Gênesis 37
Tawúratɩ na Injiila dɛ́ɛ fɔɔlɩ́nɩ (KDH) vs ARIB
1 Yaakúbu ɩlɛ́ wɛɛɖɛ́ɛ ikózuu Kanáanɩ laadɔ́ɔ-daá lénlé ɩjaa waavʊ́ńjɔwʊ́ ɩgɔ́ńdɩ nɛ́.
1 Jacó habitava na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Bɛɛ Yaakúbu ɩmʊ́ igutoluú-dɛ bíya-dɛ́ɛ tɔ́m. Ɩdɛ́ɛ bú Ísifu waalá bɩ́ɩ́zɩ ákɩzaalʊʊ́ na nasɩ́lɛ (17) nɛ́, ɩ́na ɩɖawaalɩnáa béngetí fééni na namɩ́nɩ; bɔwɛ nɛ́, ɩmʊ́ Ísifu na ɩgɔɔ yɔ́ɖɔ́ɔ́nɩ́náa Bíla na Zílipa bebiyaalɩnáa béngeti kʊ fʊ́ńdɩ kpɩná. A bɛlɛ́ baalá nabʊ́rʊ bɩdakazɔ́ɔ, ɩmʊ́ wɔ́ngɔnáa gɛ wénveerím bajaa.
2 Estas são as gerações de Jacó. José, aos dezessete anos de idade, estava com seus irmãos apascentando os rebanhos; sendo ainda jovem, andava com os filhos de Bila, e com os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e José trazia a seu pai más notícias a respeito deles.
3 Yaakúbu ɩbá ɩzɔɔlɛ́ɛ Ísifu-dɛ́ɛ tɔ́m gɛ bɩkɩ́lɩ ibíya baaganáa; káma, ɩdɛ́ɛ ábɔɔ-bú nbɩlɛ́. Ngɛ ɩjaa waanyára yɩ jaba kífeńgi nakɩ́rɩ.
3 Israel amava mais a José do que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica de várias cores.
4 Ɩɖawaalɩnáa wooyuú bana sɩsɩ bajaa sɔɔlɛ́ɛ Ísifu-dɛ́ɛ tɔ́m bɩkɩ́lɩ bɛḿ. Ngɛ baalɩzɩ́ ɩzɩ́rɛ batɩ́nɩ ɩrɔ; bádándabá bokúti bacáa baŋmatɩná yɩ ɖɛfɛɛ.
4 Vendo, pois, seus irmãos que seu pai o amava mais do que a todos eles, odiavam-no, e não lhe podiam falar pacificamente.
5 Wɩ́rɛ bɩjɔɔ́ɔ nɛ́, ngɛ Ísifu wooɖóózi, ngɛ ɖoozire ɖɩḿ ɖiiyéle ɩɖawaalɩnáa tándacaa ɩdɔ́m.
5 José teve um sonho, que contou a seus irmãos; por isso o odiaram ainda mais.
6 Ngɛ weevééri ɩɖawaalɩnáa sɩsɩ: «Móóɖóózi ɖoozire neɖére; iwélesi ɩnɩ́ɩ ɖɛ.
6 Pois ele lhes disse: Ouvi, peço-vos, este sonho que tive:
7 Móóɖóózi sɩsɩ ɖárɩ́ŋa ɖɔ́wɛ fɔɔ́ ɖɔ́nvɔkɩ́ mɩlá abángámá. Sɩ ɖɩtɔ́ na ɖusú nɛ́, mɛ́dɛ́ɛ ɖɩbánɖɛ́ waagʊrʊ́ ɖɩsɩ́ŋ ɩsɔ́ɔ́dáá; ngɛ mɩ́ɩ mɩ́dɛ́ɛ ńná wɔɔgɔ́nɩ alára amɩlɩná ɖɛ, acáŋ alúúzi adɩ ɖɩɩzá-daá.»
7 Estávamos nós atando molhos no campo, e eis que o meu molho, levantando-se, ficou em pé; e os vossos molhos o rodeavam, e se inclinavam ao meu molho.
8 Waaŋmátɩ bɩlɛ́ nɛ́ gɛ ɩɖawaalɩnáa sɩsɩ: «Kéyi, bɩlɛ́ nɛ́, nyánvʊʊ́ sɩsɩ sɩ ngɔ́nɩ nbɩ́sɩ wúro bɩka nɖi ɖɔ́ɔ́ ɖɔ́rɔ́ɔ́zɩ́ kʊ́bɔńdɩ yáá wé.» Ɩdɛ́ɛ ŋmatɩrɛ na ɩdɛ́ɛ ɖoozá amʊ́ aabá ayéle ɩɖawaalɩnáa ɩbá bɔnyɔ́ɔ́zɩ balɩzɩ́ ɩzɩ́rɛ batɩ́nɩ ɩrɔ.
8 Responderam-lhe seus irmãos: Tu pois, deveras reinarás sobre nós? Tu deveras terás domínio sobre nós? Por isso ainda mais o odiavam por causa dos seus sonhos e das suas palavras.
9 Bɩdɔrɔjɔɔ́ɔ ɖʊɖɔ nɛ́, Ísifu woodóɖoozi ɖoozire neɖére. Ngɛ wɔɔdɔ́kpɔwʊ́ ɖɛ ifééri ɩɖawaalɩnáa sɩsɩ: «Óo, ɖɛ́dɛ́ɛ ńba, móódóɖoozi ɖʊɖɔ: móóɖóózi sɩsɩ wɩ́sɩ na fenɔɔ́ na wɩlásɩ fuú na nɛkɛ́rɛ bɔɔgɔ́nɩ bosóm máázá-daá.»
9 Teve José outro sonho, e o contou a seus irmãos, dizendo: Tive ainda outro sonho; e eis que o sol, e a lua, e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Ngɛ ɩdasɩŋná bɛlɛ́ beriké, weevééri ɩjaa ɖʊɖɔ. Ɩjaa waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ ɩlɛ́ sɩsɩ: «Kéyi, we-dɛ́ɛ ɖoozire nbɩlɛ́; bɩlɛ́ nɛ́, mána ngɔɔ na nɖawaalɩnáa sɩ ɖɩkɔ́nɩ ɖisóm nyáázá-daá yáá wé.»
10 Quando o contou a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o seu pai, e disse-lhe: Que sonho é esse que tiveste? Porventura viremos, eu e tua mãe, e teus irmãos, a inclinar-nos com o rosto em terra diante de ti?
11 Ngɛ ɩɖawaalɩnáa waabá bánlám yɩ sʊ́ʊ́zɩ; amá, bajaa ɩlɛ́ ɩdɔsɔɔná tɩ.
11 Seus irmãos, pois, o invejavam; mas seu pai guardava o caso no seu coração.
12 Wɩ́rɛ bɩjɔɔ́ɔ nɛ́, ngɛ ɩɖawaalɩnáa wɔɔgbɔ́ɔ fééni na namɩ́nɩ bɛɖɛɛná Sɩkɛ́ɛm kisɔɔ́.
12 Ora, foram seus irmãos apascentar o rebanho de seu pai, em Siquém.
13 Wɩ́rɛ neɖére nɛ́, ngɛ bajaa waayáa yɩ sɩsɩ: «Ísifu, nyányɩ sɩsɩ nɖawaalɩnáa kɔwɛ Sɩkɛ́ɛm fáráńdɩ́ bána bavʊ́ńdɩ kpɩná ya. Méndiríi nya bɔjɔ́.» Ngɛ Ísifu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Tɔ́ɔ, baabá.» Ngɛ Yaakúbu sɩsɩ:
13 Disse, pois, Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, e enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 «Bo ngɛ́bɛɛŋ wɛ sɩsɩ bána badɩ? A nyáagána wenbí-daá bɔwɛ nɛ́, ngábɩsɩ ngɔ́nɩ nvééri ma.» Ngɛ waalɩ́ɩ bɛdɛ́ɛ Ebɩrɔ́ɔnɩ kazalɩ́ya-daá ɩkpɔ́ɔ Sɩkɛ́ɛm nɩ́bááwʊ. Woobó ɩtála Sɩkɛ́ɛm nɛ́,
14 Disse-lhe Israel: Vai, vê se vão bem teus irmãos, e o rebanho; e traze-me resposta. Assim o enviou do vale de Hebrom; e José foi a Siquém.
15 ɩdatɩlɩ́ na fúu lénlé ɩɖawaalɩnáa wɛná nɛ́. Ngɛ wɔɔgbɔ́ɔ yɛrɛ́tɩ. Ɩdɛ́ɛ yɛrɛ́tɩ tɩḿ tɩdaá, wɛɛgɛtɩná abaalʊ́ naárʊ fɔɔ́-daá ɖeelí; ngɛ ɩlɛ́ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Afobú, we gɛ nyánjáádɩ.»
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e perguntou-lhe: Que procuras?
16 Ngɛ Ísifu sɩsɩ: «Maɖawaalɩnáa gɛ mánjáádɩ; la suúru, a nyányɩ lénlé béngilináa fééni nɛ́, nvééri ma.»
16 Respondeu ele: Estou procurando meus irmãos; dize-me, peço-te, onde apascentam eles o rebanho.
17 Ngɛ ɩlɛ́ sɩsɩ: «Óo, báńlɩ́ɩ́ cé; máánɩ́ɩ bánŋmatɩ́ sɩsɩ bɛḿ bánbɩsɩnáa Ɖɔtáanɩ fáráńdɩ́.» Ngɛ Ísifu wɔɔgbɔ́ɔ nɩ́bááwʊ. Woobó ɩtála Ɖɔtáanɩ ńnaamʊ́ nɛ́, toovonúm, wɔɔmɔɔná wɛ.
17 Disse o homem: Foram-se daqui; pois ouvi-lhes dizer: Vamos a Dotã. José, pois, seguiu seus irmãos, e os achou em Dotã.
18 Sáátɩ wenkí bɛlɛ́ baagʊ́sɩ bakáná yɩ bolíni ɩgɛgɛrɛŋɛ nɛ́, naanɩ́ ɩtála bɔjɔ́ nɛ́, báńjáá áséńsí sɩsɩ bángʊ́ʊ yɩ. Ngɛ sɩsɩ:
18 Eles o viram de longe e, antes que chegasse aonde estavam, conspiraram contra ele, para o matarem,
19 «Kɛbɛɛ ɖɛ́dɛ́ɛ ɖoozá-dʊ́ʊ ɩmʊ́ ɩgɛgɛrɛŋɛ ná ɖɔ́.
19 dizendo uns aos outros: Eis que lá vem o sonhador!
20 A bɩgɛ́ɛ waadála, ɖɩ́kʊ́ yɩ ɖɩsɛlɩ́ ɖʊlɔ lɔkɔ nakɩ́rɩ-daá, bɩka ɖubuuná sɩsɩ fɔɔ́-daá kpɩ́nɖɛ neɖére wɔɔdɔɔ ná yɩ. A ɖáálá yɩ bɩlɛ́, ɖánnáa nŋɩ́nɩ́ ɩdɛ́ɛ ɖoozá sɩ akɛ́dɛ́ná nɛ́.»
20 Vinde pois agora, matemo-lo e lancemo-lo numa das covas; e diremos: uma besta-fera o devorou. Veremos, então, o que será dos seus sonhos.
21 Baɖawaalʊ kʊ́bɔnɩ́ gɛ bánÿaá sɩsɩ Rʊ́bɛ́ɛnɩ; ɩlɛ́ waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ weegízi sɩsɩ bákakʊ yɩ.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles, dizendo: Não lhe tiremos a vida.
22 Ngɛ sɩsɩ: «Ɩ́kakʊ ɩrʊ́, bɛɛ lɔkɔ tɛɛwʊ́lɔ́ɔ́-daá cé, lɩ́m fɛ́yɩ́ kɩdaá; a wɔɔgɔ́nɩ, ɩzɛlɩ́ yɩ ɩlɔ kɩdaá, ɩ́kakʊ yɩ.» We-rɔ gɛ baɖawaalʊ ɩmʊ́ waalá lɔ́nɩ ɩmʊ́, káma, ɩzɔɔlɛ́ɛ sɩ ɩlɛ́ɛ benewú Ísifu ɩbɩ́sɩ ɩkɔ́mɔ́ɔ́ná bajaa ɖaána na alaafɩ́ya.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cova, que está no deserto, e não lanceis mão nele. Disse isto para livrá-lo das mãos deles, a fim de restituí-lo a seu pai.
23 Sáátɩ wenkí Ísifu wɔɔgɔ́nɩ ɩtála bɔjɔ́ nɛ́, ngɛ beegbí yɩ, bobúti ɩdɛ́ɛ jaba kífeńgi kɩna ɩrɔɔzɩ́,
23 Logo que José chegou a seus irmãos, estes o despiram da sua túnica, a túnica de várias cores, que ele trazia;
24 ngɛ bɛɛzɛlɩ́ yɩ bɔlɔ lɔkɔ kɩḿ kɩdaá.
24 e tomando-o, lançaram-no na cova; mas a cova estava vazia, não havia água nela.
25 Bɔɔlɔ yɩ bɩtɛ́ nɛ́, ngɛ bɛɛɖɛ́ɛ bobó betí bɔcɔ́ɔ bénɖíi kíɖíím.
25 Depois sentaram-se para comer; e, levantando os olhos, viram uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade; nos seus camelos traziam tragacanto, bálsamo e mirra, que iam levar ao Egito.
26 Ísifu ɖawaalɩnáa-daá naárʊ gɛ bánÿaá sɩsɩ Yudáa. Ńna gɛ wɔɔdɔ́ igoobíya sɩsɩ: «Ɖɛ́dɛ́ɛ ńba, ɖɩkʊ ɖénéwú ɖusuná ɖádɩ, we gɛ sɩ bɩtásɩ ɖáa. Ɖánlám bɩlɛ́ bɩtɛ́, na bɩrɩ́ŋa, ɖénéwú gɛ ɩgɛ́ɛ.
26 Disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar nosso irmão e encobrir o seu sangue?
27 Bɩlɛ́ nɛ́ ɖɩ́kpɔɔ yɩ ɖɩyaná Asʊmáyɩ́la-dɛ́ɛ ńba bɛ́nɖɛɛ́ ɖɔ́ nɛ́; ɖíketekiná yɩ; káma, ɖárɩ́ŋa, azimá kʊ́ɖʊmá gɛ.» Ngɛ baaganáa weedísi.
27 Vinde, vendamo-lo a esses ismaelitas, e não seja nossa mão sobre ele; porque é nosso irmão, nossa carne. E escutaram-no seus irmãos.
28 Medáanɩ fótóósi-dɩnáa bɛḿ bɔɔgɔ́nɩ bɛ́nɖɛɛ́ nɛ́, ngɛ baalɩzɩ́ benewú Ísifu lɔkɔ-daá bayaná bɛlɛ́ wɛ́ ákoowú tɩmɛ́rɛ liideé; bɛlɛ́ bacáŋ bɔkpɔ́ɔ yɩ bɛɖɛɛná Mɩ́sɩra.
28 Ao passarem os negociantes midianitas, tiraram José, alçando-o da cova, e venderam-no por vinte siclos de prata aos ismaelitas, os quais o levaram para o Egito.
29 Bɩɩgɔ́nɩ bɩtásɩ ɖawaalʊ́ʊ kʊ́bɔnɩ́ Rʊ́bɛ́ɛnɩ wɔɔgɔ́nɩ iwííli lɔkɔ-daá ɩbɛ́ɛ nɛ́, ŋméńgéléḿ, Ísifu fɛ́yɩ́ ńna. Ngɛ bɩɩgʊ́sɩ ɩlaakáarɩ, ɩcáŋ ɩlɛrɩ́ idóko.
29 Ora, Rúben voltou à cova, e eis que José não estava na cova; pelo que rasgou as suas vestes
30 Ngɛ woozúu ɩbɩ́sɩ inewáa-jɔ́ ifééri wɛ sɩsɩ: «Bú fɛ́yɩ́ ńna; nŋɩ́nɩ́ gɛ sɩ malá lɛlɛɛɖɔ́ ɖɔ́.»
30 e, tornando a seus irmãos, disse: O menino não aparece; e eu, aonde irei?
31 Ngɛ boobó bɛbɛ́ɛ fʊ́ńdɩ kpɩná-daá bakálɩzɩ́ agbɛzɛyɩ́ bɔkɔná bakʊ, bɔkpɔ́ɔ Ísifu-dɛ́ɛ jaba baalɩzɩ́ kɩ ɩrɔɔzɩ́ nɛ́ banyʊʊ́ azimá-daá.
31 Tomaram, então, a túnica de José, mataram um cabrito, e tingiram a túnica no sangue.
32 Bɩɩdɛ́ nɛ́, ngɛ bɔɔgbɔ́ɔ kɩ beyéki boboná bajaa sɩsɩ ɩ́mʊ́ tóko kɩna ɩbɛ́ɛ, kɩɩlɩ́ɩ ibiyaalʊ́-dɛ́ɛ tóko?
32 Enviaram a túnica de várias cores, mandando levá-la a seu pai e dizer-lhe: Achamos esta túnica; vê se é a túnica de teu filho, ou não.
33 Baadalaná kɩ bawɩ́lɩ bajaa Yaakúbu nɛ́, ɩlɛ́ wɛɛbɛ́ɛ tóko kɩna nɛ́, waadɩlɩ́ kɩ. Ngɛ sɩsɩ: «Ówu, móbú-dɛ́ɛ tóko nbɩlɛ́. Fɔɔ́-daá fʊ́ńdɩ kpɩ́nɖɛ neɖére waayáázɩ Ísifu sɔ́m bɩka ɖɩtɔ́ɔ yɩ.»
33 Ele a reconheceu e exclamou: A túnica de meu filho! uma besta-fera o devorou; certamente José foi despedaçado.
34 Ngɛ bɩɩbá bɩkʊ́sɩ ɩlaakáarɩ, ɩcáŋ ɩlɛrɩ́ idóko izóóna kɩ nɛ́; ibó ɩkpɔ́ɔ ɩzá nyɩ́nŋɩrɛ kpɩná isúu. Ɖoo wɔɔgbɔ́ɔ mɛɛdɩrɛ nɛ́, hálɩ wɛ́-bíya ɖabata.
34 Então Jacó rasgou as suas vestes, e pôs saco sobre os seus lombos e lamentou seu filho por muitos dias.
35 Ibiyaalɩnáa na ɩwɛɛlɩnáa rɩ́ŋa ɩbɛ́ɛ́lɩ yɩ bawɩ́ɩ, weegízi ɩbamáa sɩsɩ bɩlɛ́ gɛ ɩmʊ́ sɩ ɩcɔ́ɔ lííya hálɩ ɩmʊ́ ibó ɩkɔ́mɔ́ɔ́ná ibú. Ngɛ ɩjɔɔ́ɔ ɩbamáa yɩ wíídi.
35 E levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado, e disse: Na verdade, com choro hei de descer para meu filho até o Seol. Assim o chorou seu pai.
36 Medáanɩ fótóósi-dɩnáa bɛḿ baadalaná Ísifu Mɩ́sɩra nɛ́, ngɛ babɩsɩná yɩ bayaná Pɔtɩfáarɩ. Ɩlɛ́ gɛ Mɩ́sɩra wúro Farawʊ́na-dɛ́ɛ fereɖáa-dɛ́ɛ kʊ́bɔnɩ́.
36 Os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, capitão da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.