Atos 19
Yai Wɨn Kɨbiya (IWS) vs ARC
1 Apolos siya om Korin hɨr mɨriigɨn. Mɨ ta ɨiya Pol siya ɨkɨ nupai nupaiyɨm sɨmiir nap mɨriiyɨn. Mɨ siya om Efeses hɨriir yap nɨmbɨiyam. Mɨ tɨ omɨn hɨran iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨmiir inɨ kɨgɨu.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Mɨ siya srɨiyɨu bɨiya kɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kɨma Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨiir bɨdi yaeyɨn? Mɨ sɨma boɨn, nɨɨngaka. Krɨma Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siir yai bɨ wakaemɨmɨnkɨm.
2 disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Mɨ Pol siya boɨnki sɨmiirɨn, kɨma pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn si baptaiskɨm. Mɨ yɨm ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm, nɨm krɨma Joni siyɨuɨn op siya baptaisɨn mɨ siir baptaiskɨm.
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados, então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Mɨ Pol siya boɨn, bɨiya Jon siya iikamɨm sɨmiirɨn op baptais haigɨnɨugɨm mɨ siya tɨ siyɨuɨn mɨn nɨisiimauugɨn, sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm. Jon siya Juda iikamɨm sɨmiir boɨn, kɨma tɨ inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn siirɨm daɨngwo tɨbmii. Tɨ inkamɨn siya Jisɨsɨn siyaɨrgɨn.
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Mɨ sɨma ta Pol siir yaiya saiir wakaeyɨm mɨ ɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiirar dapɨm mɨ op ɨna baptaisɨm.
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Mɨ Pol siir ɨɨna sɨmiir yonkwoki mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni sɨmiir yanɨnkɨnɨuniyɨn. Mɨ sɨma ɨni yaipai yaipaiyɨm nɨnomor kou hɨranɨm, ɨni sɨmiirar boɨnamɨm profet kamɨm yaiya sɨma boɨniya mɨ sɨma sɨmiir hɨriinana boɨnkɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yaiya ɨna boɨnmɨmauuwamɨm.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas e profetizavam.
7 Tɨ kam whɨekakɨm ɨuur nwɨsko, Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨiir haiyɨm.
7 Estes eram, ao todo, uns doze varões.
8 Mɨ Pol siya ɨna yapnɨnopkainamɨn omaka Juda sɨmiira yai nɨdwokai boɨnaiiya saiir. Mɨ yaiya siya ninɨ boɨnɨuwa, siya ɨni hindara inɨ boɨnɨskiyɨn. Siya nɨdidmɨr nɨdidmɨr bɨ boɨnkɨn mɨ siya ɨni sɨmakar yɨnkɨnwamwarkɨi boɨnɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiir boɨnɨurwokaiyam. Mɨ siya sɨmiirɨn Adi Komiiyɨn siir iikam mɨ siir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir boɨnmɨmauuɨm bwanɨm parig whoɨm.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Mɨ nhɨrɨm ɨni boriisop waeyaowɨm, bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨdan mɨ sɨma yai biyɨe Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨu ɨiir yɨgbumbu boɨnɨm. Mɨ Pol siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirar yɨkɨunam mɨ ɨinokɨinokɨn Pol sɨma skulam Tiranas hɨriir namikɨm, Adi Komii siir yaiya saiir whrɨe boɨnaiyɨuwam.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 Siya hɨriinanar dirɨraeraryokiyokɨiyɨn bɨewiyo whɨs. Mɨ iikamɨm nu Esia hɨranɨm, sɨma bɨdi wakaeyɨm Bɨiyan Inkam Komii siir yai ɨmiirɨn. Mɨ Judan iikam mɨ Grik an iikam yɨm ɨna mɨ wakaeyɨm. Ɨriig.
10 E durou isto por espaço de dois anos, de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, tanto judeus como gregos.
11 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hauugikɨn Pol siirɨn kɨrɨeni, tɨ dimɨn kɨrɨe komiiyɨn mɨ tɨ dimɨnɨn, yɨo ɨni sa ywoɨskiyɨn.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia maravilhas extraordinárias,
12 Mɨ sɨma yɨuɨs mɨrɨm pɨ Pol siir pɨu aiir naka ɨprakna haii mɨ mhoɨiya pa hainami iikamɨm makakɨm sɨmiir pɨu ɨmiir ninɨ hainiiyɨuwi mɨ ta sɨmiir ma sɨmiir niiya pɨ dɨgar nwoki. Mɨ ɨkɨ uridyɨu biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir nwowɨm ɨna haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm.
12 de sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 Mɨ tɨ Juda iikamɨm omom omom nhɨrɨm sɨm yapyokiyokɨi inkamɨm uridyɨu biyɨekakɨm sɨmiir yɨnɨmnɨski. Mɨ sɨma boɨn, nɨm tɨ yɨu bibiyɨeyɨm sɨm nɨnɨmnɨskiiyami tɨ Jisɨsni inɨgɨn si nikɨ kɨnankɨuwi. Mɨ sɨma yɨu biyɨe siir boɨnki, tɨ inkamɨn Pol siya boɨnɨn siir inɨg ɨeya nɨuwi mɨ kɨra damki.
13 E alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Juda sɨmiir yaowae adɨn pris Sipakɨn, siir yɨnisɨsɨmɨm ɨriiyar nwɨsko. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨmiir tɨrikɨm.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya sɨmiir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara Jisɨs Pol sowiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ wɨm kɨma yɨpɨkɨm.
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus e bem sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn tɨ inkamɨn siir pɨu hɨr nwokɨn, sɨma dirɨraerar nɨskɨnakɨm mɨ sɨma ta omaka saiir haiburgig mɨ ɨni paru parura yɨdam natkiigɨinamɨm. Nhɨe aunowaiga.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno e assenhoreando-se de dois, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Mhoɨiya Juda iikam whɨekakɨm mɨ Grik iikam whɨekak ɨkɨm, sɨma om Efesas hɨr nwowɨm, sɨma ta yaiya saiir wakaeyɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨma nɨdid pranae bɨ kɨnkɨm. Mɨ sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiirar hainanɨm.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨtɨm. Mɨ digworaekwo biyɨe whɨekakɨm bɨiya sɨma tɨr kaiyɨuɨm, ɨni sɨmiir inɨ boɨnɨnkɨiniyɨm, iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda.
18 Muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Mɨ iikam whɨekakɨm nop mɨn nanaowiyɨm mɨ naeboɨn wɨr mɨnɨm pa samsakikɨni wigam. Mɨ sɨmiirɨn ɨna ikom swokiyɨm pae arar, iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda. Mɨ digworaekwowɨm yokwo sɨma wɨnɨm sɨmiir ɨrɨpar mwaɨnɨm, hɨnɨɨna yɨmbiyam. 50,000.
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros e os queimaram na presença de todos, e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinquenta mil peças de prata.
20 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn sɨma tɨrɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya ɨna kirɨrɨrama mɨ ta yaiya ɨni komiiya ywokiya. Ɨriig.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Mɨ saiir mhoɨiya, Pol siir kwoɨnɨn Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨeya yowomwarkaiyɨu, nu Mesedonia mɨ nu Grik hɨriir napamɨm mɨ mhoɨiya siya om komii Jerusalem hɨriir namam naɨngwokɨn. Mɨ siya boɨn, kara tɨ omom sɨmiir ninɨ kɨgnaki. Mɨ mhoɨiya kara wɨ om komii Roma hɨriir nami.
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Mɨ siya inkam nwɨso siir whɨn mɨriiywo sowiir yɨkropki, Timoti, Irastas sowa nu Mesedonia hɨriir namɨm. Mɨ Pol siya nu komii Esia hɨrar ikɨ okiyɨn.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Mɨ taka ɨiya hɨk komiiya om Efesas tɨriir yɨmbini. Mɨ sɨma nansao prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ ta hɨk komiiya whɨsarii bɨ nɨmbiyamka, Pol siya siyɨuɨn iikamɨm sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨn Jisɨs siirɨm mɨ siir boɨnmauugɨn. Mɨ ta hɨka asi nɨmbiyamka.
23 Naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Inkam nwɨrɨn hɨr nwowɨn siir inɨgɨn Demitrias siya tɨ inkamɨn digworaekwo paipaiyɨm silvani nonkwokwowikɨn. Ta omaka wiga Atemis saiir inɨgnana saiir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ siir mɨiyan kamɨm, tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nonkwokwowiyɨm mɨ sɨma umɨr prasae bɨ haiigɨm.
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 Mɨ siya siir mɨi mɨriiyɨm sɨmiirɨm wara yɨnkɨn ɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, krɨma mɨi kwɨruwa mɨriigɨm, kɨma dɨnoknɨnkɨn, krɨma umɨr komii asi haii, tɨ mɨiyɨm krɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi haii.
25 aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Varões, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Mɨ tɨ inkamɨn Pol, iikam isid komiiyɨn pɨ siya nhɨnprɨiginaei. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm pɨ siirɨma naɨngwowi. Mɨ kɨma bɨdi kɨgɨm mɨ kɨma bɨdi wakaeyɨm siya tɨ hɨriinanɨn om Efesas hɨrɨra bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka.
26 e bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 Ta Pol siir yaiya ɨni krɨmiir umɨr mɨiya saiirar yɨkrɨpkiya mɨ hɨriinana sasa rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma wɨ ta omaka komiiya Atemias wɨ saiir haimriyɨugigi mɨ wɨ ta wiga saiir inɨg ɨiir mɨ hainan tani. Nɨɨngaka. Mɨ ta omaka komiiya mɨ ta wig aeya, yo wɨ hɨriiyar nokwosaoaekaeyami. Ta wiga inɨg komiigaka mɨ iikam whɨekakɨm nu komii Esia hɨranɨm, sɨma saiir inɨg ɨiir hainanikɨm. Mɨ ta Pol siir yaiya wɨ ta sɨmiir wiga inɨg komiikak nwowa, wɨ saiir nikworɨnuwi. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.
27 Não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram a ser destruída.
28 Mɨ sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whwiyɨekiyɨm mɨ sɨma ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨm, Atemias! Saeya om komii Efesas krɨmiir bɨiyan wig komiiga.
28 Ouvindo isto, encheram-se de ira e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Mɨ tɨ om komiiyɨn siir hɨran iikamɨm, yai ɨni komiiya nhɨnkii kauwokiyɨm. Mɨ sɨma diriyar yɨnsiin iwɨtnam, maeyaua ɨrɨpa yai sɨma nɨdwo boɨniya saiirɨm. Mɨ sɨma Gaias, Aristakas sowiirɨn wara yɨnkɨn kiwowɨt hainam. Tɨ inkam nwɨso nu komiiyɨn Mesedonia hɨranko sowa tɨ inkam nwɨso Pol saɨka nap mɨriigo.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade, e unânimes correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Mɨ Pol siya iikam whɨekakɨm, sɨmiir bopwo napnɨnopkainamɨm mɨnkɨn. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma yɨkɨdu siirɨn.
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Mɨ nu komii Esia hɨran inkam komii nhɨrɨm sɨma Pol siir nomiiyaugɨm. Mɨ sɨma yai siirɨm boɨnki mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnɨkɨdukiyɨm, kɨra maeyaua yai ɨrɨpa nɨdwo boɨnaiiya, wɨ saiir kɨpi napnɨnopkai.
31 Também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Tɨ iikam isid komiiyɨn, ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir nwowɨm sɨma omkakarɨm ɨni diriyar nhɨnki kauwok boɨnkiyɨm. Mɨ sɨma yai whɨruwani bɨri kauwok boɨnkikɨm. Nhɨrɨm yai whɨrni, nhɨrɨm yai whɨrni hɨnɨɨn hɨnɨɨna kauwok boɨnki. Mɨ iikam hoɨmgakɨm sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm ta ɨrɨpa sɨma nwowa mɨ sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm inkamɨn ta ɨrɨpa sɨma nwowa saiir bɨi nwowanɨn.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros, de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 Juda sɨma Aleksanda siirɨn bopwoniya hɨriir iyopnɨnopkaigi, sɨmiir bɨi nwowam. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni whɨekakar kauwok boɨnkiyɨm. Mɨ Aleksanda siya ɨna yɨisiimauugiyɨn, sɨmiir yai ɨmiir nɨrɨbmi boɨnɨm. Mɨ siya sɨmiir yai aiir nowarkɨi boɨnkiyɨm tɨrkɨn.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨna kɨgnɨnoknɨnkɨnkiyɨm siya Juda inkamkɨn. Mɨ sɨma whɨekakɨm ɨni diriya nhɨnkiikauwok boɨnkiyɨm. Atemisa om Efesas krɨmiir bɨiyan wig komiiga. Mɨ sɨma ɨdɨp ɨdɨp ɨni ta yaiya saiir saiirar iyop boɨnɨnaeyɨm.
34 Mas, quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Inkamɨn omaka komii nɨdwokaiyɨn yaimɨn wɨniyɨn om Efesas hɨran iikamɨm sɨmiir yaiyɨm siya yɨnsiin okwo parɨngigi. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma tɨ om Efesasan iikamɨm kɨma wakae! Krɨma ta omaka aiirɨn mɨnam kɨgrɨraowi, Atemis saiir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ ta siiya haiya praprasa nɨnomor kou hɨrankɨ nɨkiinainiya saiir wara kɨgrɨrao. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨm.
35 Então, o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Varões efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana e da imagem que desceu de Júpiter?
36 Mɨ ta yai aiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ nanugaugau rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma yai tanki! Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm haeiya kɨpi kɨnki mɨ dimɨn whɨrɨn ha kɨpi nanka dirɨraerarki.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 Kɨma bɨdi yɨkɨunaniyɨm tɨ inkam nwɨso sowiirɨn. Mɨ sowa ta omaka Atemisa saiir dimɨn whɨr bɨ tauae haigo. Nɨɨngaka. Mɨ sowa krɨmiir bɨiyan wig komiiya saiir bɨ nɨgbumbugo. Nɨɨngaka.
37 porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Mɨ Demitras siya mɨ kamɨm mɨi saɨka mɨriiyɨm sɨma yaigakɨnɨuwi, inkam nwɨrɨn saɨkaɨn mɨ sɨma ɨiya ta omaka yai wakaeiya mɨ sɨma saiir dam, yai boɨnamɨn. Mɨ sɨma ta yaiya, inkam komiiyɨn saɨka tinɨ boɨnɨu.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Mɨ kɨma yaigakɨnɨuwi, kɨmiir kwoɨnau waraurar tikɨ okainam. Mɨ wɨ yaowaeyɨm yai nɨdwokai wakaeiyɨm, om Efesas hɨranɨm, sɨmaka tinɨ boɨnɨu.
39 Mas, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítimo ajuntamento.
40 Mɨ om komii Rom hɨran iikamɨm sɨma krɨmiirɨn wɨ yaigak nwowi, ta krɨma nɨnii nansaowa maeyaua ɨrɨpa nɨdwo boɨnaiiya saiir. Mɨ krɨma hɨriinan wɨ whɨsarii dimuɨm nɨnii nansaowi? Mɨ sɨma krɨmiirɨn inkam komii komiiyɨm sɨmaka boɨni mɨ krɨma wɨ yai karamaeyar nwowi. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.
40 Na verdade, até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Mɨ yai siirɨm dɨg nwokiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨma ha tɨ nhɨnkiinam. Ɨriig
41 E, tendo dito isto, despediu o ajuntamento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.