Gênesis 31
Bayịburu Izii (IZZ) vs NVT
1 Noo ya; a nọnyaa; Jiékọpu nụaha l'ụnwu Lebanụ bẹ epfu l'ọ tụkowaru iphe, nna phẹ nweru chịtachaa. L'iphemiphe ono, o nweru ono g'ọ ha bẹ bụkota ẹku nna phẹ bẹ ọ bụ.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Tẹme Jiékọpu hụmakwapho l'ọ tọ bụedu gẹ Lebanụ shi emeru iya umere bụ g'oomekwadu.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Ọo ya bụ; Chipfu sụ Jiékọpu: “Tụgbua lashịa ibe nna ngu phẹ. Sụ-a; lapfu ndibe unu lẹ mu nọ-a swiru ngu.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Ọ bụru iya bụ; Jiékọpu bya ezia g'e je ekuaru iya Rechiẹlu waa Lii; ẹphe byapfuta iya l'ẹgu l'ẹka anụ, bụ iphe-edobe iya dọru.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Ọ sụ phẹ: “Mu elekwa ẹnya l'ọ tọ bụedu gẹ nna unu shi emeru mu umere bụ g'oomekwadu; ọle Chileke kẹ nna mu phẹ nọekwapho swiru mu.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Unu makọtaru lẹ mu gude ike mu g'ọ ha jekọtaru nna unu ozi.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Obenu lẹ nna unu riru mu urwu; gbanwee aswa ozi mu ugbo iri. Ọle Chileke te ekwekwanụ g'o meka mu iphe.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Ọ -bụru l'ọ sụru l'ọo ndu ọphu tụkashiru iphe, bụ aswa ozi mu; iphe-edobe ono awataẹpho anwụshi ụnwu, tụkashiru iphe. Teke ọ bụ l'ọ sụru l'ọo ndu ọphu dekashịru iphe, a-bụru aswa ozi mu; iphe-edobe ono awataẹpho anwụshi ụnwu, dekashịru iphe.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Ọo ya bụ l'ọo Chileke l'onwiya chịtaru iphe-edobe nna unu chịru nụ mu.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 “Lẹ teke anụ anajẹ okee bẹ mu rwọjeru nrwọ gẹ mu hụmaru l'iphe-edobe ono ndu ọphu eshi okee bẹ ndu ọphu dekashịru iphe dụ iya; ndu ọphu tụkashiru iphe dụkwa iya phọ.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Ojozi Chileke bya ekua mu oku lẹ nrwọ ono sụ: ‘Jiékọpu!’ Mu za iya: ‘Owee!’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Ọ sụ: ‘Palikpọdapho ẹnya apali hụma l'iphe-edobe ono ndu ọphu eshi okee bẹ ndu ọphu dekashịru iphe dụ iya; ndu ọphu tụkashiru iphe dụkwa iya phọ. Noo kẹle mu hụmakotawaru iphe, Lebanụ emekọtaje ngu.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Ọ kwa mbẹdua bụ Chileke kẹ Bẹtelu. Bẹtelu bụ ẹka ono, ị wụru manụ l'eli mkpuma ono; mbụ ẹka ono, ị nọ kwee ukwe-iphe ono. Sụ-a; gbẹshikwa lụfu l'alị-a nta-a nta-a; lashịa ẹka a nwụru ngu.’ ”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Tọbudu iya bụ; Rechiẹlu yẹe Lii bya eyeeru iya ọnu sụ iya: “?Ọ dụru teke anyi e-ketakwadu oke l'iphe, shi l'ibe nna anyi?
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 ?Nna anyi te ekuada anyi ndu ọhozo; mbụ l'ọ tọ bụdaa l'o reru anyi erere; obenu l'o mephushichawaru okpoga, a pfụru iya l'ishi anyi g'ọ ha.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 O doru ẹnya l'ẹku ono l'ophu, Chileke natarụ nna anyi ono bụkotawa k'anyi; bya abụru k'ụnwu anyi. Ngwanụ; menaa iphe, Chileke sụru g'i mee!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Ọo ya bụ; Jiékọpu bya eworu ụnwu iya; yẹe unyomu iya kuru ye l'eli ịnya-kamẹlu.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Ọ bya achịru iphe-edobe iya g'ọ ha dobe l'ivuzọ; yẹe iphemiphe, o setakọtaru lẹ Padanu-Arámu. O gude phẹ lashịa ibe nna iya, bụ Áyizaku l'alị Kénanu.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Lebanụ jerurọ ebushi atụru iya ẹji. Rechiẹlu tụgbushia bya akpaswata obu-nshi ibe nna iya ono, bụ Lebanụ.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Tẹmanu; ọ bụkwarupho ezita bẹ Jiékọpu zitaru onwiya ala l'ẹbe epfuru Lebanụ ono, bụ onye Arámu ono lẹ ya alawa.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Ọ chịta iphemiphe, o nweru gude gbalaa; je adaghaa ẹnyimu Yufurétisu; kwasẹru ụzo, shijaru ọha úbvú Giladu lashịa.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 O -rwua mbọku k'ẹto; e pfuaru Lebanụ lẹ Jiékọpu phẹ gbalaakwarụ.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Ọ chịta ndibe iya; ẹphe chịa phẹ ujiku ẹsaa; bya agbapfu phẹ l'ọha úbvú Giladu.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Chileke byapfuta Lebanụ, onye Arámu lẹ nrwọ l'ẹnyashi bya asụ iya: “Letanụpho ẹnya! Ba adụkwa iphe, ii-pfuru nụ Jiékọpu! Be pfukwaru iya opfu ọma; ọphu i pfukwaru iya ẹjo opfu!”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Ọo ya bụ; Lebanụ bya agbapfu Jiékọpu. Ọ bụru l'ọha úbvú Giladu bẹ Jiékọpu kpọberu ụlo-ẹkwa iya teke ono. Lebanụ yẹe ndu ẹphe l'iya swị bya akpọbekwapho nkephẹ l'ẹka ono.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Lebanụ sụ Jiékọpu: “?Bụ gụnu bẹ i meru ẹgube-a? ?Dẹnu g'o gude i zita onwongu ezita tụgbua gẹ mu ba ma; chịta ụnwada mu gẹ ndu a kpụru lẹ ndzụ l'ẹgu ọgu?
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ?Bụ gụnu bẹ o gude ị nọdu agbala lẹ mpya; i zita onwongu tụgbua gẹ mu ba ma; ọphu i pfuduru mu iya; k'ọphu mu e-gude ẹhu-ụtso; gude ebvu, aakụ nkwa yẹe une eye; gude bya edua unu?
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Ọphu i kwekpọdanu gẹ mu tsutsua ụnwu nwanwa mu; waa ụnwada mu ọnu; gude sụ phẹ tọkwa ẹhu. I meru umere onye-eswe.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Mu gege emerwụkwa ngu ẹhu; ọme ọ tọ bụ lẹ Chileke kẹ nna ngu byapfutaru mu lẹ nrwọ l'ẹnyashi bya asụ mu: ‘Letanụpho ẹnya! Ba adụkwa iphe, ii-pfuru nụ Jiékọpu! Be pfukwaru iya opfu ọma; ọphu iipfukwaru iya ẹjo opfu!’
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Nta-a bẹ ị tụgburu ala opfu l'oghoroko ibe nna ngu dụ ngu. Obenu ?bụ gụnu kparụ iphe, i zitaru iteshi mu?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Jiékọpu sụ Lebanụ: “Ọ kwa ndzụ shi agụ mu; kẹle mu rịru l'ịi-nata mu ụnwu ngu k'ẹhuka.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Obenu l'ọ -bụru l'ị hụmaru onye gude iteshi ngu bẹ onye ono ta anọdukwa ndzụ. Ngwa; nọdu l'iphu ndu anyi l'ẹphe bụ-a; gude ẹka ngu chọo g'ị maru ?o nweru iphe ngu, mu gude? O -nweru ọphu ị hụmaru; wota iya!” Gẹ Jiékọpu epfu nno bẹ ọ tọ bụkpoodanu l'ọ maru l'ọo Rechiẹlu bẹ zitaru obu iteshi ọbu.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Ọo ya bụ; Lebanụ bya abahụ l'ụlo-ẹkwa Jiékọpu; waa kẹ Lii; waa lẹ k'ụnwanyi ohu labọ ono je achọkota iya; ọphu ọ dụdu iphe, ọ hụmaru. Ọ lụfutaepho l'ụlo-ẹkwa Lii; bya abahụ l'ụlo-ẹkwa Rechiẹlu.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Ama lẹ Rechiẹlu woru obu-nshi ono nwua l'iphe, aanọduje anọo l'eli ịnya-kamẹlu; nọpyabe iya anọo. Lebanụ bya atụko iphe, nọ l'ụlo-ẹkwa ono chịghashia; ọphu ọ dụdu iphe, ọ hụmaru.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Rechiẹlu sụ nna iya: “G'ẹhu te eghukwa ngu eghu; nnana; lẹ mu ta agbalihuduru agbalihu lẹ g'ị byaru-a; l'ọ kwa nsọ nwanyị eme mu.” O kwe iya hm; bya achọo obu-nshi ono nta-a; chọo imo; ọphu ọ hụmaduru iya.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Ẹhu ghushiaha Jiékọpu eghu ike; o tsopyabẹ Lebanụ ụswo sụ iya: “?Bụkpoo gụnu bụ ẹjo-iphe ọbu, mu meru ọbu? ?Bụ iphe-ẹji gụnu bẹ mu meru kparụ iphe, ịichi mu kpabẹkpabe nno?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Nta-a, ị tụkoru ivu mu vọghashicha-a; ?bụ gụnu bẹ ị hụmaru, bụ nkengu? Wofuta iya l'atatiphu ndibe anyi lẹ ngu-a; g'ẹphe pfua onye ọphu achọ opfu!
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 “Mu lẹ ngu buwaru ụkporo apha nta-a. Ọphu atụru yẹe eghu ngu adụdu ọphu kwojeru nwa; ọphu mu atsọjeduru ọnu l'ebili, shi l'atụru ibe ngu;
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Ọphu mu apalatajẹduru ngu odzu iphe-edobe ngu, anụ-ẹgbudu gburu; ọ chịa mbẹdua bẹ oobutajẹchia; ị nọdu asụje gẹ mu pfụa ngu ụgwo iphe ọphu iphuru zitaru l'eswe; ọzoo l'ẹnyashi.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Lenaa g'o shi adụjeru mu. L'eswe bẹ anwụ shi egheje mu egheghe. O -rwua l'ẹnyashi; mu anọkota l'ogoyi abalị; ọphu mgbẹnya abyadụ eshita mu ẹnya.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Noo gẹ mu jekọtaru iya l'ụkporo apha ono, mu bukọtaru l'ibe ngu ono. Mu jeru ngu ozi apha iri l'ẹno l'ishi ụnwada ngu; bya echeru ngu iphe-edobe apha ishii. Ị ghazia ụgwo mu mgbo iri.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Ọme Chileke kẹ nna mu; mbụ Chileke kẹ Ébirihamu; waa onye Áyizaku atsụ ebvu; ọme ọ tọ nọ-kube mu; mẹ iimechaa gbabẹghaa mu ẹka ọto chịa mu. Obenu lẹ Chileke hụmaru iphe-ẹhuka mu; waa gẹ mu eseberu akanya; bya abaarụ ngu mba l'ẹnyashi-a, larụ nụ-a.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Lebanụ sụ Jiékọpu: “Ụnwanyi-a bụkwa ụnwada mu; ụnwegirima-a bụru ụnwegirima mu; iphe-edobe-a bụru mu nwe iya. Iphemiphe-a g'ọ ha bụkota nkemu. Ọle ?bụkwanu gụnu bẹ mu e-me l'ẹhu ụnwada mu ọbu; ọzoo l'ẹhu ụnwegirima-a, ẹphe nwụshiru-a?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Ngwa; bya gẹ mu lẹ ngu gbaa ndzụ g'ọ bụru iphe, a-bụru ekebe mu lẹ ngu!”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Ọo ya bụ; Jiékọpu bya apata mkpuma kpọbe; ọ dụ g'itso.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Ọ sụ ndu ono, ẹphe l'iya bụ ono g'ẹphe pakọo mkpuma. Ẹphe bya apakọo mkpuma ono kụkobe l'ẹka lanụ. Ẹphe nọdu lẹ mgboru ikpo mkpuma ono rigba nri.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Lebanụ kua ẹka ono Jiga Sahaduta; Jiékọpu kua ya Giladu.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Lebanụ sụ: “Ikpo mkpuma-a bụ ekebe mu lẹ ngu ntanụ-a.” Noo iphe, kparụ iphe, a gụru iya Giladu.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 E kukwaru iya phọ Mizupa; noo kẹle ọ sụru: “Gẹ Chipfu tụkokwa mu lẹ ngu chee nche; mẹ anyi gbakashịhuchaa; tụgbua.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Teke ọ bụ l'i meru ụnwada mu-a ẹji; ọzoo l'i jeru alụa ụnwanyi ọzo; agụfu ẹphebedua; a makwarụ-a l'ọ tọ dụdu onye anyi l'iya tụko nọdu l'ẹka-a; ọle g'ị nyatakwa lẹ Chileke bụ onye-ekebe mu lẹ ngu.”
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Lebanụ sụkwapho Jiékọpu: “Waa ikpo mkpuma-a; tẹme waa itso mkpuma-a, mu kpọberu l'echilabọ mu lẹ ngu.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Ikpo mkpuma-a bụ ekebe; tẹme itso mkpuma-a bụkwarupho ekebe lẹ mu ta abyadụ aghata iya; bya l'ibiya nkengu bya ngu emeka iphe. Ọphu gụbedua abyadụ aghata iya abya ibiya nkemu abya mu emeka iphe.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Gẹ Chileke kẹ Ébirihamu, bụ Chileke kẹ Nahọ; bya abụru Chileke kẹ nna phẹ kpee ikpe mu lẹ ngu!”
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Ọ bya egwee ngwẹja l'eli úbvú l'ẹka ono; bya ezia abụbu iya g'ẹphe bya lẹ nri. Ẹphe richaa nri bya akwaa l'ẹka ono l'ẹnyashi ono.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 O -rwuẹpho l'ọnmewa ụtsu; Lebanụ bya etsutsua ụnwu nwanwa iya; yẹe ụnwada iya ọnu; bya agọru ọnu-ọma nụ phẹ; bya adakọbe; ọ bụru iya ala unuphu.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.