Lucas 12
Chirin ni Āpo Dyos (IVB) vs NVT
1 Ki do kayanaw no nyaya a mapariparin, myan sa nakpeh riboribo saw a tawotawo a nangay a mangadngey so kapangnanawo ni Jesos, kan maysinlalasag sa do kāro da. Do dawri, inrogi ni Jesos nangnanawo dyirad nanawhen na saw. Binata na dyira a kāna, “Magannad kamo do yapo daw no Parisyo saw. No chakey ko a batahen, iyaw kapaysinsīsingpet da.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ta abaw naitayo a dyinchya maipaboya, mana palimed a dyinchi a mapatakan.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Dawa, no inchirin nyo do kasarisaryan, ki madngey danchin tawotawo do kasedangan. Masaw a iyaw inyarasāas nyo do makatayrahem saw a kwarto, maingengey anchi do katawotawowan.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Sinpangan na, binata pa ni Jesos dyira a kāna, “Ibahey ko dyinyo a sit ko, chamo nyo sabaw mangdimanaw so inawan. Ta katayokan nawri a parinen da dyinyo, apabaw matarek a maparin da.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Ki iballāag ko dyinyo rebbeng na chamo nyo. Nawri pakono chamo nyo si Āpo Dyos a makaparin a mangdiman so inawan kan iya lang myan so panakabalin a mangitapwak so pahad do impyirno. On, ibahey ko dyinyo a iya pakono chamo nyo!
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 “Ta no Dyos, kawayakan naba inyo. Ta chiban nyo saw billit toleng saya a sinsinan so balor, dadwa lang a kaplataw balor dan dadimaw. Asyo a mawayakan aran asa dyirad dyaya?
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ta aran siraw boboh nyo, ki chapatak danan Dyos bidang da. Mamo kamo aba, ta mapatpateg kamo kan aro saw a billit toleng.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Sinpangan na, tinongtong ni Jesos naychirin dyira a kāna, “Ibahey ko dyinyo a aran sino a mangipodno do salapen dan tawotawo a manganohed dana dyaken, ki yaken a Tawo a yapod Hanyit, ipodno konchi do salapen dan anghilis no Dyos.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Ki no mangilibak so kapanganohed na dyaken do salapen dan tawotawo, ilibak konchi do salapen dan anghilis no Dyos.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 “As no aran sino a maychirin so marahet a maikontra dyaken a Tawo a Yapod Hanyit, maparin pa a mapakawan. Ki no maychirin so marahet a maikontra do Ispirito no Dyos, mapakawan abanchi a polos.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “An yangay daynyo a idarom do salapen da do sinagoga da sa kan do salapen dan pangolo da saw kan siraw magtotoray da saw, ki mabakel kamo aba an maypāngonchiw kaikalintegan nyo so inawan nyo, mana chabakel nyo aba an āngo nchiw itbay nyo dyira.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Ta do dawri a oras, ki ipakatoneng anchi dyinyo no Ispirito Santo kosto a atbay nyo.” Nawriw inbahey ni Jesos dyira.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Ki myan daw asa dyirad tawotawo saw a nakabata syad Jesos a kāna, “Maistro, ibahey mo pad kakteh kwaya, ta itoroh naranaw binglay kod tawid namenaw dyirad inyapwan namenaw!”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Ki kānan Jesos, “Namna, āngo ta yaken? Sino nanoroh dyaken so rebbeng a mapaycharwa dyinyo so tawid nyo a maykakteh?”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Binata pan Jesos dyira a kāna, “Magannad kamo, kan aywanan nyo kapangtokto nyo do tabo a kitan kapayagom, ta machipariho aba polos byay do warawara a aran myan dana dyinyo a tabo.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Ki do dawri, inbahey ni Jesos dyiraw nya pangarig: “Myan asa mabaknang, kan nakaapit so aro do talon naw.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Ki binata nad aktokto na, ‘Āngo paro parinen ko? Abayaw rakoh a pangayan kos naapit kwaya.’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Ki naktokto na, ‘On, nyaw parinen ko. Rakraken ko agāmang ko saw tan patneken konchiw rakorakoh pa tan myan pangayan kos naapit kwaya kan siraw warawara ko saya.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 As batahen konchi do mismo a inawan ko a, “Magasat ako, ta myan danaw chabyay ko do aro a tawen! Maydamnay dananchiw kabibyay ko, ta tod ako a koman, minom, kan magragsak!”’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Ki do kayan naw a mangtokto so komwan, binata no Dyos dya a kāna, ‘Abos arang a tawo! Do dyaya ahep, singiren ko byay mo. As tabo san nyaya a inakpeh mo, sino paro magtawid sya?’
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 “Komwan anchiw payparinan dan mangpeh sayas aro a kinabaknang da a alit na mapobri sad salapen no Dyos.” Nawriw nandan pangarigaya ni Jesos.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Sinpangan na, tinongtong ni Jesos naychirin dyirad nanawhen na saw a kāna, “Nyaw paynamotan na a ibahey ko dyinyo a chabakel nyo abaw byay nyo a maynamot do kanen nyo, mana inawan nyo a maynamot do laylay nyo.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Ta iyaw byay nyo, ki mapatpateg kan isobo nyo, as kan iyaw inawan nyo, ki mapatpateg kan laylay nyo.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Chiban nyo pa saw kak saya. Maymoha kan magranyi sabaya, as kan abayaw agāmang mana bengbeng da, ki pakanen sayan Āpo Dyos! Pango narananchi dyinyo a mapatpateg kamo di Āpo Dyos kan siraw manomanok saya!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 “Asa pa. Sino dana dyinyo makapanaro so byay na do aran asa kaoras a maynamot do nakabakel na? Polos!
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Dawa, an dyi nyo a marawa a parinen taydedekeyaya, āngo ta pakariribokan nyo saw kadwan saya?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Chiban nyo saw sabong saya a bakong an maypāngo kapaypararakoh da. Asyo sa maytarabako, kan asyo sa mayrayirayit? Ki chiban nyo pas Āri Solomon a kababaknangan an myan laylay na a mapinpintas pa kan siraw nya sabong?
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Ki an laylayan san Āpo Dyos tametamek sayad lobongaya a magla sichangori kan kahayo nan delak a masosohan, inyo dananchiw dyi na malaylayan a masissisīta kamo a adayo kan siraw nya tamek? Oltimwaya kadēkey no kapanganohed nyo!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Dawa, inyo, ki iya abaw kanen nyo kan inomen nyo yanan aktokto nyo a pakariribokan nyo ah, as kan dyi nyo pakono a chabakel!
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Ta iyaw kapaychichwasaya so nawri, iyaw chabalay dan dyi saya manganohed do Dyos do lobongaya. As dawa, tahatahan nyo saba, ta si Āmang nyod hanyit, ki chapatak na itoroh machita nyo.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 As nawri pakono chichwasen nyo pagtorayan no Dyos tan tabo masisita saya machita nyo, ki itoroh na sanchi a tabo dyinyo.”
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 “As dawa, inyo a nanawhen ko, mabakel kamo aba a aran dyi kamo a aro, ta inranta naynyo ni Āmang nyo a Dyos a machipagtoray dya do pagtorayan naya.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Ngay, ilāko nyo warawara nyo, as kaitoroh nyo so naglakwan nyowaw dyirad mapopobri saw. Nawriw akpehen nyo kinabaknang nyo do hanyit a dya mapatawos kan dya maronot a nawriw pinakapitaka nyo a dya matakaw kan polos a dya mararayaw.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ta an dino yanan hahawen nyo a kinabaknang nyo, dawriw yanan aktokto nyo.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Binata pan Jesos dyirad nanawhen naw a kāna, “Machita a nāw kamo pakono a nakasagāna kan nāw pakono a somdeb no soho nyo.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Akma kam pakono so adipen saw a mangnanaya so kasabat no āmo daw a yapod kasaran. Ta anchan mawara a magtoktok, sigida sa manyiwang, as kapasdep da sya.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Magasat saw akma siras nya adipen a nakasagāna a mangnanaya do kawaran āmo da. Ibahey ko dyinyo oyod. Paybadiwen sanchin āmo daw a paydisnahen nya sa adipen do kanan, kan pangidasar na sa.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 On, magasat saw nya adipen a nāw da nakasagāna a mangnanayas āmo daw a aran do abak no ahep mana panonotong!
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Ki kaawāten nyo nya: An chapatak no akin bahay iyaw orasaw a kangay no manakanakaw do bahay na, syimpri, ipalōbos naba a makasdep manakanakawaw.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Komwan kamo pakono a pirmi a nakasagāna, ta mangay akonchi a Tawo a Yapod Hanyit do dyi nyo a hahawen a oras.” Nawriw binata ni Jesos dyira.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Sinpangan na, inyahes ni Pedro di Jesos a kāna, “Āpo, yamenoriw pangibaheyan mos nawri a pangarig, mana aran siraw tabo tawotawo saya?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Ki tinbay ni Āpo Jesos a kāna, “Iyaw mapagtalkanaw kan masirib a adipen, ki iyanchiw talken āmo naw a manyidechideb siras rarayay na saw a adipen, kan iyanchiw maminglay dyira so kanen da.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Magasat nawri a adipen an masabatan āmo naw a madama na pariparinen inbilin naw.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Ibahey ko dyinyo oyod. Payparinen anchi no āmo naw a iya danaw mangaywan so tabo warawara na.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Ki an kaspangarigan, batahen nawri a adipen do aktokto na a, ‘Mahay pa ngata mawaraw āmo kwaw.’ Do dawri, nāw narana mangkabkabil siras kapayngay naw a adipen a mahahakay kontodo mababakes saw, as kapagbokbokatot kan kapachichinom na.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Sinpangan na, nyeng a mawaraw āmo naw do dyi na hahawen a araw kan oras do kadama naw a mamariparin so komwan. Ayket na, syimpri dosāen nanchi a dimanen. On, ipanānam nanchi dyaw no dosa daw no dya manganohed do Dyos.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 “Iyaw adipen a sigod a makapatak so chakey no āmo na, as alit na dyi na isagāna a parinen, abaw dwadwa an dyinchya magagara masapsaplit.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Ki no adipen a dya makapatak so chakeyaw no āmo naw, as nakagatos kan rebbeng na a madosa, ki mapapaw dosa na. Ta kāda tawo a natorohan so aro, aronchiw mahahaw a yapo dya. As kāda tawo a mapagtalkan so aro, ki arwaronchiw atbayen na.”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Sinpangan na, inpangarig ni Jesos dyira iyaw nya: “No panggep ko a nangay do lobongaya, ki mangyangay ako so apoy a pakaokoman tawotawo, kan taywara danaw kakey ko a somdeb dana pakono!
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Ki machita a manma ko a anōsan so kalidyatan, kan iyanchiw nyaw taywara pakariribokan ko a mandad kakabos na.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 “Iktokto nyo āno a nangay ako a mangyangay so kapaychachapya do lobongaya? Engga, ta inyangay ko kapaysisyay dan tawotawo.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Somiknan sichangori, masisyay tawotawo do asa a pamilya. An dadima sa, machikontra sanchiw tatdwaw do dadwa saw. Masaw siraw dadwaw do tatdo saw.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Iyaw āmangaw, ki kontraen naw anak naw a mahakay. Masaw anak a mahakay do āmangaw. As no ānang, ki kontraen naw anak naw a mabakes. Masaw anakaw a mabakes do ānang naw. As iyaw katogangan a mabakes, ki kontraen nanchiw manogang naw a mabakes. Masaw manogangaw a mabakes di katogangan na a mabakes.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Binata pan Jesos dyirad tawotawowaw daw a kāna, “An maboya nyo a makonem do laod, nyeng a ibahey nyo a ‘Alla, īto chimoy,’ as kan oyod a machimoy.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Komwan an itaw salawsaw, batahen nyo a ‘Aysa! Makohat anchi,’ ki oyod.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Maysinsīsingpet kamo! Chapatak nyo mangikeddeng so kāwan do kaboya nyo so pangilasinan do tanaya kan do kademdeman, ki āngo ta maawātan nyo abaw chakey a batahen no pangilasinan saya a pariparinen Āpo Dyos sichangori a maynamot dyaken?”
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Tinongtong ni Jesos naychirin dyira a kāna, “Āngo ta osaren nyo abaw pangtoktwan nyo an āngo maganay a parinen nyo?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 An myan makey a mangidarom dyimo, maganaganay an sakbay a maidarom ka do pangokoman, ki posposan mo mangay a machikapya dya an myan paw oras mo. On, ta āngo nchan iparawat naymo do okom, as iparawat naymo no okomaw do polis a mamosek dyimo do bahodan.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Ibahey ko dyinyo oyod a mabongtot kanchi daw a mandad kaitarkas mo a tabo so ōtang mo.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.