Mateus 13
Li Santil hu (KEKNT) vs AAI
1 Ut sa' li cutan a'an, li Jesús qui-el sa' li cab ut coxc'ojla̱k chire li palau.
1 Nati veya ta’imon Jesu bar itumar tit na harew kukuf sisibinamaim sabuw bai’obaiyih isan mara’iy.
2 Ut que'cuulac li q'uila tenamit riq'uin chirabinquil. Xban xq'uialeb li tenamit, li Jesús qui-oc sa' jun li jucub cuan sa' li palau ut quic'ojla chi sa'. Ut chixjunileb li tenamit xakxo̱queb chire li ha'.
2 Naatu sabuw moumurih maiyow hiru’ay hi’ar bebera’uh itih, basit wa bai inatait tafan mare, sabuw baise dones yan himarir hima.
3 Ut nabal c'a'ak re ru quixtzoleb cui' riq'uin jaljo̱quil ru a̱tin, ut quixye reheb: —Abihomak li tinye e̱re. Jun aj acuinel co̱ chi a̱uc.
3 Imaibo ma sawar moumurih na’in oroubonamaim eo hima hinowar. Naatu ana oroubon ta i iti na’atube eo, “Ana veya ta orot masaw bowayan ana ub tanumamih tit in.
4 Ut nak yo̱ chixhirbal li iyaj, cuan quinak chire be. Que'chal li xul li neque'xic'an ut que'xcua' li iyaj.
4 Ana ub afa tata’asiyen i ef yanamaim hire, naatu mamu hire hibow hi’aa,
5 Ut cuan ajcui' li iyaj quinak sa' li pec ru bar ma̱c'a' cui' mas li ch'och'. Sa' junpa̱t quimok, abanan inc'a' quixchap xxe' xban nak jay li ch'och' sa' xbe̱n li pec.
5 Ana ub afa i to’ato yan hire’ere ana kamar men gagamin imih saisewat hikubounih hiyen. Anayabin kamar baban i fokarin.
6 Nak quichal li sak'e quichakic li acui̱mk xban nak inc'a' cham naxic lix xe'.
6 Baise veya yey ana mar wabuburinamaim ub etei hi’arat, naatu hikimow hire anayabin wairoroh men babanika hire.
7 Ut cuan cui'chic li iyaj quinak sa' xya̱nk li q'uix. Ut nak quichamo' li q'uix sa' xbe̱n, quixnat' li acui̱mk.
7 Ub afa kokor wanawanan hire, naatu kokor ana fafa’amaim isuken.
8 Ut cuan cui'chic li iyaj quinak sa' li cha̱bil ch'och'. Quimok ut quiu̱chin. Cuan quixq'ue laje̱tk xca'c'a̱l ru (30). Cuan quixq'ue oxtakc'a̱l ru (60), ut cuan cui'chic quixq'ue o'takc'a̱l ru (100) li junju̱nk.
8 Naatu ub afa i me gewasin yan hire hikuboubunih hiyen gewas ro’oro’oh hiya, afa hibiw 100 na’atube, afa i 60 na’atube, afa i 30 na’atube.
9 Tojo'nak li Jesús quixye reheb: —Li ani na-abin, chixq'uehak retal li c'a'ru ninye, chan.
9 Imih o yait tain nama’am tur inanowar.”
10 Mokon chic que'cuulac lix tzolom riq'uin li Jesús, ut que'xye re: —¿C'a'ut nak nacacua̱tinaheb sa' jaljo̱quil ru a̱tin?—
10 Naatu Jesu ana bai’ufununayah hina hibatiy hi’o, “Aisim oroubonamaim sabuw kubi’obaiyih?”
11 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: —Q'uebil e̱re la̱ex re nak te̱nau xya̱lal li mukmu̱quil na'leb chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios. Aban eb a'an inc'a' q'uebil reheb re te'xnau li na'leb a'an.
11 Jesu iyafutih eo, “Orereb ana so’ob wa’iwa’irin mar ana aiwob isan i God kwa it, men iti sabuw itihimih.
12 A' li ani naxtau ru li xya̱lal, k'axal cui'chic nabal ta̱q'uehek' chixnau; a'ut li ani ca'ch'in ajcui' naxnau, ta̱isi̱k chiru li jo' q'uial naxnau.
12 Imih orot yait orereb ana so’ob biyan ema’am, God boro tafan naya’abar nitin ana so’ob nara’at, baise orot yait nati so’ob men biyan ema’am naatu ana so’ob kikimin nati biyanamaim ema’am God boro nabosair.
13 Jo'can nak nina̱tinac riq'uineb sa' jaljo̱quil ru a̱tin xban nak usta yo̱queb chi iloc, abanan inc'a' te'xq'ue retal. Usta yo̱queb chi abi̱nc, abanan inc'a' te'xtau xya̱lal.
13 Ana’an nati ayu oroubonamaim sabuw abi’obaiyih.
14 Chi jo'can natz'akloc ru li quiyehe' xban li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:
14 Dinab orot Isaiah ana Bukamaim eo kikirum i na ibiturobe.
15 Li tenamit a'in xe'a̱lo' lix ch'o̱leb ut chanchan tz'aptz'o lix xiqueb ut chanchaneb li mutz'. Jo'can nak inc'a' neque'xnau li xya̱lal. Cui ta ma̱cua' jo'can, te'ilok raj ut te'xq'ue raj retal li te'ril ut te'abi̱nk raj ut te'xtau raj ru li neque'rabi ut te'yot'ek' raj xch'o̱l ut te'xjal raj xc'a'uxeb ut la̱in tebinq'uirtesi raj. (Is. 6:9-10)
15 Anayabin ukwarih fokar,
16 Us xak e̱re la̱ex xban nak nequex-iloc ut nequeq'ue retal li c'a'ru nequeril. Nequex-abin ut nequetau ru lix ya̱lal.
16 Baise Kwa i kwabiyasisir, anayabin matayan kwa’i’itin naatu tain yan tur kwanonowar.
17 Relic chi ya̱l tinye e̱re nak nabaleb li profeta ut nabaleb li ti̱queb xch'o̱l que'raj rilbal li c'a'ru yo̱quex chirilbal ut inc'a' que'ril. Ut que'raj rabinquil li c'a'ru yo̱quex chirabinquil ut inc'a' que'rabi.
17 Anababatun a tur ao’owen, dinab orot moumurih na’in naatu sabuw gewasih hikok kwanekwan, kwa abisa kwa’i’itin i hita’itin naatu abisa kwanonowar i hitanowar. Baise nati ana maramaim sawar men matar boro hita’itin.”
18 Abihomak lix ya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin a'in chirix laj acuinel.
18 “Tain kwanarub ub tanumayan ana oroubon ao kwananowar naniyan kwanab, yabin kwanaso’ob.
19 Li ani na-abin re li xya̱lal chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios ut inc'a' naxtau ru, a'an chanchan li iyaj li quinak chire be. Ut laj tza nachal ut naxmak' chiru li xya̱lal ut sa' junpa̱t nasach sa' xch'o̱l.
19 Sabuw iyab mar ana aiwob isan Tur Gewasin ao tenonowar naatu naniyan men tabaib i ub ef yanamaim orot ta’asiy re’er na’atube, Tur Gewasin tenonowar ana maramaim demon kakafin ena hai not ebikwaris.
20 Ut li iyaj li quinak sa' li pec ru li inc'a' quixchap xxe', a'aneb li neque'abin re li ra̱tin li Dios ut sa' junpa̱t neque'xpa̱b chi saheb sa' xch'o̱leb.
20 Naatu orot ana ub afa to yan hire’ere ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar ana maramaim i tibiyasisir.
21 Abanan inc'a' nacana sa' xch'o̱leb. Nak nachal junak raylal, malaj ch'a'ajquilal sa' xbe̱neb xban lix pa̱ba̱leb, inc'a' neque'xcuy xnumsinquil. Sa' junpa̱t neque'ch'inan xch'o̱l.
21 Baise dogoroh wanawanan nati ub wairoron i men re eof barur, imih Tur Gewasin isan hina’uwih hinarurukaukuwih boro mar ta’imonamo hai baitumatum hinihamiy.
22 Ut li iyaj li quinak sa' xya̱nk li q'uix, a'aneb li neque'abin re li ra̱tin li Dios. Abanan ca'aj cui' li c'a'ak re ru cuan sa' ruchich'och' neque'xc'oxla, jo' li biomal ut xra̱bal ru li c'a'ak chic re ru. Ut a'an li naramoc lix ya̱lal chiruheb. Ma̱c'a' na-oc cui' li ra̱tin li Dios chiruheb.
22 Naatu orot ana ub afa fotan wanawanan hire’er ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar, baise iti tafaram ana yasisir isan tibiyababan naatu totobuyoy hai not ebikwaris imih tur ana ro’on men emamatar.
23 Ut li iyaj li quinak sa' li cha̱bil ch'och', a'aneb li neque'rabi ut neque'xpa̱b ut neque'xtau ru chi tz'akal li ra̱tin li Dios. Neque'q'ui chi us sa' lix pa̱ba̱leb, jo' li acui̱mk li naru̱chin laje̱tk xca'takc'a̱l (30) ut li naxq'ue oxtakc'a̱l (60), ut li naxq'ue o'takc'a̱l ru (100) li junju̱nk.
23 Baise orot ana ub me gewasin yan ta’asiy hire’ere ana itinin i sabuw iyab Tur Gewasin tenowar naatu naniyan tabai tiw tehahamu, afa ro’oh 100, afa 60, afa 30.”
24 Ut quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb li tenamit: Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan jun li cui̱nk quirau li cha̱bil riyajil li trigo sa' lix ch'och'.
24 Jesu oroubon tabo iti na’atube eo, “Mar ana aiwob i iti na’atube, ana veya ta orot ana ub bow in ana masawamaim tanum.
25 Ut nak ac xe'cuar chixjunileb, quicuulac li xic' na-iloc re laj e̱chal re li ch'och' ut sa' xya̱nk li trigo coxrau chak li riyajil li yibru pim chanchan ajcui' li trigo ut co̱.
25 Baise gugumin sabuw etei hi’inu’in ufut, orot ana rakit mowan fotan kakafih bow na sanabey wanawanah tanum naatu bihir.
26 Ut nak quimok chak li acui̱mk ut quiu̱chin, tojo'nak quic'utun ajcui' li pim.
26 Sanabey hikuboubunih hiyey wanawanahimaim fotan kakafih auman hikubounih bairi hiyen.
27 Que'cuulac ut eb laj c'anjel riq'uin laj e̱chal re li ch'och' ut que'xye: —Ka̱cua', ¿ma ma̱cua' cha̱bil iyaj li xacuau sa' li ch'och'? ¿Bar put xchal li pim cuan chi sa'?—
27 “Orot ana bowayah hina hio, ‘Regah, o ub gewasih a masawamaim itanum, baise aisim fotan kakafih auman hikuboubunih teyey?’
28 Ut a'an quixye reheb: —Jun li cui̱nk xic' na-iloc cue xba̱nun re a'in, chan. Ut eb laj c'anjel que'xye: —¿Ma ta̱cuaj toxic ut toxkamich'?—
28 “Orot iyafutih eo, ‘Rakit sabuw afa hisinaf.’ Naatu akir wairafih hibatiy hio, ‘Bo kukokok anan fotan ana uyarir?’
29 Ut laj e̱chal re li ch'och' quixye: —Inc'a'. Ma̱re sa' xmich'bal li pim naru te̱mich' ajcui' li acui̱mk.
29 “Orot iyafutih eo, ‘En. Fotan kakafih kwana’u’uyarir boro sanabey afa auman kwana’uyarir.
30 Canabomak chi q'ui̱c chi xcabichaleb toj sa' xk'ehil xsic'bal ru li trigo. Ut sa' xk'ehil li xsic'bal, tinye reheb laj sic'ol re: —Xocomak junxil li pim ut bac'omak chi jo̱b re xc'atbal. A'ut li trigo c'u̱lahomak sa' li rochochil.—
30 Imih kwaihamiyih bairi hinayen hiniw naatu tarin ana veya boro tarayah aniyafarih hinan, fotan wan hinatar hinafatum hinabow hinan hina’afusar, imaibo sanabey hinatar hinabow hinan bar hinaya.’”
31 Li Jesús quixye jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin reheb: Lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li riyajil li ni̱nki mostaza, li quixc'am jun li cui̱nk ut quirau sa' lix ch'och'.
31 Jesu ana oroubon tabo eo, “Mar ana aiwob ana itinin ta i iti na’atube, orot ana ai momor ro’on kikimin maiyow bai in ana masaw yan tanum.
32 Li riyajil li mostaza coc' chiruheb chixjunil li iyaj cuan. Ut nak naq'ui, ni̱nk chi us nacuulac. Naxk'ax xteram li acui̱mk. Chanchan jun to̱n li che' ut eb laj xic'anel xul neque'xyi̱b lix soc sa' eb li ruk'.
32 Iti ai ro’on i men ai ro’on afa gagamih na’atube’emih, baise tanum kuboun yey ana veya’amaim ra’at ai gagamin na’in matar naatu mamu hina famefamenamaim hibatar hima.”
33 Jun chic li jaljo̱quil ru a̱tin quixye: Jun li ixk quixq'ue ca'ch'in lix ch'amal caxlan cua sa' xya̱nk li oxib bisoc li c'aj ut quisi̱po' li k'em xban, ut nabal chic li caxlan cua qui-el. Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan ajcui' a'an. Nak neque'rabi resil, nabal neque'pa̱ban re.
33 Jesu iban oroubon tabo eo maiye, “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube. Babin yeast ebai ana faraw wanawanan eyai ekamat inu’in era’at eyey na’atube.”
34 Chixjunil a'in sa' jaljo̱quil ru a̱tin quixye li Jesús reheb li q'uila tenamit. Ut ma̱c'a' quixye reheb chi ma̱cua' ta sa' jaljo̱quil ru a̱tin.
34 Jesu sawar iti etei isah i oroubonamaim eo sabuw rou’ay gagamin bi’obaiyih; ana bai’obaiyenamaim i mar etei oroubonamaim sabuw bi’obaiyih.
35 Nak quixba̱nu chi jo'can quitz'akloc ru li quixye li profeta nak quixye chi jo'ca'in:
35 Iti na’atube sisinaf anayabin abisa dinab orot eo kikirum tan titurobe isan.
36 Ut nak quixchak'rabiheb li tenamit, li Jesús qui-oc sa' cab. Ut nak que'cuulac eb lix tzolom riq'uin, que'xye re: —Ka̱cua', ch'olob chiku li xya̱lal li jaljo̱quil ru a̱tin chirix li yibru pim sa' li acui̱mk, chanqueb.
36 Jesu sabuw rou’ay ihamiyih naatu na bar wanawanan run, ana bai’ufununayah ufun hina hirun hibatiy hio, “Masaw yan fotan kakafin ana oroubon i kukubuna anowar.”
37 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: —Li na-acuoc re li cha̱bil iyaj, a'an la̱in li C'ajolbej.
37 Jesu iyafutih eo, “Orot ub gewasih tatanum i Orot Natun.
38 Ut li ch'och', a'an li ruchich'och'. Ut li cha̱bil iyaj, a'aneb li cuanqueb rubel xcuanquil li nimajcual Dios. Ut li yibru pim, a'aneb li cuanqueb rubel xcuanquil laj tza.
38 Masaw ana itinin i tafaram, naatu ub gewasin i sabuw iyab mar ana aiwob isan tebowabow, naatu ub kakafin i Demon Kakafin natunatun.
39 Ut li xic' na-iloc, a'an li qui-acuoc re li yibru pim. A'an laj tza. Ut lix k'ehil xsic'bal ru li acui̱mk, a'an li roso'jic li ruchich'och'. Ut eb laj sic'ol re, a'aneb lix ángel li Dios.
39 Naatu rakit orot ub kakafin bai na masaw yan tatanum i Demon Mowan. Naatu masaw biyamur i mar yomanin na’atube, masaw fourayah i God ana tounamatar.
40 Ut jo' ajcui' nak nach'utuba̱c ut nac'ate' sa' xam li pim, jo'can ajcui' nak toxrakek' li ruchich'och' a'in.
40 “Imih mar yomanin iti ub kakafih hi’uyarir hifatum hibow hin hi’a’afusar na’atube boro namatar.
41 La̱in li C'ajolbej tintaklaheb chak lin ángel ut eb a'an tole'isi̱nk reheb chixjunileb laj ma̱c sa' xya̱nkeb li cuanqueb rubel xnimajcual cuanquilal li Dios. Ut te'isi̱k ajcui' chixjunileb li neque'q'uehoc re chi ma̱cobc li tenamit.
41 Orot Natun boro ana tounamatar niyafarih hinatit, sinaf kakafih naatu sabuw iyab bowabow kakafin kura’ahih hima kakafih tisisinaf etei i ana aiwob wanawananamaim boro fotan kakafin na’atube hinatar hinafatum.
42 Ut te'q'uehek' sa' li horno li lochlo cui' li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li c'uxuxi̱nc ruch e xban li raylal li te'xc'ul.
42 Naatu hinabow hinan wairaf wan hinaya hina’afusar, nati’imaim boro na’arahih wah takitak niwa’an hina’in hinarerey.
43 Ut li ti̱queb xch'o̱l te'q'uehek' xlok'al. Chanchanakeb li sak'e sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios lix Yucua'eb. Li ani na-abin re li yo̱quin chixyebal chixq'uehak retal chi us li ninye.
43 Imaibo God ana sabuw gewasih nabow mar ana aiwobomaim hinarun veya na’atube hinararan. Imih o yait tain nama’am iti tur inanowar.
44 Lix nimajcual cuanquilal li choxa, a'an chanchan li tumin mukbil sa' ch'och'. Quitauman xban jun li cui̱nk. Ut li cui̱nk a'an quixmuk cui'chic xca' sut li tumin. K'axal quisaho' sa' xch'o̱l nak coxc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li ch'och' li mukmu cui' li tumin.
44 “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube, orot ta nugunug hibun inu’in itin bai, naatu me nati nugunug titita’urimaim kair maiye ibun, naatu yasisir auman in ana sawar etei sabuw hitobon naatu matabir maiye na nati me tutubun na’atube.
45 Ut lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan ajcui' jun li cui̱nk aj yaconel li naxsic' li terto̱quil pec perla xc'aba'.
45 “Naatu mar ana aiwob itinin tabo iti na’atube. Orot sawar tobonayan wakek enunuwet na’atube.
46 Ut nak quixtau jun li perla k'axal cha̱bil, quixc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li perla li k'axal terto xtz'ak.
46 Wakek nuwet inan wakek ta gewasin ana baiyan gagamin na’in tita’ur, naatu na ana sawar etei yataiten hitobon kabay bai in nati wakek tutubun na’atube.
47 Jo'can ajcui' lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li yoy li quiq'ueman sa' li palau ut q'uila pa̱y chi car quirisi chak.
47 “Iban maiye mar ana aiwob i buwat na’atube. Orot siy bowayan ana buwat eya ema’am siy i yumatah ta ta te’ona’on.
48 Ut nak quinujac, que'risi chire li ha' ut que'oc chixsic'bal ru li car. Li cha̱bil que'xxoc ut que'xq'ue sa' li chacach ut li inc'a' us que'xtz'ek.
48 Naatu buwat awan ekakaratan ana veya etab erun dones yan ema siy gewasih ikiyarir fetan iwan, naatu kakafih ikiyarir ebow ebis rouruwen na’atube.
49 Jo'can ajcui' ta̱uxma̱nk sa' roso'jic li ruchich'och'. Te'cha̱lk eb li ángel ut a'an tole'isi̱nk reheb li inc'a' useb xna'leb sa' xya̱nkeb li ti̱queb xch'o̱l.
49 Imih mar yomanin nanan itinin i boro nati na’atube. God boro ana tounamatar niyafarih hinatit hinan sabuw gewasih wanawanahimaim sabuw kakafih hinabow
50 Ut te'q'uehek' li inc'a' useb xna'leb sa' li horno li lochlo cui' li xam. Ut aran ta̱cua̱nk li ya̱bac ut li c'uxuxi̱nc ruch e xban li raylal li te'xc'ul.
50 wairaf wan hiyara’aten na’arahih hina’in hina rerey wah takitak niwa’an.”
51 Li Jesús quixpatz' reheb: —¿Ma xetau xya̱lal chixjunil li jaljo̱quil ru a̱tin a'in?— Eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: —Ka̱cua', xkatau xya̱lal, chanqueb.
51 Jesu ibatiyih eo, “Oroubon iti ao’oban naniyah kwabow?” Ana bai’ufununayah hiya’afut hio, “Naniyah abow.”
52 Li Jesús quixye reheb: —Jo'can nak chixjunileb li neque'xnau c'a'ru naxye sa' li chak'rab ut neque'xtzol rib cuiq'uin, eb a'an chanchaneb laj e̱chal cab li narisi sa' lix c'u̱leba̱l li c'a'ru ac' jo' ajcui' li c'a'ru k'el, chan li Jesús. (Quixye chi jo'can xban nak cuan xlok'al li na'leb q'uebil najter xban li Dios ut cuan ajcui' xlok'al li ac' na'leb q'uebil xban li Jesús.)
52 Naatu Jesu iuwih eo, “Isan imih, ofafar bai’obaiyenayan orot yait mar ana aiwob isan bai’obaiyen hibitin i bar matuwan matar, imih nati bar wanawanan ana sawar boubuh naatu atamanih etei boro nayataiten.”
53 Ut nak quirake' xyebal li jaljo̱quil ru a̱tin a'in, li Jesús qui-el sa' li tenamit Capernaum.
53 Jesu iti oroubon eo hinonowar ufunamaim nati efan itumar,
54 Ut nak quicuulac sa' lix tenamit Nazaret, quixtzoleb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut eb a'an que'sach xch'o̱leb chirabinquil li quixye li Jesús, ut que'xye chi ribileb rib: —¿Bar naxtau lix na'leb li cui̱nk a'in? ¿Chanru nak naru xba̱nunquil li milagro a'in li nalajxba̱nu?
54 naatu remor na i ana bar meraramaim tit Kou’ay Bar ta wanawanan run, busuruf sabuw i’obaibiyih. Naatu sabuw hima hinonowar hifofor hio, “Iti orot ana ukwar rerekab naatu ina’inanen sinaf isan ana fair i menamaim bow?
55 ¿Ma ma̱cua' ta bi' a'an li ralal laj pech'? ¿Ma ma̱cua' ta bi' lix María lix na'? Ut, ¿ma ma̱cua' ta bi' a'an li raseb laj Jacobo ut laj José, laj Simón ut laj Judas?
55 Iti orot tamah i bar wowabayan naatu hinah i Mary naatu James, Joseph, Simon, Judas i taitin.
56 Ut, ¿ma ma̱cua' ta bi' sa' kaya̱nk cuanqueb li ranab? ¿Bar ta cui' xtau chixjunil lix na'leb? chanqueb.
56 Naatu taitin baibitar auman bairit iti tama’am, imih iti sawar etei i menamaim bow?”
57 Ut inc'a' que'raj rabinquil ut que'xtz'ekta̱na. A' ut li Jesús quixye reheb: —Junak profeta q'uebil xlok'al. Abanan sa' lix tenamit ut sa' li rochoch inc'a' q'uebil xlok'al, chan.
57 Iti na’atube hio hina’ufut hin. Jesu iuwih eo, “Dinab orot tafaram afa’amaim i tekakafiy, baise i ana bar meraramaim naatu i tain tuwan i men tekakafiy.”
58 Ut inc'a' q'ui li milagros li quixba̱nu aran xban nak inc'a' que'raj pa̱ba̱nc li tenamit.
58 Naatu nati’imaim men ina’inan moumurih sinafumih, anayabin nati sabuw aurih baitumatum en.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.