Mateus 13
Bëngbe Bëtsa Cabëngaftaca Entsoyebuambna (KBH) vs VC
1 Cach te, Jesús yebnents̈ana tojë́ftsanbocna y uafjajónaye tsachoca tojanótbema.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Mallajta ents̈anga choye tmojanobeconá; as Jesús, chë uafjajónayents̈e yojanamna canÿe barquë́shoye tojánas̈ëngo, tojanótbema; y chë ents̈angna tsachoca imojtsemna.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Chorna ba soyëngama cuentë́ngaca chënga tojanabuatambá.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Yojtsëjquëshaye orna, básefta jénaye benache juachañe yojuatquë́cjana, pero chë jaja shlofts̈ënga imojástjajna y lempe imojtsósañe.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Inÿe meshëngna ndëts̈benguiñe yojuatquë́cjana, ndoñe yapa fshantse binÿnents̈e. Chiñna betsco yojuábocna, fshantse ndoñe jashenocana yonjanmëna causa,
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 pero shinÿe yojábocna ora, puerte yojojënÿána y yojtsancta; y yojtsábojo, bëtscá tbëtëjënga tondaye causa.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Inÿe meshëngna uchmë́shangañe yojuatquë́cjana, y chë uchmëshangá yojuájua orna, lempe yojtsatscué.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Y inÿe meshëngna, uanguanëshiñe yojuatquë́cjana y puerte botamana chiñe yojuashajo: ínÿenache nÿe canÿe jénayents̈ana mo patse meshënga yojuashájona, ínÿeñna mo chnë́nguana bnë́tsana meshe y ínÿeñna mo unga bnë́tsana meshe.”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Jesús chca jacuéntama tojanpochocá ora, mënts̈á tojánayana: “Chë jouenama tmojtsobenënga, s̈mochjouena ca.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Chora chë uatsjéndayënga tmojanobeconá y Jesús tmojantjá: —¿Ndáyeca ents̈anga cuentë́ngaca cojtsabuatambá ca?
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 As Jesús tojanë́jua: —Bëngbe Bëtsá ts̈ëngaftanga cmontsinÿanÿná nÿetsca chë mo iytëmencá yomna soyënga chabe amë́ndayama, pero chë ínÿengbioyna ndoñe.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Nda tojtsebomnábioye más jats̈tayana y chca cha corente bëtscá jtsebomnana; pero chë tondaye tondbomnábioyna, chë bats̈atema tobomna sóynaca mochántseboca.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Chíyeca ats̈e cuentë́ngaca chënga sëntsëtsëtsná. Chca, masque corente chamotsafs̈na, ndoñe chamondobená Bëngbe Bëtsabe soyënga jinÿama; y masque becá chë soyënga chamouena, ndoñe ts̈abá quemochátuenana, ni queochátësertana.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Chcáyecna, chë́ngbeñe entsemna cachcá nts̈amo chë Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayá Isaías tojanayancá:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Quem ents̈anga ndoñe quemátsbos̈e botamana jajuaboyana;
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 “Ts̈ëngaftangna oyejuayënga s̈mochanjoyena, er s̈mondbomna bominÿe y matscuas̈ënga Bëngbe Bëtsabe soyënga jinÿama y jouenama.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Ndegombre cbë́yana, banga Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayënga y nÿetsca soyënguiñe ts̈abá amënga tmonjánbos̈ena chë ts̈ëngaftanga s̈montsonÿá soyënga jinÿama, y ndoñe chemátaninÿe; tmonjánbos̈ena chë ts̈ëngaftanga s̈montsuenana soyënga jouenama, y ndoñe chemátanuena ca” —Jesús tojanë́yana.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Chcasna, oído s̈mochjajajo; chë jenabe cuento mënts̈á endayana:
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Chë Bëngbe Bëtsabe amë́ndayama tmojouena y ndoñe tontsë́sertana ents̈anga mondmëna mo chë benache juachañe yojuatquë́cjana jenaycá; Satanás jabana Bëngbe Bëtsabe palabra chëngbe ainanents̈ana jabétsabuajuanama, chënga chiñe ndoñe chamondëtsos̈buáchema.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Y chë ndëts̈benguiñe yojuatquë́cjana jénaye entsemna mo chë aíñe Bëngbe Bëtsabe palabra tmojouena y Bëngbe Bëtsábeñe jtsos̈buáchiyama oyejuayënga tmojtsemna ents̈angcá;
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 pero ndoñe nÿets tempo chana jocochájuana, y chca, ndoñe bayté Bëngbe Bëtsáftaca ntjëftsemnëngana, ndoñe yapa tmontsas̈buaché causa. Inÿenga chë́ngbioye mochantsë́buayënja y Bëngbe Bëtsábeñe betsos̈buáchiyama mochanjasúfrianga; chíyeca chënga Bëngbe Bëtsabe palabra cachcá mochanjesonÿaye.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Chë uchmë́shangañe yojuatquë́cjana jénaye entsemna mo chë Bëngbe Bëtsabe palabra tmojouena ents̈angcá, pero quem luarents̈a soyë́ngaca oyejuayënga jtsemnama yapa mochántsenojuabnaye y mallajta crocénana y ba soyënga jtsebomnama mochántsebos̈e. Chíyeca chënga Bëngbe Bëtsabe palabra jtsebnë́tjombana y nts̈amo cha tojayancá ndoñe ntsamana.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Pero chë uanguanëshiñe yojuatquë́cjana jénaye entsemna mo chë Bëngbe Bëtsabe palabra tmojouena y botamana jósertana ents̈angcá. Mo canÿe betiye puerte ts̈abá tojtseshajuancá, chënga bëtscá ts̈abe soyënga Bëngbe Bëtsabiama mochántsama. Inÿengna ínÿengbiama más bëtscá soyënga mochántsama, y chca, ínÿenga jtsemnana mo chë patse meshënga tojanshajo jenaycá, ínÿenga mo chë chnë́nguana bnëtsancá y ínÿengna mo chë unga bnë́tsana meshënga tojanshajo jenaycá ca” —Jesús tojanabuayená.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Jesús mënts̈ánaca tojanacuntá: “Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana endmëna mo chë ts̈abe jenaycá, canÿe boyabása chabe jajañe yojáje.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Pero nÿetscanga imojtsomañe orna, chabe uayayá yojáshjango y chë trigo jeniñe bacna shácuana yojesejé y yojtsatoñe.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Y chë trigo yojuájua y ya yojtseshajuana orna, chë bacna shácuanënaca yojuábocna.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 As chë peonga imojá chë nduiño jauyanama: ‘Bacó, chë jajañe ts̈abe jénaye tconjanjé y as, ¿ndáyeca chë bacna shácuana chiñe tojuábocna ca?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Y chë nduiño yojáuyana: ‘Ats̈be uayayá chca tojama ca.’ Chora chë peonga imojatjaye: ‘¿Quectsebos̈e bënga fchayá chë bacna shácuana jetsejashtsëtsama ca?’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Pero chë nduiño yojáuyana: ‘Ndoñe. Chë bacna shácuana s̈mojtsejashtsëtsana ora, chë trígnaca s̈mattsejashtse ca.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Más ts̈abana, cachcá mochjonÿaye cánÿiñe chaójuama, chë jaja saná játbanama tempo chaojobuáchëntscuana. Chora chë trabájayënga chanjichamuá y chanjámëndaye natsana chë bacna shácuana chamotsejashtsëtse y chamotsentsacuacjuá jtsejuinÿiyama, y chents̈ana chë shajuana chamuatbaná y ats̈be grano uaquëcjnaye yebniñe chamotsatsuamá ca’ ” —Jesús tojánayana.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Jesús mënts̈ánaca tojanacuntá: “Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana endmëna mo canÿe mostaza betiye jenaycá, canÿe boyabása chabe jajañe yojáje.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Ndegombre, nÿetsca jenayëngama chë mostaza jénaye chë más básetema endmëna, pero tojójua orna, chë jajañents̈e chë más bëts betiye jóbemana. Ts̈a bëts betiye jtsemnana, chíyeca ba buacuashangá jtsabomnana y chë jaja shlofts̈ënga jana y chiñe uajajonëtemëngá jauábopormana ca” —Jesús tojánayana.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Quem inÿe cuéntnaca tojanë́yana: “Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana endmëna mo levadurcá; canÿe shembása chana jenájuabana unga medida arninÿañe, nÿetsana chauabochama ca.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Jesús nÿetsca chë soyëngama lempe cuentë́ngaca ents̈anga jtsëtsëtsnayana, y cuentë́ngaca ndóñesna ndoñe yonjanoyebuambná.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Chca yojamna ndayá cachcá chaochnënguama nts̈amo chë Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayá tojanayancá, mënts̈á:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Chents̈ana Jesús chë ents̈anga tojtanichamó y yebnoye tojtanamáshëngo. Chents̈na chabe uatsjéndayënga tmojanimpadá ndayá chë bacna shacuanama cuento betsayancá chauabuayenama.
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 As Jesús tojanë́yana: “Chë ts̈abe jénaye jená endmëna chë Bëngbe Bëtsá Ents̈á tbojanbemá,
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 y chë jajañna, quem luare. Chë ts̈abe jénaye entsemna chë Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoye mochjámashjna ents̈anga, y chë bacna shácuana entsemna chë bacna bayëjëngbe amëndayabe ents̈anga,
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 y chë uayayá, chë bacna shácuana yojáje chana, Satanás. Chë jaja saná atbanayana entsemna chë quem luare jopochócama chaojobuache ora, y chë trabájayëngna chë angelotémënga.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Nts̈amo chë bacna shácuana jtsejashtsëtsana y iñoye jtsatmets̈ana jtsejuinÿiyama, cachcá echántsemna quem luare jopochócama te.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Chorna, chë Bëngbe Bëtsá Ents̈á tbojanbemá chabe angelotémënga echanjichamuá chë ínÿenga bacna soye chamomama amënga y chë bacna soyënga amënga chabe amë́ndayents̈ana chamotsajuanayama.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Y chora chë́ngbioye chë uabouana íñeshoye mochantsë́setjango y chents̈e puerte mochanjenóbos̈achna y chë tsets̈anama juatsas̈ënga mochantsenoftë́s̈jojnaye.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Chora, chë nts̈amo Bëngbe Bëtsá yomandacá amëngna corente mo shinÿcá mochantsebuashinÿinÿana chëngbe Taitá, Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoca. Chë jouenama tmojtsobenënga, s̈mochjouena ca” —chora Jesús tojánayana.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 “Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana endmëna mo chë fshantsiñe uaiytë́mena bomnancá. Canÿe boyabása chë bomnana yojuínÿena y chents̈ana iytëcana cachents̈e yojesatbontsá. Corente oyejuayá yojtá, nÿetsca chabe bomna soyënga yojetsatobuiye y chents̈ana chë fshantse yojtobuámiñe ca” —Jesús tojánayana.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 “Mo canÿe ents̈á uámana fjantse ndëts̈ëtémënga obuamnañacánaca endmëna chë Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Chana, canÿe corente uámana ndëts̈ëtema yojínÿena ora, yojtá y lempe chë inabomna soyënga yojetsatobuiye y chë ndëts̈ëtema yojtobuámiñe ca” —Jesús tojánayana.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana endmëna mo canÿe atarraiëshacá, buyeshoye juts̈enana y nÿetsca beonga jashebuáyana.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Chë atarraië́sha jútjena tojtsamna orna, chë beonga ashebuánayënga jtsashëbjátsëcana, tsachoye juyambana y chents̈e juatbemana chë beonga jabocacayama; chë ts̈ábenga sbarëquënguiñe juatsuámana y chë ndoñe ts̈ábengna jtsëts̈anana.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Cachcá echanjochnëngo quem luare jopochócama tempo chaojobuache ora. Chë angelotémënga mochanjábocana chë ts̈abe ents̈ángbents̈ana bacna ents̈anga jaluárama,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 y chë bacna ents̈angna chë uabouana íñeshoye mochántsatquëcjaye, y chents̈e puerte mochanjenóbos̈achna y chë tsets̈anama juatsas̈ënga mochantsenoftë́s̈jojnaye ca” —Jesús tojanacuntá.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Chora chabe uatsjéndayënga Jesús tojanatjá: —¿Lempe chama quecmojtsë́sertana ca?
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 As Jesús tojanë́yana: —Canÿe ley abuatambayá jtsetats̈ëmbuana ndayá Bëngbe Bëtsá tempo Moisesbiajana yojanoyebuambná soyëngama. Nts̈amo Bëngbe Bëtsabe amë́ndayana bétsemnama cha tojtsatsjendá orna, mo canÿe yebnents̈a nduiñcá cha jtsemnana. Chë nduiñna chabe grano uaquëcjnaye yebnocana anteo y tsëm uámana bomnana juabocnana. Cachcá chë ley abuatambayá, Bëngbe Bëtsabe soyëngama jtsabuátambayana chë tempo Bëngbe Bëtsá tojanoyebuambá soyëngama y chë tsëm soyë́ngnaca Bëngbe Bëtsabe amë́ndayama ca —tojanë́yana.
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Jesús chë soyënga jacuéntama tojanpochocá ora, chents̈ana tojtsanoñe.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Y cachabe luaroye tojtanashjango y chents̈a judiëngbe enefjuana yebnents̈e tojanonts̈é jabuátambama. Ents̈anga ojnanánënga imojtsichamo: —¿Chë lempe yojtsetats̈ëmbcá ndë́moca mua tojuatsjinÿe ca? ¿Nts̈amo nantsobena chca bëts soyënga jamama ca?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 ¿Mua ndoñe yondmëna chë calpinterbe uaquiñá y chabe mamá ndoñe María? ¿Mua ndoñe yondmëna Santiago, José, Simón y Júdasbe cats̈ata,
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 y chabe uabénanga ndoñe muents̈e bë́ngaftaca mondoyena? ¿Ndayents̈ana lempe chca mua yojtsebomna ca? —chënga imojtsichamo.
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Y chë causa chë ents̈anga tmojanotjayaná y ndoñe imontsebos̈e cha joyeunayana. Pero Jesús tojanë́yana: —Nÿetsquénache canÿe Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayá bëtsá jabemëngana, pero cachabe luarents̈e, cachabe yebnents̈e ndoñe ca.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Chíyeca chents̈e Jesús ndoñe tonjë́ftsanma ba bëts soyënga Bëngbe Bëtsabe obenánaca, chë ents̈anga chábeñe ndoñe montsanos̈buaché causa.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.