Mateus 13
Li Santil hu (KEKNT) vs VC
1 Ut sa' li cutan a'an, li Jesús qui-el sa' li cab ut coxc'ojla̱k chire li palau.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ut que'cuulac li q'uila tenamit riq'uin chirabinquil. Xban xq'uialeb li tenamit, li Jesús qui-oc sa' jun li jucub cuan sa' li palau ut quic'ojla chi sa'. Ut chixjunileb li tenamit xakxo̱queb chire li ha'.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ut nabal c'a'ak re ru quixtzoleb cui' riq'uin jaljo̱quil ru a̱tin, ut quixye reheb: —Abihomak li tinye e̱re. Jun aj acuinel co̱ chi a̱uc.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Ut nak yo̱ chixhirbal li iyaj, cuan quinak chire be. Que'chal li xul li neque'xic'an ut que'xcua' li iyaj.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Ut cuan ajcui' li iyaj quinak sa' li pec ru bar ma̱c'a' cui' mas li ch'och'. Sa' junpa̱t quimok, abanan inc'a' quixchap xxe' xban nak jay li ch'och' sa' xbe̱n li pec.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Nak quichal li sak'e quichakic li acui̱mk xban nak inc'a' cham naxic lix xe'.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Ut cuan cui'chic li iyaj quinak sa' xya̱nk li q'uix. Ut nak quichamo' li q'uix sa' xbe̱n, quixnat' li acui̱mk.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ut cuan cui'chic li iyaj quinak sa' li cha̱bil ch'och'. Quimok ut quiu̱chin. Cuan quixq'ue laje̱tk xca'c'a̱l ru (30). Cuan quixq'ue oxtakc'a̱l ru (60), ut cuan cui'chic quixq'ue o'takc'a̱l ru (100) li junju̱nk.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Tojo'nak li Jesús quixye reheb: —Li ani na-abin, chixq'uehak retal li c'a'ru ninye, chan.
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Mokon chic que'cuulac lix tzolom riq'uin li Jesús, ut que'xye re: —¿C'a'ut nak nacacua̱tinaheb sa' jaljo̱quil ru a̱tin?—
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: —Q'uebil e̱re la̱ex re nak te̱nau xya̱lal li mukmu̱quil na'leb chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios. Aban eb a'an inc'a' q'uebil reheb re te'xnau li na'leb a'an.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 A' li ani naxtau ru li xya̱lal, k'axal cui'chic nabal ta̱q'uehek' chixnau; a'ut li ani ca'ch'in ajcui' naxnau, ta̱isi̱k chiru li jo' q'uial naxnau.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Jo'can nak nina̱tinac riq'uineb sa' jaljo̱quil ru a̱tin xban nak usta yo̱queb chi iloc, abanan inc'a' te'xq'ue retal. Usta yo̱queb chi abi̱nc, abanan inc'a' te'xtau xya̱lal.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Chi jo'can natz'akloc ru li quiyehe' xban li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Li tenamit a'in xe'a̱lo' lix ch'o̱leb ut chanchan tz'aptz'o lix xiqueb ut chanchaneb li mutz'. Jo'can nak inc'a' neque'xnau li xya̱lal. Cui ta ma̱cua' jo'can, te'ilok raj ut te'xq'ue raj retal li te'ril ut te'abi̱nk raj ut te'xtau raj ru li neque'rabi ut te'yot'ek' raj xch'o̱l ut te'xjal raj xc'a'uxeb ut la̱in tebinq'uirtesi raj. (Is. 6:9-10)
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Us xak e̱re la̱ex xban nak nequex-iloc ut nequeq'ue retal li c'a'ru nequeril. Nequex-abin ut nequetau ru lix ya̱lal.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Relic chi ya̱l tinye e̱re nak nabaleb li profeta ut nabaleb li ti̱queb xch'o̱l que'raj rilbal li c'a'ru yo̱quex chirilbal ut inc'a' que'ril. Ut que'raj rabinquil li c'a'ru yo̱quex chirabinquil ut inc'a' que'rabi.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Abihomak lix ya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin a'in chirix laj acuinel.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Li ani na-abin re li xya̱lal chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios ut inc'a' naxtau ru, a'an chanchan li iyaj li quinak chire be. Ut laj tza nachal ut naxmak' chiru li xya̱lal ut sa' junpa̱t nasach sa' xch'o̱l.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ut li iyaj li quinak sa' li pec ru li inc'a' quixchap xxe', a'aneb li neque'abin re li ra̱tin li Dios ut sa' junpa̱t neque'xpa̱b chi saheb sa' xch'o̱leb.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Abanan inc'a' nacana sa' xch'o̱leb. Nak nachal junak raylal, malaj ch'a'ajquilal sa' xbe̱neb xban lix pa̱ba̱leb, inc'a' neque'xcuy xnumsinquil. Sa' junpa̱t neque'ch'inan xch'o̱l.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ut li iyaj li quinak sa' xya̱nk li q'uix, a'aneb li neque'abin re li ra̱tin li Dios. Abanan ca'aj cui' li c'a'ak re ru cuan sa' ruchich'och' neque'xc'oxla, jo' li biomal ut xra̱bal ru li c'a'ak chic re ru. Ut a'an li naramoc lix ya̱lal chiruheb. Ma̱c'a' na-oc cui' li ra̱tin li Dios chiruheb.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ut li iyaj li quinak sa' li cha̱bil ch'och', a'aneb li neque'rabi ut neque'xpa̱b ut neque'xtau ru chi tz'akal li ra̱tin li Dios. Neque'q'ui chi us sa' lix pa̱ba̱leb, jo' li acui̱mk li naru̱chin laje̱tk xca'takc'a̱l (30) ut li naxq'ue oxtakc'a̱l (60), ut li naxq'ue o'takc'a̱l ru (100) li junju̱nk.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Ut quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb li tenamit: Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan jun li cui̱nk quirau li cha̱bil riyajil li trigo sa' lix ch'och'.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ut nak ac xe'cuar chixjunileb, quicuulac li xic' na-iloc re laj e̱chal re li ch'och' ut sa' xya̱nk li trigo coxrau chak li riyajil li yibru pim chanchan ajcui' li trigo ut co̱.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Ut nak quimok chak li acui̱mk ut quiu̱chin, tojo'nak quic'utun ajcui' li pim.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Que'cuulac ut eb laj c'anjel riq'uin laj e̱chal re li ch'och' ut que'xye: —Ka̱cua', ¿ma ma̱cua' cha̱bil iyaj li xacuau sa' li ch'och'? ¿Bar put xchal li pim cuan chi sa'?—
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Ut a'an quixye reheb: —Jun li cui̱nk xic' na-iloc cue xba̱nun re a'in, chan. Ut eb laj c'anjel que'xye: —¿Ma ta̱cuaj toxic ut toxkamich'?—
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Ut laj e̱chal re li ch'och' quixye: —Inc'a'. Ma̱re sa' xmich'bal li pim naru te̱mich' ajcui' li acui̱mk.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Canabomak chi q'ui̱c chi xcabichaleb toj sa' xk'ehil xsic'bal ru li trigo. Ut sa' xk'ehil li xsic'bal, tinye reheb laj sic'ol re: —Xocomak junxil li pim ut bac'omak chi jo̱b re xc'atbal. A'ut li trigo c'u̱lahomak sa' li rochochil.—
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Li Jesús quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb: Lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li riyajil li ni̱nki mostaza, li quixc'am jun li cui̱nk ut quirau sa' lix ch'och'.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Li riyajil li mostaza coc' chiruheb chixjunil li iyaj cuan. Ut nak naq'ui, ni̱nk chi us nacuulac. Naxk'ax xteram li acui̱mk. Chanchan jun to̱n li che' ut eb laj xic'anel xul neque'xyi̱b lix soc sa' eb li ruk'.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin quixye: Jun li ixk quixq'ue ca'ch'in lix ch'amal caxlan cua sa' xya̱nk li oxib bisoc li c'aj ut quisi̱po' li k'em xban, ut nabal chic li caxlan cua qui-el. Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan ajcui' a'an. Nak neque'rabi resil, nabal neque'pa̱ban re.
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Chixjunil a'in sa' jaljo̱quil ru a̱tin quixye li Jesús reheb li q'uila tenamit. Ut ma̱c'a' quixye reheb chi ma̱cua' ta sa' jaljo̱quil ru a̱tin.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Nak quixba̱nu chi jo'can quitz'akloc ru li quixye li profeta nak quixye chi jo'ca'in:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Ut nak quixchak'rabiheb li tenamit, li Jesús qui-oc sa' cab. Ut nak que'cuulac eb lix tzolom riq'uin, que'xye re: —Ka̱cua', ch'olob chiku li xya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin chirix li yibru pim sa' li acui̱mk, chanqueb.
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: —Li na-acuoc re li cha̱bil iyaj, a'an la̱in li C'ajolbej.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ut li ch'och', a'an li ruchich'och'. Ut li cha̱bil iyaj, a'aneb li cuanqueb rubel xcuanquil li nimajcual Dios. Ut li yibru pim, a'aneb li cuanqueb rubel xcuanquil laj tza.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Ut li xic' na-iloc, a'an li qui-acuoc re li yibru pim. A'an laj tza. Ut lix k'ehil xsic'bal ru li acui̱mk, a'an li roso'jic li ruchich'och'. Ut eb laj sic'ol re, a'aneb lix ángel li Dios.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Ut jo' ajcui' nak nach'utuba̱c ut nac'ate' sa' xam li pim, jo'can ajcui' nak toxrakek' li ruchich'och' a'in.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 La̱in li C'ajolbej tintaklaheb chak lin ángel ut eb a'an tole'isi̱nk reheb chixjunileb laj ma̱c sa' xya̱nkeb li cuanqueb rubel xnimajcual cuanquilal li Dios. Ut te'isi̱k ajcui' chixjunileb li neque'q'uehoc re chi ma̱cobc li tenamit.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Ut te'q'uehek' sa' li horno li lochlo cui' li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li c'uxuxi̱nc ruch e xban li raylal li te'xc'ul.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ut li ti̱queb xch'o̱l te'q'uehek' xlok'al. Chanchanakeb li sak'e sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios lix Yucua'eb. Li ani na-abin re li yo̱quin chixyebal chixq'uehak retal chi us li ninye.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Lix nimajcual cuanquilal li choxa, a'an chanchan li tumin mukbil sa' ch'och'. Quitauman xban jun li cui̱nk. Ut li cui̱nk a'an quixmuk cui'chic xca' sut li tumin. K'axal quisaho' sa' xch'o̱l nak coxc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li ch'och' li mukmu cui' li tumin.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Ut lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan ajcui' jun li cui̱nk aj yaconel li naxsic' li terto̱quil pec perla xc'aba'.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ut nak quixtau jun li perla k'axal cha̱bil, quixc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li perla li k'axal terto xtz'ak.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Jo'can ajcui' lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li yoy li quiq'ueman sa' li palau ut q'uila pa̱y chi car quirisi chak.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ut nak quinujac, que'risi chire li ha' ut que'oc chixsic'bal ru li car. Li cha̱bil que'xxoc ut que'xq'ue sa' li chacach ut li inc'a' us que'xtz'ek.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Jo'can ajcui' ta̱uxma̱nk sa' roso'jic li ruchich'och'. Te'cha̱lk eb li ángel ut a'an tole'isi̱nk reheb li inc'a' useb xna'leb sa' xya̱nkeb li ti̱queb xch'o̱l.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Ut te'q'uehek' li inc'a' useb xna'leb sa' li horno li lochlo cui' li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li c'uxuxi̱nc ruch e xban li raylal li te'xc'ul.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Li Jesús quixpatz' reheb: —¿Ma xetau xya̱lal chixjunil li jaljo̱quil ru a̱tin a'in?— Eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: —Ka̱cua', xkatau xya̱lal, chanqueb.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Li Jesús quixye reheb: —Jo'can nak chixjunileb li neque'xnau c'a'ru naxye sa' li chak'rab ut neque'xtzol rib cuiq'uin, eb a'an chanchaneb laj e̱chal cab li narisi sa' lix c'u̱leba̱l li c'a'ru ac' jo' ajcui' li c'a'ru k'el, chan li Jesús. (Quixye chi jo'can xban nak cuan xlok'al li na'leb q'uebil najter xban li Dios ut cuan ajcui' xlok'al li ac' na'leb q'uebil xban li Jesús.)
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Ut nak quirake' xyebal li jaljo̱quil ru a̱tin a'in, li Jesús qui-el sa' li tenamit Capernaum.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Ut nak quicuulac sa' lix tenamit Nazaret, quixtzoleb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut eb a'an que'sach xch'o̱leb chirabinquil li quixye li Jesús, ut que'xye chi ribileb rib: —¿Bar naxtau lix na'leb li cui̱nk a'in? ¿Chanru nak naru xba̱nunquil li milagro a'in li nalajxba̱nu?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 ¿Ma ma̱cua' ta bi' a'an li ralal laj pech'? ¿Ma ma̱cua' ta bi' lix María lix na'? Ut, ¿ma ma̱cua' ta bi' a'an li raseb laj Jacobo ut laj José, laj Simón ut laj Judas?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ut, ¿ma ma̱cua' ta bi' sa' kaya̱nk cuanqueb li ranab? ¿Bar ta cui' xtau chixjunil lix na'leb? chanqueb.
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ut inc'a' que'raj rabinquil ut que'xtz'ekta̱na. A' ut li Jesús quixye reheb: —Junak profeta q'uebil xlok'al. Abanan sa' lix tenamit ut sa' li rochoch inc'a' q'uebil xlok'al, chan.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ut inc'a' q'ui li milagros li quixba̱nu aran xban nak inc'a' que'raj pa̱ba̱nc li tenamit.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.