Daniel 2
Teoso Ka Yama Hani (JAA) vs NAA
1 Nabokotonoso towisawa tohe ka ano taiti nowati ka ano ya watamimatamonaka. Watari hikanakomematamonaka. Makoni amo ni watorematamonaka.
1 No segundo ano do seu reinado, Nabucodonosor teve uns sonhos que o deixaram perturbado e sem poder dormir.
2 Faya mera ha nematamonaka, yama wawato me toha, inawa me toha na mati, me yoro tokana mati, me nafi, watari me hikaminebonaha he ni ya. Me kake towisawa nokosi ya me naoria
2 Então o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 ati yana nematamonaka. "Owatamihara oke. Owatamiha oko wata owa kanakomehara oke. Oko wata yama hikamina owatora yama hikamina owatoabone onaharake".
3 Ele lhes disse: — Tive um sonho e fiquei perturbado, querendo saber que sonho foi esse.
4 Towisawa ati me mita me ati yana nemetemoneke. "Towisawa tihabateriyahi fara yama tohaha ya. Tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: — Que o rei viva eternamente! Conte o sonho a estes seus servos, e daremos a interpretação.
5 Towisawa me ati mite ati e nematamonaka ahi. "Oko wata te kaminahi owa ni ya. Wata yama hikaminaha te kamina, nabone teke. Yama te kaminari ya te ahababa te amake. Tera me ti nabone teke owati ihi, te kote hinama tohahabone te. Te ka yobe me nahabi, nabone teke owati ihi, hasabote tohehibonaha.
5 Mas o rei respondeu aos caldeus: — Uma coisa é certa: se não me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês serão despedaçados, e as casas de vocês serão reduzidas a ruínas.
6 Oko wata te kamini ya yama hikamina te kamina ni ya yama tamaha ta onahabana oke te ni ya manakone fotaharo. Tera onofamone onahabone oke me nafi ni ya bisa. Owati tohawaba watarabone oke owati e na owa. Makoni oko wata te kamina, yama hikamina te kamina, nahi owa ni ya".
6 Mas, se me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês receberão de mim dádivas, prêmios e grandes honras. Portanto, contem-me o sonho e a sua interpretação.
7 Me ati e namatasehemetemoneke ahi. "Towisawa tika nanarifa me ota amake. Tika wata tikamini ya ota ni ya yama hikamina ota kaminaboneke tiwa ni ya".
7 Os caldeus responderam pela segunda vez: — Que o rei conte o sonho a estes seus servos, e nós lhe daremos a interpretação.
8 Towisawa ati yana namatasematamonaka. "Te nawahabone te ati na te awineke, owa te watoa te, owati tohawarabone ona owa.
8 O rei respondeu: — Bem percebo que vocês estão querendo ganhar tempo, porque sabem que o que eu disse está resolvido,
9 Oko wata te kaminari ya te ahababa teke. Te ati hiyakere owa ni ya. Te abe hiyarani keye te hiri nineke owa ni ya. Te nawahabone te ati nani te awineke, owati tohawahabone te ati na te. Oko wata aboni te kaminahi. Wata aboni te kamini ya, keye te hiri ramone onahabone oke, wata yama hikamina te kamina ni ya".
9 isto é, se não me contarem o sonho, todos vocês receberão a mesma sentença. Vocês combinaram dizer palavras mentirosas e perversas na minha presença, esperando que a situação mude. Portanto, contem-me o sonho, e saberei que vocês podem me dar a interpretação.
10 Towisawa ati me mita me ati yana namatasemetemoneke, yama wawato mati. "Towisawa yama e na me hiri naba me watakere, tikaminaha nima naro. Towisawa me kitakene me ati e naba watatera me amake, yama wawato me me yoseha mati.
10 Os caldeus responderam na presença do rei: — Não há nenhum mortal sobre a face da terra que possa fazer o que o rei exige. Nunca houve um rei, por maior e mais poderoso que fosse, que tenha exigido semelhante coisa de um mago, encantador ou caldeu.
11 Yama tikaminaha hiri hinakere. Afa yama teoso me ta me hiwatote amake. Tiwa ni ya teoso yama me kaminaba me winakere e ni ya".
11 Isso que o rei exige é difícil, e não há ninguém que o possa revelar diante do rei, a não ser os deuses, e estes não moram entre os mortais.
12 Faya towisawa yawe hamawematamonaka kasiro ya. Mera kahabanehimatamonaka me me waka hinahabone mati Babironia ka yama wawato mati, me nafi toha mati.
12 Ao ouvir isto, o rei ficou tão irado e furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 Towisawa ati ehene yama hani me rawi nemetemoneke, me waka nibone kaminaro. Faya Tanieo me me siba, nemetemoneke, towisawa nanarifa mati, me me waka, hinahabone mati, Tanieo mati.
13 Saiu o decreto, segundo o qual os sábios deviam ser mortos. Foram buscar também Daniel e os seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Ariokimatamonaka, Babironia ka yama wawato mera nahabihibona ati nari, saotato me ka hiti tohahari, towisawa kakakatoma mati. Tanieo ati yana nematamonaka Arioki aate nari.
14 Então Daniel, com cautela e prudência, foi falar com Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 "Himataba towisawa ati kitara?" ati nematamonaka, towisawa nanarifa aate nari. Faya Arioki yama kaminematamonaka Tanieo ni ya.
15 Daniel perguntou a Arioque, encarregado do rei: — Por que esse decreto do rei é tão urgente? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Manakobisa tokomakehimatamonaka towisawa ni ya. Towisawa aate nematamonaka, yama nonoki kawahebona hinahari mata, Tanieo watari hikaminebonaha.
16 Daniel foi falar com o rei, para pedir que lhe desse tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Tanieo tokomematamonaka fare hinaka yobe ya. Kobo toname ya yama kaminematamonaka fara me one ni ya, Anania, Misaeo, Asaria, me na mati.
17 Então Daniel foi para casa e explicou a situação a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Neme ka Teoso me ha nabone ati nematamonaka, mera aawawa nebonaha, yama namohibonaha me ni ya. "E ahabariyahi, Babironia ka yama wawato me one ahabi ya", ati nematamonaka.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e os seus companheiros não fossem mortos com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Afa yama soki ya Tanieo yama awehimatamonaka Teoso hinamoaro, towisawa watari kaminari. Faya Teoso kahiyarehimatamonaka,
19 Então o mistério foi revelado a Daniel numa visão de noite. Daniel bendisse o Deus do céu,
20 ati e nari ahi:
20 dizendo: “Bendito seja o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder!
21 Efe yama tonihawahate amaka. Yama hiwe tonihawaha, faha fowe tonihawaha, te amaka. Hahi towisawa hinofe nawana, hahi towisawa hinofare itibasa, nebonaka. Yama wato ta te amaka yama wawato me ni ya.
21 É ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 Yama watohinara kaminate amaka. Yama soki ya yama sawiha watote amaka. Yama oye sawineke he ni ya.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Faya amake one oke, okiti me ka Teoso tiha tiwa ni ya. Tiwa okahiyarine oke. Oko yama watobone ta tinahara tike. Okita onara oke tiwehene. Yama ota aate na ta tinahara tike, yama owato karo waha tiwehene. Towisawa watari ota watowahake, otara tikanawana tiwa".
23 Ó Deus de meus pais, eu te agradeço e te louvo, porque me deste sabedoria e poder, e agora me revelaste o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.”
24 Faya Tanieo tokomaketasematamonaka Arioki ni ya, efe Babironia ka yama wawato mera nahabibona ati nari, towisawa ati ehene. Ati yana nematamonaka. "Babironia ka yama wawato me tinahabiharabone tike. Towisawa ni ya owa tekami ya towisawa watari okominahabone oke he ni ya".
24 Por isso, Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei tinha encarregado de exterminar os sábios da Babilônia. Daniel entrou e lhe disse: — Não mate os sábios da Babilônia! Leve-me à presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Faya Arioki Tanieo towakamehimatamonaka hibati ya towisawa ni ya. Ati yana nematamonaka. "E ka owa owasihara oke, tika wata kamini watohibonaha towisawa. Sota ka me ka owa amaka, me te kakamaro mati, yama mowa ni nowati ya".
25 Então Arioque depressa levou Daniel à presença do rei e lhe disse: — Achei um dos filhos dos exilados de Judá, que revelará ao rei a interpretação.
26 Towisawa Tanieo aate nematamonaka, hari ino owa Beotesasa tohahari. "Oko wata aboni kamini tiwatobana? Yama hikaminaha tikamina tibana?"
26 O rei perguntou a Daniel, cujo nome era Beltessazar: — Você é capaz de me contar o que vi no sonho e qual é a sua interpretação?
27 Tanieo towisawa ati mite ati yana nematamonaka. "Yama wawato me watatera me amake, yama e na me watohaba mati, tikaminaharo, yama nihinararo.
27 Daniel respondeu na presença do rei: — O mistério que o rei exige, nem sábios, nem magos nem encantadores o podem revelar.
28 Neme ka Teoso ta yama nafi namo watote amaka. Yama namohinoka tiwa ni ya towisawa Nabokotonoso, yama natehabana. Tika wata e nineke ahi, tiwahanihi:
28 Mas há um Deus no céu, que revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que vai acontecer nos últimos dias. O sonho e as visões que o senhor teve, quando estava em sua cama, são estes:
29 Towisawa tika kama ya tiforia tiwati boti yama kaminani tiwa awine tike, yama natehabonehe. Teoso yama e watora kakamina tohahi yama namohinoka tiwa ni ya, yama natehabonehe.
29 — Quando o senhor, ó rei, estava na sua cama, surgiram em sua mente pensamentos a respeito do que vai acontecer no futuro. Deus, que revela os mistérios, revelou ao senhor o que vai acontecer.
30 Yama e watora Teoso kaminareka owa ni ya, oko yama wato fiya tora owa me one ka yama wato ya. Yama tiwatohabone Teoso ati nareka towisawa, wata tiwahanihi, tiwati boti ya yama kakehanihi".
30 Quanto a mim, este mistério me foi revelado, não porque exista em mim mais sabedoria do que em todos os outros homens, mas para que a interpretação fosse revelada ao rei, e para que ele entenda o que passou pela sua mente.
31 "Towisawa yama tekatoma yama kanamori tiwahani tike, nafiharo mata ya, waharo tinokosi ya oya kanaharo, yofinaro.
31 — O senhor, ó rei, estava olhando e viu uma grande estátua. Esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé, bem na sua frente; e a aparência dela era terrível.
32 Tati oro hinama toha, baki mani fami barata toha, nabati fanaki fami borosi toha,
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, o ventre e os quadris eram de bronze;
33 isi fami feho toha, nanike. Tame fami kote feho toha, kote atabo toha, nanike.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram em parte de ferro e em parte de barro.
34 Yama tekatoma yati kote ehebote ti nakosanike atami ya, e ehene amararo. Yati sonaha yama kanamori tame kinahanike, hinahabihabanihi.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos humanas, atingiu a estátua nos pés de ferro e de barro e os despedaçou.
35 Hibati ya yama kanamori ahabanike nafi, feho toha, atabo toha, borosi toha, barata toha, oro toha naro. Homokori tohawanike, tiriko homokori nima, hasi naro, yama hiwe ya, tiriko e koho ni ya. Yama kanamori homokori toha boni hekanike, homokori itahaba watamaraharo. Yati ta hasi na yanaha atami ehebote tohawanike, tabora nafi nahabihabanihi".
35 O ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro foram despedaçados no mesmo instante, e se fizeram como a palha das eiras no verão. O vento os levou, e deles não se viu mais nenhum vestígio. Mas a pedra que atingiu a estátua se tornou uma grande montanha, que encheu toda a terra.
36 "Afa tika wata amake. Okominahaboneke tiwa ni ya mata, tiwatohabonehe.
36 — Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 Towisawa ehebote ama tike. Towisawa me one e naba me watakere, tiwa nima me naba mati. Teoso neme ka ehene towisawa tihine tike. Tikita, tika amosi na, te ama tike Teoso ehene.
37 O senhor, ó rei, que é rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 Tabora nafi ka me tiyosete ama tike Teoso ati ehene, bani me nafi toha na mati, wami ka me toha, neme ka me toha na mati. Yama kanamori tati oro toha ama tike".
38 em cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasse sobre todos eles, o senhor, ó rei, é a cabeça de ouro.
39 "Tinowati ya towisawa me one natehaba me amake, tiwa nima me ra mati, me kikita raba na mati. Afa me nowati ya towisawa me one na, tehaba me amake, borosi nima me na mati, tabora nafi ka me me yoseha mati.
39 — Depois do senhor, se levantará outro reino, inferior ao seu; e um terceiro reino, de bronze, que terá domínio sobre toda a terra.
40 Afa towisawa me nowati ya towisawa me one natehaba me amake, feho nima me na mati kitaharo. Feho yama nafi nahabite amake kitaharo. Feho nima me tehaba me amake, towisawa me one me waka na mati, me nafi.
40 O quarto reino será forte como o ferro; pois o ferro quebra e despedaça tudo; como o ferro quebra todas as coisas, assim esse reino fará em pedaços e destruirá todos os outros.
41 Yama kanamori tame tiwahani tike, tame bite ya tabaharo, atabo hiri ni ya feho hiri ni tabaharo. Afa yama nima towisawa me tehaba me amake, me ebe kana mati. Me ebe kana me kiti yokana tohamara me kiti nasa tehaba me amake, feho kiti nima naro, atabo ya tabaharo.
41 — Quanto aos pés e aos dedos dos pés que o senhor viu, que eram em parte de barro de oleiro e em parte de ferro, isto significa que esse será um reino dividido. Contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, porque o senhor viu o ferro misturado com barro.
42 Yama kanamori tame bite feho hiri ni ya atabo hiri ni tabaha nima me tehaba me amake, me one kita me one kitarihi na mati.
42 Como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim, por um lado, o reino será forte e, por outro, será frágil.
43 Feho ya atabo tabaha tiwahani tike. Feho ya atabo tabatera amake. Afa nima me na me natehaba me amake, me ebe kana mati, me abe nofara mati".
43 Quanto ao ferro misturado com o barro que o senhor viu, isto significa que procurarão se misturar por meio de casamentos, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 "Afa towisawa me tohi ka yama ya neme ka Teoso mera yosi yana totehiba amaka, mera yosi fawa terebana. Afa towisawa me me yosemateraba me amake, me kitara mati Teoso ehene. Towisawa tohi fawa tereba amaka.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu levantará um reino que jamais será destruído e que não passará a outro povo. Esse reino despedaçará e consumirá todos esses outros reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 Yati kote ehebote atami ya ti nakosani tiwahani afa yama kaminineke, yama nahabiharo, feho toha, borosi toha, atabo toha, barata toha, oro toha, naro, ahababonehe nafi".
45 assim como o rei viu que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos humanas, e ela despedaçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus revelou ao rei o que vai acontecer no futuro. Certo é o sonho, e fiel é a sua interpretação.
46 Faya Nabokotonoso sonarisematamonaka Tanieo nokosi ya, tobokorisahari, Tanieo amosabote tohemona ati nari. Bani me nabowabone ati nematamonaka, me ta hinehibonaha Tanieo ni ya. Wami me sari kanabone ati, nematamonaka, Tanieo ka yama mahi amosaba nahabonehe.
46 Então o rei Nabucodonosor se inclinou e se prostrou com rosto em terra diante de Daniel. Ordenou que oferecessem a Daniel uma oferta de cereais e incenso.
47 Faya Tanieo hiyarematamonaka. "Keye amakere haro. Teoso me one e naba watakere tika Teoso nima, kiti mati tohahari. Towisawa me nafi ka towisawa tohate amaka. Yama e watora namote amaka. Makoni oko wata tikaminine tike owa ni ya".
47 O rei disse a Daniel: — Certamente o Deus que vocês adoram é o Deus dos deuses e o Senhor dos reis. Ele é quem revela os mistérios, pois você foi capaz de revelar este mistério.
48 Manakobisa towisawa ati ehene Tanieo me ka hiti tohawematamonaka. Yama manakone nafiha ta, nematamonaka Tanieo ni ya, tamaharo. Babironia ka tabora nafi ka mera yosewehibona hinehimatamonaka waha. Babironia ka yama wawato me nafi ka hiti tohawebona ati, nematamonaka.
48 Então o rei engrandeceu Daniel e lhe deu muitos e grandes presentes. Ele o pôs como governador de toda a província da Babilônia. Também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Faya Tanieo towisawa aate nematamonaka, Babironia ka tabora ka me ka towisawa me tohahabone mati, he ya tataba mati, Sataraki, Mesaki, Abetineko me na mati, Nabokotonoso ati ehene. Ati amosematamonaka. Tanieo ta sawihimatamonaka towisawa taboro ya.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.