Lucas 12
Chirin ni Āpo Dyos (IVB) vs NAA
1 Ki do kayanaw no nyaya a mapariparin, myan sa nakpeh riboribo saw a tawotawo a nangay a mangadngey so kapangnanawo ni Jesos, kan maysinlalasag sa do kāro da. Do dawri, inrogi ni Jesos nangnanawo dyirad nanawhen na saw. Binata na dyira a kāna, “Magannad kamo do yapo daw no Parisyo saw. No chakey ko a batahen, iyaw kapaysinsīsingpet da.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ta abaw naitayo a dyinchya maipaboya, mana palimed a dyinchi a mapatakan.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Dawa, no inchirin nyo do kasarisaryan, ki madngey danchin tawotawo do kasedangan. Masaw a iyaw inyarasāas nyo do makatayrahem saw a kwarto, maingengey anchi do katawotawowan.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Sinpangan na, binata pa ni Jesos dyira a kāna, “Ibahey ko dyinyo a sit ko, chamo nyo sabaw mangdimanaw so inawan. Ta katayokan nawri a parinen da dyinyo, apabaw matarek a maparin da.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ki iballāag ko dyinyo rebbeng na chamo nyo. Nawri pakono chamo nyo si Āpo Dyos a makaparin a mangdiman so inawan kan iya lang myan so panakabalin a mangitapwak so pahad do impyirno. On, ibahey ko dyinyo a iya pakono chamo nyo!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 “Ta no Dyos, kawayakan naba inyo. Ta chiban nyo saw billit toleng saya a sinsinan so balor, dadwa lang a kaplataw balor dan dadimaw. Asyo a mawayakan aran asa dyirad dyaya?
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ta aran siraw boboh nyo, ki chapatak danan Dyos bidang da. Mamo kamo aba, ta mapatpateg kamo kan aro saw a billit toleng.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Sinpangan na, tinongtong ni Jesos naychirin dyira a kāna, “Ibahey ko dyinyo a aran sino a mangipodno do salapen dan tawotawo a manganohed dana dyaken, ki yaken a Tawo a yapod Hanyit, ipodno konchi do salapen dan anghilis no Dyos.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ki no mangilibak so kapanganohed na dyaken do salapen dan tawotawo, ilibak konchi do salapen dan anghilis no Dyos.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 “As no aran sino a maychirin so marahet a maikontra dyaken a Tawo a Yapod Hanyit, maparin pa a mapakawan. Ki no maychirin so marahet a maikontra do Ispirito no Dyos, mapakawan abanchi a polos.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “An yangay daynyo a idarom do salapen da do sinagoga da sa kan do salapen dan pangolo da saw kan siraw magtotoray da saw, ki mabakel kamo aba an maypāngonchiw kaikalintegan nyo so inawan nyo, mana chabakel nyo aba an āngo nchiw itbay nyo dyira.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Ta do dawri a oras, ki ipakatoneng anchi dyinyo no Ispirito Santo kosto a atbay nyo.” Nawriw inbahey ni Jesos dyira.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ki myan daw asa dyirad tawotawo saw a nakabata syad Jesos a kāna, “Maistro, ibahey mo pad kakteh kwaya, ta itoroh naranaw binglay kod tawid namenaw dyirad inyapwan namenaw!”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ki kānan Jesos, “Namna, āngo ta yaken? Sino nanoroh dyaken so rebbeng a mapaycharwa dyinyo so tawid nyo a maykakteh?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Binata pan Jesos dyira a kāna, “Magannad kamo, kan aywanan nyo kapangtokto nyo do tabo a kitan kapayagom, ta machipariho aba polos byay do warawara a aran myan dana dyinyo a tabo.”
15 Então lhes recomendou:
16 Ki do dawri, inbahey ni Jesos dyiraw nya pangarig: “Myan asa mabaknang, kan nakaapit so aro do talon naw.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ki binata nad aktokto na, ‘Āngo paro parinen ko? Abayaw rakoh a pangayan kos naapit kwaya.’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ki naktokto na, ‘On, nyaw parinen ko. Rakraken ko agāmang ko saw tan patneken konchiw rakorakoh pa tan myan pangayan kos naapit kwaya kan siraw warawara ko saya.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 As batahen konchi do mismo a inawan ko a, “Magasat ako, ta myan danaw chabyay ko do aro a tawen! Maydamnay dananchiw kabibyay ko, ta tod ako a koman, minom, kan magragsak!”’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Ki do kayan naw a mangtokto so komwan, binata no Dyos dya a kāna, ‘Abos arang a tawo! Do dyaya ahep, singiren ko byay mo. As tabo san nyaya a inakpeh mo, sino paro magtawid sya?’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 “Komwan anchiw payparinan dan mangpeh sayas aro a kinabaknang da a alit na mapobri sad salapen no Dyos.” Nawriw nandan pangarigaya ni Jesos.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Sinpangan na, tinongtong ni Jesos naychirin dyirad nanawhen na saw a kāna, “Nyaw paynamotan na a ibahey ko dyinyo a chabakel nyo abaw byay nyo a maynamot do kanen nyo, mana inawan nyo a maynamot do laylay nyo.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ta iyaw byay nyo, ki mapatpateg kan isobo nyo, as kan iyaw inawan nyo, ki mapatpateg kan laylay nyo.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Chiban nyo pa saw kak saya. Maymoha kan magranyi sabaya, as kan abayaw agāmang mana bengbeng da, ki pakanen sayan Āpo Dyos! Pango narananchi dyinyo a mapatpateg kamo di Āpo Dyos kan siraw manomanok saya!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 “Asa pa. Sino dana dyinyo makapanaro so byay na do aran asa kaoras a maynamot do nakabakel na? Polos!
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Dawa, an dyi nyo a marawa a parinen taydedekeyaya, āngo ta pakariribokan nyo saw kadwan saya?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Chiban nyo saw sabong saya a bakong an maypāngo kapaypararakoh da. Asyo sa maytarabako, kan asyo sa mayrayirayit? Ki chiban nyo pas Āri Solomon a kababaknangan an myan laylay na a mapinpintas pa kan siraw nya sabong?
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ki an laylayan san Āpo Dyos tametamek sayad lobongaya a magla sichangori kan kahayo nan delak a masosohan, inyo dananchiw dyi na malaylayan a masissisīta kamo a adayo kan siraw nya tamek? Oltimwaya kadēkey no kapanganohed nyo!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Dawa, inyo, ki iya abaw kanen nyo kan inomen nyo yanan aktokto nyo a pakariribokan nyo ah, as kan dyi nyo pakono a chabakel!
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Ta iyaw kapaychichwasaya so nawri, iyaw chabalay dan dyi saya manganohed do Dyos do lobongaya. As dawa, tahatahan nyo saba, ta si Āmang nyod hanyit, ki chapatak na itoroh machita nyo.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 As nawri pakono chichwasen nyo pagtorayan no Dyos tan tabo masisita saya machita nyo, ki itoroh na sanchi a tabo dyinyo.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “As dawa, inyo a nanawhen ko, mabakel kamo aba a aran dyi kamo a aro, ta inranta naynyo ni Āmang nyo a Dyos a machipagtoray dya do pagtorayan naya.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ngay, ilāko nyo warawara nyo, as kaitoroh nyo so naglakwan nyowaw dyirad mapopobri saw. Nawriw akpehen nyo kinabaknang nyo do hanyit a dya mapatawos kan dya maronot a nawriw pinakapitaka nyo a dya matakaw kan polos a dya mararayaw.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Ta an dino yanan hahawen nyo a kinabaknang nyo, dawriw yanan aktokto nyo.”
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Binata pan Jesos dyirad nanawhen naw a kāna, “Machita a nāw kamo pakono a nakasagāna kan nāw pakono a somdeb no soho nyo.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Akma kam pakono so adipen saw a mangnanaya so kasabat no āmo daw a yapod kasaran. Ta anchan mawara a magtoktok, sigida sa manyiwang, as kapasdep da sya.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Magasat saw akma siras nya adipen a nakasagāna a mangnanaya do kawaran āmo da. Ibahey ko dyinyo oyod. Paybadiwen sanchin āmo daw a paydisnahen nya sa adipen do kanan, kan pangidasar na sa.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 On, magasat saw nya adipen a nāw da nakasagāna a mangnanayas āmo daw a aran do abak no ahep mana panonotong!
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ki kaawāten nyo nya: An chapatak no akin bahay iyaw orasaw a kangay no manakanakaw do bahay na, syimpri, ipalōbos naba a makasdep manakanakawaw.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Komwan kamo pakono a pirmi a nakasagāna, ta mangay akonchi a Tawo a Yapod Hanyit do dyi nyo a hahawen a oras.” Nawriw binata ni Jesos dyira.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Sinpangan na, inyahes ni Pedro di Jesos a kāna, “Āpo, yamenoriw pangibaheyan mos nawri a pangarig, mana aran siraw tabo tawotawo saya?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ki tinbay ni Āpo Jesos a kāna, “Iyaw mapagtalkanaw kan masirib a adipen, ki iyanchiw talken āmo naw a manyidechideb siras rarayay na saw a adipen, kan iyanchiw maminglay dyira so kanen da.
42 O Senhor respondeu:
43 Magasat nawri a adipen an masabatan āmo naw a madama na pariparinen inbilin naw.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ibahey ko dyinyo oyod. Payparinen anchi no āmo naw a iya danaw mangaywan so tabo warawara na.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ki an kaspangarigan, batahen nawri a adipen do aktokto na a, ‘Mahay pa ngata mawaraw āmo kwaw.’ Do dawri, nāw narana mangkabkabil siras kapayngay naw a adipen a mahahakay kontodo mababakes saw, as kapagbokbokatot kan kapachichinom na.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Sinpangan na, nyeng a mawaraw āmo naw do dyi na hahawen a araw kan oras do kadama naw a mamariparin so komwan. Ayket na, syimpri dosāen nanchi a dimanen. On, ipanānam nanchi dyaw no dosa daw no dya manganohed do Dyos.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Iyaw adipen a sigod a makapatak so chakey no āmo na, as alit na dyi na isagāna a parinen, abaw dwadwa an dyinchya magagara masapsaplit.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ki no adipen a dya makapatak so chakeyaw no āmo naw, as nakagatos kan rebbeng na a madosa, ki mapapaw dosa na. Ta kāda tawo a natorohan so aro, aronchiw mahahaw a yapo dya. As kāda tawo a mapagtalkan so aro, ki arwaronchiw atbayen na.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Sinpangan na, inpangarig ni Jesos dyira iyaw nya: “No panggep ko a nangay do lobongaya, ki mangyangay ako so apoy a pakaokoman tawotawo, kan taywara danaw kakey ko a somdeb dana pakono!
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ki machita a manma ko a anōsan so kalidyatan, kan iyanchiw nyaw taywara pakariribokan ko a mandad kakabos na.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 “Iktokto nyo āno a nangay ako a mangyangay so kapaychachapya do lobongaya? Engga, ta inyangay ko kapaysisyay dan tawotawo.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Somiknan sichangori, masisyay tawotawo do asa a pamilya. An dadima sa, machikontra sanchiw tatdwaw do dadwa saw. Masaw siraw dadwaw do tatdo saw.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Iyaw āmangaw, ki kontraen naw anak naw a mahakay. Masaw anak a mahakay do āmangaw. As no ānang, ki kontraen naw anak naw a mabakes. Masaw anakaw a mabakes do ānang naw. As iyaw katogangan a mabakes, ki kontraen nanchiw manogang naw a mabakes. Masaw manogangaw a mabakes di katogangan na a mabakes.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Binata pan Jesos dyirad tawotawowaw daw a kāna, “An maboya nyo a makonem do laod, nyeng a ibahey nyo a ‘Alla, īto chimoy,’ as kan oyod a machimoy.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Komwan an itaw salawsaw, batahen nyo a ‘Aysa! Makohat anchi,’ ki oyod.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Maysinsīsingpet kamo! Chapatak nyo mangikeddeng so kāwan do kaboya nyo so pangilasinan do tanaya kan do kademdeman, ki āngo ta maawātan nyo abaw chakey a batahen no pangilasinan saya a pariparinen Āpo Dyos sichangori a maynamot dyaken?”
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Tinongtong ni Jesos naychirin dyira a kāna, “Āngo ta osaren nyo abaw pangtoktwan nyo an āngo maganay a parinen nyo?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 An myan makey a mangidarom dyimo, maganaganay an sakbay a maidarom ka do pangokoman, ki posposan mo mangay a machikapya dya an myan paw oras mo. On, ta āngo nchan iparawat naymo do okom, as iparawat naymo no okomaw do polis a mamosek dyimo do bahodan.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Ibahey ko dyinyo oyod a mabongtot kanchi daw a mandad kaitarkas mo a tabo so ōtang mo.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.