Atos 17
Yai Wɨn Kɨbiya (IWS) vs NAA
1 Mɨ sowa ha napnamo mɨ sowa om whɨrɨn Amfipolis hɨriir yapnɨmbɨiyam. Mɨ sowa tɨ om ɨiir haiburgigo mɨ sowa om komii whɨrɨn Apolonia hɨriir yɨmbiyam. Mɨ sowa tɨ om ɨiir mɨ haburgigo mɨ sowa om komii whɨrɨn Tesalonaika hɨriir yɨmbiyam. Mɨ omaka ɨra Juda sɨmiirga yai nɨdwokai wakaeiya ɨni tɨ om ɨiir nwowa.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Pol siir siyɨuɨn ɨkɨ om komii komiiyɨm siya namɨm, siya pɨ Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya mɨ siya pɨ sɨmaka nɨnkɨn apnɨnopkainami. Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii komii kwoɨmɨm siya sɨmaka yɨnkɨnwamwarkɨi boɨn, Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yai ɨmiir.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Mɨ siya Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yai ɨmiirɨn mɨnam boɨnmɨmauugɨn sɨmiirɨn, Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn inkam nwɨrɨn, hɨk haiyamɨn. Mɨ siya wa naonami mɨ siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ siya boɨnki, tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn, siya Jisɨs siyaɨrgɨn.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Mɨ Juda iikam nhɨrɨm sɨmaka hɨrar nwowɨm, sɨma ɨni Pol siir yai aiirɨm yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ sɨma ɨni Pol, Sailas sowiir isid ywowɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm Grikanɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨma mɨ hainanikɨm. Mɨ sɨmiir iikam isid bripriyɨn sɨma ɨni sowaka yɨnkɨn ɨtɨnakɨuɨm. Mɨ bɨi nwowi wigɨm, yɨm ɨni hɨriinanar mɨ tɨrɨm.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Mɨ Juda sɨmiir kwoɨnɨm whwokwoka bɨ nwokikɨm mɨ sɨma inkam biyɨeyɨm siyɨu hɨr napamɨm sɨmiiram yɨkɨuna. Mɨ sɨma iikam whɨekakɨm ɨna yɨkɨuna dɨgɨm. Mɨ ta yaiya sɨma ninɨ boɨnɨua mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨm. Mɨ sɨma ɨni yaiiyamar yaɨngwokiyɨm. Mɨ sɨma Jeson siir omaka saiir nokwoyokaigiyɨm mɨ sɨma ɨna hansranɨm sɨmiirɨm. Sɨma mɨnɨm tɨrkɨm, sɨmiirɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir niyopmauugiyɨm.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Mɨ sɨma sɨmiir bɨ kɨgɨm. Mɨ sɨma Jeson mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir yɨkɨunam tɨ om komiiyɨn siir bɨiyan iikamɨm sɨmiirɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna kauwok boɨnam, tɨ kamɨm siyɨu bibiyɨe tɨrbumbuwi ɨma tɨ omom omom ɨmiir. Mɨ tariinanɨn sɨma tɨsi om ɨiir mɨ atɨrbumbuniyɨm.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Mɨ Jeson siya yɨkɨunam sɨmiirɨn siir omaka hɨriir. Tɨ iikam whɨekakɨm sɨma om komii Rom hɨran inkam komiiyɨn Sisa siir siyɨu ɨmiir nanugaugaugɨm. Sɨma ɨna boɨnɨm, inkam Komii nwɨrɨn ɨna nwowɨn, siir inɨgɨn Jisɨskɨn.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Mɨ iikamɨm mɨ bɨiyan inkam komii ɨkɨm tɨ om komii siir nwowɨm, sɨma tɨ hɨriinan yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Mɨ bɨiyan inkam komiiyɨm sɨma boɨn, kɨmiir yaiya yai paii rani mɨ kɨma pɨ ta yai aiir saɨngig. Mɨ Jeson mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii ɨkɨm, sɨma umɨrɨm ha saɨngigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Ɨriig
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Mɨ ta ɨiya saiir nɨiyaka iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma Pol, Sailas sowiirɨn om Beria hɨriir yɨkropki. Mɨ ɨiya sɨma om Beria hɨr nɨmbiyamɨm mɨ sɨma ɨna yapnɨnopkainamɨm Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Mɨ Juda iikamɨm om Beria hɨranɨm, sɨmiir kwoɨnɨm iikamɨm om Tesalonaika hɨranɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga nwowɨm, sɨmiir yai aiir wakaeyamɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma Adi Komii siir yaiyɨm yokwo hɨr nwowɨm, sɨmiira mwaɨnanaeikɨm. Mɨ sɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨni, sɨmiir yaiya yai kaimwoka.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Mɨ Juda iikam whɨekakɨm om Beria hɨranɨm, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ Grik wig whɨekakɨm inɨgakɨm mɨ Grik kam ɨkɨm, sɨma ɨna mɨ aɨngwo tɨbmiigiyɨm.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Mɨ mhoɨiya Juda iikamɨm om Tesalonaika hɨranɨm sɨma wakaeki, Pol siya Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuwi om Beria hɨrɨn. Mɨ sɨma asi namkɨm tɨ om ɨiirɨn. Mɨ sɨma inɨ hopswoɨu iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma Pol siir yɨkropki whɨigbida hɨriir. Mɨ Sailas Timoti sowa ɨni om Beria hɨrar ywokiyo.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Mɨ sɨma Pol siirɨn siyaiini mɨnam nani whɨnapyɨkɨu kwɨriigigɨm, siirɨn om Atens hɨr nadu atkɨnɨugigɨm. Mɨ Pol siya yaiyɨm ɨna boɨnmɨmauugigɨn sɨmiirɨn, Sailas, Timoti sowiirɨm. Siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨngig sowiiramɨn, sowa wa wɨtsɨsau kariiramɨn. Mɨ sɨma ɨna swokɨ haiyɨug apnamɨm om Beria hɨriir. Ɨriig.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Pol siya om komii Atens hɨr ywokwokɨn, Sailas, Timoti sowiirɨmɨn. Mɨ siya ɨna kɨgɨn tɨ om komiiyɨn sɨma uruwai siyaowaini inɨgɨn siirara hainani mɨ siir kwoɨnɨn mɨiyɨk bɨ naɨngwokɨn.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Mɨ siya omaka Juda sɨmiira yai nɨdwokai wakaeiya, saiir yapnɨnopkainam. Mɨ siya Judan iikamɨm mɨ nhɨrɨm Juda iikam tani Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm, siya yai sɨmaka yɨnkɨnwamwarkɨi boɨn. Mɨ siya ɨinokɨinokɨn pa mɨ ami maeyaua iikamkɨ nɨnkɨnɨuwiya saiir. Mɨ siya yaiyɨm pɨ iikamɨm sɨmiir hɨrar mɨ boɨnmɨmauuwi.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Mɨ kam nhɨrɨm Epikuriamni siyɨu nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ kam nhɨrɨm Stoikni siyɨu nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm sɨma yai saɨka yɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn. Nhɨrɨm yɨm ha boɨn, tɨ inkamɨn yai prɨiboɨn prɨiboɨniyɨn siya dimu mɨnam naɨngwowi? Mɨ nhɨrɨm ɨna boɨnɨm, siya uridyɨu biyɨeyɨn om whɨranɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi. Pol siya Jisɨs Krais siir yaiwɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauugɨn sɨmiirɨn. Siya boɨn, Jisɨs siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwokɨn. Mɨ siya ta hɨriinan yaiya saiir boɨnkiyɨn mɨ sɨma ta siir yaiya saiir bɨ wakae nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ sɨma siirɨn yai biyɨe asi nɨkbumbugɨm.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Mɨ sɨma Pol siirɨn asi nɨkɨunamkɨm sɨmiir bɨiyan inkam komiiyɨn siiram, maeyaua yai nɨdwo boɨnaiiya mhɨukɨu Ariopagas hɨrana saiirɨm. Mɨ sɨma boɨn, krɨma ta yaiwɨn kɨbiya kɨra boɨnmɨmauua ɨkɨ iikamɨm sɨmiir mɨ krɨma saiirɨm naɨngwowi saiir wakaeyɨm.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Krɨma ta kɨriir yaiya saiir wakaeyɨm mɨ krɨma ɨni wara wakaeyɨmyokiyɨm. Ta yaiya, ɨni saa ywowa. Mɨ krɨma ta yaiya saiir yai mwo ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm naɨngwowi.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Mɨ iikamɨm om komii Atens hɨranɨm mɨ nhɨrɨm om whɨran iikam ɨkɨm, sɨma om komii Atens hɨrara yamwoni. Mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn yaeya yai whɨr bɨ boɨnikɨm. Nɨɨngaka. Sɨma tɨ yaiwɨn ɨmiirara whrɨe boɨnanaeikaigigɨm.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Mɨ Pol siya bɨiyan inkam komii komiiyɨm mhɨu Aripagas hɨranɨm, sɨmiir whwonkam ɨda yɨnsiin okwo boɨnki. Mɨ siya boɨn, kɨma tɨ kamɨm om komii Atens anɨm kara kɨmiirɨn bɨdi kɨgɨm, kɨma mɨini hanɨɨn mɨriigɨm wou nikwo aeyamɨn.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Mɨ ɨiya kara waraura nwowa mɨ karar bɨdi kɨgɨm digworaekwowɨm wou kɨma nikwo aeyɨm sɨmiirɨn. Mɨ kara bɨiya kwɨra kɨg. Mɨ sɨma yaiya hɨr wɨna hɨnɨɨna wɨnboɨnka. Tɨ Adi Komiiyɨn krɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn. Mɨ tɨ Adi Komiiyɨn kɨma whaowaeyɨn mɨ kɨma siir inɨgɨn hindara whɨsariiyar, prɨihainani. Mɨ kɨmiirɨn tɨ Adi Komiiyɨn, kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn siir boɨnmauuwam tɨri.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Adi Komii siyaɨrgɨn nu nɨnomor mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nonkwokwokiyɨm. Siya, nu nɨnomor sowiir nwowɨm digworaekwowɨm mɨ sɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Mɨ siya omaka inkamkɨ nonkwo mɨriiyɨm, siya sɨmiir bɨ nwowikɨn. Nɨɨngaka.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Siyar hauugikɨm digworaekwo whɨekakɨm iikam ɨmiirɨn. Mɨ omwai waiyayokiyokɨiiyɨn kwoɨnbudɨn pɨ siyar nwowaigɨnɨuwi mɨ sɨmiir kwoɨnɨm asi niyaei. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn hɨriinanar mɨ hauu haigɨnɨu. Mɨ Adi Komii siirɨn digworaekwowɨm, inkam nwɨrkɨn bɨ hauumauu haigɨnɨugɨn. Mɨ siya dimɨn whɨram bɨ whaowaekɨn. Nɨɨngaka.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Bɨikɨ bɨiyɨn Adi Komii siya inkam nwɨrɨn Adam siir nonkwokwokikɨn. Mɨ siir yɨnɨeyɨm, ɨni hoɨmgakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma pɨuɨm kwɨrua bɨ nɨmbiyamkɨm, ɨni pɨupai pɨupai yɨmbiyamɨm. Mɨ sɨmiir nu maeyauɨm sɨma nwowanɨm siyar yɨmbingi, bɨdi bɨdiniya siya tɨkɨ kwoɨnɨn siira naɨngwokwokaigikɨn nu maeyau sɨmiirɨn yapayapa kikɨntɨmtɨo haigɨnɨuɨm. Mɨ siya tɨkɨ ɨiyɨm tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma nɨmbiyamiyɨm, sɨmiir warar yɨnkɨn ɨmbingi.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Mɨ Adi Komii siya hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, krɨma siir kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ siya aru nwo rani, ɨni krɨmiir kingiinar nwowɨn.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Mɨ siir kɨrɨeya krɨmiirɨn omwai saeya waiyayokiyokɨii mɨ krɨma asi nongwomamaɨr aekiyami tɨ nu ɨiirɨn. Kɨmiir inkam nwɨrɨn siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn,
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Mɨ krɨma ɨni Adi Komii siir yɨnisɨm ywowɨm, mɨ krɨmiir kwoɨnɨn ha kɨpi naɨngwo, Adi Komii siya uruwai siyaowai mɨ siya pae mɨnɨm krɨma nonkwokwowiyɨm siya sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Bɨiya kamɨm nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn yai hɨrii bɨ boɨnkɨn digworaekwowɨm sɨma tɨrɨm ta ɨi aiirɨn. Mɨ tariinanɨn siya yai ɨna boɨnɨnaeyɨn iikam whɨekakɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiir nwowɨm. Mɨ siya boɨn, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi. Mɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haimriyɨugig.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Mɨ siya ɨiya kwɨra yɨmbin sɨmiir yaimɨn dimɨnɨm sɨmiir hɨdam. Mɨ siirɨn Adi Komii siya ɨe hɨrankɨ swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn. Mɨ krɨma nwokɨ nɨnoknɨnkɨni, siya Adi Komii siirgɨsiira inkamkɨn. Tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn siyaɨrgɨn, yai hɨdiyɨn.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Mɨ ɨiya sɨma ta yaiya, Pol siya boɨna inkamɨn ɨeyankɨ nɨnsiin ɨdwowɨn siira saiir wakaekiyɨm mɨ nhɨrɨm ɨni siir boɨn grɨnamɨm. Mɨ nhɨrɨm ɨna boɨnɨm, krɨma wɨ kɨriir yai aiirar swokɨ wakae tɨ dimɨn ɨiirɨn.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Mɨ Pol siya sɨmiirɨn ha haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Mɨ iikam nhɨrɨm yaeya naɨngwo tɨbmiigiyɨm, sɨma asi namkɨm saɨkan. Mɨ Daionisias siya nu Ariopagas hɨran kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiir inkam nwɨrkɨn. Mɨ wig ɨra saiir inɨgɨn Damariska. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma ɨni sɨmakar yamɨm. Ɨriig.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.