Daniel 2
Teoso Ka Yama Hani (JAA) vs NVT
1 Nabokotonoso towisawa tohe ka ano taiti nowati ka ano ya watamimatamonaka. Watari hikanakomematamonaka. Makoni amo ni watorematamonaka.
1 Certa noite, no segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos tão perturbadores que não conseguiu mais dormir.
2 Faya mera ha nematamonaka, yama wawato me toha, inawa me toha na mati, me yoro tokana mati, me nafi, watari me hikaminebonaha he ni ya. Me kake towisawa nokosi ya me naoria
2 Chamou seus magos, encantadores, feiticeiros e astrólogos e exigiu que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Quando se apresentaram ao rei,
3 ati yana nematamonaka. "Owatamihara oke. Owatamiha oko wata owa kanakomehara oke. Oko wata yama hikamina owatora yama hikamina owatoabone onaharake".
3 ele disse: “Tive um sonho que muito me perturbou e preciso saber o que significa”.
4 Towisawa ati me mita me ati yana nemetemoneke. "Towisawa tihabateriyahi fara yama tohaha ya. Tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
4 Então os astrólogos responderam ao rei em aramaico: “Que o rei viva para sempre! Conte-nos o sonho e nós lhe diremos o que ele significa”.
5 Towisawa me ati mite ati e nematamonaka ahi. "Oko wata te kaminahi owa ni ya. Wata yama hikaminaha te kamina, nabone teke. Yama te kaminari ya te ahababa te amake. Tera me ti nabone teke owati ihi, te kote hinama tohahabone te. Te ka yobe me nahabi, nabone teke owati ihi, hasabote tohehibonaha.
5 O rei, porém, disse aos astrólogos: “Estou falando sério! Se não me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, vocês serão despedaçados, e suas casas, transformadas em montes de escombros!
6 Oko wata te kamini ya yama hikamina te kamina ni ya yama tamaha ta onahabana oke te ni ya manakone fotaharo. Tera onofamone onahabone oke me nafi ni ya bisa. Owati tohawaba watarabone oke owati e na owa. Makoni oko wata te kamina, yama hikamina te kamina, nahi owa ni ya".
6 Mas, se me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, lhes darei muitos presentes, muitas recompensas e honras. Portanto, digam-me qual foi o sonho e o que ele significa!”.
7 Me ati e namatasehemetemoneke ahi. "Towisawa tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
7 Eles disseram novamente: “Ó rei, conte-nos o sonho e então lhe diremos o que ele significa”.
8 Towisawa ati yana namatasematamonaka. "Te nawahabone te ati na te awineke, owa te watoa te, owati tohawarabone ona owa.
8 O rei respondeu: “Sei o que estão fazendo! Estão tentando ganhar tempo, pois sabem que falo sério quando digo:
9 Oko wata te kaminari ya te ahababa teke. Te ati hiyakere owa ni ya. Te abe hiyarani keye te hiri nineke owa ni ya. Te nawahabone te ati nani te awineke, owati tohawahabone te ati na te. Oko wata aboni te kaminahi. Wata aboni te kamini ya, keye te hiri ramone onahabone oke, wata yama hikamina te kamina ni ya".
9 ‘Se não me contarem qual foi o sonho, estão condenados!’. Por isso, conspiraram para me dizer mentiras, na esperança de que mudarei de ideia. Digam-me, porém, qual foi o sonho e então saberei que podem explicar o que ele significa”.
10 Towisawa ati me mita me ati yana namatasemetemoneke, yama wawato mati. "Towisawa yama e na me hiri naba me watakere, tikaminaha nima naro. Towisawa me kitakene me ati e naba watatera me amake, yama wawato me me yoseha mati.
10 Os astrólogos responderam ao rei: “Não há ninguém, em toda terra, capaz de dizer ao rei qual foi seu sonho! E nenhum rei, por maior e mais poderoso que fosse, pediu algo assim a um mago, encantador ou astrólogo!
11 Yama tikaminaha hiri hinakere. Afa yama teoso me ta me hiwatote amake. Tiwa ni ya teoso yama me kaminaba me winakere e ni ya".
11 É impossível cumprir a exigência do rei. Ninguém, exceto os deuses, pode dizer qual foi seu sonho, e os deuses não vivem entre os mortais”.
12 Faya towisawa yawe hamawematamonaka kasiro ya. Mera kahabanehimatamonaka me me waka hinahabone mati Babironia ka yama wawato mati, me nafi toha mati.
12 O rei ficou furioso e ordenou que todos os sábios da Babilônia fossem executados.
13 Towisawa ati ehene yama hani me rawi nemetemoneke, me waka nibone kaminaro. Faya Tanieo me me siba, nemetemoneke, towisawa nanarifa mati, me me waka, hinahabone mati, Tanieo mati.
13 E, por causa do decreto do rei, foram enviados homens para encontrar Daniel e seus amigos e matá-los.
14 Ariokimatamonaka, Babironia ka yama wawato mera nahabihibona ati nari, saotato me ka hiti tohahari, towisawa kakakatoma mati. Tanieo ati yana nematamonaka Arioki aate nari.
14 Quando Arioque, comandante da guarda do rei, veio matá-los, Daniel se dirigiu a ele com sabedoria e prudência.
15 "Himataba towisawa ati kitara?" ati nematamonaka, towisawa nanarifa aate nari. Faya Arioki yama kaminematamonaka Tanieo ni ya.
15 Perguntou-lhe: “Por que o rei publicou um decreto tão severo?”, e Arioque lhe contou o que havia acontecido.
16 Manakobisa tokomakehimatamonaka towisawa ni ya. Towisawa aate nematamonaka, yama nonoki kawahebona hinahari mata, Tanieo watari hikaminebonaha.
16 Daniel foi ver o rei de imediato e pediu mais tempo para comunicar o significado do sonho.
17 Tanieo tokomematamonaka fare hinaka yobe ya. Kobo toname ya yama kaminematamonaka fara me one ni ya, Anania, Misaeo, Asaria, me na mati.
17 Em seguida, Daniel voltou para casa e contou a seus amigos Hananias, Misael e Azarias o que havia acontecido.
18 Neme ka Teoso me ha nabone ati nematamonaka, mera aawawa nebonaha, yama namohibonaha me ni ya. "E ahabariyahi, Babironia ka yama wawato me one ahabi ya", ati nematamonaka.
18 Pediu que suplicassem ao Deus dos céus que tivesse misericórdia deles e lhes revelasse o segredo, para que não fossem mortos com os outros sábios da Babilônia.
19 Afa yama soki ya Tanieo yama awehimatamonaka Teoso hinamoaro, towisawa watari kaminari. Faya Teoso kahiyarehimatamonaka,
19 Naquela noite, o segredo foi revelado a Daniel numa visão. Então Daniel louvou o Deus dos céus
20 ati e nari ahi:
20 e disse: “Louvado seja o nome de Deus para todo o sempre, pois a ele pertencem a sabedoria e o poder.
21 Efe yama tonihawahate amaka. Yama hiwe tonihawaha, faha fowe tonihawaha, te amaka. Hahi towisawa hinofe nawana, hahi towisawa hinofare itibasa, nebonaka. Yama wato ta te amaka yama wawato me ni ya.
21 Ele muda o curso dos acontecimentos; remove reis de seus tronos e põe outros no lugar. Dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos eruditos.
22 Yama watohinara kaminate amaka. Yama soki ya yama sawiha watote amaka. Yama oye sawineke he ni ya.
22 Revela coisas profundas e misteriosas e sabe o que está escondido nas trevas, embora ele seja cercado de luz.
23 Faya amake one oke, okiti me ka Teoso tiha tiwa ni ya. Tiwa okahiyarine oke. Oko yama watobone ta tinahara tike. Okita onara oke tiwehene. Yama ota aate na ta tinahara tike, yama owato karo waha tiwehene. Towisawa watari ota watowahake, otara tikanawana tiwa".
23 Eu te agradeço e te louvo, ó Deus de meus antepassados, pois me deste sabedoria e força. Tu me mostraste o que te pedimos; revelaste o que o rei exigiu”.
24 Faya Tanieo tokomaketasematamonaka Arioki ni ya, efe Babironia ka yama wawato mera nahabibona ati nari, towisawa ati ehene. Ati yana nematamonaka. "Babironia ka yama wawato me tinahabiharabone tike. Towisawa ni ya owa tekami ya towisawa watari okominahabone oke he ni ya".
24 Então Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei havia ordenado que executasse os sábios da Babilônia. “Não mate os sábios”, disse. “Leve-me ao rei e eu interpretarei o sonho dele.”
25 Faya Arioki Tanieo towakamehimatamonaka hibati ya towisawa ni ya. Ati yana nematamonaka. "E ka owa owasihara oke, tika wata kamini watohibonaha towisawa. Sota ka me ka owa amaka, me te kakamaro mati, yama mowa ni nowati ya".
25 Sem demora, Arioque levou Daniel ao rei e disse: “Encontrei um dos exilados de Judá que dirá ao rei o significado do sonho!”.
26 Towisawa Tanieo aate nematamonaka, hari ino owa Beotesasa tohahari. "Oko wata aboni kamini tiwatobana? Yama hikaminaha tikamina tibana?"
26 O rei disse a Daniel (também chamado Beltessazar): “Você pode mesmo me dizer qual foi meu sonho e o que ele significa?”.
27 Tanieo towisawa ati mite ati yana nematamonaka. "Yama wawato me watatera me amake, yama e na me watohaba mati, tikaminaharo, yama nihinararo.
27 Daniel respondeu: “Não existem sábios, encantadores, magos nem adivinhos capazes de revelar o segredo do rei.
28 Neme ka Teoso ta yama nafi namo watote amaka. Yama namohinoka tiwa ni ya towisawa Nabokotonoso, yama natehabana. Tika wata e nineke ahi, tiwahanihi:
28 Mas há um Deus nos céus que revela segredos, e ele mostrou ao rei Nabucodonosor o que acontecerá no futuro. Agora lhe direi qual foi o sonho e as visões que o rei teve enquanto estava deitado em sua cama.
29 Towisawa tika kama ya tiforia tiwati boti yama kaminani tiwa awine tike, yama natehabonehe. Teoso yama e watora kakamina tohahi yama namohinoka tiwa ni ya, yama natehabonehe.
29 “Enquanto o rei dormia, sonhou com acontecimentos futuros. Aquele que revela segredos lhe mostrou o que acontecerá.
30 Yama e watora Teoso kaminareka owa ni ya, oko yama wato fiya tora owa me one ka yama wato ya. Yama tiwatohabone Teoso ati nareka towisawa, wata tiwahanihi, tiwati boti ya yama kakehanihi".
30 E eu sei o segredo de seu sonho não porque sou mais sábio que os outros, mas porque Deus deseja que o rei entenda o que se passava em seu coração.
31 "Towisawa yama tekatoma yama kanamori tiwahani tike, nafiharo mata ya, waharo tinokosi ya oya kanaharo, yofinaro.
31 “Em sua visão, ó rei, havia à sua frente uma enorme estátua brilhante, e a aparência dela era assustadora.
32 Tati oro hinama toha, baki mani fami barata toha, nabati fanaki fami borosi toha,
32 A cabeça da estátua era feita de ouro puro. O peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 isi fami feho toha, nanike. Tame fami kote feho toha, kote atabo toha, nanike.
33 as pernas eram de ferro, e os pés, uma mistura de ferro e barro cozido.
34 Yama tekatoma yati kote ehebote ti nakosanike atami ya, e ehene amararo. Yati sonaha yama kanamori tame kinahanike, hinahabihabanihi.
34 Enquanto o rei observava, uma pedra foi cortada de uma montanha, mas não por mãos humanas. Ela atingiu os pés de ferro e barro e os despedaçou.
35 Hibati ya yama kanamori ahabanike nafi, feho toha, atabo toha, borosi toha, barata toha, oro toha naro. Homokori tohawanike, tiriko homokori nima, hasi naro, yama hiwe ya, tiriko e koho ni ya. Yama kanamori homokori toha boni hekanike, homokori itahaba watamaraharo. Yati ta hasi na yanaha atami ehebote tohawanike, tabora nafi nahabihabanihi".
35 Toda a estátua se desintegrou em minúsculos pedaços de ferro, barro, bronze, prata e ouro. Então o vento levou tudo, como se fosse palha na eira. Mas a pedra que derrubou a estátua se tornou uma grande montanha que cobriu toda a terra.
36 "Afa tika wata amake. Okominahaboneke tiwa ni ya mata, tiwatohabonehe.
36 “Esse foi o sonho. Agora, direi ao rei o que ele significa.
37 Towisawa ehebote ama tike. Towisawa me one e naba me watakere, tiwa nima me naba mati. Teoso neme ka ehene towisawa tihine tike. Tikita, tika amosi na, te ama tike Teoso ehene.
37 Ó rei, o senhor é o maior de todos os reis. O Deus dos céus lhe deu soberania, poder, força e honra.
38 Tabora nafi ka me tiyosete ama tike Teoso ati ehene, bani me nafi toha na mati, wami ka me toha, neme ka me toha na mati. Yama kanamori tati oro toha ama tike".
38 Ele o fez governante de todo o mundo habitado e pôs até os animais selvagens e as aves debaixo de seu controle. O senhor é a cabeça de ouro.
39 "Tinowati ya towisawa me one natehaba me amake, tiwa nima me ra mati, me kikita raba na mati. Afa me nowati ya towisawa me one na, tehaba me amake, borosi nima me na mati, tabora nafi ka me me yoseha mati.
39 “Quando, porém, seu reino chegar ao fim, outro reino, inferior ao seu, se levantará em seu lugar. Depois que esse reino tiver caído, o terceiro reino, representado pelo bronze, se levantará para governar o mundo.
40 Afa towisawa me nowati ya towisawa me one natehaba me amake, feho nima me na mati kitaharo. Feho yama nafi nahabite amake kitaharo. Feho nima me tehaba me amake, towisawa me one me waka na mati, me nafi.
40 Depois dele haverá o quarto reino, forte como o ferro. Esse reino esmagará e despedaçará todos os impérios anteriores, como o ferro esmaga e despedaça tudo que ele atinge.
41 Yama kanamori tame tiwahani tike, tame bite ya tabaharo, atabo hiri ni ya feho hiri ni tabaharo. Afa yama nima towisawa me tehaba me amake, me ebe kana mati. Me ebe kana me kiti yokana tohamara me kiti nasa tehaba me amake, feho kiti nima naro, atabo ya tabaharo.
41 Os pés e os dedos que o rei viu, uma mistura de ferro e barro cozido, mostram que esse reino será dividido. Como ferro misturado com barro, ele terá um tanto da força do ferro.
42 Yama kanamori tame bite feho hiri ni ya atabo hiri ni tabaha nima me tehaba me amake, me one kita me one kitarihi na mati.
42 Algumas partes serão fortes como o ferro, mas outras serão fracas como o barro.
43 Feho ya atabo tabaha tiwahani tike. Feho ya atabo tabatera amake. Afa nima me na me natehaba me amake, me ebe kana mati, me abe nofara mati".
43 A mistura de ferro e barro também mostra que esses reinos tentarão se fortalecer ao formar alianças entre si por meio de casamentos. Contudo, não permanecerão unidos, da mesma forma que o ferro não se une ao barro.
44 "Afa towisawa me tohi ka yama ya neme ka Teoso mera yosi yana totehiba amaka, mera yosi fawa terebana. Afa towisawa me me yosemateraba me amake, me kitara mati Teoso ehene. Towisawa tohi fawa tereba amaka.
44 “Enquanto esses reis estiverem no poder, o Deus dos céus estabelecerá um reino que jamais será destruído ou conquistado. Reduzirá os outros reinos a nada e permanecerá para sempre.
45 Yati kote ehebote atami ya ti nakosani tiwahani afa yama kaminineke, yama nahabiharo, feho toha, borosi toha, atabo toha, barata toha, oro toha, naro, ahababonehe nafi".
45 Esse é o significado da pedra cortada da montanha, mas não por mãos humanas, que despedaçou a estátua de ferro, bronze, barro, prata e ouro. O grande Deus está mostrando ao rei o que acontecerá no futuro. O sonho é verdadeiro, e seu significado é certo”.
46 Faya Nabokotonoso sonarisematamonaka Tanieo nokosi ya, tobokorisahari, Tanieo amosabote tohemona ati nari. Bani me nabowabone ati nematamonaka, me ta hinehibonaha Tanieo ni ya. Wami me sari kanabone ati, nematamonaka, Tanieo ka yama mahi amosaba nahabonehe.
46 Então o rei Nabucodonosor se curvou à frente dele e ordenou que o povo oferecesse sacrifícios e queimasse incenso diante de Daniel.
47 Faya Tanieo hiyarematamonaka. "Keye amakere haro. Teoso me one e naba watakere tika Teoso nima, kiti mati tohahari. Towisawa me nafi ka towisawa tohate amaka. Yama e watora namote amaka. Makoni oko wata tikaminine tike owa ni ya".
47 O rei lhe disse: “Verdadeiramente, seu Deus é o maior de todos os deuses, Senhor dos reis e revelador de mistérios, pois você conseguiu revelar esse segredo”.
48 Manakobisa towisawa ati ehene Tanieo me ka hiti tohawematamonaka. Yama manakone nafiha ta, nematamonaka Tanieo ni ya, tamaharo. Babironia ka tabora nafi ka mera yosewehibona hinehimatamonaka waha. Babironia ka yama wawato me nafi ka hiti tohawebona ati, nematamonaka.
48 O rei colocou Daniel em um cargo elevado e lhe deu muitos presentes valiosos. Nomeou-o governador de toda a província da Babilônia e chefe de todos os sábios.
49 Faya Tanieo towisawa aate nematamonaka, Babironia ka tabora ka me ka towisawa me tohahabone mati, he ya tataba mati, Sataraki, Mesaki, Abetineko me na mati, Nabokotonoso ati ehene. Ati amosematamonaka. Tanieo ta sawihimatamonaka towisawa taboro ya.
49 A pedido de Daniel, nomeou Sadraque, Mesaque e Abede-Nego para cuidarem de todos os negócios da província da Babilônia, enquanto Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.