Atos 7
Kazuwamgbani ka savu n Tsikimba n aɓon a ɗa a ɗanga̱sai a kazuwamgbani ka cau (KDLNT) vs NAA
1 Magono ma Aɗara̱kpi ma wece yi, “Ikuna i na yi mayun ɗa iꞌa̱ri?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Aku Isitifanu danai, “Eɗa̱ atoku a va̱ n azapige, pana̱ka numu, Kashila̱ uza u tsupige u wenike ta̱ kaci ka ne a asu u akaya a tsunu Ibirahi, aꞌayin a ɗa wa̱ri a uyamba u Masopotamiya kahu u ba u dusuku a Haran.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 U tonuko yi, ‘ꞌYa̱nga̱ a uyamba u ɗe, vu a̱sa̱ka̱ atoku a vunu, vu bana a uyamba u ɗa ma wenike vu.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Aku u ꞌya̱nga̱i a uyamba u aza a Kaldiya u ba u dusuki a uyamba u Haran.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Shegai u na̱ka̱ yi agadu a uyamba vi ko udeshe u te wa. U yan ta̱ kazuwamgbani n eyi wa na̱ka̱ yi u ɗa, eyi na̱ mmuku n tsikaya n ɗa ma tuwa̱ a kucina̱ ku ne, ko an u wokoi bawu wa̱ri n maku aꞌayin yi.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Kashila̱ ka tonuko yi kpam, ‘Kagali ka vunu ka gbasha ta̱ a uyamba u tsumoci. Aza a uyamba vi kpam a ka foro le ta̱ cika hal ayen amangatawanishi (400).
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Ma yanka ta̱ aza a uyamba u ɗa a gbashikai vi mavura. Nala u wura baci, aku a tuwa̱ a gbashika mu a asu u na vi.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 “Kashila̱ ka na̱ka̱ yi kazuwamgbani a ukuna u ukiɗa u kacombi. An Ibirahi matsai Ishaku, aku u kiɗa yi kacombi eyi n aꞌayin kulla̱. Ukuna vi u lya ta̱ kelime an Ishaku matsai Yakubu, kpam an Yakubu matsai isheku i tsunu aza ɗa a wokoi aletsu kupa n a re.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Shegai an mmuku n Yakubu mi ma takuma vangu u le Isuhu upan, aku a denge yi ubana a uyamba u Masar. Shegai Kashila̱ ka̱ ta̱ n eyi,
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 kpam u wutukpa̱ yi a asuvu a upana u ikyamba. Kashila̱ ka na̱ka̱ yi ugboji, kpam u na̱ka̱ yi mapasa ma shinga ara Firiꞌauna† magono ma aza a Masar. U zuwa yi u lyai tsugono tsu Masar, u zuwa yi kpam u kirana n kuwa ku tsugono.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Kambulu ka cipa̱i a uyamba u Masar n Kaꞌana kaɓolo n upana u ikyamba u pige, hal isheku i tsunu a nambai ilikulya.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 An Yakubu panai a da ilya iꞌya pini a Masar, aku u suki isheku i tsunu ɗe, nwalu n kagita̱ n ɗa la vi.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Nwalu n le n ire n ɗa Isuhu toɗugboi kaci ka ne ara le, u wenike le kpam ara Firiꞌauna.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 “Aku Isuhu sukunki tata u ne Yakubu u tuwa̱, n atoku a ne gba̱ ama amangatatsunkupa n ama a tawun.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Yakubu gonoi a Masar, nte u kuwa̱i ɗe n isheku i tsunu.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Aku a pura̱i ikyamba i le a gonuko le a Shekem, a zuwa le a kasaun ka Ibirahi tsilai n ikebe i azurufa a asu u mmuku n Hamo pini a Shekem vi.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “An aꞌayin a yain evu a ɗa Kashila̱ ka shaɗangu kazuwamgbani ka ne ara Ibirahi, aku kakuma̱ ka ama a tsunu ka doki cika a uyamba u Masar,
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 hal a yain magono ma roku uza ɗa bawu u revei Isuhu.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Magono ma nala mi ma ryafa ta̱ isheku i tsunu aku u zuwa le a panai ikyamba, hal gba̱m u zuwai a varangusi mmuku n shili tsa̱ra̱ a yain uma wa.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “A aꞌayin a nala yi a ɗa a matsai Musa, aya la tsulobo tsu de, aku a wo yi a kuwa ku tata u ne uwoto u tatsu.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 U ka̱na̱ ta̱ a wutukpa̱ yi pini a kuwa ki, pini nala, makere ma kuwa ku Firiꞌauna ma tsa̱ra̱ yi u wo yi yavu maku ma ne hal u gbonguroi.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 A wenishike yi gba̱ ugboji u aza a Masar, eyi tani vuma ɗa uza u ucira a asu u kadyanshi n manyan ma ne.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “An Musa yain ayen amangare, aku u da a̱sa̱ka̱ ve u ba u kondo ama a ne aza a Isaraꞌila.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 An u wenei vuma u Masar u roku wa lapa vuma u ne uza u Isaraꞌila, aku u ba u ɓa̱nga̱ yi u wunai vuma vi.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 N u dani atoku a ne a ka reve an ara ne ɗa Kashila̱ ka wutukpa̱ le, shegai a reve wa.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 “An kain ka wansai, u wenei ama a re aza a Isaraꞌila a ka shila̱ka̱na̱, aku u tuwa̱i tsa̱ra̱ u wansa le, u danai, ‘Eɗa̱ ama a na, uza n utoku u ɗa iꞌa̱ri, niɗa ya shila̱ka̱na̱?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Uza ɗa u gita̱i n kushulu ki u gamai Musa, u danai, ‘Ya zuwa vu vu woko uzapige n uza u afada a tsunu?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Wata, wuna ɗa va ciga vu wuna mu tyoku ɗa vu wunai vuma u Masar nala nayain vi?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 An Musa panai nala, u sumai u gonoi a uyamba u tsumoci a Midiya, nte u matsai pini ɗe mmuku ma aꞌali n re.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “An ayen amangare a wurai, aku katsumate ka zuba ka wenikei kaci ka ne ara Musa a kakamba evu n Masasa ma Sinai. U wenei katsumate ki a asuvu a katyashi ka akina a asuvu a maɗanga ma kenu.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 An u wenei ili i nala yi, uwonvo u ka̱na̱ yi cika, aku u raɓai evu tsa̱ra̱ u wene iꞌya mai. Aku u panai kala̱ga̱tsu ka Magono ma Zuba ka tonuko yi,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Mpa Kashila̱ ka isheku i vunu, Kashila̱ ka Ibirahi, n Kashila̱ ka Ishaku, n Kashila̱ ka Yakubu.’ Aku ikyamba i Musa i gita̱i uje, u fuɗa gba̱m kpam u weɓele wa.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 “Magono ma Zuba ma tonuko yi, ‘Foɗo akpata a vunu, kpaci asu u ɗa va̱ri na vi wa̱ ta̱ uwulukpi.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Mayun n wene ta̱ mavura ma a ka yanka ama a va̱ a ɗa aꞌa̱ri a Masar, n pana ta̱ maꞌika ma le, kpam n tuwa̱ ta̱ tsa̱ra̱ n wauwa le. Tuwa̱ gogo n suku vu a Masar.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Musa ɗa a ꞌyuwain vi, hal a danai, ‘Ya zuwa vu vu woko uzapige n uza u afada a tsunu vi?’ Aya Kashila̱ ka suki u woko uzapige n kawauwi n uɓa̱nga̱ u katsumate ka zuba ka ka wenikei kaci ka ne ara ne a maɗanga mi.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 U wutukpa̱ le a asuvu a Masar, u yain kpam iryoci n ikunesavu a uyamba u Masar a Mala ma Shili† hal ayen a amangare a kakamba.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Musa na vi ɗa u tonukoi aza a Isaraꞌila, ‘Kashila̱ ka ɗanga̱sa̱ka ɗa̱ ta̱ matsumate a asuvu a ama a ɗe tyoku u va̱.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 U ɓolomgbonoi ama yi a kakamba. U rongoi ɗe kaɓolo n isheku i tsunu n katsumate ka zuba ka ka yanka yi kadyanshi a Masasa ma Sinai† mi. Aya kpam u na̱ka̱ yi kadyanshi ka una̱ka̱ uma a asu u Kashila̱, aku u tonuko tsu.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Shegai isheku i tsunu a ꞌyuwan yi upana̱ka, a ꞌyuwan yi. Aꞌa̱ri uyan maluwa a gono a Masar.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 A tonukoi Haruna, ‘Yanka tsu ameli a ɗa a ka tono n a̱tsu. Kpaci Musa ɗa wuta̱i n a̱tsu a Masar vi tsu reve ili iꞌya i gita̱i n eyi ɗe wa.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Aꞌayin a nala yi a ɗa a yain kameli ka ka rotsoi madyondyom. A yanka yi uɗara̱kpa, aꞌa̱ri uyan maza̱nga̱ a adama a ili iꞌya a yain n akere a le.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Adama a nala, Kashila̱ ka kpatala̱ka le kucina̱, u a̱sa̱ka̱ le a gbashika atala, tyoku ɗa wa̱ri ukorongi a asuvu a itagara̱da i Ntsumate,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 I na̱ka̱i asu u ɗa a ka gbashika Meleki kameli tsupige, hal n kameli ka katala ka ɗe Rafani.
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Caupa isheku i tsunu aꞌa̱ri ta̱ n Katani ka Kavasu ka iryoci a kakamba. A yan ta̱ ka tyoku ɗa Kashila̱ ka tonukoi Musa yain ka.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 An ayen ushani a wurai, aku Joshuwa† tonoi n kuvon n iyamba i Awulawa, uyamba u ɗa Kashila̱ ka loko le. A cangai Katani ka Kavasu† ki ubana a uyamba u savu vi. Nte ka̱ri pini hal utuwa̱ aꞌayin a Dawuda magono.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Kashila̱ ka pana ta̱ kayanyan ka Dawuda. Aku Dawuda folo yi u maka Kashila̱ ka Yakubu Kuwa ku Kashila̱,
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 shegai Solomo ɗa mai ka.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Gba̱ n nala, Kashila̱ Uza u Ucira Gba̱ u dusuku a kuwa ka ama a mai wa. Tyoku ɗa matsumate ma danai, an u yain kadyanshi ka Magono ma Zuba,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Zuba ɗa karatsu ka tsugono tsu va̱,
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Mpa n yain ili i na yi gba̱ n akere a va̱ wa?’
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 “Eɗa̱ aryagbaji, aza ɗa bawu iꞌa̱ri n upana̱ka kpam i ꞌyuwain Kulu Keri. Eɗa̱ tyoku u isheku i ɗe u ɗa iꞌa̱ri aza ɗa a tsu rongo kushulu n Kulu Keri kain dem.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 A asuvu a ntsumate, matsumate ma eni ma isheku i ɗe i kpa̱ɗa̱i uwisha? Hal gba̱m a wunusai aza ɗa a danai Uza u Uwulukpi wa̱ ta̱ utuwa̱. Kpam gogo‑na i neke ɗe Kawauwi i wuna yi kpam.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Eɗa i wushai Mele a akere a atsumate a zuba, shegai i kpa̱ɗa̱i ma utono.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 An azapige a aza a Yahuda a panai ili iꞌya Isitifanu danai, aku a namgbai katsuma̱ cika hal a lumai ajubu a le.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Shegai Isitifanu wa̱ ta̱ ushaɗangi n Kulu Keri, u weɓelei zuba, aku u wenei tsupige tsu Kashila̱ n Yesu kushani a kukere ku ulyaki ku Kashila̱.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 U danai, “Wundyai, n wene ta̱ zuba u kukpa̱i aku n wenei Maku ma Vuma kushani a kukere ku ulyaki ku Kashila̱!”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Aku a salai a palai atsuvu a le, kute‑kute a ka̱na̱ yi.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 A wutukpa̱ yi a uroto u ilyuci a gita̱ yi uvara̱sa n atali tsa̱ra̱ a wuna yi.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 An aꞌa̱ri yi uvara̱sa, aku u yain kavasu, u danai, “Asheku Yesu, wusha kulu ku va̱.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Aku u kuɗa̱ngi u salai, “Asheku, kotsu vu ka̱na̱ unyushi u cingi u na a kaci ka le wa.” An u danai nala, aku uma u ne u wuta̱i.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.