães dos seus carros de guerra que não lutassem nem contra pequeno nem contra grande, mas somente contra o rei de Israel.
32 Mapaila avai tuta leigisaisi guyau Yeosepata, komwaidosi wala idokaisi matauna guyoula Isireli, e komwaidosi wala itovilasi mwada biwaiyasi matauna. Mitaga avai tuta matauna iwakula,
32 Quando os capitães dos carros viram Josafá, disseram: — Aquele certamente é o rei de Israel. E se dirigiram até ele para o atacar. Porém Josafá gritou.
33 e komwaidosi wala ivitusaisi matauna gala guyoula Isireli, e mapaila komwaidosi ikilavaisi matauna gala iwaiyasi.
33 Quando os capitães dos carros de guerra viram que não era o rei de Israel, deixaram de persegui-lo.
34 Mitaga taitala guma Siria tokwabilia iluvibwelaki la kaiyala e ikalipwali tabodela wowola guyau Eyabi e ikaliuwoliga kusala. E matauna idou, iluki la waga kaibibiu tokwabikuliga, kawala, “Woi, bogwa lakagaguma! Kutovila bitasilavi kabilia.”
34 Então um homem entesou o arco e, atirando ao acaso, atingiu o rei de Israel por entre as juntas da sua armadura. Então o rei Acabe disse ao condutor do seu carro: — Dê a volta e leve-me para fora do combate, porque estou gravemente ferido.
35 Ikikabiliasi saina peula, e guyau Eyabi ivisimiliwolaisi ola waga kaibibiu, e isivilaki mina Siria. Buyavilaga metoya okala kaiyala igiposisi ibubusi ibubwiki waga kaibibiu, e ila ikoyavi matauna ikaliga.
35 A batalha se intensificou naquele dia. Quanto ao rei, seguraram-no em pé no seu carro de guerra de frente para os sírios, mas à tarde ele morreu. O sangue corria da ferida para o fundo do carro.
36 Kalasia bogwa bisalili e biga itetila baisa mabudona mina Isireli, “Komwaidomi wala bukukwaimilavausi omi valu.”
36 Ao pôr do sol, fez-se ouvir um grito pelo acampamento, que dizia: — Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 E baisa makawala guyau Eyabi la kaliga. Ikauwaisi wowola ilauwaisi ibakwaisi mapilana Sameria.
37 Morto o rei, levaram-no a Samaria, onde o sepultaram.
38 E la waga kaibibiu ikatumigileuwaisi okatuwotu mapilana Sameria, baisa minasina nakalimwala si kabokakaya. E baisa goli kaukwa inumosaisi buyavila guyau, makawala goli Guyau eilivala bikaloubusi, e gala wala isala.
38 Quando lavaram o carro de guerra junto à cisterna de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, segundo a palavra que o Senhor tinha dito; as prostitutas banharam-se naquelas águas.
39 Tuvaila vavagi komwaidona makwaisina avaka guyau Eyabi eivagi, deli livalela la ligisa isim katububulela doga bidubadu, e tuvaila valu makwaisina eikaliai, ka, komwaidona vavagi makwaisina bogwa leiginaisi obukila Guyousi Isireli Liliusi.
39 Quanto aos demais atos de Acabe, a tudo o que fez, ao palácio de marfim que construiu e a todas as cidades que edificou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Israel?
40 Matauna bogwa eikaliga, e latulaga Eyasaia ikaimapu tamala iguyau.
40 Assim, Acabe morreu, e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Olumoulela taitu kwaivasila Eyabi iguguyoi mapilana Isireli, e matauna Yeosepata, latula Asa, ivitouula la guyau mapilana Yuda.
41 Josafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano do reinado de Acabe, rei de Israel.
42 Matauna kala taitu kweluwotolu kwailima, e isisu mapilana Yerusalem iguyau iboda kweluwoyu kwailima taitu. Matauna inala yagala Asuba, minana Sili latula.
42 Josafá tinha trinta e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. A mãe dele se chamava Azuba e era filha de Sili.
43 Matauna ivagi duwosisia omatala Guyau, makawala goli tamala Asa eiuvagi omitibogwa. Mitaga gala wala ikodidaimi makwaisina kabotapwaroru ambaisa eitapwarorusi baisa tokolu, e mapaila tomota isetuwolaisi si gubugabu lula deli maiina simasimina metoya makwaisina.
43 Josafá andou em todos os caminhos de Asa, seu pai; não se desviou deles e fez o que era reto aos olhos do Senhor .
44 E Yeosepata kasitaiyu guyoula Isireli ivasosusi e ivakota si valu.
44 Os lugares altos, porém, não foram destruídos; neles, o povo ainda oferecia sacrifícios e queimava incenso.
45 Komwaidona avaka avaka tuvaila Yeosepata eivagi, e liliula la tuvaluwa deli la togaga okabilia, e komwaidona vavagi makwaisina bogwa leiginaisi obukila Guyousi Yuda Liliusi.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 E komwaidona mabudona tokalimwala tauwau deli vivila eiwotitalaisi osi kabolula minasina tokolu igau ola tuta tamala Asa e leima lagaila, matauna Yosepata iyabi wala komwaidosi ibutusi.
46 Quanto aos demais atos de Josafá, ao poder que mostrou e como guerreou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Judá?
47 Mapilana valu Edom viloutokai wala. Mitaga guyoula Yuda ikau taitala tokwaraiwaga paila bikaraiwogi mapilana valu.
47 Também exterminou da terra os restantes dos prostitutos cultuais que ficaram nos dias de Asa, seu pai.
48 E guyau Yeosepata ivakasi mimilisi waga kaivakaveka mwada bikokewasi bilosi mapilana Opira e bigimwalasi goula. Mitaga ikewasi ilosi oleilai opapala mapilana Esionigeba e baisa ikatuvi waga makaisina e gala tuvaila ikokewasi.
48 Nessa época não havia rei em Edom, porém somente um governador.
49 E Eyasaia guyoula Isireli magila kala usogelu bilosi deli guyau Yeosepata kala usogelu, mitaga Yosepata ipaiki.
49 Josafá fez grandes navios, para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Yeosepata ikaliga ibakwaisi matauna okasi laka gweguya olumoulela Debida la Vilouveka, e latulaga Yeoram ikaimapu tamala iguyau.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Josafá: — Deixe que os meus servos naveguem com os seus. Porém Josafá não quis.
51 Olumoulela taitu kweluwotala kwailima kwaiyuwelaga Yeosepata iguguyoi mapilana Yuda, Eyasaia matauna latula Eyabi ivitouula la guyau mapilana Isireli, e matauna isisu mapilana Sameria iguguyau iboda kwaiyu taitu.
51 Josafá morreu e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 E imitugaga baisa Guyau, tuvaila ibokuli si bubunela gaga makawala tamala Eyabi deli inala Yesebeli, deli tuvaila guyau Yeroboam, matausina goli eivakadaisi mina Isireli eimitugagasi.
52 Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel em Samaria, no décimo sétimo ano do reinado de Josafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 Matauna ititapwaroru deli iuwotitali Beali, e iyogibuluwi Guyau mina Isireli si Yaubada, makawala goli tamala eiuvagi omitibogwa.
53 Fez o que era mau aos olhos do Senhor , pois andou nos caminhos de seu pai, bem como nos caminhos de sua mãe e nos caminhos de Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar.
54 — ausente —
54 Ele serviu a Baal, e o adorou, como o seu pai havia feito antes dele, provocando o Senhor , Deus de Israel, à ira.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.