Gênesis 31
Chirin ni Āpo Dyos (IVB) vs NTLH
1 Do dawri, nadngeyan ni Jakob iyaw riklamo dan pōtotaw ni Laban a kon da, “Taywara danayas Jakob, ta appīten naranaya tabo dyiran Āmang, as kan si Āmangayaw nakayapwan tabo kinabaknang na!”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Nadlaw pa ni Jakob a tomnabang dana dya si Laban, ta akma pabas kasngen na dya do nakarahan.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Do dawri, binata ni Āpo di Jakob a kāna, “Maybidi ka na do tana no inyapwan mo kan kakabagyan mo saw, kan myan ako a mangay-aywan dyimo.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 As dawa, nanoboy si Jakob so mangay a mangibahey dyirad dadwaw a baket na a sa Rakel kan Lea a mayboboya sa do pamaaraban naw siras binyay na saw.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Do kawara dad yanan naw, binata na dyira, “Natonngan ko a matabang dana si āmang nyo dyaken, ta akma paba do kachwaw. Ki aran komwan, ki nāw na aywanan yaken no Dyosaw a daydayāwen ni āmang ko.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Chapatak nyo na an maypāngo kagaget ko do kapaytarabako ko di āmang nyo.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Ki alit na a kinosit na yaken, kan naypisa aba lang, ta pirmi dana kinosit na yaken do nagtolagan namen a tangdan ko. Ki bāli, ta inpalōbos aban Dyos a rinanggasan na yaken.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Ta do kaibahey naw a mabochibochit iyaw binyay a dyira ko a tangdan ko, ki naymanganak sa tabo binyay na so mabochibochit. As do kaibahey naw a orit-oritan iyaw binyay a tangdan ko, ki naymanganak dana sa tabo so orit-oritan.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Dawa, oyod a sinidongan ni Āpo Dyos yaken, ta inhap na saw pinakadyira kwaw do dyira saw ni āmang nyo a pinabidi dyaken.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Do naypisa do chimpon kapagdadakep dan kalding, tinayēnep ko. Ki naboya kwaw do tayēnep ko a siraw tōro a kalding a mangdakep so mababakes saw a kalding, ki maynana orit-oritan, mabochibochit, kan malabalabang.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Sinpangan na, do tayēnep ko, nagparang iyaw Anghil no Dyos a nachisarsarita dyaken, as kan naychirin dyaken a kāna, ‘Jakob.’ Ki inatbay ko, ‘Ari ako dya, mo Āpo.’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Binata na pa, ‘Chiban mo saw tabo tōro saya a kalding a mangdakep. Maynana sa orit-oritan, mabochibochit, kan malabalabang. Yaken akin plano so nyaya, ta naboya ko tabo marahet a pinarin Laban dyimo.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Yaken iyaw Dyosaw a napaboya dyimo do Betel a napatnekan mo so pakanaknakman a bato a pinadwan mo so lana, as kan do dawriw, nagkaryan mo dyaken. Changori, karwan mo naw tanaya dya, as kan maybidi ka do nakayanakan mo a tana.’”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Katayokan nakapaychirin Jakob, tominbay sa Rakel kan Lea a kon da, “Aysa! An komwan, ari pawriw matawid namen di Āmang?
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Inbidang nabawri yamen a istranghiro sichangori? Pi! Akma naya yamen inlāko, as iyaw kwartaw a pagbayad mo dyamen, ki nagasto narana.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 An komwan, masyirto danaw tabo a kinabaknang a inhap no Dyos di āmang namen, ki dyamen dana kan siraw anak namen saya. Dawa, sichangori, parinen mo iyaw inbahey no Dyos dyimo.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Sinpangan na, do nakapakarobwat daranaw da Jakob, pinasakay naw pōtot na saw kan dadwaw a baket na do kamilyo saw.
17 — ausente —
18 Do dawri, pinanma na sa a tinoyo tabo reprep saw a binyay na, kan inhap na sa tabo warawara naw a nakpeh na do kayan nad Mesopotamya, as kapaybidi narana do Kanaan a tana ni āmang na a si Isaak.
18 — ausente —
19 Do kakaro daranaw da Jakob, aba daw si Laban, ta nangay na sa a ginogodan naipastor saw a karniro na. Dawa, nangay pas Rakel a nanakaw siras didyosen saw ni āmang na.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Asa pa, siniriban Jakob si katogangan na a si Laban a asa Arameo, ta inbahey naba dyaw nakayam na.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Dawa, inalyalistwan na sa inhap tabo warawara kan kinabaknang na, as nakapaglibas da. Inabtang da iyaw Oksong a Oprates, kan tinongtong daw nayam a kominwan do katokotokonanaw do tana a Galaad.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Do chatatdo naranaw a karaw do nakapakakaro daranaw da Jakob, nadamag ni Laban a naglibas si Jakob.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Do dawri, nanyeng na inhap kadwan saw a kakabagyan na, as nakalakat da sa Jakob. Papito a karaw da a nanglakat sira, as nakadas da sira do katokotokonanaw do Galaad.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Ki do ahepaw a sakbay a kadas da sira, pinaytayēnep no Dyos si Laban a taga Aram a binata na dya a kāna, “Magannad kam Laban, ta salsalyan mwabas Jakob.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Ki do dawri, nagtolda dana sa Jakob do katokotokonanaw do Galaad. As aran sa Laban, do nakapakarapit daw daw, ki nagtolda sa.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Do nakapayboya daw, inyahes ni Laban di Jakob a kāna, “Barok, āngo ta pinarin mo komwan? Sinikapan mo yaken a tod mo sa inkaro pōtot ko saya a akma say mababakes a natiliw do paggogobatan.
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Āngo ta sinikapan mo yaken a inkorimed mo komnaro a dya nagpakada? An inbahey mo dyaken, aysa, siraragsak ako a nangparobwat dyinyo so piknik a makankantaan kan matoktokaran so tamtambor kan gitgitara.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Dyi mo paya yaken a tinorohan so chimpo ko a nangiliw siras apōko ko kan siraw anak ko saya. Samna! Oltimo a makkwan nyaya a pinarin mo dyaken!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Myan panakabalin ko a mangdosa dyimo. Ki kahep do nakapaytayēnep ko, naychirin dyaken Dyosaw a daydayāwen ni āmang mo a dyi koymo a salsalyan.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Chapatak ko a komnaro ka, ta taywara danaw kangsah mo a maybidi do yanan āmang mo. Ki āngo ta tinakaw mo pa saw didyosen ko saw?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Tominbay si Jakob dya a kāna, “On, mo Āmang, nayyayo ako, ata, mamo ako ngamin. Ta no myan do aktokto ko, ki angwan ibabāwi mo saw anak mo saya an matonngan mo a komaro ako.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 As no didyosen mo saw, taywaran yaken nanakaw? Do salapen dan kabagyan ta saya a sistigo ta, yay mo a chichwasen dyira mo saya bata mo do dya, as hapen mo, as kan dimanen taw nawri a tawo a pakadongswan mo so didyosen mo saya.” Komwan binata ni Jakob, ta chapatak naba a tinakaw ni Rakel didyosen saw ni Laban a āmang na.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Maynamot ta komwan inbahey ni Jakob, nangay si Laban do toldaw ni Jakob a naychichwas. Komwan pa a naychichwas do toldaw ni Lea kan siraw dadwaw a adipen a mababakes, ki abaw nachichwasan na didyosen daw. Do nakahbot naw do toldaw ni Lea, somindep do toldaw ni Rakel.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Ki nasakbay nakahap ni Rakel so didyosen saw ni āmang na, as nakaitayo na sira do bolsaw no pasangaw no kamilyo na, as nakadisna na sya. Naychahel si Laban do tabo irahemaw no tolda naw, ki abaw naboya na.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Binata ni Rakel di āmang na a kāna, “Makasoli kaba, mo Āmang, do dyi kwaya paytēnekan, ta marodit akwaw.” Dawa, tinongtong ni Laban naychichwas, ki abaw naboya na dyirad didyosen na saw.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Do dawri, maynamot ta komwan napariparin, nakasoli dana si Jakob di Laban. Dawa, pinaydabdab nas katogangan na a kāna, “Aysa! Āngo marahet a pinarin ko dyimo ta dawa? Āngo nakagatosan ko tan lakatan mo yaken, mo Āmang?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Changori a tayoka danaw kapaychahel mo do tabo warawara ko, aryoriw naboya mo a dyira mo? An myan, ngay, pangayen mo do kasalasalapan taya tan maboya da no kakabagyan ta saya an sino kosto dyaten.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Dadwa poho a katawen a minyan ako dyimo a nagsirbi. Kinapya ko sa inaywanan karniro kan kalding mo saw tan abo nasday a anak dan pangganakan mo saw, kan abaw inichan ko aran asa maloko a binyay mo.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 An myan naw dimanen maranggas a animal a binyay mo, ki tod ko a binayādan. Inyangay kwaba inpaneknek dyimo a abo gatos ko. An myan natakaw aran maraw mana mahep, inpapīlit mo a bayādan ko.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Aro napadas ko a lidyat do kapangaywan ko siras binyay mo. An maraw, inanōsan ko iyaw kohat no araw. An mahep, inibtoran ko hanebneb. Abaw īmas no kapakaycheh ko, ta napohaw ako pa.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Komwan lidyat ko do dadwa poho a katawen a kayan ko dyimo. Nagikāro ako so asa poho kan apat a katawen tan makabahay ko saw dadwaya anak mo. Anem pa katawen a inaywanan ko saw binyay mo saw tan myan hahawen ko a pinakadyira ko dyirad orbon saw a tangdan ko yapod dyimo. Ki alit na pa pirmi mo a binalbalīwan pinakadyira ko a tangdan.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 An dyi na sinidongan yaken no Dyos ni simna Abraham a daydayāwen ni āmang ko a si Isaak, pinayam mo yaken a sibahabahas. Ki naboya ni Āpo Dyos an mango lidyat ko kan kagaget kwa naytarabako. As dawa, kahep pinaydabdab naymo do tayēnep mo.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Do dawri, maynamot ta komwan inbahey ni Jakob, tominbay si Laban a kāna, “Tabo myan saya dya sichangori, ki dyaken saw nawri. Ta siraw baket mo saya, ki anak ko sabawri? Siraw pōtot mo, ki apōko ko. Tabo binyay mo, ki yapod binyay ko. Ki aran komwan, maparin kwaba a tod a ahapen saw anak kwaya a paybidi sichangori. Masaw dyirad apōko ko saya.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Sichangori, ki maganay an magtolag ta so bayo, as kan pawpohen taw batobato saya a pangpaneknek ta so dyi ta kapagbabāwi do nagtolagan taya.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Do dawri, nanghap si Jakob so rakoh a bato, as pinaytēnek na.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Sinpangan na, inbahey na dyirad rarayay naw a tongtongen daw manghap so bato a pawpohen dad omdibonaw no pinatnek naw a rakoh a bato. Do katayoka daw, naychakakan sa do bitaw no inopo daw a bato.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Pinangaranan ni Laban nyaya nawpo a bato so Jegar-Sahadota do chirin na Arameo. As si Jakob, ki pinangaranan na so Galed do chirin na Hebreo.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Binata ni Laban di Jakob a kāna, “Magsirbiw nya a mangipaneknek so nagtolagan taya.” Nyaw naynamotan na a napangaranan nya nawpo a bato so Galed.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Binata pa ni Laban di Jakob a kāna, “Si Āpo pakono pirmi a omchidechideb dyaten do kapaybawa taya.” Dawa, nayngaran paw nawri a nawpo a bato so Mispa.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Tinongtong ni Laban naychirin a kāna, “An ranggasan mo saw pōtot ko saya a baket mo, mana an mangabahay ka pas matarek, aran dyi kwa maboya mana chapatak, naknakmen mo a chichiban na yaten no Dyos a iyaw makapaneknek so nagtolagan taya.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Cha dyaw inopo ko saya a bato kan pinatnek ko a rakoh a bato do payawan tayas changori.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Dawa, dyi ta pakono a kawayakan nyaya mohon ta a pamaneknek so tolag ta. Nya pakono akmay balat an myan marahet a panggep no katakatayisa dyaten.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Iyaw Dyos pakono a dinaydāyaw ni simna Abraham, Nahor, kan āmang daw mangokom dyaten an sino dyaten mangrarayaw so tolag taya.” Sinpangan na, nagkari si Jakob do salapen no Dyos a daydayāwen āmang na a si Isaak.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Do katayoka da nagtolag, sinosohan ni Jakob do dawri a tokon asaw a binyay a indāton na do Dyos. Sinpangan na, tinawagan na saw kakabagyan naw a machakan dya. Katayoka da, minisan dana sa daw.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Do kamabekasanaw, dinadek ni Laban saw apōko naw kan siraw dadwaw a anak na a mabakes, as binindisyonan na sa. Katayoka na, komnaro dana sa Laban daw a somnabat do tana da.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.