Mateus 13
Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs VC
1 Ay kitun kam ma algaw, ay lummawán ne Jesus kitu balay, ay se yala nawe nagtutúgaw kitu kapanágan tu pisung.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ay adu pànang datu tolay ya gummánat kaggína. Ay díkod, nawe nagtugaw kitu biray se la umàráng kadatu tolay nga nagtutúgaw wala kitu kapanágan.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ay adu datu netù-tùgud na ngamay nepangárig nada. Ay nán na nga nagpangárig, “Uwad tolay ya nawe nagwárit ka aggì ka tálun na.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Kaggína nga magwárit tin, ay nagdattág datu duddúma kitu dálen. Ay inumbet datu an-anù se da immin sinimtúán.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Ay nagdattág datu duddúma nga aggì kitu nalus-án na pínát, ay nakaru da nga tumúbu ta akkan da lugud nadarúnán pànang.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ay kane sumínág, ay nalaylay da ngala se nakarsiyán da ta áwan da pànang nga gamut.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Ay nagdattág datu duddúma nga aggì kitu agkadtán. Ay tummúbu da may tummúbu pe datu kaddat nga ittu datu naníput kadatu tumúbu wa aggì.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ay datu duddúma nga aggì, ay nagdattág da kitu kadam-aggán natu lusà. Ay nagbúnga da. Nagbúnga datu duddúma ka adu tutu wala, ay ad-adu kam ya búnga datu duddúma, ay annung na pe ya búnga datu duddúma.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Ay dakayu wa maggigìna kídi, ay lam-lamtan nu pànang ya nagìna nu,” nán ne Jesus.
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ay inumbet datu tù-tùgúdán ne Jesus kaggína, ay se da nán, “Taanna, turám ipangárig ya magtùgud kadaya tolay?” nán da.
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Ay tútu sumungbát te Jesus kaggída nga nán na, “Mepakammu kadakayu daya akkan pikam ma nepakammu kitun mepanggap kiya angngituráy ne Dios, ngamay kaggída ay akkan.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ata dakayu wa atán angngurug, ay maamúngán daya ammu nu, ta senu umadu pànang. Ngamay daya áwan na angngurug, ay mippà oray ya bittì a ammu da.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Ay túya gapu na nga pabeg pangárig ya angngikagì kaggída, áta maddi da mà ilasínán ya angngituráy ne Dios oray sisinnán da, ay se maddi da pe ya awátan oray gigìnán da.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ay díkod mapagintutuwán kaggída tu nán natu Isaias nga,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Ata nagkulnit tin ya uray daya tul-tolay. Ay pinagbangngag da daya talínga da ngin, ay se pinagkúláp da daya mata da. Ata galù da nga makagìna da se makasingan da, ay maawátan da se masingan da ya kà-kàwaán da. Ay magulli da kiyà,’ nán ne Dios, ‘ay pakawanan kuda kadaya bas-básul da,’
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Ngamay maganggam kayu ta malásin nu daya masingan nu se maawátan nu daya magìna nu.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Ay kurug ya nán ku kadakayu nga adu kadatu pagbàbànánan ne Dios kitun se datu namáru wa tolay ya maminya tutu wala nga makasingan kadaya nas-asingan nu se makagìna kadaya nag-agìna nu ngamay akkan da nga nasingan se nagìna.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Ay gìnán nu lugud ya kepapannán natu pangárig mepanggap kitu tolay ya nawe nagwárit ka aggì.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Nu atán makagìna kiya bàbànán na mepanggap ki angngituráy ne Dios, ay se akkan na nga maawátan, ay umbet te Sairu wa mangippà kitu nagìna na. Túyán ya árig datu aggì a nagdattág ki dálen.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ay tu nalus-án na pínát ta nagdattagán datu aggì, ay meárig da kadaya nakagìna kiya bàbànán ne Dios, ay sikkaanggam da nga nangurug.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Ngamay akkan na nepalam-lammat kaggída tu nagìna da. Ay túya akkan nagbayág, ay naglikud da ngin kane umbet ya kapar-parigátan se kapal-palakkán da gapu kitu bàbànán na nagìna da.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ay tu agkadtán nga nagdattagán datu aggì, ay meárig kadaya makagìna kiya bàbànán ne Dios, ay se da nga nangurug. Ngamay gapu ki lid-lídug da kídi ya kalawagán se ya amminya da kiya kinabànáng, ay napsílán tu nammuwán da. Ay díkod áwan nagbal-balínán natu nagìna da.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ay tu nadam-ag ga lusà a nagdattagán datu aggì, ay árig kadaya nakagìna kiya bàbànán ne Dios, ay naawátan da pe. Ay nagbúnga da. Adu búnga datu duddúma, ad-adu pe ya búnga datu duddúma, ay datu duddúma ay adu pànang ya búnga da,” nán ne Jesus.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Ay nagpangárig manin ne Jesus kaggída. Ay nán na, “Ummán pe kídi ya kearígán naya pangiturayán ne Dios. Nawe ya isa nga tolay ya magwárit ka aggì. Ay tu aggì a newárit na, ay áwan na kibukibug.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ngamay kane matúdug ngámin datu tolay yin, ay nawe tu kalínga na nga nagwárit pe ka bukal kaddat, ay se la nawe yin.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Ay díkod, kane magdadakkal datu ammay, ay se da nagbúnga, ay malásin pe yin datu kad-kaddat.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ay díkod datu asassu natu makin-kuwa kitu tálun, ay inumbet da, ay nán da kaggína, ‘Apu, di mà áwan kibukibug ga aggì tu newárit mu kiya tálun? Ay ka wàna lugud ya naggayatán daya kaddat?’ nán da.
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 ‘Ya kumalínga kiyà ya nangippáy kadayán!’ nán na kaggída. ‘Ay piyán mu lugud nu mawe mida nga bàdútán?’ nán da.
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Ngamay, ‘Akkan,’ nán na. ‘Ata get nu metangabàdut nu daya ammay nu bàdútán nu daya kaddat.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Ditán da ngala. Bay-án nuda nga metangaabay kadaya ammay. Ta nu aggagáni, ay kagiyan ku wala kadaya maggáni nga bàdútán da nga munna daya kaddat se da nga pastan da se dada nga sìdúgan. Ay se da ngala ganiyan ya ammay, ay se dada ipintà kiya álang ku,’ nán na,” nán ne Jesus nga nagpangárig.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Ay uwad manin na isa nga pangárig ga nebàbànán ne Jesus kadatu tolay. Ay nán na, “Ya pangiturayán ne Dios, ay meárig pe kiya bukal kaykayu nga mustása nga nemúla naya isa nga tolay.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Bì-bitì a bukal ngamay nu umabay, ay ittu win ya kabayyán nin kadaya ngámin kaykayu. Ay nagbalin ka káyu wa mabalin na pagsùbútán daya an-anù,” nán ne Jesus.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Ay uwad manin na pangárig ne Jesus nga nán na, “Ya angngituráy ne Dios, ay meárig ka bittì a pamalbád nga nekibug naya isa nga babay kiya limmug na nga arína. Ay ummarà tu pamalbád, ay díkod linumbád ngámin tu tallu wa là-lata nga arína,” nán ne Jesus.
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Nepangárig ne Jesus ya inangngagi na kadedi kadatu tolay. Awan na nga nebàbànán kaggída nga akkan na nga nepangárig.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Kinuwa na datun ta senu màwa nga kurug tu kinagi natu pagbàbànánan ne Dios kitun nga nán na, “Idalen ku ka pangárig ya makibàbànán kaggída. Ay ipakammù kaggída ngámin daya akkan pikam ma nepakammu panda kitu nekàwa nedi ya kalawagán,” nán na.
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Ay se la pinanáwan ne Jesus datu adu wa tolay, ay se linumnà kitu balay. Ay inunud pe datu tù-tùgúdán na. Ay nán da kaggína, “Ilaw-lawág mu mán kadakami ya sarut natu pangárig mepanggap kadatu kaddat kitu tálun.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Ay summungbát ta nán na, “Tu nagwárit kitu napiya nga aggì, ay ya nengágan da kitun ka An-anà Tolay.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ay tu tálun, ay ya kalawagán ni. Datu napiya nga aggì, ay ittu dayán daya itur-turayán ne Dios. Ay datu kaddat, ay ittu dayán daya itur-turayán ne Sairu.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Ay tu kumalínga kiyà nga ittu ya nangiwárit kaggída, ay e Sairu. Tu kagáni da, ay ittu ya ipappanda naya kalawagán. Ay datu maggáni ay daya anghel.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Ay nu wà ummán naya kaurnung se kasìdug datu kaddat, ay ummán pe kiyán ya màwa kadaya nadakè a tolay kiya ipappanda naya kalawagán.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ay iyà nga nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay ibon ku daya anghel la umang nga mangurnung kadaya ngámin tolay ya paggayatán naya panagbas-básul se daya ngámin tolay ya nadakè kuk-kuwaan, ay se dada nga isibna kadaya itur-turyán ne Dios.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Ay se dada nga isungap kiya maggatagatang nga apuy. Ay sumángit da se magngar-ngarasiyat da.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ay daya annánà ne Dios, ay atán da ngin kiya pangiturayán naya Ama da nga dumiladiláng da nga ummán kiya mata. Ay dakayu wa malagpat ta manggìna, ay lam-lamtan nu pànang daya magìna nu,” nán na.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 “Ya pangiturayán ne Dios, ay meárig kiya napatag pànang nga kuw-kuwa nga nekubkob kiya unag tálun nga nasmà naya isa nga tolay ya maglà-láku. Ay kane masmà na, ay tinàbúnán na pikam, áta ningbáwan. Ay se yala nagulli ka balay da, ay se na iláku ngámin datu kuw-kuwa na, ay se na mawe gatángan tun na lusà,” nán na.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Ya angngituráy ne Dios, ay meárig pe kídi: Uwad isa nga tolay ya maglà-láku nga magsap-sápul kadaya napatag ga perlas.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ay kane makasuwà ka isa nga napatag pà-pànang nga perlas, ay nawe na neláku ngámin datu kuw-kuwa na, ay se na nga gatángan tun.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Ya pangiturayán ne Dios, ay ummán pe ka dàlis nga medàlis kiya bebay, ay se makálà ka ngámin na baláki daya sissida.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ay kane adu tutu wala ngin tu màna da, ay rinùrut da tu dàlis ka gàdáng, ay se da nga piliyán. Datu napiya, ay ittu datun datu nippáy da ki kiláwag da, ay datu nadakè, ay nippà dada.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Ay ummán pe kídi ya màwa kiya ipappanda naya kalawagán. Umbet daya anghel la mangisibna kadaya nadakè a tolay kadaya namáru.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Ay daya nadakè ay mesungap da kiya maggatagatang nga apuy. Ay sumángit da se magngar-ngarasiyat da.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ay se yala saludsúdán ne Jesus datu tù-tùgúdán na nga nán na, “Maawátan nu ngámin dedi?” nán na. “Ò,” nán da nga summungbát.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ay se na nán kaggída, “Ay lugud, nu atán na magtù-tùgud ki lintag ga mangammu kiya mepanggap kiya angngituráy ne Dios, ay meárig kiya nabànáng nga tolay nga mangilawán kadaya bar-baru se dadán na kuw-kuwa na kiya aggisiruán na,” nán na.
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Ay kane mabalin ne Jesus sin na magkakagi kadatun na pangárig, ay nagtálaw kitúni.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Ay se la mawe kitu íli na kampela ngin. Ay nangisur-súru kitu sinagoga da. Ay nasdaáwan datu naggigìna kaggína. Ay nán da, “Kawà nád ya naggayatán naya sírib nedi ya tolay se ya pannakabalin na nga mangwa kadaya nakas-kasdáaw wa mà-màwa?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Di mà an-anà natu karpinteru yán? Di mà e Maria ya ina na? Ay de Santiago se Jose, se Simon, se Judas daya wawwági na?” nán da.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 “Ay magag-agyán pe kídi daya wawwági na nga babbay! Ay kawà na nád lugud ya nangalakkán na kiya sírib na se kababalin na?” nán da.
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ay tútu akkan da pinatag ge Jesus.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ay akkan nangipassingan ka adu wa nakas-kasdáaw kitúni, gapu kitu akkan da angngurug kaggína.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.