Atos 7
Yai Wɨn Kɨbiya (IWS) vs VC
1 Mɨ bɨiyan inkamɨn pris siya srɨigi Stiven siirɨn, ta yaiya kaimwowaɨrga, aniya? Ta sɨma boɨna.
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Mɨ Stiven siya boɨn, hae! Kɨma tɨ nomiiyauɨm mɨ tɨ inkam komii komiiyɨm kɨma ɨni wakaekiyɨm, bɨiya krɨmiir brougaeyɨn Ebraham siya nu Harana hɨriir bɨri nikɨ amkɨn. Siya nu Mesopotemia hɨrar nikɨ owɨn mɨ Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn ɨna yɨmbiyamɨn siir hɨriirɨn.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Mɨ Adi Komii siya boɨnki Ebraham siirɨn, kɨra kɨriir omɨn siir tɨ haiburgig mɨ kɨriir pɨugan aka mɨ kɨra, kɨma ɨkɨ nu kɨbi whɨrɨn si tinɨ owɨu. Tɨkɨ nuɨn wɨ kara nɨisiimauu haigɨnɨuwi kɨriirɨn. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn siirɨn.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Mɨ Ebraham siya Kaldian iikamɨm sɨmiir nuɨn siir haiburgigɨn mɨ siya ɨni nu Harana hɨriir yamɨn ɨni hɨr yamwoɨuɨn. Mɨ ɨiya siya nu Haran hɨr nwowɨn mɨ siir adwai biyɨeyɨn ɨna yaonamɨn. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya yɨkropki Ebraham siirɨn tɨ nu kɨma nwo ɨiirɨm.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Mɨ Adi Komii siya tɨkɨ nuɨn Ebraham siir bɨri nɨkɨu ɨuguskikɨn. Nɨɨngaka. Siya hindɨra nɨkɨumauu aekɨn siir nu tɨpmwo rani, siya haɨmiisɨma bɨri nɨkɨumauugɨn. Tɨkɨ nuɨn ɨni nɨɨngar mɨ owɨn. Adi Komii siya yɨmbingi siirɨn, mhoɨiya kara tɨkɨ nuɨn wɨ kɨriir nɨkɨumauu ɨuguskii. Kɨriir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir wara nɨnkɨn ɨkɨumauugi tɨkɨ nuɨn. Ta ɨiya Adi Komii siya nɨmbingiya, Ebraham siya yɨnisɨm karamaeya nwokɨn.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ ɨkɨ om whɨrni nuɨn kɨmiir kingiin nwo karam nwowɨn wɨ siir nwoami. Ebraham kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ kam nhɨrɨm sɨmiir mɨi mɨrii. Sɨma wɨ mɨi nɨɨngar mɨrii, wɨ umɨrkak nwo rani, sɨmiirɨn. Mɨ kamɨm sɨmiir kɨgrɨraowi sɨma sɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨknan tɨr tani. Sɨma mɨriiyokiyokɨiyɨm bɨewiyɨm kamaɨrɨm kamnwɨr (400).
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Mɨ mhoɨiya tɨ kamɨm mɨi sɨmiir kɨgrɨrao mɨriiyɨm sɨmiirɨn wɨ hɨk hauugi. Ɨiya kara hɨk sɨmiir hauuwi mɨ kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ tɨ om ɨiir haiburgigi. Mɨ sɨma wɨ kariir mɨi aiir namɨriini mɨ wɨ kariir inɨg ɨiir hainani nu Isrel hɨrɨn. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Mɨ Adi Komii siya Ebraham siir nɨisiimauuɨn, siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyɨn, yɨo Adi Komii siya nɨmbingi ɨeya. Mɨ ɨiya kɨma tɨ siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyɨn siir kɨgiyɨm mɨ kɨma pa nɨnoknɨnkɨnki, kɨmaɨrgɨm Adi Komii siir kamɨm. Mɨ ɨiya Aisak siir naokaina Ebraham siir yɨnisɨmɨn mɨ ɨi ɨriiyar kwoɨmɨm namkiyɨm mɨ siya siir mɨoɨsa ɨna kɨtiyopnɨr haiya. Mɨ mhoɨiya Aisak siya Jekop siir ad ywo. Mɨ Jekop siya ɨni kam ɨuur nwɨso ɨni sɨmiir ad ywowɨn. Mɨ yɨm sɨma ɨni tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn mɨoɨs kɨtiyɨn ɨni siirar swokɨ tɨrɨm.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Mɨ tɨ Josep siir nomiiyau ɨuur nwɨrɨm sɨma ɨo siir ywo. Mɨ siirɨn sɨma iyopmauugi kam nhɨrkɨm saɨnam. Mɨ sɨma siirɨn wara yɨnkɨn ɨkɨunam nu Isiba hɨriirɨn. Mɨ ɨiya siya nu Isib hɨr nwowa mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya ɨni saɨkar ywowɨn.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Mɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm Josep siir nɨmbiyamɨm mɨ siirɨn Adi Komii siyar whɨnwokɨn. Mɨ tɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm siir bɨri niyopakaiyɨugɨm. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya hauu haigɨnɨu, kwoɨn mɨiyɨkɨn Pero siir, nu Isib sɨmiir inkam komiiyɨn sɨmiir nu kɨgrɨraowiyɨn siirɨn. Mɨ siya Josep siirɨn ɨni wadɨeyar kɨgrɨraowɨn. Siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn Josep siya nɨnoknɨnkɨn wadɨekakɨn. Mɨ Pero siya siir asi nokmwɨn okwokɨn, bɨiyan inkam komii nu Isib sɨmiir nuɨn siir inkam komii nwowɨm. Mɨ inkamɨm mɨ digworaekwowɨm siir omaka nwo ɨkɨm, siya sɨmiir bɨiyan inkam komii wara ywowɨn.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Mɨ nu Isiban iikamɨm mɨ nu Kenanan iikam ɨkɨm, sɨma ɨni nae karamaeyar ywokiyɨm. Mɨ sɨma mhɨi komii ɨna yaowa mɨ krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm naeisɨm bɨ swokɨ ɨnkɨuguna haimɨmɨnkɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Mɨ Jekopɨn Josepni adɨn siyar wakaeki naeyɨm ɨni nu Isib hɨr nwowɨm. Mɨ siya siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨm krɨmiir wanwiyaeyɨm sɨmiir yɨkropki nae ɨmiir ninɨ hainakiyam.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Mɨ mhoɨiya kwɨsaka sɨma ɨna swokɨ amɨm. Mɨ Josep siya ha namɨn mɨ siya ɨna inɨ boɨnɨuwɨn siir yaowae ɨmiir, kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn? Kɨmiir nomousɨmɨn, karaɨrgɨn. Mɨ Pero siya ɨni wara kɨgnɨnoknɨnkɨniyɨn Josep siir yaowae ɨmiirɨn.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Mɨ Josep siya boɨnki sɨmiir, wara krɨmiir ad wai biyɨeyɨn Jekop siirɨn wara wɨkɨunani nu Isiba tɨriir wɨt. Mɨ siir pɨugana sɨma wara wɨnkɨn ɨt. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma ɨrɨparɨn kamnwoɨm ɨuur ɨriiyara yɨmbiyam.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Mɨ Jekop siya nu Isiba hɨriir asi namkɨn. Siya wɨ waibiyɨe hɨrar nwowɨm. Mɨ wɨ hɨrar nwokɨ aowɨm. Mɨ krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm mɨ Jekop siir yɨnisɨsɨm ɨkɨm sɨma ɨni hɨrɨrar mɨ aowɨm.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Mɨ sɨmiir pɨuɨs nɨɨnga ɨni sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm sɨma swokɨ hainamɨm Ebraham siya saɨnɨn nuɨn siirɨm siir haɨngikaiyam. Tɨkɨ nu Sekemɨn, Ebrahamkɨn saɨngɨn. Hemoni yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir nugɨn.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Bɨiyarɨn Adi Komii siya Ebraham siir boɨnkɨn, ɨiya tɨ bɨewi kamaɨr kamnwɨrɨm (400) dɨg nwokiyɨm mɨ siir pɨugana nu Isib hɨr haiburgik mɨ sɨma ɨna yamɨm. Mɨ tɨkɨ sɨmiir iikamɨm ɨni hoɨmgakar ywokiyɨm.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Mɨ inkam komiiyɨn nu Isib hɨr kɨgrɨraowɨn, siya bɨdi yaowɨn. Mɨ inkam komii nwɨrɨn ɨna swokɨ okiyɨn. Mɨ siya Josep siir mɨi kɨbi aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, siya whaowaeya nwokɨn.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Mɨ siya sɨmiirɨn mɨi prasae bɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨpɨmpar miimiiyɨm. Mɨ mɨi komii komiiyɨm ɨna mɨ hauuɨn mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm hindara asi prɨiyɨtkɨkɨnɨnɨsugɨm. Mɨ sɨma, sɨmiir nɨmiiyaeni siyɨuam whaowae mɨ sɨma asi naokaonamkɨm.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Mɨ taka ɨiya Moses siir apua siir naokainakiya mɨ saeya siir adni omaka hɨr haigiprakaiyɨm bwanɨm whwoɨm. Mɨ saeya siirɨn mwɨi ɨna yapɨmuaeya. Tɨ yɨnisɨmɨn yɨnisɨm kɨbikɨn.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Mɨ Moses siir ad yopiiyo sowawaiyɨn siirɨn hɨpɨuɨn siir kikaiyɨugo. Mɨ sowawaiyɨn ɨna hainamɨn siirɨn mɨ sowa kɨmɨdiniya aumiinau hɨr inɨ kikaiyɨugig. Mɨ ɨiya siya aumii aowa hɨr nwokaiya mɨ Pero siir yɨnisɨm kopaka saeya siir kɨgɨn mɨ ɨni saeya hai namɨn siirɨn. Mɨ siirɨn ɨni saeya yɨmiiyaeyɨn. Mɨ siya ɨni saiir yɨnisɨmnana ywowɨn, tɨ yɨnisɨmɨn.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Ɨiya siya Pero siir omaka hɨr nwowɨn mɨ siya ɨna mwrɨiraraokiyɨn. Mɨ nu Isib hɨran inkamɨm sɨma yowomwarkai haigɨnɨu nu Isib hɨran dimɨnpai dimɨnpaiyɨm siirɨn. Mɨ Moses siir kwoɨnɨn ɨkɨ nu Isib sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir asi nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨm. Siya inkam biyɨe rani, inkam wadɨe ɨeyaɨrgɨn. Mɨ yaiyɨm siya boɨniyɨm, siya bɨri kiyɨkrɨkɨu boɨnikɨn. Nɨɨngaka.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Mɨ ɨiya Moses siir bɨewiyɨm kam nwɨsa namwoɨuɨm mɨ siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwokiyɨn an wɨ ɨkɨ kariir isidɨn Isrel hɨran iikamɨm wɨ sɨmiir ninɨ kɨgnaki.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Mɨ Moses siya ha napnamɨn mɨ siyar yapkɨgam nu Isiban inkam nwɨrɨn, Moses siir oman inkam nwɨrɨn siir nonkwobumbunɨnkɨni. Mɨ Moses siya siir oman inkamɨn siir whɨnɨntɨoɨn mɨ tɨ inkamɨn ɨni siya tɨoaokiyɨn.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Mɨ Moses siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn kariir oman iikamɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya ta mɨiya kariir nɨmbingiya. Siya mɨnam nɨmbingikɨn. Isrelan iikamɨm sɨmiir whɨnɨdamkiyɨm nu Isib tɨr nwowisi. Mɨ Isrelan iikamɨm sɨma hɨnɨɨn bɨri naɨngwokɨm. Nɨɨngaka.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn, Moses siya ɨna yapamyakwokɨn. Mɨ siya kɨgam, inkam nwɨso Isrel hɨrankɨnaro sowa yaii nɨnii. Mɨ siya tɨ inkam nwɨso sowiir yaii aiir yɨbɨrmiigi. Mɨ siya sowiir boɨn, kowa om whɨruwaniaraɨrgo mɨ kowa kowa yaii dimusi nɨnii?
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Mɨ tɨ inkam nwɨrɨn yaii bɨi nɨniiyɨn, siya yɨriyɨu boɨnki, Moses siir yaiya saiir mɨ siirɨn ɨna iyop ɨsɨskiyɨn. Mɨ siya boɨn, nhɨnga boɨnkɨn, kɨra krɨmiir yaowae komii nwowɨn mɨ krɨmiir mɨi hɨd mɨriiyam?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Mɨ tari kɨra kariirɨn ii kɨra nikɨ ɨsomaokiyɨn nu Isib hɨran inkamɨn siir hɨriinanam swokɨ boɨni? Mɨ kariirɨn pɨ hɨriinan swokɨ ɨsomaokiyɨm, aniya?
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Mɨ ɨiya Moses siya tɨkɨ inkamɨn siir yaiya saiir wakaekiyɨn mɨ siya ɨna yɨdamkiyɨn, ɨni Midian sɨmiir nuɨn ɨni siir yamwoɨuɨn siya. Mɨ mhoɨiya siya wig nokwonaɨn mɨ siya yɨnisɨm yɨnkamiyɨno nwɨsa iyɨonɨnkɨn.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 Mɨ bɨewi kam nwɨso dɨg nwokiyɨm ɨiya siya tɨ nu siiyɨn apa nɨɨnga siir nwowa. Mɨ ɨigwɨra Adi Komii siir paekwosɨmɨn ha nɨtɨn siirɨm mɨ siya paeya paekɨkopɨm sɨm nɨmbiyama saiir yainau hɨr yɨmbiyam, mhɨu Sainai kingiin hɨr. Ta maeyau nu siiyɨn apa nɨɨnga saiir hɨr.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Mɨ Moses siya kɨgiyɨn mɨ siya ɨni hindara yanaakiyɨn. Mɨ siya ha naprɨraoamɨn kingiin kɨgam mɨ ɨni siya wakaeki, Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya boɨnkiya,
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komiiyɨn kara Ebraham, Aisak mɨ Jekop kɨmiir wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komii waraɨrgɨn. Mɨ Moses siir pɨua ɨni nopnopar kɨnkiya. Mɨ siya tɨ paekɨkopɨm sɨmiir kaowɨn mɨ siya ɨna yɨdidɨn.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siya siir boɨnki, warɨ kɨriir ɨɨga souwa dɨski. Warɨ nuɨn kɨra nokwowɨn nu kɨbikɨ kɨbi ɨeyaɨrgɨn, bɨmbɨuwi rani.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Kara bɨdi kɨgɨn, tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨr haigɨnɨuwɨm kariir iikamɨm nu Isib hɨr nwowɨm sɨmiirɨn. Kara bɨdi kɨgɨn, sɨmiir noua. Kara hɨriinanam nɨtkɨn, sɨmiir whɨndirɨraeraram mɨ sɨmiir hɨka saiir nɨinakiyɨm. Mɨ kɨriirɨn wɨ kara nɨkropki nu Isiba hɨriir namɨm. Mɨ sɨmiirɨn wɨ kɨra ninɨ kɨgrɨraowɨuwɨm.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 Bɨiya Moses siir oman iikamɨm sɨma siir boɨnki, nhɨnga boɨnkɨn kɨriirɨn, krɨmiir yaowae komii nwowɨn mɨ krɨmiir mɨ hɨdɨn? Adi Komii siya nɨkropkikɨn tɨ inkamɨn Isrel sɨmiir yaowae komii nwowɨm. Mɨ sɨma wɨ nu Isib hɨr nwokɨ haiburgigɨm mɨ sɨma wa nwokɨ amɨm. Adi Komii siir paekwosɨmɨn tɨ paekɨkopɨm paekɨ nɨugiyɨm Moses siirɨm nɨtkɨn siir naunɨ kɨrɨe haigɨnɨuniyɨm. Mɨ Adi Komii siya boɨnkiya yaiya, siya sɨmiirɨm namɨm, sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam mɨ siya hɨriinanam nɨtkɨn.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Mɨ Moses siya nu Midian hɨr haiburgigɨn mɨ siya sɨmiirɨn nu Isib hɨrankar inɨ ɨkɨunanaki mɨ sɨma ɨna yamɨgusamɨm. Mɨ siya nu Isib sɨmiir nuɨn dimɨn kɨrɨe komii komii whɨekakɨm haɨni tɨrbumbugik mɨ sɨmiir nuɨn ɨni biyɨeya ywokiyɨn. Mɨ mɨi kwɨra siya mɨriiya op paridnana sae, siya kɨmprinaidama mɨ bɨewi kam nwɨso siya nwowɨm tɨ nu siiyɨn apan siir mɨ mɨi komii komii nhɨrɨm ɨni hɨrar yɨmbiyamɨm.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Bɨiyarɨn tɨ inkamɨn Moses nɨkɨuwiyɨn siya Isrel hɨran iikamɨm sɨmiir boɨnkɨn, krɨmiir inkam nwɨrɨn wɨ Adi Komii siya nokmwɨn okwowi profet inkam nwowam. Mɨ siya wɨ kaoprigi okwowan inkam nwowi, kariir hɨriinan.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Mɨ Moses siya Isrel sɨmiir isidɨn sɨmakar nwowɨn, krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm nu siiyɨn apa nɨɨngan siir mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya Moses siirɨmɨn mhɨu Sainai hɨriir yam, siir yaiya ɨinokɨinok nwoyokiyokɨiiya saiirɨn hɨr inɨ boɨnmɨmauugig iikam whɨekakɨm krɨmiir boɨnmɨmauuam. Mɨ ta yaiya Moses siya ninɨ hauuniya krɨmiir, saeya kɨrɨekaka, kwoɨn mɨiyɨkɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn ɨinokɨinok krɨmiir hauu haigɨnɨuwam.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Mɨ krɨmiir wanwiyaeyɨm sɨma Moses siir yaiya saiir bɨri wakaekɨm. Mɨ sɨma Moses siir yaiya ɨni digɨumii haigɨngikɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ɨni nu Isib siirɨmar swokɨ aɨngwo hɨsraenamɨm omɨn bɨiya sɨma nwo ɨiiram.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Mɨ Isrelan iikamɨm sɨma Eron siir boɨnki, kɨra tɨdiyɨu mɨn tɨ ɨkrɨmtɨo ɨupɨmpɨt krɨma kuuwam mɨ sɨma wɨ krɨmiir adi komiinan nwokɨ owɨm. Mɨ krɨma wɨ sɨmiir yai ɨmiir nikɨ wakaeyoknam. Mɨ tɨkɨ inkamɨn Moses nɨkɨuwiyɨn krɨmiir nikɨ ɨkɨunaniyɨn nu Isib hɨrankɨn siya mhɨua hɨriir namɨn mɨ siya bɨri swokɨ ɨtkɨn. Nɨɨngaka. Krɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm dimɨnɨn siir tɨrɨn.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Mɨ taka ɨiya bulmakau yɨn ɨrɨn aeyɨni sɨma nonkwokwokikɨn. Mɨ sɨma wraisu ɨra yɨsom siir nɨmiiyaeyam. Mɨ sɨma mɨnsi hauugikɨm, wɨ sɨmiir pɨ nonkwowisi. Mɨ ɨiya sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgɨm mɨ ɨni ogmwomɨr karamaeyar ywokiyɨm. Mɨ sɨma yaewou nae komiiya ɨna ikwo aekiyɨm.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Mɨ Adi Komii siya digɨumii sɨmiirɨn whɨsarii bɨri haimriiyɨugɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨni hindara kɨgnɨnkɨn dirɨraerarkiyɨn. Mɨ bɨe bwan nauunɨm ɨni sɨmiir adi komiinan ywowɨm. Bɨikɨ bɨiyɨn profet kamɨm sɨmiir yaiya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm,
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Nɨɨngaka. Kɨma tɨ wraisuɨn Adi Komii nɨksɨsae Molok siir nɨsom hauugikɨn. Mɨ ta kɨmiir wraisu ɨs omaka kɨma haiyapyokyokaiya tɨ nu siiyɨn apa siir, tɨ bɨewi kamnwɨso kɨma mɨnam hainamkɨm Molok kɨmiir adi komii nɨksɨsaeyɨn siir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ kɨma tɨ nauunɨn Refan nɨkɨuwiyɨn siya kɨmiir adi komii nɨksɨsaenan nwokɨn mɨ kɨma ɨni siir inɨg ɨiirar mɨ hainanɨm. Mɨ tɨ tɨdyɨuɨn kɨmar nɨkrɨmtɨo dirɨraerarɨm, kɨma sɨmiir inɨg ɨmiir hainankɨm. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ kɨmiirɨn wɨ kara nhɨnɨkrɨropki, nu Babilon hɨriir. Mɨ kɨma wɨ sɨmiir aowa mɨrii kaeyami.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Adi Komii siir yaimwowɨm saiir yɨmbiyam. Mɨ Adi Komii siya mɨnam nɨisiimauugɨn, sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm, Adi Komii siya ɨni krɨmaka nwowɨn. Mɨ Adi Komii siya yɨisiimauu Moses siirɨn, ta omaka wraisu ɨsa saiirɨn. Bɨiya ɨiya krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm nu siiyɨn apa siir nwowɨm, sɨma omaka wraisu ɨsa saiir yapnɨnopkainam Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam. Moses siya ɨni hɨriinana swokɨ mɨriiyɨn.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Siya krɨmiir brougaeyɨm sɨma nu siiyɨn apa siir hɨriir namɨm mɨ ta omaka wraisu ɨsa saiirɨn warar yɨnkɨn hainam. Mɨ sɨma ɨni sɨmiir inkam komiiyɨn Josua, saɨkar yɨtɨm. Mɨ iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm, sɨmiirɨn Adi Komii siya nɨkrɨrop nhɨngiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨdamkiyɨm. Mɨ tɨ nuɨn krɨmiir brougaeyɨm sɨmiir inɨgar nwoyokiyokɨiyɨn mɨ ɨni Devid siyar yɨmbiniyɨn.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Mɨ Adi Komii siya ɨni Devid siirɨmar yaɨngwokwonanaeyɨn. Mɨ Devid siya Adi Komii siir srɨigi mɨ kara omaka ɨra tɨ mɨrii, kɨriir inɨg ɨiir hainanam, kɨra tɨ Jekopni Adi Komiiyɨn mɨ kɨra wɨ saiir nwokɨ owɨm, aniya? Siya ɨna boɨnkiyɨn. Nɨɨngaka.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Mɨ Devidni yɨnisɨmɨn Solomonɨn Adi Komii siir omaka siya bɨdi mɨriigika.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨnomor kou hɨrankɨn, siya taka omaka inkamkɨn nonkwo mɨriiya saiir bɨri nwowikɨn. Nɨɨngaka. Bɨdi bɨdinanarɨn profet inkamɨn siya ta yaiya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Adi Komii siya boɨnki,
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Mɨ kariir ɨɨna tɨkɨ digworaekwowɨm sɨmiir bɨri nonkwo dirɨraerarkɨm, aniya? Nɨɨngaka. Kara nonkwokwokɨm tɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm.
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Stiven siir yaiya tasa nikɨ ama. Kɨma tɨkɨ kamɨm nantamyɨryɨriyɨm kɨmiir wɨɨna panɨɨna wakaei. Mɨ kɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir yai panɨɨnsi wakaei. Mɨ kɨma ɨni kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨu biyɨe bɨiya sɨma tɨrkaiyɨuwɨm mɨ kɨma ɨni sɨmiir hɨriinanar swokɨ tɨrɨm.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm hɨk prasae bɨri hauugɨm profet kamɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨmiir nwɨrkɨn nɨɨnga bɨri nwokɨn, hɨk hai karamae. Mɨ profet kamɨm sɨma boɨna hɨnɨɨn, tɨ inkam wadɨekɨ wadɨeyɨn wɨ sɨpi nɨti. Mɨ kɨma tɨ profet kamɨm sɨmiirɨn ɨna yɨsomsom aokiyɨm. Mɨ mhoɨiya siya ha nɨtɨn mɨ siirɨn ɨni warar yɨnkɨn ɨsomaokiyɨn.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Mɨ Stiven siir yaiya tasa nikɨ amyokiyokɨiya. Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir paekwosɨmɨn siir boɨnmauugiyɨn mɨ siir paekwosɨmɨn kɨmɨdina Moses siir kwaboɨnmauu mɨ Mosesɨn kɨmiir swokɨ kwaboɨnmauu mɨ kɨma tɨ siyɨu ɨiir bɨ sɨbgu apkɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Mɨ sɨma bɨdi wakaeyɨm yai whɨekakɨm Stiven siya boɨn hɨuriyɨugiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whwiyɨekiyɨm mɨ bigɨm ɨni kɨkiyɨkɨkiyɨkar kɨnkiyɨm.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni Stiven siirarar yanɨnkɨnɨuniyɨn. Mɨ siir nhwoɨn nɨnomor koua hɨriir ninansiina kaokiyɨn mɨ ɨni siyar kɨgiyɨn dimɨn komiiyɨn paenan nɨudkwakwakiyɨn, yɨo Adi Komii siyaɨrgɨn. Mɨ siyar mɨ kɨgi Jisɨs siya Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiina naka kɨnamasu okwowi.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Mɨ Stiven siya boɨnki sɨmiir, wakae! Kara bɨdi kɨgiyɨn nɨnomora pɨigigiya. Mɨ kara inkamɨn nwɨra kɨg nɨnomor kou hɨrɨn, siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiina yaka kɨnamasu okwowɨn.
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Mɨ sɨma bɨri wakaeyokɨm mɨ sɨma yai ɨna nhɨnki boɨnainamɨm. Mɨ sɨma whɨekakarɨn, ɨni siiraramar yɨnoopnamɨm.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Mɨ sɨma siirɨn tɨ om komiiyɨn siir idwowɨiya hɨriir kiyɨtnɨmnɨrnaniyam. Mɨ sɨma siiya komii komiiyɨm ha haiyɨm, ɨna kaiyɨmɨkɨm siir. Mɨ kamɨm bɨiya yai siir nikɨ boɨn hɨuriyɨuɨm, sɨmiir yɨuɨs nhɨrɨm ɨna yɨsɨtkɨkɨnkiyɨm. Mɨ inkam nwɨrɨn Sol nɨkɨuwiyɨn siir ɨgmiiga hɨr haigɨngig mɨ sɨma siiya ɨna kaiyɨmɨkɨm siirɨn.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Mɨ ɨiya sɨma siiyani Stiven siir kaiyɨmɨkɨm mɨ siya ɨna kauwankɨi boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiram. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, Jisɨs, kɨra kariir paekwosɨmɨn siir haigi.
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Mɨ Stiven siya ogmwo ha hɨugiyɨn mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra wɨ yamdi sɨmiir kɨpi swokɨ onkwobu, ta sɨma kariir tɨrkiya saiirsi. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir dɨinak ɨtkiigɨigi. Mɨ siya tɨ yaiyɨm sɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ siya ɨna kwaonamɨn. Ɨriig.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.