Mateus 26
Kazuwamgbani ka savu n Tsikimba n aɓon a ɗa a ɗanga̱sai a kazuwamgbani ka cau (KDLNT) vs ARA
1 An Yesu kotsoi udansa ili i na yi, aku u tonukoi atoni a ne,
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 “I reve ta̱ gai aꞌayin a re a ɗa a buwai kotsu a yain Abiki a Upasamgbana,† kpam a ka neke ta̱ mpa Maku ma Vuma a wandamgbana mu.”
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Aꞌayin a nala yi, aɗara̱kpi a pige na̱ nkoshi a ba a gawunsai a kuwa ku Magono ma Aɗara̱kpi, uza ɗa a ka isa̱ Kayafa.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 A sheshei tyoku ɗa a ka ka̱na̱ Yesu tsa̱ra̱ a wuna yi usokongi.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Shegai a danai, “U gan tsu yain ukuna u na vi aꞌayin a Abiki a na wa, kawa ama a ka ꞌya̱nga̱sa̱ka̱ tsu ta̱.”
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Ele n a foɓusi nala, cina Yesu pini a Batani a kuwa ku Simo uza ɗa caupa wa̱ri makutu.
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Eyi pini a kuwa ki n u lyayi ilikulya, aku uka roku u tuwa̱i n majuju ushaɗangi n manivi ma magula̱ni ma ikebe cika. U tsunki Yesu a kaci.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 An atoni a ne a wenei nala, a panai upan cika, a danai, “Icun i koli ka ikebe ka eni ka naha!
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Wa̱ri u gan ta̱ u denge ma n ikebe cika, aku u na̱ka̱ aza a unambi ikebe yi.”
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Yesu kpam reve ta̱ gba̱ iꞌya a ka tono, aku u tonuko le, “Ndya i zuwai ya damgbara̱sa uka u na vi? Ili i shinga n i tsulobo iꞌya u yanka mu.
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Ya rongo ta̱ kaɓolo n aza a unambi kain dem, shegai mpa ma rongo n a̱ɗa̱ aꞌayin ushani wa.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Tsunku ɗa u tsunku mu ma, tsa̱ra̱ u foɓuso ikyamba i va̱ adama a kaciɗa̱.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Mayun n tonuko ɗa̱, asu u ɗa baci dem a yain Kadyanshi ka Shinga a asuvu a likimba, a ka dana ta̱ ili iꞌya uka u na vi u yain, kpam ama a ka ciɓa ta̱ n eyi.”
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Aku uza u te a asuvu a Kupanamere yi, uza ɗa a ka isa̱ Yahuza Isikariyoti u ba u dansai n aɗara̱kpi a pige,
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 “Ndya ya na̱ka̱ mu n na̱ka̱ ɗa̱ baci Yesu?” Aku a na̱ka̱ yi ikebe i azurufa kamankupa.
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Pini nala, u gita̱i uzama tyoku ɗa wa neke yi ara le.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Kain ka kagita̱ ka Abiki a Ilikulya iꞌya i Nambai Yisti, Kupanamere yi a tuwa̱i ara Yesu a wece yi, “Nte va ciga tsu ba tsu foɓuso ulya u Ilikulya i Abiki a Upasamgbana?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 U wushuki, “Walai i bana a asuvu a ilyuci a asu u vuma roku i tonuko yi, ‘Kawenishiki ka danai: Aꞌayin a ɗa a ɗanga̱sa̱ka mu a yan ɗe evu n urawa. Ma ciga ta̱ n lyai ilikulya yi n Kupanamere a kuwa ku vunu.’ ”
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Aku a yain dere tyoku ɗa u tonuko le, a ba a foɓusoi ilikulya yi pini.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 An kaara ka kotsoi, Yesu n Kupanamere yi a dusuki ulya u ilikulya.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Ele pini n a lyayi, aku u tonuko le, “Mayun n tonuko ɗa̱, uza u te a asuvu a ɗe wa neke mu ta̱.”
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 A namgba ta̱ katsuma̱ cika, aku a gita̱ yi keci maten‑maten, “Mpa ma neke vu vi, Asheku?”
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 U wushuki, “Vuma ɗa u daɓai kusan una̱ u te na̱ mpa a kabelu, aya gai wa neke mu vi.
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 U ka̱na̱ ta̱ Mpa Maku ma Vuma n kuwa̱, tyoku ɗa a korongi a kaci ka va̱ aꞌayin ushani a ɗa a wurai. Shegai ter n uza ɗa wa neke mu vi. Aꞌa̱ri a matsa yi baci wa, wa̱ri wa laka yi ta̱ tsulobo.”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Yahuza uza ɗa wa neke yi vi u danai, “Kawenishiki, ko mpa ma neke vu vi?”
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Ele pini n a lyayi ilikulya yi, aku Yesu bidyai burodi. U cikpai Kashila̱ aku u jiba̱mgba̱na̱sa̱i u ɗa, u na̱ka̱i atoni a ne u danai, “Wushai burodi na vi i takuma, kpaci ikyamba i va̱ iꞌya.”
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Aku u bidyai kpam mako, u cikpai Kashila̱ u na̱ka̱i atoni a ne, u danai, “Ya dem u soi.
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 Kpaci mpasa n va̱ n ɗa, iryoci i kazuwamgbani ka Kashila̱ ka yain n ama a ne, n ɗa a wotsongi adama a ɗa Kashila̱ ka cimbusa̱ unyushi u le.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 N tonuko ɗa̱, ma doku ma so mini ma cinwi wa, she kain ka ma doku ma so ma savu n a̱ɗa̱ a tsugono tsu Tata u va̱.”
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Aku a shipai ushipa u icikpali, pini nala, a lazai ubana a Masasa ma Zayitum.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Yesu tonukoi atoni a ne, “Ara n kayin ka na gba̱ ɗe ya suma ta̱ i a̱sa̱ka̱ mu utyoku u va̱, tyoku ɗa Zakariya matsumate u korongi,
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 “Shegai aꞌayin a ɗa baci n ꞌya̱nga̱ a ukpa̱, ma laza ta̱ ubana a Galili n lasa ɗa̱ urawa.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Bituru danai, “Ko ama gba̱ a ꞌyuwan vu baci, mpa ma ꞌyuwan vu wa!”
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 U tonuko yi, “Mayun n tonuko vu, ara gba̱m kahu kapen ka sala, va nana mu ta̱ vu dana vu reve mu wa hal kutatsu.”
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Shegai Bituru danai, “Ma nana vu wa! Ma kuwa̱ ta̱ gba̱m kaɓolo n avu!” Nala dem atoni a ɗa a buwai vi a danai.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Yesu n atoni a ne a banai a asu u roku u ɗa a ka isa̱ Getisimani, u tonuko le, “Dusuki pini na, ma bana ta̱ niɗe n yain kavasu.”
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 U bidyai Bituru na̱ mmuku n Zabidi n re a banai kaɓolo. U namgba ta̱ katsuma̱ kpam u dambula ta̱ cika.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 U tonuko le, “Uma u va̱ wa pana ta̱ ikyamba cika yavu ma kuwa̱. Shamgbai pini na i rongo uma na̱ mpa.”
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 U lazai ubana a kapala kenu, aku u kuɗa̱ngi u varai kaci ka ne a iyamba u vasai, “Tata u va̱, wa̱ri wa yan baci, takpa mu mako ma upana u ikyamba ma na mi. Shegai u la ta̱ tsulobo vu yain ili iꞌya va ciga, shegai bamu n iꞌya mpa ma ciga.”
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Aku u gonoi a asu u atoni a tatsu yi u cina le a ka lavuta. U tonukoi Bituru, “Ndya i zuwai ama a tatsu a ɗe gba̱ bawu i fuɗai i rongoi uma a uwundya ko u ulapa uwule u te ɗa baci?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Kotsu i lavuta wa, yanyi kavasu kotsu i tsa̱ra̱ ucira u ɗa ya shamgba a ukonduso. Kulu ku ciga ta̱ ku yain ili iꞌya i gain, shegai ikyamba iꞌa̱ n ucira wa.”
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Aku u a̱sa̱ka̱ le u vasai, “Tata u va̱! Va takpa mu baci mako ma na mi wa, she aꞌayin a ɗa n soi ma, ma yan ta̱ ili iꞌya va ciga.”
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 U gonoi u cina le a ka lavuta, a kukpa̱ gba̱m aꞌeshi a le wa.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Aku Yesu a̱sa̱ka̱ le uꞌa̱sa̱ka̱ utatsu, u ba u yain kavasu tyoku u kavasu ka kagita̱.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 U gonoi a asu u atoni yi u tonuko le, “Niɗa iꞌa̱ri alavu n i wunvugusi hal n gogo‑na? Aꞌayin a yan ɗe gogo‑na. Mpa Maku ma Vuma ma a ka neke a akere a aza a unyushi u cingi.
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 ꞌYa̱nga̱i tsu walai. Kondonoi, vuma ɗa u neke mu vi, aya wa tuwa̱ la.”
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Yesu pini a kadyanshi, aku Yahuza, uza u te a asuvu a Kupanamere yi, u rawai kaɓolo n kakuma̱ ka ama n iburundu na̱ mkpa̱ukpa̱u. Aɗara̱kpi a pige na̱ nkoshi alya a suki ama a na yi.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Yahuza tonuko le ta̱ kahu a tuwa̱, “Ya reve ta̱ vuma vi aꞌayin a ɗa baci n ba n dana̱sa yi n uwambatsa, i ka̱na̱ yi.”
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 An a rawai, aku Yahuza banai karara she ara Yesu, u dana̱sa yi, u danai, “Uzapige!” Pini nala, u wambatsa yi.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Yesu wushunku yi, “Kaje ka va̱, yan ili iꞌya vu tuwa̱i uyan.” Aku ama yi a tuwa̱i a ka̱na̱i Yesu.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Uza u te a asuvu a atoni a Yesu u talai burundu, u kapamgbanai kutsuvu ku kagbashi ka Magono ma Aɗara̱kpi.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Shegai Yesu tonuko yi, “Gonuko burundu u vunu a ivin i ne. Uza ɗa baci dem u shila̱ka̱na̱i n burundu, n burundu ɗa dem a ka wuna yi.
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 Mayun i reve ta̱ gai ma fuɗa ma wece Tata u va̱, u na̱ka̱ mu aɓolo a atsumate a zuba kupa n a re a ɗa a ka yanka mu kuvon ma ciga baci.
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Shegai u ka̱na̱ ta̱ u woko naha, tsa̱ra̱ a shaɗangu ili iꞌya iꞌa̱ri ukorongi.”
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 U tonukoi kakuma̱ ka ama ki, “I tuwa̱ mu uka̱na̱ n iburundu na̱ mkpa̱ukpa̱u yavu uza u maga̱la̱ka̱ ɗa ma̱ri! Kain dem n tsu dusuku ta̱ a Kuwa ku Kashila̱ uwenishike, kpam i ka̱na̱ mu wa.
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Shegai gba̱ ili i na yi i gita̱ ta̱, tsa̱ra̱ ikorongi i ntsumate i shaɗangu.” Aku atoni a ne gba̱ a sumai a a̱sa̱ka̱ yi.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Aza ɗa a ka̱na̱i Yesu vi a banka yi a kuwa ku Kayafa Magono ma Aɗara̱kpi, a asu u ɗa awenishiki a Mele na̱ nkoshi a ɓolomgbonoi.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Bituru tono le a kucina̱ a mɓa̱ri she pini a kuwa ku Magono ma Aɗara̱kpi mi. Aku u dusuki evu n awundi a kuwa yi tsa̱ra̱ u wene ili iꞌya a ka yan n Yesu.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Aɗara̱kpi a pige yi n Asheshi a Pige† a ɗa a buwai vi gba̱ a ka ciga a wuna Yesu. Aku a zamai ama roku aza ɗa a ka dansa kadyanshi ka kaɓan a kaci ka ne pini a kuwa ku asheshi ki.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Ama ushani a tuwa̱i a dansai kadyanshi ka kaɓan a kaci ka ne, shegai Asheshi a Pige yi a tsa̱ra̱ yi n unyushi u ɗa u rawai a wuna yi wa.
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 “Vuma u na vi dana ta̱ ‘Ma wa̱sa̱ ta̱ Kuwa ku Kashila̱ aku n gono n mai kpam ka a asuvu a aꞌayin a tatsu.’ ”
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Magono ma Aɗara̱kpi mi ma ꞌya̱nga̱i u tonukoi Yesu, “Va̱ n ili iꞌya va dana a ukuna u na vi?
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Shegai u dana ko ili wa.
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Yesu wushunku yi, “Nala wa̱ri tyoku ɗa vu danai vi. Shegai n tonuko ɗa̱ gba̱ ɗe: ili iꞌya i bidyai gogo‑na ubana, ya wene ta̱ Maku ma Vuma ndishi a ulyaki u Kashila̱ Uza u Ucira Gba̱ utuwa̱ a asuvu a kalishi a zuba!”
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 An Magono ma Aɗara̱kpi ma panai nala, aku u karamgbanai aminya a ne adama a unamgbi u asuvu, u danai, “Vuma u na u yanka ta̱ Kashila̱ kadyanshi ka cingi! Tsa ciga kpam aza ɗa a ka dana ukuna u roku a kaci ka ne wa: eɗa̱ dem i pana ta̱ ili iꞌya u danai.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 Ndya i wenei a ka yan n eyi?”
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Aku a cikpunka̱ yi ata̱tsa̱ a upetiwaꞌeshi, a sugbusa yi. Aza roku kpam a ɓasa̱sa yi.
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 A danai, “Tonuko tsu ili iꞌya ya gita̱, cinda a ɗa Kawauwi! Ya sugba vu?”
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Aꞌayin a nala yi, Bituru pini ndishi a kuwa ki a ulanga, aku kagbashi ka ka̱ri makere ka tuwa̱i ka danai, “Avu dem va̱ ta̱ kaɓolo n Yesu uza u Galili.”
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Pini a kapala ka ama, Bituru danai, “Nala wa! N reve gba̱m ili iꞌya va tono wa!”
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 U wuta̱i a utsutsu u ba u shamgbai a uwotsu, makere ma roku ma wene yi, aku u tonukoi ama ɗa aꞌa̱ri pini vi, “Vuma u na vi wa̱ ta̱ dem n Yesu uza u Nazara.”
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Bituru doku u nanai, “N tsina ta̱, mpa n reve vuma u na vi wa!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 An a tsa̱ra̱i a ɓa̱ra̱kpa̱i kenu, aza ɗa aꞌa̱ri pini kushani, a banai ara Bituru a danai, “Mayun ɗa, va̱ ta̱ kaɓolo n ama ɗa a ka tono Yesu. Kpaci tyoku ɗa va dansa ɗa u wenikei ko ya va̱ri.”
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Bituru danai, “N tsina ta̱, ukuna u mayun u ɗa ma dansa! A̱sa̱ka̱ Kashila̱ ka yan mu mavura n yanka ɗa̱ baci kaɓan! N reve vuma u na vi wa!”
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Bituru ciɓai n ili iꞌya Yesu tonuko yi: “Kahu kapen ka sala, va nana mu ta̱ vu dana vu reve mu wa hal kutatsu.” Pini nala, u wuta̱i u sa̱i cika n unamgbukatsuma̱.Kapen ka salai|src="Matthew_26_75-ok.tif" size="span" loc="Matthew 26:75" ref="Mat. 26:72"
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.